VIII U 1385/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2016-01-18
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturarentapodstawa wymiaruzarobkiZUSwaloryzacjaokres ubezpieczenia

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS odmawiającej przeliczenia emerytury na podstawie zarobków z lat 1982-1991, uznając, że świadczenie zostało obliczone prawidłowo i najkorzystniej.

Ubezpieczona J.W. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej przeliczenia emerytury na podstawie zarobków z lat 1982-1991, które były podstawą wcześniejszej renty. Domagała się zastosowania wskaźnika 114,34% i kwoty bazowej z 2006 roku. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie, stwierdzając, że organ rentowy prawidłowo obliczył emeryturę, stosując najkorzystniejszy wariant zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd podkreślił, że przy obliczaniu emerytury od podstawy renty nie można dowolnie łączyć wskaźnika z renty z kwotą bazową z daty wniosku o emeryturę, a lata 1982-1991 nie mieściły się w wymaganym 20-letnim okresie do nowego ustalenia podstawy wymiaru.

Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej J.W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., która odmówiła prawa do przeliczenia podstawy wymiaru emerytury od tych samych zarobków, które przyjęto do obliczenia podstawy wymiaru renty. Ubezpieczona domagała się przeliczenia emerytury na podstawie zarobków z lat 1982-1991 i wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 114,34%, z zastosowaniem kwoty bazowej obowiązującej w 2006 roku. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie akt sprawy i poprzednich orzeczeń, ustalił stan faktyczny dotyczący przyznawania i obliczania świadczeń rentowych i emerytalnych ubezpieczonej na przestrzeni lat. Sąd zważył, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, podstawę wymiaru emerytury dla osoby pobierającej rentę stanowi albo podstawa wymiaru renty (z uwzględnieniem waloryzacji), albo podstawa wymiaru ustalona na nowo na podstawie art. 15 ustawy. Organ rentowy dokonał wariantowania świadczenia, obliczając je według obu wskazanych podstaw i wybierając wariant najkorzystniejszy dla ubezpieczonej, który został wypłacany. Sąd podkreślił, że przy obliczaniu emerytury od podstawy renty nie można dowolnie łączyć wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty z kwotą bazową z daty zgłoszenia wniosku o emeryturę, a jedynie z kwotą bazową przyjętą do obliczenia renty. Ponadto, lata 1982-1991 nie mieściły się w 20-letnim okresie poprzedzającym rok zgłoszenia wniosku o emeryturę, wymaganym do nowego ustalenia podstawy wymiaru zgodnie z art. 15 ustawy. Sąd powołał się na ukształtowane orzecznictwo, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne przyjęcie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty i kwoty bazowej z daty złożenia wniosku o emeryturę, chyba że spełnione są szczególne warunki. Wobec powyższego, Sąd uznał brak podstaw prawnych do żądanego przez ubezpieczoną przeliczenia emerytury i oddalił odwołanie jako bezzasadne, potwierdzając prawidłowość i najkorzystniejszy charakter dotychczasowego ustalenia świadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, emerytura powinna być obliczona albo od podstawy wymiaru renty (z uwzględnieniem waloryzacji), albo na nowo na podstawie przepisów ustawy, z uwzględnieniem wymaganego okresu ubezpieczenia i właściwej kwoty bazowej.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że przy obliczaniu emerytury od podstawy renty nie można dowolnie łączyć wskaźnika z renty z kwotą bazową z daty wniosku o emeryturę. Lata wskazane przez ubezpieczoną (1982-1991) nie mieściły się również w wymaganym 20-letnim okresie do nowego ustalenia podstawy wymiaru emerytury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

Strony

NazwaTypRola
J. W.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 21 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawa wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, stanowi podstawę wymiaru renty (z uwzględnieniem rewaloryzacji) albo podstawę wymiaru ustaloną na nowo w myśl art. 15.

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 15

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawa wymiaru emerytury i renty stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę. Na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru może stanowić przeciętna podstawa wymiaru składki w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu ubezpieczenia.

Pomocnicze

Ustawa o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw art. 7 § 1 pkt 5

Przepis obowiązujący w czasie ustalania renty inwalidzkiej, określający sposób wyboru lat do podstawy wymiaru.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe obliczenie emerytury przez organ rentowy w najkorzystniejszym dla ubezpieczonej wariancie. Niedopuszczalność dowolnego łączenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty z kwotą bazową z daty wniosku o emeryturę. Niespełnienie przez wskazane przez ubezpieczoną lata (1982-1991) wymogów okresu ubezpieczenia do nowego ustalenia podstawy wymiaru emerytury.

Odrzucone argumenty

Żądanie przeliczenia emerytury na podstawie zarobków z lat 1982-1991 i wskaźnika 114,34% z zastosowaniem kwoty bazowej z 2006 roku.

Godne uwagi sformułowania

Organ rentowy dokonał wariantowania świadczenia nie jest dopuszczalne przyjęcie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty, a kwoty bazowej z daty złożenia wniosku o emeryturę

Skład orzekający

Renata Stańczak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru emerytury na podstawie wcześniejszej renty, zasady wyliczania emerytury po rencie, interpretacja art. 15 i 21 ustawy o emeryturach i rentach z FUS."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed nowelizacji przepisów dotyczących emerytur.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia przeliczania świadczeń emerytalnych i rentowych, co jest istotne dla wielu osób. Interpretacja przepisów dotyczących podstawy wymiaru jest kluczowa dla zrozumienia zasad przyznawania świadczeń.

Jak przeliczyć emeryturę na podstawie wcześniejszej renty? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 1385/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del. Renata Stańczak Protokolant: Anna Krzyszkowska po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2016 r. w Gliwicach sprawy J. W. ( W. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość emerytury na skutek odwołania J. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 22 lipca 2015 r. nr E - (...) oddala odwołanie. (-) SSR del. Renata Stańczak Sygn. akt VIII U 1385/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 22.07.2015r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na podstawie art.21 ustawy o emeryturach i rentach z FUS odmówił ubezpieczonej J. W. ( W. ) prawa do przeliczenia podstawy wymiaru emerytury od tych samych zarobków, które przyjęto do obliczenia podstawy wymiaru renty, gdyż do ustalenia podstawy wymiaru renty przyjęto zarobki z lat 1984 -1986, a nie odpowiednio z 20 lat wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu lub z 10 kolejnych lat kalendarzowych przypadających w ostatnim 20 - leciu przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę. Ubezpieczona w odwołaniu od decyzji sprecyzowanym na rozprawie w dniu 16.11.2015r. domagała się przeliczenia wcześniej pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy według zarobków z lat 1982 – 1991 i wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 114,34% podnosząc, iż od tak obliczonego świadczenia rentowego powinna mieć obliczoną emeryturę, przy zastosowaniu kwoty bazowej obowiązującej w 2006r. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy dodał, iż wypłacana obecnie ubezpieczonej emerytura została obliczona w decyzji z dnia 01.12.2016r. na podstawie zarobków z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu i jest korzystniejsza niż obliczona od podstawy wcześniej pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Ubezpieczona J. W. urodziła się w dniu (...) W dniu 31.10.1991r. złożyła w organie rentowym wniosek o przyznanie prawa do renty inwalidzkiej załączając do niego zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu wystawione w dniu 24.10.1991r. przez KWK (...) w R. zawierające zarobki z lat 1984 – 1986. Decyzją z dnia 20.01.1992r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej rentę inwalidzką. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru tego świadczenia wyniósł 116% i został ustalony na podstawie zarobków z lat j.w. Świadczenie to przysługiwało do lutego 1994r. W dniu 20.03.1996r. ubezpieczona złożyła nowy wniosek o przyznanie prawa do renty inwalidzkiej załączając do niego zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu wystawione w dniu 11.03.1996r. przez KWK (...) w R. zawierające zarobki z lat 1984 – 1990. Decyzją z dnia 24.06.1996r. organ rentowy odmówił prawa do wnioskowanego świadczenia. Ubezpieczona odwołała się od tej decyzji i Sąd Wojewódzki w Katowicach wyrokiem z dnia 25.09.1997r. w sprawie o sygn. akt XIU 2516/97 zmienił tę decyzję i przyznał ubezpieczonej prawo do renty inwalidzkiej od dnia 01.12.1995r. Wyrok ten organ rentowy wykonał decyzją z dnia 25.11.1997r. obliczając podstawę wymiaru świadczenia ubezpieczonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 17.10.1991r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw , w oparciu o zarobki z 7 lat kalendarzowych wybranych z ostatnich 16 lat kalendarzowych poprzedzających datę zgłoszenia wniosku, czyli z lat 1984 – 1990. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 118,21%, a kwota bazowa 666,96. W dniu 19.09.2006r. ubezpieczona złożyła w organie rentowym wniosek o przyznanie prawa do emerytury załączając do niego zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu wystawione w dniu 09.03.2006r. przez Kompanię Węglową S.A. Oddział KWK (...) w R. obejmujące zarobki z lat 1980 – 1991. Decyzją z dnia 16.10.2006r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury od dnia 22.10.2006r., to jest od osiągnięcia wieku emerytalnego. Do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia organ rentowy przyjął: podstawę wymiaru składek z 10 kolejnych lat kalendarzowych wybranych z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających rok zgłoszenia wniosku, czyli z lat 1986 – 1995, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia 68,86% i kwotę bazową w wysokości 1.977,20 zł – obowiązującą w dacie złożenia wniosku o emeryturę. Wyliczona w tej decyzji emerytura wyniosła 879,85 zł brutto. Organ rentowy przyjął taki wariant wyliczenia emerytury ubezpieczonej w sytuacji, gdy emerytura obliczona od podstawy wymiaru uprzednio pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy okazała się niższa – wyniosła 842,24 zł brutto ( jak w decyzji z dnia 20.10.2006r. ). W dniu 10.11.2006r. ubezpieczona złożyła w organie rentowym wniosek o ponowne ustalenie emerytury załączając do wniosku zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu wystawione w dniu 31.10.2006r. przez Kompanię Węglową S.A. Oddział KWK (...) w R. za lata 1974 – 1979. W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy decyzją z dnia 01.12.2006r. ponownie ustalił wysokość emerytury ubezpieczonej od dnia 22.10.2006r., przy zastosowaniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru w wysokości 90,03% ustalonego na podstawie zarobków z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu i kwoty bazowej 1.977,20 zł. Emerytura wyniosła 1.004,45zł. Ubezpieczona odwołała się od tej decyzji i tut. Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 06.06.2007r. w sprawie o sygn. akt VIII U 135/07 oddalił to odwołanie, po uprzednim ustaleniu, iż organ rentowy prawidłowo i w sposób najkorzystniejszy obliczył emeryturę ubezpieczonej, a to zgodnie z art.21 ust.1 pkt 2 w związku z art.15 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd dodał, iż gdyby obliczono emeryturę na podstawie art.21 ust.1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w oparciu o zarobki z lat 1982 – 1991, przy przyjęciu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 114,34% oraz kwoty bazowej przyjętej do obliczenia renty z tytułu niezdolności do pracy 666,96, emerytura po waloryzacjach wyniosłaby ( na dzień 01.03.2006r. ) 826,80 zł brutto i byłaby niższa od pobieranego przez ubezpieczoną świadczenia. W dniu 10.07.2015r. ubezpieczona złożyła kolejny wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury. W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał w dniu 22.07.2015r. decyzję zaskarżoną, omówioną na wstępie. Powyższe Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego oraz akt tut. Sądu o sygn. VIII U 135/07 jako okoliczności bezsporne, bo jednoznacznie wynikające z tych dowodów i nie kwestionowane przez strony. Sąd zważył co następuje. Odwołanie ubezpieczonej J. W. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.21 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( t.j. Dz.U. z 2015, poz.748 ze zm. ) zwanej dalej Ustawą, podstawę wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy stanowi: 1) podstawa wymiaru renty – w wysokości uwzględniającej rewaloryzacje oraz wszystkie kolejne waloryzacje przypadające w okresie następującym po ustaleniu prawa do renty, albo 2) podstawa wymiaru ustalona na nowo w myśl art.15. Stosownie do art.15 Ustawy podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę. Na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu ubezpieczenia. W odwołaniu ubezpieczona domagała się przeliczenia renty z tytułu niezdolności do pracy według zarobków z lat 1982 – 1991 i wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 114,34%, a następnie przyjęcia ww. wskaźnika, a także kwoty bazowej obowiązującej w 2006r. do obliczenia wysokości pobieranej emerytury. Ubezpieczona przed przejściem na emeryturę, a mianowicie od grudnia 1995r. była uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy, której wysokość ustalono w oparciu o zarobki z 7 kolejnych lat kalendarzowych wybranych z ostatnich 16 lat kalendarzowych poprzedzających zgłoszenie wniosku, to jest z lat 1984 – 1990, zgodnie z art.7 ust.1 pkt 5 obowiązującej w tym czasie ustawy z dnia 17.10.1991r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. Nr 104, poz.450 ze zm. ) i przy przyjęciu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 118,21%. Rozpoznając wniosek ubezpieczonej o przyznanie prawa do emerytury organ rentowy dokonał wariantowania świadczenia, czyli obliczył je w oparciu o art.21 ust.1 pkt 1 Ustawy – od podstawy wymiaru wcześniej pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy ( przy przyjęciu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 118,21% i kwoty bazowej przyjętej do obliczenia renty z tytułu niezdolności do pracy 666,96% ), a następnie na podstawie art.21 ust.1 pkt 2 w związku z art.15 Ustawy, które to świadczenie ostatecznie wyliczone w decyzji z dnia 01.12.2006r. ( przy zastosowaniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 90,03% ustalonego na podstawie zarobków z 20 najkorzystniejszych lat wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu i kwoty bazowej z daty przyznania prawa do emerytury 1.977,20 ) okazało się korzystniejsze dla ubezpieczonej i jako takie jest wypłacane do chwili obecnej. Podkreślić należy, iż gdyby nawet ubezpieczona miała obliczoną rentę z tytułu niezdolności do pracy według zarobków z lat 1982 – 1991 i przy przyjęciu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 114,34%, to organ rentowy obliczając wysokość emerytury od podstawy wymiaru tak wyliczonej renty z tytułu niezdolności do pracy, to jest zgodnie z art.21 ust.1 pkt 1 Ustawy, nie mógłby przyjąć do obliczenia świadczenia kwoty bazowej obowiązującej w dacie zgłoszenia wniosku o emeryturę ( tak jak tego domaga się ubezpieczona ), a wyłącznie kwotę bazową przyjętą do obliczenia renty z tytułu niezdolności do pracy, to jest 666,96 zł. W taki zaś sposób wyliczone świadczenie byłoby niższe od ustalonego decyzją z dnia 01.12.2006r. W świetle ukształtowanego orzecznictwa sądowego przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury z uwzględnieniem art. 21 ust. 1 pkt 1 Ustawy nie jest dopuszczalne przyjęcie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty, a kwoty bazowej z daty złożenia wniosku o emeryturę, chyba że jest możliwe przyjęcie do podstawy wymiaru emerytury tych samych lat, które stanowiły podstawę ustalenia wskaźnika wysokości wymiaru renty ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 07.05.2015r. III AUa 933/14, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 05.04.2007r. sygn. I UZP 7/07 ). W obecnym stanie prawnym nie jest możliwe obliczenie podstawy wymiaru emerytury z 7 lat kalendarzowych, czyli z lat z jakich ubezpieczona miała obliczoną rentę z tytułu niezdolności do pracy. Wypada dodać, iż zarobki ubezpieczonej z lat 1982 – 1991 nie mogłyby stanowić podstawy do wyliczenia emerytury na podstawie art.21 ust.1 pkt 2 Ustawy, a więc z zastosowaniem nowej kwoty bazowej, gdyż lata te nie mieszczą się w okresie 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym ubezpieczona zgłosiła wniosek o emeryturę, to jest w okresie od 1986r. do 2005r. Reasumując, Sąd uznał, iż brak jest podstaw prawnych do przeliczenia emerytury ubezpieczonej w sposób przez nią żądany. Świadczenie to zostało przez organ rentowy ustalone w sposób prawidłowy i najkorzystniejszy dla ubezpieczonej, co potwierdza też stanowisko tut. Sądu zajęte w poprzedniej sprawie prawomocnie zakończonej o sygn. VIII U 135/07. W konsekwencji powyższego, Sąd z mocy art. 477 14 § 1 kpc oddalił odwołanie jako bezzasadne. (-) SSR [del.] Renata Stańczak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI