VIII U 1418/17

Sygn. akt VIII U 1418/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2019 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del. Anna Capik-Pater Protokolant: Agata Kędzierawska po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2019 r. w Gliwicach sprawy W. S. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość emerytury na skutek odwołania W. S. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 8 sierpnia 2017 r. nr (...) oddala odwołanie. (-) SSR del. Anna Capik-Pater Sygn. akt VIII U 1418/17 UZASADNIENIE Decyzją z 8 sierpnia 2017 r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu W. S. (1) prawa do ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury zgodnie z art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , ponieważ nowo ustalony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie przekroczył 250%. Z powyższą decyzją nie zgodził się ubezpieczony. Wniósł odwołanie, w którym domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do spornego świadczenia. Twierdził, że nie może ponosić ujemnych konsekwencji obowiązujących w minionych latach przepisów pozwalających zakładom pracy na nieprzechowywanie dokumentów dotyczących uzyskiwanych zarobków i wynikających z tego składek na ubezpieczenie społeczne. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony W. S. (1) urodził się (...) Ubezpieczony pracował: - w KWK (...) w K. od 3 września 1957 r. do 30 kwietnia 1973 r., z tym że od 3 września 1957 r. do 30 kwietnia 1967 r. jako wozak pod ziemią, a od 1 maja 1967 r. do 30 kwietnia 1973 r. jako maszynista pod ziemią; - w KWK (...) w K. od 7 maja 1973 r. do 11 sierpnia 1984 r. i od 3 stycznia 1986 r. do 28 lutego 1993 r., z tym że od 7 maja 1973 r. do 31 grudnia 1980 r. jako cieśla, od 1 stycznia 1981 r. do 31 grudnia 1983 r. jako górnik, od 1 stycznia 1984 r. do 11 sierpnia 1984 r. jako cieśla pod ziemią, od 3 stycznia 1986 r. do 31 października 1986 r. jako stróż na powierzchni (1/2 etatu), od 1 listopada 1986 r. do 31 lipca 1987 r. jako dozorca mienia na powierzchni (1/2 etatu), od 1 sierpnia 1987 r. do 20 września 1987 r. jako robotnik transportowy na powierzchni (1/2 etatu), od 21 września 1987 r. do 28 lutego 1993 r. jako dozorca mienia na powierzchni (1/2 etatu). W 1980 r. odbył szkolenie sanitariusza dołowego. Ubezpieczony nabył z dniem 1 sierpnia 1984 r. prawo do emerytury górniczej. Do ustalenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury przyjęto jego wynagrodzenie z okresu od lutego 1983 r. do stycznia 1984 r. Wskaźnik wyniósł 238,01%. W dniu 31 października 2003 r. ubezpieczony przedłożył organowi rentowego druk Rp-7 celem przeliczenia podstawy wymiaru z uwzględnieniem deputatu węglowego w pełnej wysokości. Następnie organ rentowy obliczył, że wskaźnik wyniósł 251,94% i został ograniczony do 250%. W dniu 25 lipca 2017 r. ubezpieczony wniósł do organu rentowego o ponownego przeliczenie podstawy wymiaru emerytury na zasadzie art. 110a ustawy emerytalnej. Decyzją z 8 sierpnia 2017 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do spornego świadczenia z przyczyn wyżej wskazanych. Od powyższej decyzji ubezpieczony wniósł odwołanie, które zainicjowało niniejsze postępowanie. W trakcie postępowania ubezpieczony starał się wykazać, że przysługuje mu prawo do przeliczenia podstawy wymiaru emerytury w myśl ww. przepisu. Twierdził, że w latach 1974 – 1979 na jego wynagrodzenie składały się następujące składniki: wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie zasadnicze za niedziele, deputat węglowy, Karta Górnika (także w podwójnej wysokości), dodatek nocny, dodatek szkodliwy, premia 10%. Ponadto twierdzi, że od 1975 r. otrzymywał dodatkowo dodatek za pracę na II zmianie. Ubezpieczony odtworzył otrzymywanego przez niego wynagrodzenie za okres nieudokumentowany. Zgodnie do jego obliczeniami (k.57), kształtowało się ono w następujący sposób: Rok 1974 Wynagrodzenie zasadnicze: 25x 106 zł x 12= 31800 zł Wynagrodzenie zasadnicze za N: 2x106 zł x 12 = 2544 zł deputat: 4400 zł karta górnika wg kat. V zaszer. - 14,40 zł/dniówka : 28x14,40= (...) ,4 zł dodatek nocny 20%: 190,8 zł dodatek szkodliwy 9 zł/dn: 252 zł premia 10%: 3180 zł Suma: 47205 zł Rok 1975: Wynagrodzenie zasadnicze: 25x106x2 =5300 zł 5300zł+25xl48 zł x 10=42300 zł Wynagrodzenie zasadnicze za N: 2x106 zł x 2 = 424 zł 424zł +148złx2xl0= (...) deputat: 4400 zł karta górnika - V zaszer: 26,50zł/dn. : 28x26,5x12=8904zł x2= 17808 zł (podwójna KG) dodatek II zmiana 10%: 95,4 zł dodatek nocny 30%: 288, 36 zł dodatek szkodliwy 9 zł/dn: 252 zł premia 10%: 4230 zł Suma: 72 757,76 zł Rok 1976: Wynagrodzenie zasadnicze: 25x148 zł x 12=44400 zł Wynagrodzenie zasadnicze za N: 148złx2xl 2=3552 zł Deputat węglowy: 4400zł karta górnika - V zaszer: 26,50zł/dn. : 28x26,5x12= (...) = 17808 zł (podwójna KG) dodatek II zmiana 10%: 133,2 zł dodatek nocny 30%: 399,6 zł dodatek szkodliwy 9 zł/dn: 252 zł premia 10%: 4440 zł Suma: (...) ,8 zł Rok 1977 Suma: (...) ,8 zł Rok 1978 Suma: (...) ,8 zł Rok 1979 Suma: (...) ,8 zł Ubezpieczony przedłożył rp-7 z lat 1980 – 1993. Obliczony przez ubezpieczonego wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 10 lat kształtuje się następująco: Rok Wynagrodzenie ubezpieczonego (zł) Średnia krajowa (zł) Stosunek wynagrodzenia ubezpieczonego do średniego krajowej (w %) 1974 47 205 38 220 124 1975 72 757 46 956 155 1976 75 384 51 372 147 1977 75 384 55 152 137 1978 75 384 58 644 129 1979 75 384 63 924 118 1980 156 854 72 480 216 1981 205 960 92 268 223 1982 331 601 139 572 238 1983 415 830 173 700 239 1984 236 293 202 056 117 SUMA WSKAŹNIKÓW 1843% (...) z 10 lat (1843% : 10 ) 184,30% Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach organu rentowego, aktach osobowych ubezpieczonego, zeznań świadka W. L. złożonych na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. (k.44-45); zeznań świadka K. S. złożonych na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. (k.45); zeznań ubezpieczonego złożonych na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. (k.45-46). Sąd oddalił wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rent i emerytury, który miałby odtworzyć hipotetyczne wynagrodzenie otrzymywane przez ubezpieczonego oraz następnie obliczyć czy wskaźnik wysokości podstawy wymiary jest wyższy niż 250% uznając, że jest on zbędny i zmierza do bezpodstawnego przedłużenia postępowania. Zaznaczyć należy, że ubezpieczony domagał się zaliczenia do wynagrodzenia w latach 1974-1979 szeregu składników tj.: wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie zasadnicze za niedziele, deputat węglowy, Karta Górnika (także w podwójnej wysokości), dodatek nocny, dodatek szkodliwy, premia 10%. Ponadto twierdził, że od 1975 r. otrzymywał dodatkowo dodatek za pracę na II zmianie. Na zobowiązanie Sądu ubezpieczony samodzielnie odtworzył wynagrodzenie (przy uwzględnieniu wszystkich ww. składników, o których ujęcie wnosił) i obliczył wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, który ostatecznie wyniósł jedynie 184,30%. Wysokość tego składnika okazała się tak niska, że w ocenie Sądu nie ma podstawy by powołać biegłego sądowego, albowiem jest bardzo mało prawdopodobne aby wskaźnik ten uległ podwyższeniu co najmniej o 66%, a więc o ok. 1/3. Z kolei zeznania świadków W. L. i K. S. nie wniosły nic istotnego do sprawy, ponieważ nie wiedzą oni jakie konkretnie składniki wynagrodzenia otrzymywał ubezpieczony. Sąd uznał materiał dowodowy za wiarygodny, kompletny i pozwalający na poczynienie ustaleń faktycznych. Sąd zważył co następuje: Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia, czy ubezpieczony W. S. (1) spełnia warunki do przeliczenia emerytury górniczej na podstawie art.110a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2018.1270 -j.t.) Zgodnie z powołanym przepisem wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art.15, z uwzględnieniem art.110 ust.3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia: - z kolejnych 10 lat kalendarzowych przypadających w ostatnich 20 latach kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o ponowne ustalenie emerytury od przeliczonej podstawy, - dowolnie wybranych przez emeryta 20 lat kalendarzowych, w których podlegał ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia o ponowne ustalenie wysokości emerytury, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art.15 ust.5, jest wyższy niż 250%. Ustalenie wysokości emerytury w sposób wskazany powyżej może nastąpić tylko raz. Szczegółowe zasady postępowania w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z 2011r. nr 237, poz. 1412). Rozporządzenie to w § 21 pkt 1 przewiduje, iż środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia. Powyższy przepis zakłada istnienie optymalnych warunków, tj. wymaga, by zachowała się dokumentacja płacowa pracodawcy. Natomiast w sytuacji, gdy nie zachowała się stosowna dokumentacja płacowa, wysokość zarobków może być ustalona na podstawie dokumentacji zastępczej z akt osobowych pracownika (np. umów o pracę, angaży, wpisów w legitymacji ubezpieczeniowej oraz innych pism dotyczących zatrudnienia, które zawierają informacje o wynagrodzeniu), a także zeznań świadków. W postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty określone w § 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe. Wysokość zarobków, której pochodną jest podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne, jest faktem mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 227 k.p.c. ), który w postępowaniu przed sądem może być udowadniany wszelkimi środkami dowodowymi (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997r., sygn. akt II UKN 186/97, OSNP 1998/11/342, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2006r., sygn. akt I UK 115/06, OSNP 2007/17-18/257). Niemniej jednaj zarobki za poszczególne lata muszą być wykazane w sposób niebudzący wątpliwości, w ściśle określonej kwotowo wysokości. Nie jest natomiast możliwe przeliczenie wysokości emerytury w oparciu o hipotetyczne lub uśrednione wysokości zarobków. Zatem – jak już to wskazano wcześniej - kwestia pobieranego wynagrodzenia musi zostać udowodniona w sposób bezwzględny, a tylko dokumentacja stanowi precyzyjny dowód w zakresie wysokości wynagrodzenia w postępowaniu sądowym. W niniejszej sprawie ubezpieczony twierdził, że w okresie nieudokumentowanym, tj. w latach 1974-1979 otrzymywał takie składniki wynagrodzenia jak: wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie zasadnicze za niedziele, deputat węglowy, Karta Górnika (także w podwójnej wysokości), dodatek nocny, dodatek szkodliwy, premia 10%. Ponadto twierdzi, że od 1975 r. otrzymywał dodatkowo dodatek za pracę na II zmianie. W związku z tym Sąd zobowiązał go do odtworzenia wynagrodzenia zgodnie z tymi twierdzeniami i obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru. Ubezpieczony wykonał zobowiązanie Sądu i wskazał, że obliczony przez niego wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 10 lat okazał się niższy niż wymagane 250% i wyniósł jedynie 184,30%. Natomiast wniosek ubezpieczonego o powołanie biegłego sądowego w celu odtworzenia hipotetycznego wynagrodzenia za okres nieudokumentowany oraz obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru został przez Sąd oddalony z przyczyn wyżej wskazanych. Reasumując, skoro wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest niższy niż 250%, to ubezpieczonemu nie przysługuje prawo do ponownego przeliczenia pobieranej przez niego emerytury z zastosowaniem art.110a ustawy, to jest z uwzględnieniem podstawy wymiaru wyliczonej na nowo zgodnie z art.15 ustawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. i oddalił odwołanie ubezpieczonego W. S. (2) jako bezzasadne. (-) SSR del. Anna Capik-Pater