VIII U 133/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach stwierdził, że pracownik podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od daty zawarcia umowy o pracę, uznając ją za ważną i faktycznie wykonywaną.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił objęcia pracownika obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, twierdząc, że umowa o pracę była pozorna i zawarta w celu uzyskania świadczeń. Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił tę decyzję, stwierdzając, że umowa była ważna, a pracownik faktycznie wykonywał pracę od daty jej zawarcia, co potwierdziły dowody i zeznania świadków. Zasądzono również zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Decyzją z 31 października 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. stwierdził, że ubezpieczony Ł. K., pracownik (...) spółki z o.o. w B., nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 1 sierpnia 2016 r., uznając umowę o pracę za nieważną z powodu pozorności i zawarcia jej w celu uzyskania świadczeń. Ubezpieczony wniósł odwołanie, domagając się ustalenia podlegania ubezpieczeniom od wskazanej daty, twierdząc, że faktycznie wykonywał pracę. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że umowa o pracę była ważna i faktycznie wykonywana. Sąd oparł się na zeznaniach świadków, dokumentacji firm współpracujących oraz prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego zasądzającym wynagrodzenie. Stwierdzono, że organ rentowy nie wykazał pozorności stosunku pracy. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, uznając, że ubezpieczony podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 1 sierpnia 2016 r. Zasądzono również zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz ubezpieczonego oraz wynagrodzenie dla kuratora spółki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o pracę jest ważna, a pracownik podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od daty jej zawarcia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ rentowy nie wykazał pozorności stosunku pracy. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że umowa o pracę była ważna i faktycznie wykonywana, co potwierdziły zeznania świadków i dokumentacja. Ciężar udowodnienia pozorności spoczywał na organie rentowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS
Strona wygrywająca
Ł. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczony/odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | organ_państwowy | organ rentowy/pozwany |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. | spółka | zainteresowana |
Przepisy (13)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne będące pracownikami na obszarze RP.
u.s.u.s. art. 11 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1.
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.s.u.s. art. 13 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniem, że jeżeli spełnia kryteria dla osób współpracujących, jest traktowana jako osoba współpracująca dla celów ubezpieczeń społecznych.
Pomocnicze
k.p. art. 22
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy: pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zmieniając decyzję organu rentowego, stwierdza istnienie lub brak stosunku prawnego będącego podstawą wydania decyzji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zwrócone koszty procesu obejmują koszty strony poniesione w każdej instancji.
Dz.U. poz.1800
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie.
Dz.U. z 2018r. poz.536
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej
Określa wysokość wynagrodzenia i zwrotu wydatków dla kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej.
k.s.h. art. 18 § § 2
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy reprezentacji spółki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o pracę została faktycznie wykonywana. Organ rentowy nie wykazał pozorności stosunku pracy. Prawomocny wyrok zasądzający wynagrodzenie potwierdza istnienie stosunku pracy.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę była pozorna i zawarta w celu uzyskania świadczeń. Pracownik nie świadczył pracy od 1 sierpnia 2016 r.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne każdy przypadek musi być potraktowany i rozstrzygnięty w sposób indywidualny, na podstawie nie tylko treści umowy, ale też całokształtu okoliczności faktycznych, związanych z wykonywaniem danego zatrudnienia
Skład orzekający
Grażyna Łazowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie istnienia stosunku pracy i podlegania ubezpieczeniom społecznym w przypadkach kwestionowanych przez ZUS, zwłaszcza gdy umowa była zawierana w branży finansowej lub pośrednictwa."
Ograniczenia: Każda sprawa jest indywidualna i zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie pozorności umowy o pracę i jak ważne jest udowodnienie faktycznego wykonywania pracy dla podlegania ubezpieczeniom społecznym. Jest to częsty problem w praktyce.
“Czy umowa o pracę była pozorna? Sąd wyjaśnia, kiedy ZUS nie może odmówić ubezpieczeń społecznych.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII U 133/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2021 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący sędzia Grażyna Łazowska Protokolant Iwona Sławińska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2021 r. w Gliwicach sprawy Ł. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. przy udziale zainteresowanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. o podleganie ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołania Ł. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 31 października 2018 r. nr (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż stwierdza, że ubezpieczony Ł. K. jako pracownik zainteresowanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 1 sierpnia 2016 roku; 2. zasądza od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 3. przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M. Ś. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora zainteresowanej. (-) sędzia Grażyna Łazowska Sygn. akt VIII U 133/19 UZASADNIENIE Decyzją z 31 października 2018r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. stwierdził, że ubezpieczony Ł. K. jako pracownik u zainteresowanej płatnika składek (...) Sp. z o.o. w B. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 1 sierpnia 2016r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że w sprawie nie przedstawiono żadnych dowodów na świadczenie pracy przez ubezpieczonego. Zdaniem organu rentowego ubezpieczony nie wykonywał pracy od 1 sierpnia 2016r., a został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych jedynie w celu uzyskania prawa do świadczeń – zasiłku chorobowego, wobec czego umowa o pracę zawarta z zainteresowaną jest nieważna jako zawarta dla pozoru. Ubezpieczony w odwołaniu od powyższej decyzji wniósł o jej zmianę przez ustalenie, że podlega obowiązkowym ubezpieczeniom jak w decyzji z tytułu zatrudnienia u płatnika składek począwszy od 1 sierpnia 2016r., bowiem w okresie objętym sporem faktycznie wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę zawartej z zainteresowaną. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w skarżonej decyzji. Zainteresowana wniosła o oddalenie odwołania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Zainteresowana, zawiązana na mocy umowy z 4 kwietnia 2016r. jest jednoosobową spółką, której wspólnikiem jest K. S. (1) . Głównym przedmiotem jej działalności są usługi finansowe, w tym pośrednictwo w uzyskiwaniu kredytów. W dniu 1 sierpnia 2016r. ubezpieczony zawarł z zainteresowaną umowę o pracę na stanowisku doradcy klienta pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem 3650 zł brutto. Ubezpieczony zajmował się szukaniem osób zainteresowanych uzyskaniem kredytów, „czyszczeniem” rejestru długów, poszukiwaniem pośredników kredytowych, przygotowaniem dokumentacji bankowej, sporządzaniem i przeglądaniem ogłoszeń, dojazdem do klientów i ich dowożeniem do placówek bankowych, współpracą z innymi pośrednikami kredytowymi. Pracę wykonywał w biurze przy ul. (...) lub w terenie. Początkowo zainteresowana nie miała dostępu do platform bankowych, wobec czego współpracowała z innymi pośrednikami, którzy takie dostępy posiadały. Na początku 2017r. zainteresowana nawiązała współpracę z pośrednikiem kredytowym A. G. (...) . Ubezpieczony przekazywał jej telefoniczne lub mailowo dane osób zainteresowanych pozyskaniem kredytów. Ubezpieczony został zgłoszony firmie (...) sp. z o.o. w M. , zajmującej się pośrednictwem finansowym jako pracownik zainteresowanej. Ubezpieczony współpracował z (...) SA w S. jako użytkownik agenta E. D. od 5 kwietnia 2017r.; z (...) sp. z o.o. w M. w okresie od 2 lutego 2017r. E. D. podpisała umowę o współpracy z zainteresowaną, przy czym spółkę reprezentował ubezpieczony. E. D. na potrzeby tej współpracy przeszkoliła ubezpieczonego do pracy na platformach (...) i F. . Dzięki uzyskaniu dostępu do tego rodzaju platform pośrednik kredytowy może składać w imieniu klienta wnioski o udzielenie kredytu w konkretnym banku. Po uzyskaniu dostępu do platform ubezpieczony mógł wprowadzać do nich dane klienta, co następowało po sporządzeniu dokumentacji i uzyskaniu zgody klienta. Zainteresowana zgłosiła odwołującego do ubezpieczeń społecznych w dniu 19.12.2016r, natomiast dotyczące go dokumenty rozliczeniowe składała poczynając od marca 2017r. W dniu 9 marca 2017r. ubezpieczony otworzył własną działalność gospodarczą pod firmą (...) .B F.U.H.”, której głównym - wykazanym w (...) przedmiotem były usługi fryzjerskie. Z dniem 4 września 2017r. ubezpieczony zmienił zakres działalności na : wynajem i zarządzanie nieruchomościami. Zainteresowana przekazała na konto ubezpieczonego następujące kwoty tytułem wynagrodzenia: - w dniu 12 stycznia 2017r. premię uznaniową za grudzień – 1070 zł, - w dniu 28 kwietnia 2017r. za kwiecień – 4647,73zł, - w dniu 1 czerwca 2017r. za maj - 6262,92 zł, - w dniu 30 czerwca 2017r. za czerwiec – 6500zł. W dniu 2 czerwca 2017r. dokonano wpisu w KRS zainteresowanej, na mocy którego wykreślono K. S. (2) jako prezesa zarządu ( art. 18§ 2 ksh ). Od 4 września 2017r. ubezpieczony przebywał na zwolnieniu lekarskim. Organ rentowy wypłacił ubezpieczonemu zasiłek chorobowy za okres od 7 października 2017r. do 28 lutego 2018r. Pismem z dnia 6.09.2017r. ubezpieczony wypowiedział umowę o pracę z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia. Prawomocnym wyrokiem z 11 lutego 2021r. sygn. VI P 794/17 Sąd Rejonowy w Gliwicach zasądził na rzecz ubezpieczonego od zainteresowanej wynagrodzenie za lipiec, sierpień i wrzesień 2017r. Powyższe Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, akt sprawy o sygn. VIII Pa 38/21, akt rejestrowych zainteresowanej, dowodów wpłat, pisma F. k.174, pisma Helikon k.175; zeznań świadków E. K. ( protokół elektroniczny z rozprawy z 30 września 2020r. czas 00:03:28 – 00:53:36 ), E. D. słuchanej w drodze pomocy sądowej ( k.256-257 ), A. G. ( protokół elektroniczny z rozprawy z 21 kwietnia 2021r. czas 00:01:12 – 00:35:12 ), zeznania odwołującego ( protokół elektroniczny z rozprawyz 4 października 2021r. czas 00:01:21 - 00:31:36 ). Sąd dał wiarę zeznaniom słuchanych w sprawie świadków oraz ze zeznaniom odwołującego, gdyż były one rzeczowe, logiczne, przekonujące, spójne ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją. S ąd zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie . Zgodnie z art. 6 ust.1 pkt 1 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz.423 ), zwanej ustawą, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów. Po myśli art. 11 ust. 1 ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 12, zaś według art. 12 ust. 1 ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, pracownicy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Za pracownika natomiast – w myśl art. 8 ust 1 ustawy - uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniem, że jeżeli pracownik spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, o których mowa w ust. 11 - dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany jako osoba współpracująca. W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcia pracownik i zatrudnienie nie mogą być interpretowane na użytek ubezpieczeń społecznych inaczej niż interpretuje je akt prawny określający prawa i obowiązki pracowników i pracodawców - Kodeks pracy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30.05.2005r., sygn. akt III AUa 283/2005). Według definicji zawartej w art. 22 Kodeksu pracy , przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu był fakt podlegania przez odwołującego obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownika zainteresowanej. Podkreślić należy, iż stronom umowy o pracę, na podstawie której rzeczywiście były wykonywane obowiązki i prawa płynące z tej umowy, nie można przypisać działania w celu obejścia ustawy, czy też zawarcia umowy o pracę dla pozoru ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 25 stycznia 2005r., sygn. akt II UK 141/2004, OSNP 2005/15/235, wyrok Sądu Najwyższego z 14 marca 2001r., II UKN 258/00, OSNP z 2002/21/527). Każdy przypadek musi być potraktowany i rozstrzygnięty w sposób indywidualny, na podstawie nie tylko treści umowy, ale też całokształtu okoliczności faktycznych, związanych z wykonywaniem danego zatrudnienia. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, zdaniem Sądu, że odwołujący zawarł z zainteresowaną ważną umowę o pracę i faktycznie pracę na podstawie tej umowy wykonywał. Okoliczność tę potwierdzają zeznania słuchanych świadków jak i pisma firm (...) , z których wynika, że ubezpieczony jako pracownik zainteresowanej współpracował z innymi firmami zajmującymi się pośrednictwem w udzielaniu kredytów. Ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z opóźnieniem, bo dopiero w grudniu 2016r., jednak fakt ten sam w sobie nie oznacza automatycznie, że strony nie nawiązały stosunku pracy w dacie wskazanej w umowie o pracę. Niewątpliwym jest również, że w 2017r. na konto ubezpieczonego wpływało od zainteresowanej wynagrodzenie za pracę. W ocenie Sądu, zarzut organu rentowego, że odwołujący został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych jedynie w celu uzyskania prawa do świadczeń jest nieuzasadniony, zwłaszcza, że ubezpieczony zaczął korzystać ze zwolnienia lekarskiego we wrześniu 2017r., czyli po upływie roku od zawarcia umowy o pracę. Nie można również pominąć, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach zasądzono od zainteresowanej na rzecz odwołującego wynagrodzenie za pracę za okres od lipca do września 2017r. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organ rentowy nie wykazał pozorności stosunku pracy ubezpieczonego, a zgodnie z art.6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Ewentualne zaś ujemne skutki nieprzedstawienia dowodów lub też zaoferowania dowodów nie pozwalających poczynić kategorycznych ustaleń lub budzących istotne wątpliwości obciążają stronę. W tym stanie rzeczy Sąd z mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. w pkt 1 wyroku zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż stwierdził, że odwołujący jako pracownik zainteresowanej podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 1 sierpnia 2016r. O kosztach na rzecz odwołującego Sąd orzekł na podstawie art.98 k.p.c. w związku z art.99 k.p.c. oraz w związku z §9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie ( t.j. Dz.U. poz.1800 ). W pkt 3 wyroku Sąd przyznał od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M. Ś. kwotę 180 zł tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora zainteresowanej, zgodnie z §1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej ( Dz.U. z 2018r. poz.536 ) w związku z §9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie ( t.j. Dz.U. poz.1800 ). (-) sędzia Grażyna Łazowska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI