VIII U 1313/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, uwzględniając wyższe wynagrodzenia wnioskodawcy z lat 60., 70. i 80. do ustalenia wysokości emerytury.
Wnioskodawca L. D. odwołał się od decyzji ZUS ustalającej wysokość jego emerytury, domagając się uwzględnienia wyższych zarobków z lat 1965-1987. Sąd Okręgowy, po analizie dokumentacji pracowniczej i opinii biegłego, ustalił faktyczne wynagrodzenie wnioskodawcy w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu w L. w latach 1966-1978, uznając część jego odwołania za zasadną i zmieniając decyzję ZUS.
Sprawa dotyczyła odwołania L. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 19 grudnia 2013 roku, która przyznała wnioskodawcy prawo do emerytury od 1 grudnia 2013 roku, ustalając jej wysokość na podstawie dotychczas przyjętej podstawy wymiaru świadczenia. Wnioskodawca domagał się uwzględnienia wyższych zarobków z lat 1965-1987 do ustalenia wysokości emerytury. Sąd Okręgowy w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy, ustalił, że wnioskodawca L. D. był zatrudniony w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu w L. w latach 1965-1987 na różnych stanowiskach technicznych. Analiza dokumentacji pracowniczej, w tym umów o pracę i angaży, wykazała różne systemy wynagradzania (ryczałtowy, akordowy, prowizyjny, stałe stawki godzinowe, dodatek stażowy). Ze względu na brak pełnej dokumentacji dotyczącej składnika akordowego, sąd, opierając się na opinii biegłego, ustalił faktyczne wynagrodzenie wnioskodawcy w poszczególnych latach, uwzględniając również gwarantowane wynagrodzenie minimalne dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy. Sąd uznał, że dokumentacja pracownicza była autentyczna i zasługiwała na wiarę. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, ustalając wyższe wynagrodzenia dla wnioskodawcy za lata 1966-1978, które miały stanowić podstawę wymiaru emerytury. W pozostałym zakresie odwołanie zostało oddalone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Należy ustalić faktyczne wynagrodzenie wnioskodawcy na podstawie dostępnej dokumentacji pracowniczej i opinii biegłego, uwzględniając gwarantowane wynagrodzenie minimalne, jeśli wyliczenia z umów o pracę prowadziłyby do niższej kwoty.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na autentycznej dokumentacji pracowniczej i opinii biegłego, który był w stanie wyliczyć wynagrodzenie na podstawie dostępnych danych, korygując je tam, gdzie było to konieczne, np. w przypadku wynagrodzenia minimalnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji i częściowe oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
L. D.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 15
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa wymiaru emerytury i renty to przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub społeczne z 10 lat wybranych z ostatnich 20 lat.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd orzeka na podstawie ustaleń faktycznych, zmieniając lub uchylając decyzję organu rentowego.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 13
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawę wymiaru składek dla pracowników stanowi osiągnięty przez nich przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
u.e.r.f.u.s. art. 5
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz ich wysokości uwzględnia się okresy składkowe, w tym okresy zatrudnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niepełna dokumentacja wynagrodzeń nie może stać na przeszkodzie ustaleniu faktycznego wynagrodzenia, jeśli istnieją inne wiarygodne dowody (np. opinia biegłego, dokumentacja pracownicza). Wynagrodzenie z lat ubiegłych, nawet jeśli było ustalane w specyficznych systemach (akord, prowizja), powinno być uwzględnione do podstawy wymiaru emerytury, jeśli zostało prawidłowo udokumentowane. Należy przyjąć wynagrodzenie gwarantowane najniższe, jeśli wyliczenia z umów o pracę prowadziłyby do kwoty niższej niż obowiązujące minimalne wynagrodzenie.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy argumentował, że odwołanie powinno zostać oddalone, opierając się na dotychczasowej podstawie wymiaru świadczenia, nie uwzględniając w pełni roszczeń wnioskodawcy dotyczących wyższych zarobków.
Godne uwagi sformułowania
ustala L. (...) do ustalenia wysokości emerytury wynagrodzenie otrzymane w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu (...) w L. za rok... Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: W aktach osobowych wnioskodawcy brak jest informacji potwierdzających wartość zrealizowanej robocizny, zatem wysokość wynagrodzenia mogła zostać ustalona wyłącznie w oparciu o umowy o pracę... Z uwzględnieniem powyższych uwag należy stwierdzić, że L. D. (2) z tytułu zatrudnienia w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu (...) w L. osiągnął co najmniej następujące wynagrodzenie w poszczególnych latach...
Skład orzekający
Grażyna Cichosz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru emerytury na podstawie wynagrodzeń z okresów PRL, gdy dokumentacja jest niepełna lub systemy wynagradzania były specyficzne."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia dotyczące lat i kwot są specyficzne dla tej sprawy; ogólne zasady dotyczące dowodzenia wynagrodzeń są jednak uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy radzą sobie z historycznymi danymi dotyczącymi wynagrodzeń z czasów PRL, co jest istotne dla wielu osób ubiegających się o emeryturę i dla prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych.
“Jak odzyskać pieniądze do emerytury? Sąd uwzględnił zarobki z PRL!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII U 1313/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2016 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia S.O. Grażyna Cichosz Protokolant sekretarz sądowy Anna Łempicka po rozpoznaniu w dniu 17 października 2016 roku w Lublinie sprawy L. D. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o wysokość emerytury na skutek odwołania L. D. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 19 grudnia 2013 roku znak: (...) I. zmienia zaskarżoną decyzję i ustala L. (...) do ustalenia wysokości emerytury wynagrodzenie otrzymane w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu (...) w L. za rok 1966 – 9 700 (dziewięć tysięcy siedemset) złotych, za rok 1967 – 10 800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych, za rok 1968 – 3 540 (trzy tysiące pięćset czterdzieści) złotych, za rok 1970 – 8 200 (osiem tysięcy dwieście) złotych, za rok 1974 – 21 800 (dwadzieścia jeden tysięcy osiemset) złotych, za rok 1975 – 34 620 (trzydzieści cztery tysiące sześćset dwadzieścia) złotych, za rok 1976 – 28 800 (dwadzieścia osiem tysięcy osiemset) złotych, za rok 1977 – 31 680 (trzydzieści jeden tysięcy sześćset osiemdziesiąt) złotych i za rok 7978 - 31 680 (trzydzieści jeden tysięcy sześćset osiemdziesiąt); II. w pozostałym zakresie odwołanie oddala. Sygn. akt VII U 1313/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19 grudnia 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przyznał (...) prawo do emerytury od dnia 1 grudnia 2013 roku ustalając jej wysokość na podstawie dotychczas przyjętej podstawy wymiaru świadczenia. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł L. D. (2) wnosząc o jej zmianę i przyjęcie do ustalenia wysokości emerytury wyższych zarobków za okres zatrudnienia od dnia 1965 roku do dnia 1987 roku. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: L. D. (2) od dnia 28 maja 1992 roku był uprawniony do renty inwalidzkiej (k. 23-24 t. I akt ZUS). Do ustalenia podstawy wymiaru renty przyjęto wówczas wynagrodzenie, które stanowiło podstawę wymiaru składek z 3 lat kalendarzowych tj. od dnia 1 stycznia 1980 roku do dnia 31 grudnia 1982 roku. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 98,97%. Od dnia 1 sierpnia 2008 roku wnioskodawca nabył prawo do emerytury wcześniejszej na podstawie decyzji z dnia 18 sierpnia 2008 roku (k. 34 t. II akt ZUS). Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia tj. 1966-1967, 1971-1985, 1989-1991. Wskaźnik ten wyniósł 55,89%. Zaskarżoną decyzją z dnia 19 grudnia 2013 roku L. D. (2) nabył prawo do emerytury na podstawie art. 27 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych tj. w związku z ukończeniem wieku 65 lat i 3 miesięcy oraz udokumentowaniem 25-letniego okresu zatrudnienia. Do ustalenia wysokości podstawy wymiaru emerytury organ rentowy uwzględnił wynagrodzenie wykazane w kartach wynagrodzeń za lata 1979-1987 z tytułu zatrudnienia w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu (...) w L. (okoliczność bezsporna). W okresie od dnia 5 listopada 1965 roku do dnia 19 czerwca 1987 roku L. D. (3) był zatrudniony w Oddziale Usług i Produkcji Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu (...) w L. . Zajmował tam takie stanowiska jak radiomechanik, starszy radiomechanik, naprawiacz sprzętu elektronicznego oraz teleradiomechanik. Wynagrodzenie było ustalone w ten sposób, że poza wynagrodzeniem zasadniczym, które było liczone mnożąc wskaźnik wynagrodzenia godzinowego przez liczbę przepracowanych godzin, były dodatkowo płacone premie za ilość wykonanych napraw (akta osobowe – 18, zeznania J. B. – k. 48v, zeznania K. C. – k. 49-49v). Do dnia 31 sierpnia 1966 roku wnioskodawcy przysługiwało wynagrodzenie ryczałtowe w wysokości 750 zł miesięcznie. Od dnia 1 września 1966 roku do dnia 30 czerwca 1973 roku wnioskodawca był wynagradzany w systemie akordowym według stawek ustalanych od jednej naprawionej sztuki odbiornika radiowego i telewizyjnego, z gwarantowanym wynagrodzeniem zasadniczym za niezawinione przestoje, które w okresie od dnia 1 września 1966 roku do dnia 28 kwietnia 1968 roku w wysokości 900 zł miesięcznie, a od dnia 22 kwietnia 1970 roku wynosiło 5 zł za godzinę przestoju. W okresie od dnia 1 lipca 1973 roku do dnia 31 maja 1974 roku wnioskodawca otrzymywał wynagrodzenie prowizyjne według ustalonych w umowach o pracę stawek od wartości zrealizowanej robocizny brutto. Od dnia 1 czerwca 1974 roku wnioskodawca był uprawniony do wynagrodzenia za czas pracy i do prowizji od wartości zrealizowanej robocizny. Wynagrodzenie za czas pracy było liczone przez pomnożenie stawki godzinowej wynoszącej 12 zł/godz przez 200 godzin w miesiącu. Od stycznia 1977 roku wnioskodawcy przysługiwał dodatek stażowy w wysokości 10 % wynagrodzenia zasadniczego. W 1979 roku wnioskodawca otrzymał dodatek stażowy w kwocie 240 zł stanowiący 10% kwoty 2400 zł. W okresie od dnia 26 sierpnia 1975 roku do dnia 13 grudnia 1975 roku wnioskodawca był dodatkowo zatrudniony do prac administracyjnych w charakterze kalkulatora w placówce (...) L. w wymiarze 4 godzin dziennie z wynagrodzeniem w wysokości 12 zł/godz. W aktach osobowych wnioskodawcy brak jest informacji potwierdzających wartość zrealizowanej robocizny, zatem wysokość wynagrodzenia mogła zostać ustalona wyłącznie w oparciu o umowy o pracę, gdzie wskazano stawki miesięczne i godzinowe oraz dodatek stażowy. Z uwzględnieniem powyższych uwag należy stwierdzić, że L. D. (2) z tytułu zatrudnienia w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu (...) w L. osiągnął co najmniej następujące wynagrodzenie w poszczególnych latach: 1967 – 1080 zł, 1968 – 8200 zł, 1974 – 21800 zł, 1975 – 34620 zł, 1976 – 28800 zł, 1977 – 31680 zł, 1978 – 31680 zł. Za okresy: sierpień 1966 roku, grudzień 1970 roku oraz od 1 stycznia 1971 roku do dnia 30 czerwca 1973 roku, przejęcie wyliczeń określonych w umowach o pracę spowodowałoby, że wysokość wynagrodzenia byłaby niższa aniżeli gwarantowana wysokość najniższego wynagrodzenia dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy, zatem należało przyjąć jako prawidłowe następujące wynagrodzenie najniższe: za rok 1966 – 9700 zł, za rok 1970 – 8320 zł, za lata 1971-1973 – po 12000 zł (częściowo opinia biegłego – k. 63-71, uzupełniająca opinia biegłego – k. 92v-93). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dowody. W pierwszej kolejności należy wskazać, że dokumentacja osobowa L. D. (1) z okresu zatrudnienia w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu (...) w L. była autentyczna i wystawiona przez pracodawcę. Zawierała stosowne dokumenty w postaci angaży i umów o pracę, gdzie zostały wskazane warunki wynagradzania. Strony jej nie kwestionowały i w ocenie Sądu również zasługiwała ona na obdarzenie wiarą w całości. W oparciu o tę dokumentację możliwe było ustalenie faktycznie osiąganego przez wnioskodawcę wynagrodzenia. Jedynym składnikiem wynagrodzenia, którego ustalenie okazało się niemożliwe był składnik akordowy. W aktach osobowych brak było bowiem informacji potwierdzającej ilość wykonanych napraw. Biegły Z. K. w oparciu o powyższą dokumentację był w stanie wyliczyć wysokość zarobków wnioskodawcy. W opinii ustnej dokonał korekty wynagrodzenia wskazanej w opinii podstawowej w stosunku do lat 1970, 1977 i 1978. Biegły dysponował miarodajnym materiałem do obliczeń. Jego opinie są rzeczowe, logiczne i należycie uzasadnione. Organ rentowy kwestionował jej wiarygodność podnosząc, że nie można obliczyć wysokości wynagrodzenia bez udowodnienia ilości faktycznie przepracowanych przez wnioskodawcę godzin. W ocenie Sądu argument ten nie może się ostać w sytuacji, gdy w dokumentach pracowniczych wskazana była ilość godzin do przepracowania. Z tego względu wyliczenia biegłego w zakresie skorygowanym w opinii ustnej należało uznać za wiarygodne w całości. Odwołanie L. D. (1) jako zasadne zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2013.1440 j.t.) podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176. Wedle zaś art. 13 ustawy z dnia 18 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2013.1442 j.t.) podstawę wymiaru składek dla pracowników stanowi osiągnięty przez nich przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osiągnięty z tytułu zatrudnienia. Ponadto zgodnie z art. 5 ustawy przy ustalaniu prawa do emerytury i renty i obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy składkowe, którymi są m.in. okresu zatrudnienia. Biorąc pod uwagę, że w niniejszym postępowaniu L. D. (2) udowodnił wysokość wynagrodzenia osiągniętego w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu (...) w L. , do ustalenia wysokości emerytury wnioskodawcy należało przyjąć otrzymane wynagrodzenie. Zaskarżona decyzja podlegała zatem zmianie w zakresie, w którym wynagrodzenie to było niższe aniżeli dotychczas przyjęte przez ZUS w zaskarżonej decyzji. W tej części odwołanie należało oddalić. Z tego względu do ustalenia wysokości podstawy wymiaru emerytury wnioskodawcy Sąd przyjął wynagrodzenie: 1967 – 1080 zł, 1968 – 8200 zł, 1974 – 21800 zł, 1975 – 34620 zł, 1976 – 28800 zł, 1977 – 31680 zł, 1978 – 31680 zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 477 14 §2 k.p.c. Sąd orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI