VIII U 1433/21

Sąd Okręgowy w ŁodziŁódź2021-01-14
SAOSubezpieczenia społeczneodpowiedzialność za długi składkoweŚredniaokręgowy
wznowienie postępowaniaZUSdługi składkowepozbawienie możności działaniaobrona prawterminy procesoweusprawiedliwienie nieobecności

Podsumowanie

Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że wnioskodawca nie wykazał naruszenia przepisów procesowych, które pozbawiłyby go możliwości obrony praw.

Wnioskodawca J. B. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, domagając się uchylenia decyzji ZUS i zasądzenia kosztów. Argumentował, że nieobecność na rozprawie była spowodowana chorobą i pandemią, a postępowanie dotknięte jest nieważnością z powodu pozbawienia go obrony praw (art. 401 pkt 2 kpc). Sąd Okręgowy odrzucił skargę, stwierdzając, że wnioskodawca był prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy i pouczony o sposobie usprawiedliwienia nieobecności, a także nie wykazał naruszeń przepisów procesowych, które uniemożliwiłyby mu obronę.

Sąd Okręgowy VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 14.01.2021 r. oddalił odwołanie J. B. od decyzji ZUS dotyczącej odpowiedzialności za długi składkowe i obciążył go kosztami zastępstwa procesowego. Następnie, w dniu 31.05.2021 r., powód wniósł o wznowienie postępowania, argumentując, że nie mógł stawić się na rozprawę z powodu choroby i pandemii, co skutkowało pozbawieniem go obrony praw zgodnie z art. 401 pkt 2 kpc. Wnioskodawca dowiedział się o wyroku z żądania zapłaty kosztów. Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca odebrał wezwanie na rozprawę i był pouczony o sposobie usprawiedliwienia nieobecności, a także nie wnosił o odroczenie. Analizując przepisy dotyczące wznowienia postępowania (art. 399, 401-404 kpc), sąd uznał, że nie zaszły przesłanki do wznowienia. W szczególności, wnioskodawca nie wykazał naruszenia przepisów procesowych, które uniemożliwiłyby mu obronę. Sąd podkreślił, że pozbawienie możności działania musi wynikać z przyczyn leżących poza stroną i nie może być skutkiem jej własnych zaniedbań. W związku z brakiem ustawowej podstawy, skarga o wznowienie postępowania została odrzucona na podstawie art. 410 § 1 kpc.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak obecności z powodu choroby i pandemii, przy braku wcześniejszego usprawiedliwienia i prawidłowym powiadomieniu o terminie, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania z powodu pozbawienia strony możności działania, jeśli strona nie wykazała naruszenia przepisów procesowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskodawca był prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy i pouczony o sposobie usprawiedliwienia nieobecności. Nie wykazał on naruszenia przepisów procesowych, które uniemożliwiłyby mu obronę. Pozbawienie możności działania musi wynikać z przyczyn leżących poza stroną i nie może być skutkiem jej własnych zaniedbań lub wadliwego prowadzenia sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi o wznowienie postępowania

Strona wygrywająca

ZUS

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznawnioskodawca
ZUS I Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Można żądać wznowienia postępowania, jeżeli strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Można również żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

k.p.c. art. 399 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca nie wykazał naruszenia przepisów procesowych. Wnioskodawca był prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy. Wnioskodawca był pouczony o sposobie usprawiedliwienia nieobecności. Pozbawienie możności działania musi wynikać z przyczyn leżących poza stroną.

Odrzucone argumenty

Nieobecność na rozprawie z powodu choroby i pandemii stanowi pozbawienie możności działania. Postępowanie dotknięte jest nieważnością z powodu pozbawienia strony obrony praw.

Godne uwagi sformułowania

pozbawienie możności działania z przyczyny leżącej poza osobą samego zainteresowanego nie można mówić, jeżeli strona na skutek własnego działania nie skorzystała ze swoich uprawnień procesowych nieudolnego lub wadliwego - bez względu na przyczynę - prowadzenia sprawy przez samą stronę

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów o wznowieniu postępowania, zwłaszcza w kontekście art. 401 pkt 2 kpc i sytuacji związanych z pandemią."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i jego argumentacji; wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje przesłanki wznowienia postępowania w kontekście usprawiedliwiania nieobecności, co jest częstym problemem praktycznym, zwłaszcza w okresie pandemii.

Czy choroba i pandemia usprawiedliwiają wznowienie prawomocnego wyroku? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt VIII U 1433/21 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14.01.2021 roku Sąd Okręgowy VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie VIII U 686/20 oddalił odwołanie J. B. od decyzji ZUS I Oddział w Ł. z dnia 30.12.2019 r w przedmiocie odpowiedzialności za długi składkowe oraz obciążył go kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego. W dniu 31.05. 2021 r. powód wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem w niniejszej sprawie, wnosząc o uchylenie decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku. W uzasadnieniu podniósł, iż nie stawił się na rozprawę w dniu 15.12.2020 r z uwagi na chorobę i pandemię, w okresie od 30.12.2020 r do 31.03.2021 r przebywał na zwolnieniu lekarskim, z powodu nieobecności na rozprawie wnioskodawca nie wiedział o terminie ogłoszenia, a nawet gdyby wiedział, to nie mógł się stawić na ogłoszenie i usprawiedliwić nieobecności. O wyroku odwołujący dowiedział się z żądania ZUS zapłaty kosztów zastępstwa procesowego w piśmie z dnia 23.04.2021 r. W ocenie wnioskodawcy postępowanie dotknięte jest nieważnością, polegającą na pozbawieniu pozwanego obrony swych praw, a podstawę skargi stanowi art. 401 pkt. 2 kpc . Sąd ustalił , co następuje: Wnioskodawca odebrał osobiście wezwanie na rozprawę wyznaczoną na dzień 15.12.2020 r w dniu 26.08.2020 r. Wezwanie zawierało pouczenie o sposobie usprawiedliwienia nieobecności. Nie wnosił o odroczenie rozprawy. Nie stawił się na ogłoszeniu wyroku w dniu 14.01.2020 r/okoliczność bezsporna – wezwanie na rozprawę – k. 14, dowód doręczenia – k. 241 odw., e prot. – 00: (...) -00:03: 09, prot. z ogłoszenia - k 244 akt VIII U 686/20/ Sąd Okręgowy zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 410 § 1 kpc Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie. W myśl art. 399 § 1 kpc . w wypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Podstawy wznowienia postępowania sformułowanie zostały w przepisach art. 401-404 kpc . Art. 401 pkt 2 kpc , stanowi, że można żądać wznowienia postępowania jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana bądź jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Natomiast zgodnie z art. 403 § 2 kpc , można również żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Już z powyższego wynika, że możliwość ponownego rozpoznania prawomocnie zakończonej sprawy na skutek skargi o wznowienie postępowania otwiera się tylko wówczas, gdy zaistnieje jedna z ustawowych podstaw wymienionych w Kodeksie postępowania cywilnego (wyr. SN z 17.7.2006 r., I PK 5/06, Wokanda 2006, Nr 11, s. 33). Przyczyny usprawiedliwiające jej zastosowanie muszą mieć charakter wyjątkowy oraz odpowiednio dużą wagę (post. SN z 28.3.2007 r., II CZ 16/07, niepubl.). Przy czym podkreślenia wymaga, iż sformułowanie w skardze podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401-404 kpc nie oznacza jeszcze oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia. /Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2019 r. V CZ 53/19/ W ocenie Sądu Okręgowego brak podstaw do uznania, że podnoszona podstawa zachodzi, gdyż z okoliczności sprawy wynika, iż przesłanki usprawiedliwiające jej wniesienie faktycznie nie miały miejsca (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1999 roku, sygn. akt I UKN 174/99, OSNP 2001, nr 4, poz. 133, z dnia 18 kwietnia 2008 roku, sygn. akt IV CO 3/08, opubl. L. , z dnia 28 października 2008 roku, sygn. akt V CO 28/08). Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego, skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu nie tylko wtedy, gdy powołana w niej podstawa wznowienia została sformułowana w sposób nie odpowiadający ustawie, ale także wówczas, gdy powołane w niej okoliczności wskazują, że w rzeczywistości podstawa ta nie występuje (por. wyrok z dnia 16 maja 2007 roku, sygn. akt III CSK 56/07, LEX 334985, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2007 roku, sygn. akt I CZ 40/07, opubl. L. , postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2008 roku, sygn. akt IV CZ 20/08, opubl. L. , z dnia 19 marca 2010 roku, sygn. akt II PZ 5/10, LEX 583798). Dodać należy, że określenie o „pozbawieniu możności działania” z art. 401 pkt 2 kpc , wskazuje na to, że odnosi się ono do sytuacji, kiedy to z przyczyny leżącej poza osobą samego zainteresowanego nie mógł on wziąć udziału w sprawie (post. SN z 28.3.2007 r., II CZ 16/07, L. ). Chociaż pozbawienie strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa jest - w rozumieniu art. 401 pkt 2 kpc - pojęciem szerokim, niemniej jednak, nie obejmuje ono nieudolnego lub wadliwego - bez względu na przyczynę - prowadzenia sprawy przez samą stronę. Jego zakresem są objęte tylko okoliczności, które powodują pozbawienie strony możności działania w procesie, niespowodowane przez samą stronę i niezależne od jej zachowania się, chociażby postępowanie strony stanowiło naruszenie przepisów prawa (post. SA w K. z 2.12.2004 r., I ACa 1921/04, L. ). Sąd Najwyższy wskazał, że o nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności działania można mówić tylko wówczas, gdy strona na skutek wadliwości procesowych sądu nie mogła uczestniczyć i nie uczestniczyła w rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, zachodzą podstawy, by przyjąć, że strona ta została pozbawiona możności obrony swych praw (zob. wyr. SN z 10.7.2000 r., II CKN 822/00, L. ), a z taką sytuacja nie mamy do czynienia w realiach niniejszej sprawy. Ocena, czy doszło do pozbawienia strony możności obrony jej praw, powinna być dokonywana przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy, a analizę, czy doszło do pozbawienia strony możności działania, trzeba rozpocząć od rozważenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, a następnie ustalić, czy uchybienie to wpłynęło na możność strony do działania w postępowaniu, w końcu zaś ocenić, czy pomimo istnienia tych okoliczności strona mogła bronić swych praw w procesie. Dopiero w razie kumulatywnego spełnienia wszystkich tych przesłanek można przyjąć, że strona została pozbawiona możności działania./Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2020 r. IV CZ 29/20/ W przepisie tym chodzi o pozbawienie strony możności działania, do którego doszło wskutek naruszenia przepisów prawa. Może ono być następstwem uchybień wynikających z czynności procesowych albo zaniechań sądu względnie przeciwnika procesowego, nie można natomiast o nim mówić, jeżeli strona na skutek własnego działania nie skorzystała ze swoich uprawnień procesowych./Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2016 r. III CZ 51/16/ O nieważności można zatem mówić wówczas, gdy ze względu na uchybienia formalne (np. niezawiadomienie strony o rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku albo rozpoznanie sprawy, wbrew przepisom prawa, na posiedzeniu niejawnym zamiast na rozprawie), strona nie mogła brać i faktycznie nie brała udziału w sprawie./Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 listopada 2015 r. V ACa 917/14/ Wznowienia postępowania jest uzasadnione, jeśli zostanie wykazane, że w zakończonym postępowaniu strona była pozbawiona możliwości działania "wskutek naruszenia przepisów prawa". Pozbawienie strony możności działania, o którym stanowi art. 401 pkt 2 k.p.c. polega na tym, że z powodu wadliwości proceduralnych sądu, będących skutkiem naruszenia konkretnych przepisów kodeksu postępowania cywilnego , strona nie mogła brać udziału w całym postępowaniu lub istotnej jego części./Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2014 r. II CZ 79/14/ Zdaniem Sądu Okręgowego, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi wymieniona ani w art. 401 pkt 2 kpc podstawa wznowienia. W szczególności skarżący nie wykazał żadnych naruszeń, stanowiących przypadek nieważności postępowania. Wnioskodawca był prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku, był także pouczony o sposobie usprawiedliwiania nieobecności. Był także pouczony o możliwości ustanowienia pełnomocnika oraz o możliwości zgłoszenia wniosku o pełnomocnika z urzędu. Nie wnosił o odroczenie rozprawy. Nie ma przesłanek by uznać, iż Sąd Okręgowy dopuścił się jakiegokolwiek naruszenia przepisów procesowych, w związku z którymi byłby pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego skarga o wznowienie nie jest oparta na ustawowej podstawie. Z tych też względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 410 § 1 kpc skargę wnioskodawcy odrzucił.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę