VIII U 1421/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 26.04.2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. przyznał Z. B. emeryturę od 7.04.2024 r., ale odmówił prawa do rekompensaty za pracę w szczególnych warunkach, wskazując na braki formalne w dokumentacji pracodawcy, takie jak brak powołania się na odpowiednie rozporządzenie. Ubezpieczony wniósł odwołanie, argumentując, że nie może ponosić odpowiedzialności za błędy formalne pracodawcy, zwłaszcza w sytuacji likwidacji zakładu pracy, i że pracował w szczególnych warunkach przez cały wskazany okres. Sąd Okręgowy w Łodzi, po analizie zebranego materiału dowodowego, w tym dokumentów z akt ZUS, dokumentacji osobowej, zeznań świadków oraz samego wnioskodawcy, ustalił, że Z. B. w okresie od 1.09.1979 r. do 25.04.2003 r. (z wyłączeniem okresów pobierania zasiłków chorobowych) stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Sąd uznał, że mimo formalnych braków w świadectwie pracy, rodzaj wykonywanych obowiązków jako nastawiacza maszyn, mistrza, a następnie brygadzisty, obejmował prace wymienione w odpowiednich wykazach (m.in. obróbka surowców włókienniczych, przędzenie, kontrola międzyoperacyjna, dozór inżynieryjno-techniczny), a praca ta była wykonywana w warunkach narażenia na hałas i zapylenie. Sąd podkreślił, że w postępowaniu ubezpieczeniowym dopuszczalne jest wykazywanie charakteru pracy innymi środkami dowodowymi, gdy dokumentacja jest wadliwa. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję ZUS i przyznał Z. B. prawo do rekompensaty od dnia 7.04.2024 r.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie prawa do rekompensaty za pracę w szczególnych warunkach w przypadku wadliwej dokumentacji pracodawcy; interpretacja pojęcia pracy w szczególnych warunkach, w tym prac nadzorczych i kontrolnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących rekompensaty i pracy w szczególnych warunkach, a jego zastosowanie wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ubezpieczony, który nie posiada formalnie poprawnego świadectwa pracy, ale udowodnił wykonywanie pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy innymi środkami dowodowymi, ma prawo do rekompensaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczony ma prawo do rekompensaty, jeśli udowodni wykonywanie pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, nawet jeśli dokumentacja pracodawcy zawiera braki formalne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w postępowaniu ubezpieczeniowym dopuszczalne jest wykazywanie charakteru pracy innymi dowodami niż tylko formalne świadectwo pracy, jeśli dokumentacja ta jest wadliwa. Kluczowe jest udowodnienie faktycznego wykonywania pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, co zostało potwierdzone w tym przypadku materiałem dowodowym.
Jakie są przesłanki nabycia prawa do rekompensaty za pracę w szczególnych warunkach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przesłankami są: posiadanie co najmniej 15 lat okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, nieuzyskanie prawa do emerytury pomostowej oraz nieuzyskanie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS (w rozumieniu formuły zdefiniowanego świadczenia).
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił cel rekompensaty jako łagodzenie skutków utraty możliwości wcześniejszego przejścia na emeryturę przez pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach, poprzez zwiększenie podstawy wymiaru emerytury. Omówił przesłanki pozytywne i negatywne wynikające z przepisów ustawy o emeryturach pomostowych i ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. B. | osoba_fizyczna | ubezpieczony/wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
u.e.p. art. 21 § 1
Ustawa o emeryturach pomostowych
Rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, który ma co najmniej 15 lat okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
u.e.p. art. 21 § 2
Ustawa o emeryturach pomostowych
Rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS (w rozumieniu formuły zdefiniowanego świadczenia).
u.e.p. art. 23 § 1 i 2
Ustawa o emeryturach pomostowych
Ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego.
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej.
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
Dz.U. Nr 8, poz.43 art. § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.
Dz.U. Nr 8, poz.43 art. § 2 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd ubezpieczeń społecznych.
Pomocnicze
Dz. U. 2011. 237.1412 art. § 21-23
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe
Środkami dowodowymi stwierdzającymi okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia.
Dz. U. 2011. 237.1412 art. § 25
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe
Okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguły dowodzenia w postępowaniu cywilnym, stosowane również w sprawach ubezpieczeniowych.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ubezpieczony nie może odpowiadać za błędy formalne pracodawcy w dokumentacji. • Praca wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych, co potwierdzają zeznania świadków i inne dowody. • Brak formalnie poprawnego świadectwa pracy nie wyklucza prawa do świadczeń, jeśli charakter pracy zostanie udowodniony innymi środkami dowodowymi.
Odrzucone argumenty
Brak powołania się na odpowiednie rozporządzenie w świadectwie pracy. • Nazwa stanowiska pracy nie odpowiada w pełni nazwie wymienionej w wykazie aktu resortowego.
Godne uwagi sformułowania
nie może odpowiadać za błędy formalne po stronie byłego pracodawcy • nie jest w stanie uzyskać poprawionych dokumentów • praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze • stale i w pełnym wymiarze czasu pracy • nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy • czynności ogólnie pojętego nadzoru lub kontroli w procesie produkcji wykonywanej w wydziałach i oddziałach, w których zatrudnieni są pracownicy wykonujący pracę w warunkach szczególnych [...] to wyłącznie te czynności, które wykonywane są w warunkach bezpośrednio narażających na szkodliwe dla zdrowia czynniki
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do rekompensaty za pracę w szczególnych warunkach w przypadku wadliwej dokumentacji pracodawcy; interpretacja pojęcia pracy w szczególnych warunkach, w tym prac nadzorczych i kontrolnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących rekompensaty i pracy w szczególnych warunkach, a jego zastosowanie wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może przyznać świadczenie mimo formalnych braków w dokumentacji, opierając się na faktycznym stanie rzeczy i innych dowodach. Jest to istotne dla osób pracujących w trudnych warunkach.
“Brak formalnego świadectwa pracy nie przekreśla prawa do emerytury – sąd przyznał rekompensatę mimo błędów ZUS i pracodawcy.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.