VIII U 1283/17

Sygn. akt VIII U 1283/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del. Anna Capik-Pater Protokolant: Agata Kędzierawska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. w Gliwicach sprawy M. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności gospodarczej na skutek odwołania M. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 2 czerwca 2017 r. nr (...) oddala odwołanie. (-) SSR del. Anna Capik-Pater Sygn. akt VIII U 1283/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 2 czerwca 2017 r. o numerze (...) organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. działając na podstawie art. 83 ust.1 pkt 1, art.6 ust.1 pkt 5, art. 8 ust.6 pkt 4, art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 14 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdził, że ubezpieczony M. J. , jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnicy spółki jawnej, komandytowej i partnerskiej podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 1 stycznia 2016 r. W uzasadnieniu wskazał, że z KRS wynika, iż ubezpieczony zgodnie z wpisem nr 6 dokonanym w dniu 20 października 2014 r. posiada 99 udziałów w (...) sp. z o.o. z siedzibą w T. w łącznej wartości 4 950 zł, co stanowi 99% całości udziałów. Wskazując na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2011 r. (sygn. akt I UK 8/11) podniósł, że w sytuacji posiadania przed jednego wspólnika większości udziałów, a przez drugiego jedynie 1/100 udziałów (wspólnik iluzoryczny), to z perspektywy norm prawa ubezpieczeń społecznych, tego rodzaju spółkę należy traktować jako spółkę jednoosobową. Tym samym zdaniem organu rentowego, ubezpieczony jako wspólnik jednoosobowej spółki z .o.o. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom od 1 stycznia 2016 r. W odwołaniu od powyższej decyzji, ubezpieczony M. J. zarzucił organowi rentowemu naruszenie art. 4 § 1 pkt 3 ksh , poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. jest spółką jednoosobową oraz naruszenie art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez stwierdzenie, że ubezpieczony podlega ubezpieczeniom jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, jako że jest niemal jedynym wspólnikiem (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. Odnosząc się do wyroku Sądu Najwyższego, na który powołał się organ rentowy, ubezpieczony podniósł, że powołane orzeczenie dotyczy dopuszczalności zatrudnienia udziałowców w spółkach wieloosobowych w składzie wspólniczym. Tym samym, zdaniem ubezpieczonego, organ rentowy zupełnie pominął kwestię ważności zatrudnienia ubezpieczonego w charakterze pracowniczym. Ponadto ubezpieczony zaznaczył, że organ rentowy nie może dokonywać na własne potrzeby interpretacji definicji legalnych zawartych w ksh , w sposób odmienny niż ten, który ustalił prawodawca. Dotyczy to definicji spółki jednoosobowej z art. 4 § 1 pkt 3 ksh . W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jego oddalenie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. została zarejestrowana w KRS pod numerem (...) w dniu 28 marca 2013 r. Kapitał zakładowy wynosił 5 000 zł (100 udziałów x 50 zł). W dniu 12 czerwca 2013 r. doszło do zawarcia umowy sprzedaży wszystkich udziałów przez dotychczasowego wspólnika S. N. . Kupującym był ubezpieczony M. J. . Ubezpieczony został wówczas jedynym wspólnikiem spółki. Był także Prezesem zarządu. W dniu 10 lutego 2014 r. ubezpieczony zbył na rzecz N. P. 1 udział o wartości nominalnej 50 zł. W ten sposób pozostało mu 99 udziałów, każdy po 50 zł. Następnie N. P. kupiła 8 kolejnych udziałów. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. zawarła z ubezpieczonym umowę o pracę na czas nieokreślony od dnia 1 grudnia 2015 r. w wymiarze 1/8 etatu z wynagrodzeniem zasadniczym w wysokości 218,75 zł brutto na stanowisku dyrektora do spraw technicznych. Aneksem z dnia 31 grudnia 2015 r., ustalono, że z dniem 1 stycznia 2016 r. wynagrodzenie ubezpieczonego będzie wynosiło 231,25 zł brutto. W okresie od 2 kwietnia 2013 r. do 31 grudnia 2015 r., ubezpieczony był zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia społecznego (emerytalnego, rentowego, wypadkowego) i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy zlecenie u płatnika składek (...) Sp. z o.o. Ponadto od 1 stycznia 2014 r. do 17 czerwca 2014 r. ubezpieczony był zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia społecznego przez (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. . Spółka ta zgłosiła ubezpieczonego ponownie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od 1 grudnia 2015 r. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. składała za ubezpieczonego raporty rozliczeniowe, w których wykazywała podstawę wymiaru składek niższą niż kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę Ubezpieczony brał udział w zgromadzeniach wspólników spółki, w tym Nadzwyczajnych Zgromadzeniach Wspólników, był większościowych udziałowcem. Ponadto zajmował się zarządzaniem podmiotem, składał oferty, pozyskiwał umowy w ramach zamówień publicznych, kontrolował pracowników. Faktycznie to on zarządzał spółką. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. zawarła także umowę udzielania pomocy prawnej z N. P. - innym wspólnikiem. N. P. brała udział w podejmowaniu uchwał rocznych zatwierdzających sprawozdania finansowe, a także uchwał zmieniających skład zarządu. Spółka w złożonych deklaracjach VAT-7K za okres od 3 kwartału 2014 r. do 4 kwartale 2016 r. wykazała następujące obroty: w 3 kwartale 2014 r. (530 517 zł), w 4 kwartale 2014 r. (1 009 342 zł), w 1 kwartale 2015 r. (992 965 zł), w 2 kwartale 2015 r. (728 756 zł), w 3 kwartale 2015 r. (833 822 zł), w 4 kwartale 2015 r. (1 440 093 zł), w 1 kwartale 2016 r. (371 238 zł), w 2 kwartale 2016 r. (567 524 zł), w 3 kwartale 2016 r. (504 100 zł), w 4 kwartale 2016 r. (924 702 zł). Natomiast przychody w złożonych zeznaniach podatkowych za lata 2014 – 2016 wykazała przychody w wysokości 2 566 880,57 zł za rok 2014, 3 064 155,37 zł za rok 2015 oraz 2 959 951,31 zł za rok 2016. W dniu 16 listopada 2017 r. ubezpieczony sprzedał przedsiębiorcy (...) sp. z o.o. z siedzibą w T. , 91 udziałów o wartości nominalnej po 50 zł każdy, łącznie za 4 550 zł. Zaskarżoną decyzją z dnia 2 czerwca 2017 r. organ rentowy stwierdził, że ubezpieczony jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnicy spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 1 stycznia 2016 r. Wartość przedmiotu sporu wyniosła 19 402,26 zł. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił o oparciu o akta organu rentowego, protokoły zgromadzeń wspólników (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. wraz z podjętymi uchwałami (k.16-30); umowy sprzedaży udziałów (k.46-54) oraz zeznania świadka N. P. złożone na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 r. (k.59-60). Przy ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Sąd kierował się zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 233 § 1 k.p.c. Podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się przede wszystkim na dowodach z dokumentów, w tym aktach organu rentowego oraz dokumentacji wewnętrznej spółki, którym dał wiarę w całości, jako że sporządzone zostały one przez uprawnione podmioty w ramach obowiązków wynikających z charakteru ich działalności. Sąd dał również wiarę zeznaniom N. P. , gdyż przedstawiają one jasny obraz okoliczności zdarzeń będących przedmiotem niniejszego postępowania, a brak jest podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Świadek ten był wspólnikiem (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. . Kupił udziały od ubezpieczonego, początkowo 1 o wartości 50 zł, później 8 kolejnych. Ze spółka łączyła świadka umowa udzielenia pomocy prawnej, brała udział w podejmowaniu uchwał na zgromadzeniach wspólników, zarówno tych zwyczajnych jak i nadzwyczajnych. W związku z tym, że wspólnie z ubezpieczonym była wspólnikiem (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. , to znała zakres i specyfikę wykonywanych przez ubezpieczonego czynności związanych z zarządzeniem spółką. Okoliczności te nie były w trakcie procesu kwestionowane. Ubezpieczony, pomimo dwukrotnie skutecznego doręczenia wezwania (k.35,58) na rozprawę pod rygorem pominięcia dowodu z jego przesłuchania, nie stawił się na żadnym z wyznaczonych przez Sąd terminach posiedzenia i nie usprawiedliwił nieobecności. Tym samym, ostatecznie Sąd pominął dowód z przesłuchania ubezpieczonego. W konsekwencji, Sąd uznał, że zgromadzone dowody są kompletne i pozwalają na czynienie na ich podstawie ustaleń co do stanu faktycznego, a następnie na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego M. J. nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W niniejszym postępowaniu, spór sprowadzał się do ustalenia, czy ubezpieczony, jako wspólnik posiadający w okresie od 1 stycznia 2016 r. większą część udziałów w (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. , może być uznany za osobę prowadzącą jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, co skutkuje obowiązkowym podleganiem przez niego ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu począwszy od 1 stycznia 2016 r. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym, regulują przepisy ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2017.1778 j.t.), zwanej ustawą systemową. Zgodnie z art. 1 ustawy ubezpieczenia społeczne obejmują ubezpieczenie emerytalne, ubezpieczenia rentowe i ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej prowadzącą pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące są obowiązkowo objęte ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, z zastrzeżeniem art. 8 i 9. Ponadto osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu (art. 12 ust. 1). Zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 4 za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. W myśl art. 13 pkt. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2008 r., osoby te podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, natomiast w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r. – od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Tym samym w przypadku jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, obowiązek ubezpieczeń powstaje od dnia uzyskania statusu wspólnika tej spółki i istnieje do dnia utraty tego statusu. Zgodnie z art. 36 ust. 1 każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych. Obowiązek zgłoszenia osoby prowadzącej działalność gospodarczą spoczywa na tej osobie (ust.3). Na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz.514 ze zm.) składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne. Tym samym, osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlegająca obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowych jest zobowiązana do opłacania obowiązkowej składki na Fundusz Pracy. Z kolei, w myśl art. 22 § 1 k.p. przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Natomiast, zgodnie z art. 4 § 1 pkt. 3 ksh , przez spółkę jednoosobową rozumie się spółkę kapitałową, której wszystkie udziały albo akcje należą do jednego wspólnika albo akcjonariusza. W niniejszym postępowaniu, organ rentowy stwierdził, że ubezpieczony jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 1 stycznia 2016 r. Podstawą zaskarżonej decyzji było uznanie, że w sytuacji posiadania przez jednego wspólnika większości udziałów, a przez drugiego jedynie 1/100 udziałów, to z perspektywy norm prawa ubezpieczeń społecznych, tego rodzaju spółkę należy traktować jako spółkę jednoosobową. Stanowisko organu rentowego jest trafne. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2011 r. (sygn. akt I UK 8/11), wskazano wprost, iż wspólnik spółki z o.o. podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, jeżeli jego udziały są większościowe, a udziały pozostałych wspólników iluzoryczne, mniejszościowe. W takiej sytuacji spółkę taką traktuje się jako jednoosobową spółkę z o.o., pomimo tego, że wspólnik posiadający większość udziałów, formalnie pozostaje większościowym udziałowcem. Sąd orzekający podziela powołany pogląd. Organ rentowy słusznie podnosi, iż ubezpieczonego należało traktować jako jedynego wspólnika spółki z o.o., mimo że formalnie pozostawał on jedynie większościowym udziałowcem. Przemawia za tym fakt, iż ubezpieczony początkowo w okresie spornym posiadał 99 udziałów (wszystkich udziałów było 100), każda o wartości 50 zł – łącznie 4 950 zł.. Następnie sprzedał 8 akcji wspólniczce. Z kolei N. P. początkowo posiadała jedynie 1 udział o wartości nominalnej -50 zł, później kupiła 8 kolejnych. Następnie w dniu 16 listopada 2017 r. ubezpieczony sprzedał przedsiębiorcy (...) sp. z o.o. z siedzibą w T. , 91 udziałów o wartości nominalnej po 50 zł każdy, łącznie za 4 550 zł. Bez względu na powyższe, ubezpieczony faktycznie zajmował się nie tylko uczestnictwem w zgromadzeniach wspólników, ale i zarządzaniem spółką. Ubezpieczony składał oferty, pozyskiwał umowy w ramach zamówień publicznych, czy pilnował pracowników. Okoliczności te nie zostały zakwestionowane w trakcie przewodu sądowego. Natomiast N. P. , będąca drugim wspólnikiem wykonywała większość prac w ramach umowy udzielenia pomocy prawnej. Faktycznie była „udziałowcem iluzorycznym”. To ubezpieczony zajmował się wszelkimi sprawami związanymi z funkcjonowaniem spółki. Wynika to także, z dokumentacji skarbowego, która przedstawia obroty spółki. Reasumując, Sąd uznał, że ubezpieczonego należy traktować w okresie spornym jako wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. W związku z tym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a ubezpieczony podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 1 stycznia 2016 r. Z tych też względów, mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 477 14 §1 kpc oddalił odwołanie jako bezzasadne. (-) SSR del. Anna Capik – Pater