VIII U 141/25

Sąd Okręgowy w ŁodziŁódź
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenie choroboweŚredniaokręgowy
ubezpieczenie chorobowezasiłek macierzyńskidziałalność gospodarczaZUSzgłoszenie do ubezpieczeńterminybłąd księgowejkontynuacja ubezpieczenia

Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił odwołanie J. Ł. od decyzji ZUS, uznając, że brak ponownego zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego po okresie zasiłku macierzyńskiego, wynikający z błędu księgowej, nie uzasadnia przywrócenia terminu.

J. Ł. odwołała się od decyzji ZUS, która stwierdziła, że nie podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 13.10.2021 do 13.11.2024 z powodu braku ponownego zgłoszenia po zakończeniu zasiłku macierzyńskiego, mimo że składki były opłacane. Odwołująca argumentowała, że błąd wynikał z przeoczenia księgowej i braku pouczenia ze strony ZUS. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił odwołanie, podkreślając, że przepisy nie przewidują możliwości przywrócenia terminu do zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego po przerwie, a ponowne objęcie wymaga złożenia nowego wniosku.

Decyzją z dnia 2.12.2024 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. stwierdził, że wnioskodawczyni J. Ł. nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od 13.10.2021 do 11.10.2022 r. z powodu pobierania zasiłku macierzyńskiego. Organ umorzył postępowanie w części dotyczącej podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 12.10.2022 r. Ponadto, ZUS stwierdził, że J. Ł. nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 13.10.2021 do 13.11.2024 r., a dopiero od 14.11.2024 r., wskazując na brak ponownego zgłoszenia do tego ubezpieczenia w terminie 7 dni od zakończenia pobierania zasiłku macierzyńskiego. J. Ł. wniosła odwołanie, argumentując, że brak ponownego zgłoszenia wynikał z błędu biura księgowego i braku pouczenia ze strony ZUS, a składki były opłacane. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił odwołanie. Sąd uznał, że rozpoczęcie pobierania zasiłku macierzyńskiego powoduje ustanie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, a ponowne objęcie wymaga złożenia nowego wniosku. Przepisy nie przewidują możliwości przywrócenia terminu do zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego po przerwie, a opłacenie składek nie może być traktowane jako dorozumiane zgłoszenie. Sąd podkreślił, że obowiązki wynikające z systemu zabezpieczenia społecznego są uregulowane w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, a wnioskodawczyni miała świadomość tych obowiązków lub powierzyła ich wykonanie księgowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy systemowej nie przewidują możliwości przywrócenia terminu do zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego po przerwie, a ponowne objęcie wymaga złożenia nowego wniosku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozpoczęcie pobierania zasiłku macierzyńskiego powoduje ustanie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Ponowne objęcie wymaga złożenia nowego wniosku, a przepisy nie przewidują przywrócenia terminu. Opłacenie składek nie może być traktowane jako dorozumiane zgłoszenie, a obowiązki prawne są powszechnie znane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
J. Ł.osoba_fizycznawnioskodawczyni/odwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy/pozwanego

Przepisy (28)

Główne

u.s.u.s. art. 6 § pkt 1 ust. 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 11 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 14 § ust. 1, ust. 1a i ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt. 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 8 § ust. 6 pkt. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 11 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 11

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 19

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 14

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 36 § ust. 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 14 § ust. 1 i la

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 36 § ust. 10

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 14 § ust. la

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 36 § ust. 4 albo 4b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 14 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.z.u.s.

Ustawa o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw

u.s.u.s. art. 14 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 14 § ust. 2a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 9 § ust. 1c

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 14 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 11 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 83 § 1 pkt 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.z.u.s. art. 1 § pkt 4

Ustawa o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 235 § 2 §1 pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § ust. 2

p.p.

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy systemowej nie przewidują możliwości przywrócenia terminu do zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego po przerwie. Ponowne objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego wymaga złożenia nowego wniosku. Opłacenie składek po terminie nie może być traktowane jako dorozumiane zgłoszenie do ubezpieczenia. Obowiązki wynikające z systemu zabezpieczenia społecznego są uregulowane w przepisach powszechnie obowiązującego prawa i strona miała tego świadomość lub powierzyła ich wykonanie księgowej.

Odrzucone argumenty

Brak ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń wynikał z błędu profesjonalnego biura księgowego. Wnioskodawczyni nie została pouczona przez ZUS o konieczności dokonania formalności po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego. W systemie ZUS było wskazane, że wnioskodawczyni podlega ubezpieczeniom. Opłacono wszystkie należne składki w terminie.

Godne uwagi sformułowania

przepisy ustawy systemowej nie przewidują obecnie objęcia osób, które mogą podlegać dobrowolnym ubezpieczeniom chorobowym, od daty wcześniejszej niż data złożenia wniosku. Nie można w tym wypadku, wobec nowo wprowadzonej regulacji, z faktu opłacenia składki domniemywać kontynuacji podlegania ubezpieczeniu chorobowemu uprawnienia i obowiązki wynikające z systemu zabezpieczenia społecznego są uregulowane w przepisach powszechnie obowiązującego prawa.

Skład orzekający

Jacek Chrostek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego po przerwie spowodowanej zasiłkiem macierzyńskim oraz skutków braku ponownego zgłoszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ponownego zgłoszenia po zasiłku macierzyńskim i zmian przepisów od 2022 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedsiębiorców, jakim jest prawidłowe zgłaszanie się do ubezpieczeń społecznych po przerwach w działalności lub w związku z innymi świadczeniami, a także roli błędów księgowych w tym procesie.

Błąd księgowej kosztował utratę ubezpieczenia chorobowego? ZUS nie daje taryfy ulgowej.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 141/25 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 2.12.2024 Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 pkt 1 ust. 5 , art. 11 ust. 2 , art. 14 ust 1, ust 1a i ust. 2 art. 123 ustawy z dnia 13.10.1998 o systemie ubezpieczeń społecznych art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24.06.2021 o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, art. 105 § 1 kpa stwierdził, że wnioskodawczyni J. Ł. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej: 1. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu w okresie od 13.10.2021 do 11.10.2022 r. 2. umorzył w części postepowanie administracyjne z dnia 7.10.2024 w zakresie podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 12.10.2022 3. nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 13.10.2021 do 13.11.2024 r. 4. podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 14.11.2024 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podniósł iż wnioskodawczyni z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej zgłosiła się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 1.02.2021 r. w okresie od 13.10.2021 do 11.10.2022 wnioskodawczyni przebywała na zasiłku macierzyńskim i w związku z tym nie podlegała w tym okresie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia działalności. Organ wskazał, że aby po zakończeniu korzystania z zasiłku macierzyńskiego osoba prowadząca działalność mogła nadal korzystać z ochrony ubezpieczeniowej powinna w terminie 7 dni od z daty zakończenia jego pobierania przystąpić do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego - co nie nastąpiło w przypadku wnioskodawczyni. Organ wskazał, że w przypadku niedotrzymania wskazanego terminu zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego jest możliwe wyłącznie na bieżąco od daty zgłoszenia. Wnioskodawczyni w związku z nabyciem prawa do zasiłku macierzyńskiego z tytułu prowadzonej działalności nie wyrejestrowała się z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego oraz nie zgłosiła się wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto po okresie pobierana zasiłku macierzyńskiego nie zgłosiła się ponownie do tych ubezpieczeń, nie może więc podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 13.10.2021 do 13.11.2024 r. Organ zaznaczył, iż po wszczęciu postępowania wpłynął do oddziału wniosek z dnia 15.11.2024 o przywrócenie terminu do zgłoszenia kontynuacji ubezpieczenia chorobowego, w którym między innymi wskazano na niezawiniony błąd w postaci braku ponownego zgłoszenia wynikający z przeoczenia księgowej, oraz fakt opłacenia wszystkich należnych składek w terminie. Organ rentowy wskazał, iż podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 12.10.2022 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalność i gospodarczej nie jest sporne dlatego w tej części postępowanie było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu . Natomiast w pozostałym zakresie organ uznał że w świetle obowiązujących przepisów wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia kontynuacji podlegania ubezpieczeniu chorobowemu nie jest dopuszczalny i nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia okresów podlegania ubezpieczeniu. Wobec tego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej J. Ł. nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 13.10.2021 do 13.11.2024, ponieważ w okresie 13.10.2021 do 11.10.2022 przebywała na zasiłku macierzyńskim a do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego zgłosiła się dopiero 14.11.2024 r. Dlatego z tego tytułu podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 14.11.2024 r. tj. od daty złożenia zgłoszenia. / decyzja k. 24-27 akt ZUS/ W dniu 20.12.2024 r. odwołanie od powyższej decyzji w zakresie punktu 3 i 4 wniosła J. Ł. domagając się jej zmiany w tej części i ustalenia, że podlega ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 12.10.2022. Odwołująca podniosła, iż brak zgłoszenia jej do ubezpieczeń oraz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego ponownie od dnia 12.10.2022 r. wynikał z błędu profesjonalnego biura księgowego, któremu powierzyła prowadzenie jej spraw w dobrej wierze. Podkreśliła też, że w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego nie została pouczona przez ZUS o konieczności dokonania formalności aby podlegać ubezpieczeniom społecznym i dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego. W systemie elektronicznym ZUS było wskazane, iż podlega wszystkim ubezpieczeniom. Zaznaczyła, iż opłacała wszystkie składki. W trakcie pobierania zasiłku i po okresie jego pobierania nie została poinformowana o nieprawidłowościach. Nie miała możliwości dowiedzenia się o ich zaistnieniu, aż do momentu ubiegania się o kolejny zasiłek. W jej ocenie ponoszone przez nią konsekwencje są nieadekwatne do przewinienia. / odwołanie k. 3/ W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych w kwocie 360 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie podtrzymując w całości argumentacje podniesioną w zaskarżonej decyzji. /odpowiedź na odwołanie k. 6-8/ Na rozprawie w dniu 14.04.2025 r. bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku ustanowiony w toku procesu pełnomocnik wnioskodawczyni poparł odwołanie, pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w kwocie ryczałtowej. / stanowisko procesowe stron protokół z rozprawy z dnia 14.04.2025 r. 00:00:28 -00:10:50/ Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił co następuje: Wnioskodawczyni J. Ł. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą (...) J. Ł. od 1.08.2018 r. / bezsporne odpis z (...) k. 11-akt ZUS/ J. Ł. zgłosiła się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego oraz ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od 1.02.2021 w obowiązującym terminie z kodem 0510 00- właściwym dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zdeklarowana kwota nie niższa niż 60 % kwoty przeciętnego wynagrodzenia / bezsporne/ W okresie od 13.10.2021 do 11.10.2022 wnioskodawczyni przebywała na zasiłku macierzyńskim i w związku z tym nie podlegała w tym okresie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. / bezsporne/ W związku z nabyciem prawa do zasiłku macierzyńskiego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej wnioskodawczyni nie wyrejestrowała się z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 13.10.2021 do 11.10.2022 oraz nie zgłosiła się w tym czasie wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto w okresie od 12.10.2022 tj. po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego wnioskodawczyni nie zgłosiła się ponownie do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej . / bezsporne, dane o zgłoszeniach ubezpieczonego k. 6 akt ZUS/ Powyższe było wynikiem przeoczenia księgowej, z którą współpracowała wnioskodawczyni. / bezsporne wyjaśnienia k. 16 akt ZUS/ W tym czasie w ZUS były składane dokumenty rozliczeniowe z kodem 0510 00, w których naliczana była składka na ubezpieczenia zdrowotne oraz kod świadczenia przerwy 31 oraz 325 wynikający z pobierania zasiłku macierzyńskiego. / bezsporne, / Po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego składki były ponownie naliczane w tym składka na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. / bezsporne dane ubezpieczonego o podstawach wymiaru składek k. 7-10 akt ZUS / Wszystkie naliczone składki zostały opłacone w terminie. / bezsporne dane ubezpieczonego o podstawach wymiaru składek k. 7-10 akt ZUS / W trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego wnioskodawczyni nie była pouczona przez ZUS o konieczności dokonania wyrejestrowania i ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń. W systemie e ZUS na koncie płatnika zamieszone było wskazanie, iż wnioskodawczyni podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej nadto dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tego tytułu. / bezsporne , wydruk z danych ubezpieczenia k. 4 oraz k. 17 akt ZUS/ Organ rentowy w dniu 8.10.2024 r. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie podlegania przez J. Ł. od 13.10.2021 obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej ,w wyniku którego wydał zaskarżona decyzję. / bezsporne, zawiadomienie k. 3-5 akt ZUS// W toku tego postępowania w dniu 14.11.2024 wnioskodawczyni zgłosiła się ponownie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od 12.10.2022 r. / bezsporne (...) P (...) i P (...) k. 19-22 akt ZUS/ Natomiast w dniu 15.11.2024 r. wnioskodawczyni złożyła w oddziale wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia kontynuacji ubezpieczenia chorobowego od dnia 12.10.2022 r. wskazując na wyżej podniesione okoliczności. / bezsporne wniosek k. 5 oraz k. 14-15 akt ZUS/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym w oparciu o załączone do akt sprawy dokumenty zawarte w aktach rentowych. Czyniąc ustalenia Sąd na podstawie art. 235 2 §1pkt 5 k.p.c. pominął wnioski dowodowe pełnomocnika wnioskodawczyni o przesłuchanie wnioskodawczyni oraz współpracującej z nią w spornym okresie księgowej na okoliczność przyczyn braku zgłoszenia kontynuacji do ubezpieczeń. Podkreślić należy iż wskazane okoliczności nie były kwestionowane przez organ rentowy. Spór w sprawie sprowadza się nie tyle do okoliczności faktycznych lecz oceny prawnej. Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt. 5 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 350) osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. W myśl art. 8 ust. 6 pkt. 1 ustawy systemowej za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych. Według art. 11 ust. 2 w/w ustawy dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienionym w art. 6 ust. 1 pkt. 5 ustawy. Przy tym pobieranie zasiłku macierzyńskiego nie stanowi tytułu do ubezpieczenia chorobowego – ani obowiązkowego ani dobrowolnego - art. 11 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Z chwilą nabycia prawa do zasiłku macierzyńskiego dobrowolne ubezpieczenie chorobowe osoby prowadzącej pozarolniczą działalność ustaje i nie istnieje możliwość przystąpienia do tego ubezpieczenia ani z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego, ani z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, ponieważ takiego uprawnienia nie przewiduje art. 11 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . W celu kontynuacji stosunku dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego po zakończeniu zasiłku macierzyńskiego, konieczne jest zgłoszenie stosownego wniosku. Sposób przystąpienia i ustania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego reguluje art. 14 ustawy systemowej. W myśl art. 14 ust. 1 i ust. la ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2021 r., objęcie dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym następuje: - od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tym ubezpieczeniem, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony, - od dnia wskazanego we wniosku tylko wówczas, gdy zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie dokonane w terminie określonym w art. 36 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , tj. w ciągu 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Od 1 stycznia 2022r. brzmienie przepisu art. 14 ust. 1 i la zakłada, że objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi albo chorobowym następuje od dnia wskazanego odpowiednio w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 36 ust. 10 albo 14, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym zgłoszenie zostało złożone w ZUS, z zastrzeżeniem ust. la. Według art. 14 ust. la objęcie dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego w zgłoszeniu tylko wówczas, gdy zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie dokonane w terminie określonym w art. 36 ust. 4 albo 4b. Art. 14 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2021 r., określa, że dobrowolne ubezpieczenie chorobowe osób prowadzących pozarolniczą działalność ustaje od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie. Na wniosek ubezpieczonego, w uzasadnionych przypadkach, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, może wyrazić zgodę na opłacenie składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe po obowiązującym terminie płatności. Stosownie do art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2021 r., dobrowolne ubezpieczenie chorobowe osób prowadzących pozarolniczą działalność ustawało więc od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie. W dniu 3 września 2021 r. ogłoszona została ustawa z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1621), która weszła w życie 18 września 2021 r. Ustawa ta wprowadziła zmiany m.in. w zakresie zasad obejmowania dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, które weszły w życie od 1 stycznia 2022 r. Zasadniczą częścią zmian jest uchylenie art. 14 ust. 2 pkt 2, co oznacza uchylenie instytucji ustawania dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych oraz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z mocy ustawy na skutek nieopłacenia składek w terminie. W chwili obecnej zgodnie z art. 14 ust. 2 . (...) emerytalne i rentowe oraz chorobowe, o których mowa w ust. 1, ustają: 1) od dnia wskazanego w zgłoszeniu wyrejestrowania, o którym mowa w art. 36 ust. 11 albo 14, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym zgłoszenie zostało złożone w Zakładzie; 2) (uchylony) 3) od dnia ustania tytułu podlegania tym ubezpieczeniom. W myśl art. 14 ustawy z dnia 24.06.2021r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021, poz. 1621) wnioski o przywrócenie terminu opłacenia składki dotyczące okresu sprzed dnia 1 stycznia 2022 r., mogą być składane nie później niż do dnia 30 czerwca 2022 r. i mogły dotyczyć okresów do (...) włącznie. Sytuacja ta nie odnosi się jednak do przypadku wnioskodawczyni. Na skutek wprowadzenia wskazanych przepisów tj od stycznia 2022 r. wygasła tez możliwość objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym na podstawie tzw. wniosku dorozumianego. Objęcie jest możliwe wyłącznie na podstawie stosownego zgłoszenia. Przy tym przepisy nie przewidują możliwości przywrócenia terminu w tym zakresie. Zgodnie ze wprowadzonymi zasadami w okresie od dnia objęcia dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym do dnia jego ustania płatnik składek jest obowiązany do rozliczania i opłacania składek za każdy miesiąc trwania tych ubezpieczeń (art. 14 ust. 2a), W przypadku ubezpieczonych podlegających dobrowolnie ubezpieczeniu w listopadzie 2021 r., nieterminowe opłacenie składek za grudzień 2021 r. dokonywane w styczniu 2022 r. (tj. po uchyleniu pkt 2 w art. 14 ust. 2 ustawy), nie wywołuje skutku w postaci ustania tych ubezpieczeń. Natomiast w przypadku ubezpieczonych, których dobrowolne ubezpieczenie ustało przed grudniem 2021 r. i w listopadzie dana osoba nie była objęta tym ubezpieczeniem, nie ma możliwości objęcia jej ubezpieczeniem dobrowolnym od 1 grudnia 2021 r. na zasadzie wniosku dorozumianego, tj. na podstawie terminowego opłacenia składek w styczniu. Oznacza to, że osoba taka, aby zostać ponownie objęta tym ubezpieczeniem, powinna dokonać ponownego zgłoszenia do tego ubezpieczenia. Jeśli jednak ubezpieczony złoży wniosek o wyrażenie zgody na opłacenie składek po terminie za listopad 2021 r. (ewentualnie też za wcześniejsze okresy) i zgoda taka zostanie wyrażona, to w konsekwencji zostanie zachowana ciągłość ubezpieczenia także w grudniu 2021 r. Wniosek mógł złożyć w terminie do 30 czerwca 2022 r. Przy tym w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 11 lipca 2019 r. sygn. akt III UZP 2/19 wyraźnie wskazano , że rozpoczęcie pobierania zasiłku macierzyńskiego przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność, która uprzednio została objęta dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym, powoduje ustanie ubezpieczenia chorobowego art. 9 ust. 1c w związku z art. 14 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 300 ze zm.). Ponowne objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym może zatem nastąpić dopiero po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, co rodzi po stronie osoby prowadzącej pozarolniczą działalność konieczność ponownego złożenia wniosku o objęcie jej dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Z powyższych regulacji wynika, że rozpoczęcie pobierania zasiłku macierzyńskiego przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność, która uprzednio została objęta dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym, powoduje skutek w postaci ustania ubezpieczenia chorobowego, bo z mocy prawa ustaje tytuł podlegania temu ubezpieczeniu. W takiej sytuacji ponowne objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym może nastąpić dopiero po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, co generuje po stronie osoby prowadzącej pozarolniczą działalność konieczność ponownego złożenia wniosku o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Reasumując, z uwzględnieniem całej wyżej przytoczonej regulacji w ocenie Sądu Okręgowego wbrew twierdzeniom odwołującej, należy dojść do przekonania iż przepisy ustawy systemowej nie przewidują obecnie objęcia osób, które mogą podlegać dobrowolnym ubezpieczeniom chorobowym, od daty wcześniejszej niż data złożenia wniosku. Nie można w tym wypadku, wobec nowo wprowadzonej regulacji, z faktu opłacenia składki domniemywać kontynuacji podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, bowiem przerwa w tym ubezpieczeniu trwała od 13.10.2021 r. (od tej daty wnioskodawczyni pobierała zasiłek macierzyński). Co zaś bezspornie ustalono wnioskodawczyni przed dniem 14.11.2024 r. nie składała ponownego wniosku o objecie jej tym ubezpieczeniem Sąd zwrócił co prawda uwagę iż skarżąca wskazywała, że organ rentowy nie poinformował jej ani reprezentującej ja księgowej o konieczności złożenia wniosku celem objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, jednakże uprawnienia i obowiązki wynikające z systemu zabezpieczenia społecznego są uregulowane w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. W odniesieniu do skarżącej Sąd uznał, że miała ona tego świadomość a płatnik powierzył wykonywanie części obowiązków związanych z prowadzoną pozarolniczą działalnością w zakresie ubezpieczeń społecznych wspomnianej wyżej księgowej. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie (...) §1 k.p.c. oddalił odwołanie. W przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 360 zł Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935). O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. /Jacek Chrostek/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI