IV U 43/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Sieradzu oddalił odwołanie A. L. od decyzji ZUS odmawiającej wyrównania emerytury od daty nabycia prawa do świadczenia, uznając brak podstaw do uwzględnienia wniosku o wyrównanie za okres poprzedzający miesiąc złożenia wniosku.
A. L. odwołała się od decyzji ZUS, która odmówiła wyrównania emerytury od daty nabycia prawa do świadczenia, argumentując, że emerytura została przeliczona od miesiąca złożenia wniosku. Odwołująca domagała się uwzględnienia wynagrodzeń zastępczych z okresu pracy w byłej NRD do podstawy wymiaru kapitału początkowego i emerytury. Sąd Okręgowy, analizując wcześniejsze postępowania i decyzje ZUS, w tym prawomocny wyrok w sprawie IV U 87/22, uznał, że organ rentowy prawidłowo ustalił wysokość świadczenia i kapitału początkowego, a wynagrodzenia zastępcze zostały uwzględnione w najkorzystniejszy sposób. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie, stwierdzając brak podstaw do wyrównania emerytury za okres poprzedzający miesiąc złożenia wniosku.
Sprawa dotyczyła odwołania A. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej wyrównania emerytury od daty nabycia do niej prawa. Odwołująca twierdziła, że ZUS popełnił błąd przy ustalaniu wysokości emerytury, nie uwzględniając najkorzystniejszych dochodów, w tym wynagrodzeń zastępczych z okresu pracy w byłej NRD. ZUS argumentował, że świadczenie zostało przeliczone od miesiąca złożenia wniosku (grudzień 2021 r.), co zgodnie z przepisami prawa ogranicza możliwość wyrównania do okresu od tego miesiąca. Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpatrując sprawę, szczegółowo przeanalizował historię ustalania kapitału początkowego i emerytury A. L. Wskazał, że wnioskodawczyni już w 2010 r. składała wnioski o ponowne przeliczenie kapitału początkowego, uwzględniając wynagrodzenia zastępcze z NRD, co skutkowało wydaniem nowych decyzji ZUS. Następnie, w 2019 r. przyznano jej emeryturę powszechną. W 2021 r. A. L. ponownie złożyła wniosek o przeliczenie świadczenia, zaznaczając potrzebę uwzględnienia zarobków zastępczych. ZUS podjął działania w celu ustalenia tych wynagrodzeń i wydał decyzje z 11 i 13 stycznia 2022 r. Od tych decyzji odwołująca wniosła odwołanie, które zostało prawomocnie oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w Sieradzu z 12 października 2022 r. (sygn. akt IV U 87/22). Ostatecznie, w grudniu 2022 r. A. L. złożyła wniosek o wsteczne przeliczenie emerytury od daty nabycia prawa (31.12.2018 r.), co ZUS ponownie odrzucił, wydając decyzję z 20 grudnia 2022 r. Sąd Okręgowy, opierając się na przepisach ustawy o emeryturach i rentach, w szczególności na art. 133, uznał, że brak jest podstaw do wyrównania świadczenia za okres poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, zwłaszcza że wcześniejsze postępowania i prawomocny wyrok potwierdziły prawidłowość ustaleń ZUS. Sąd oddalił odwołanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrównanie emerytury nie przysługuje za okres poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, chyba że odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego, co w tym przypadku nie zostało wykazane.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 133 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, który stanowi, że przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się od miesiąca, w którym powstało prawo do świadczenia lub jego podwyższenia, jednak nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku. Wyjątek dotyczący 3 lat wstecz dotyczy sytuacji, gdy błąd organu był przyczyną odmowy lub przyznania niższych świadczeń. Sąd uznał, że w analizowanej sprawie nie było podstaw do stwierdzenia błędu organu rentowego, a wcześniejsze postępowania potwierdziły prawidłowość ustaleń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. L. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (3)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 133 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczenia przyznane lub podwyższone wypłaca się od miesiąca, w którym powstało prawo do świadczenia lub jego podwyższenia, jednak nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydania decyzji z urzędu. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego, wówczas wyrównanie może nastąpić za okres 3 lat poprzedzających miesiąc złożenia wniosku.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 107a § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do wyrównania emerytury za okres poprzedzający miesiąc złożenia wniosku o ponowne przeliczenie świadczenia. Prawidłowość ustaleń ZUS w zakresie kapitału początkowego i wysokości emerytury, potwierdzona wcześniejszymi postępowaniami i prawomocnym wyrokiem. Wynagrodzenia zastępcze z NRD zostały uwzględnione w najkorzystniejszy sposób.
Odrzucone argumenty
ZUS popełnił błąd przy ustalaniu wysokości emerytury poprzez nieuwzględnienie najkorzystniejszych dochodów, w tym dochodów zastępczych z NRD. Prawo do wyrównania emerytury od daty nabycia do niej prawa (31.12.2018 r.).
Godne uwagi sformułowania
brak podstaw do wyrównania emerytury za okres poprzedzający miesiąc, w którym wpłynął wniosek nie podzielając stanowiska odwołującej o popełnieniu przez organ rentowy błędu obie decyzje ZUS były prawidłowe, a przyjęte wysokości zarobków były najkorzystniejsze
Skład orzekający
Dorota Załęska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu, od którego przysługuje wyrównanie emerytury po ponownym przeliczeniu świadczenia, oraz zasad uwzględniania wynagrodzeń zastępczych z zagranicy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uwzględniania wynagrodzeń zastępczych z NRD i interpretacji art. 133 ustawy emerytalnej w kontekście błędów organu rentowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących wyrównania świadczeń i uwzględniania zagranicznych wynagrodzeń.
“Kiedy można domagać się wyrównania emerytury wstecz? Sąd wyjaśnia zasady.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 43/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2023 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Dorota Załęska Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Wawrzyniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2023 roku w Sieradzu odwołania A. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z 20 grudnia 2022 r. Nr (...) w sprawie A. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. o wysokość emerytury oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 43/23 UZASADNIENIE Decyzją z 20.12.2022r., na podstawie art. 133 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2022.504 j. t. ze zm.), ZUS odmówił A. L. wyrównania emerytury od daty nabycia prawa do świadczenia. Organ rentowy argumentował, że skoro odwołująca złożyła w dniu 7.12.2021r. wniosek o ponowne przeliczenie wysokości emerytury w oparciu o wynagrodzenia zastępcze, a decyzją z 13.01.2022r., emerytura została przeliczona od 1.12.2021r., tj. od miesiąca złożenia wniosku, to brak podstaw do wyrównania emerytury za okres poprzedzający miesiąc, w którym wpłynął wniosek. Nie podzielając powyższej decyzji, A. L. złożyła odwołanie, wnosząc o wyrównanie emerytury. Wskazywała, że począwszy od 31.12.2018r., otrzymywała zaniżoną emeryturę, zarzucając nieuwzględnienie przez ZUS do podstawy wymiaru kapitału początkowego, wynagrodzenia zastępczego za czas pracy jako prządka od 25.05.1983 – 31.08.1987 w byłej NRD oraz obliczenie wwpw z uwzględnieniem dochodów z najkorzystniejszych 10 lat. Precyzując stanowisko wskazywała, że ZUS popełnił błąd przy ustalaniu wysokości emerytury, ponieważ nie uwzględnił najkorzystniejszych dochodów, w tym dochodów zastępczych z okresu pracy w byłej NRD. W odpowiedzi na odwołanie ZUS wnosił o jego oddalenie. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: A. L. , ur. (...) Decyzją z 14.09.2010r., ZUS ustalił A. L. kapitał początkowy na dzień 1.01.1999r. w wysokości 88 218,90zł. Do obliczenia pw kp przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1.01.1989 – 31.12.1998; wwpw wyniósł 51,61% (decyzja k. 19 – 21/akta kapitałowe). W dniu 25.10.2010r., A. L. złożyła do protokołu w ZUS wniosek o ponowne przeliczenie kapitału początkowego, załączając Rp – 7 z 25.10.2010r. z wynagrodzeniami zastępczymi pracownika, pracującego na równorzędnym stanowisku, jakie zajmowała odwołująca przed wyjazdem na byłej NRD na podstawie umowy rządowej, tj. z lat 1983 – 1987 (k. 23, 25/akta ZUS). Decyzją z 29.11.2010r. , ZUS II Oddział w Ł. ponownie ustalił A. L. wysokość kapitału początkowego. Do obliczenia pw kp przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1.01.1981 – 31.12.1990; wwpw wyniósł 65,78%, a wartość kp – 100 740,09zł. Do stażu ubezpieczeniowego ZUS zaliczył okres zatrudnienia wn – i w byłej NRD od 25.05.1983 – 31.08.1987 (decyzja, obliczenie wwpw, wykaz wprowadzonych okresów ubezpieczonego k. 34 – 40/akta kapitałowe). W dniu 19.12.2018r., A. L. złożyła w ZUS wniosek o emeryturę powszechną (wniosek/akta ZUS). Decyzją z 2.01.2019r., ZUS ponownie ustalił A. L. wartość kapitału początkowego w wysokości 104 725,72zł. Do obliczenia pw kp przyjęto przeciętna podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1.01.1981 – 31.12.1990; wwpw wyniósł 69,60% (decyzja, obliczenie wwpw k. 41 – 43/akta kapitałowe). Decyzją z 3.01.2019r., ZUS przyznał A. L. emeryturę powszechną od 31.12.2018r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego (decyzja k. 11-12/akta ZUS). W dniu 7.12.2021r., A. L. złożyła w ZUS wniosek o ponowne obliczenie świadczenia, zaznaczając na formularzu inny sposób obliczenia - na podstawie zarobków zastępczych podczas pracy w byłej NRD (wniosek k. 13/akta ZUS). W związku z powyższym wnioskiem, ZUS wystąpił do Centrum Obsługi Korespondencji w Sprawach Emerytalno – Rentowych w J. , o ustalenie i podanie wynagrodzenia zastępczego za okres pracy od 25.05.1983 – 12.02.1987, od 13.02.1987 – 31.08.1987, zatrudnionej w (...) w V. na terytorium byłego NRD na stanowisku prządki (pismo k. 14/akta ZUS). W dniu 31.12.2021r., do ZUS wpłynęła odpowiedź dot. ustalonych wynagrodzeń zastępczych za poszczególne lata, tj.: 1984 – 104442zł., 1985 – 292775zł., 1986 – 359057zł., 1987 – 286693zł . Nie ustalono wynagrodzenia zastępczego za okres od 25.05.1983 – 31.05.1984, z uwagi na równoczesne zatrudnienie wn – i w (...) od 3.09.1979 – 31.05.1984 i na terytorium Niemiec od 25.05.1983r. (pismo k. 15/akta ZUS). Decyzją z 11.01.2022r., ZUS ponownie ustalił A. L. kapitał początkowy na dzień 1.01.1999r. w kwocie 115 712,85zł. Do obliczenia podstawy wymiaru kp przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1.01.1981 – 31.12.1990. Za 1983r. przyjęto dochód w wysokości 108 234zł. (75.273 Rp – 7 z 25.10.2010r. + Rp – 7 z okresu zatrudnienia w (...) ), za 1984r. przyjęto dochód w wysokości 163.865zł. (Rp – 7 z 25.10.2010r.), za 1985r. przyjęto dochód w wysokości 292 775zł. (wg inf. z J. ), za 1986r. przyjęto dochód w wysokości 359 057zł. (wg inf. z J. ), za 1987r. przyjęto dochód w wysokości 286 693zł. (wg inf. z J. ); wwpw wyniósł 83,58% (decyzja z załącznikami k. 44-48/akta kapitałowe). Decyzją z 13.01.2022r., ZUS przeliczył A. L. emeryturę od 1.12.2021r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek (decyzja k. 16-17/akta ZUS). Od obu decyzji z 11.01.2022r. i 13.01.2022r., A. L. złożyła odwołanie, wnosząc o ponowne przeliczenie emerytury i kapitału początkowego. Podnosiła, że ZUS nie uwzględnił kapitału początkowego z ustalonym wynagrodzeniem zastępczym za czas pracy w b. NRD. W postępowaniu odwoławczym w sprawie IV U 87/22, został dopuszczony dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, który przeliczył podstawę wymiaru i wysokość emerytury A. L. w najkorzystniejszym wariancie na dzień 1.12.2021r. oraz wysokość kapitału początkowego na dzień 1.01.1999r. i zwaloryzowanego kp , mając na uwadze załączone do akt rentowych wynagrodzenia zastępcze wn – i z okresu zatrudnienia w NRD. Za lata 1983 – 1986, przyjęto wynagrodzenia: 1983r., 1984r. – wg złożonego przez wnioskodawczynię Rp – 7 z 25.10.2010r., 1985r., 1986r. – zgodnie z informacją ZUS w J. . Najkorzystniejszy wwpw obliczony z 10 kolejnych lat, tj. 1981 – 1990, wyniósł 83,58%. Prawomocnym wyrokiem z 12.10.2022r. Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił odwołanie. Odwołująca nie składała apelacji od powyższego wyroku (odwołanie, opinia, wyrok/akta IV U 87/22). W dniu 8.12.2022r., A. L. złożyła w ZUS wniosek o wsteczne przeliczenie emerytury, począwszy od nabycia prawa do emerytury, tj. od 31.12.2018r. (wniosek k. 20/akta ZUS). Decyzją z 20.12.2022r., na podstawie art. 133 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2022.504 j. t. ze zm.), ZUS odmówił A. L. wyrównania emerytury od daty nabycia prawa do świadczenia. Organ rentowy argumentował, że brak podstaw do wyrównania emerytury za okres poprzedzający miesiąc, w którym wpłynął wniosek, bowiem emerytura została przeliczona od 1.12.2021r., tj. od miesiąca złożenia wniosku w dniu 7.12.2021r. (decyzja k. 21/akta ZUS). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organem rentowym oraz w aktach sprawy IV U 87/22, dotyczącej odwołania A. L. od decyzji ZUS z 11.01.2022r. i 13.01.2022r. Sąd Okręgowy zważył: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 133 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022.504 j.t. ze zm.), w razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż: 1) od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, z zastrzeżeniem art. 107a ust. 3; 2) za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego. Zdaniem Sądu brak podstaw do wyrównania emerytury wnioskodawczyni za okres, którego domaga się odwołująca, tj. od 31.12.2018r. Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska odwołującej o popełnieniu przez organ rentowy błędu przy ustalaniu wysokości emerytury, który wedle odwołującej polegał na nieuwzględnieniu najkorzystniejszych dochodów, w tym dochodów zastępczych. Zaznaczyć należy, że skarżąca składając w dniu 25.10.2010r., wniosek o ponowne przeliczenie kapitału początkowego, załączyła zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu Rp – 7 z 25.10.2010r. z zarobkami zastępczymi za lata 1983 – 1987, których nie kwestionowała i które były podstawą do wydania przez ZUS decyzji o ponownym ustaleniu kp w dniu 29.22.2010r. Po złożeniu przez odwołującą wniosku o ponowne obliczenie świadczenia w inny sposób, co wn – i zaznaczyła w przedmiotowym wniosku, ZUS przeprowadził postępowanie z właściwą jednostką w J. , celem ustalenia wynagrodzenia zastępczego. Na podstawie otrzymanej informacji organ rentowy wydał dwie decyzje z: 11.01.2022r. o ponownym ustaleniu kapitału początkowego oraz z 13.01.2022r. o przeliczeniu emerytury, które odwołująca zaskarżyła. Jednakże wynik postępowania w tej sprawie, prawomocnie zakończonej, potwierdził, że obie decyzje ZUS były prawidłowe, a przyjęte wysokości zarobków (Rp – 7 z 25.10.2010r. co do lat 1983, 1984 oraz informacja ZUS w J. co do lat 1985 – 1987) były najkorzystniejsze. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 §1 kpc , orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI