VIII U 1281/22

Sygn. akt VIII U 1281/22 UZASADNIENIE Decyzją (...) 2022r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. stwierdził, że w okresie od 1 lutego 2016r. do 30 września 2018r. oraz od 5 sierpnia 2020r. do 13 czerwca 2022r., K. K. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. W uzasadnieniu organ rentowy podał, że K. K. (...) i w związku z tym 13 czerwca 2022r. w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej złożyła informację o zaprzestaniu wykonywania działalności od 14 czerwca 2022r., a następnie 7 lipca 2022r. skorygowała tą datę na 21 września 2018r. Dalej ZUS podniósł, że z tytułu prowadzenia ww. działalności odwołująca zgłosiła się do obowiązkowych ubezpieczeń w okresach:  od 15 czerwca 2012r. do 31 marca 2015r. do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego,  od 1 kwietnia 2015r. do 31 stycznia 2016r. do ubezpieczenia zdrowotnego,  od 1 lutego 2016r. do 30 września 2018r. do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego,  od 5 sierpnia 2020r. do 13 czerwca 2022r. do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Dokumenty rozliczeniowe odwołująca złożyła za miesiące od czerwca 2012r. do września 2018r. oraz za sierpień i wrzesień 2020r. Dodatkowo organ rentowy podkreślił, że do 30 września 2018r. ubezpieczona zgłaszała do ubezpieczeń dwie osoby świadczące pracę na podstawie umowy zlecenia. W związku z tym, że posiadana dokumentacja budzi, w ocenie organu rentowego wątpliwość co do daty zaprzestania wykonywania przez odwołującą działalności gospodarczej. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczona wniosła o jej zmianę i ustalenie, że w spornych okresach nie podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W uzasadnieniu odwołująca podniosła, że w spornych okresach, wprawdzie posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, który stanowi domniemanie jej prowadzenia, które to domniemanie może jednak w toku postępowania dowodowego zostać obalone. W ocenie odwołującej organ rentowy, nie bierze również pod uwagę, że w spornych okresach odwołująca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, nie wykazywała żadnych dochodów strat a nawet przychodów, co w jej ocenie świadczy, że w tym czasie faktycznie nie prowadziła ona działalności gospodarczej. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo ZUS wnosił o zasądzenie od odwołującego na swoją rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd ustalił, następujący stan faktyczny: Odwołująca prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, od 15 czerwca 2012r. W związku z tym, zatrudnione prze nią biuro rachunkowe, składało dokumentację rozliczeniową za okres od czerwca 2012r. do września 2018r. W styczniu 2015r. do KRS wpisana została spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) której współudziałowcem była ubezpieczona. Zakres działalności tej spółki i jednoosobowej działalności prowadzonej przez odwołującą był podobny. Od czerwca 2018r. ubezpieczona była prezesem Spółki. W okresie od 1 lutego 2016r. do 30 września 2018r. oraz od 5 sierpnia 2020r. do 13 czerwca 2022r., odwołująca nie posiadała innego tytułu do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, oprócz przedmiotowej działalności gospodarczej. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej odwołująca w okresie od lutego 2016r. do września 2018r., zgłosiła do ubezpieczeń społecznych zleceniobiorców. Mianowicie od 26 stycznia 2016r. do 23 stycznia 2017r. E. S. , od 17 lutego 2016r. do 6 czerwca 2016r. K. W. , od 1 marca 2016r. do 30 września 2018r. K. D. , od 1 marca 2016r. do 1 marca 2018r. M. F. , od 18 listopada 2016r. do 18 lutego 2017r. oraz od 18 września 2017r. do 18 grudnia 2017r. B. G. , od 6 grudnia 2016r. do 7 lutego 2017r. I. S. , od 25 stycznia 2017r. do 6 sierpnia 2017r. A. Ł. , od 1 września 2017r. do 29 stycznia 2018r. B. Z. , od 9 listopada 2017r. do 14 stycznia 2018r. M. K. , od 17 listopada 2017r. do 30 grudnia 2017r. S. Z. , od 10 listopada 2017r. do 10 marca 2018r. E. N. , od 20 listopada 2017r. do 19 stycznia 2018r. B. M. , od 13 listopada 2017r. do 31 grudnia 2017r. B. U. , od 28 listopada 2017r. do 9 stycznia 2018r. M. Z. , od 28 maja 2018r. do 30 września 2018r. R. S. (1) . Z zapisów podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że ostatnią operacją finansową przeprowadzoną w ramach działalności gospodarczej, było opłacenie 30 września 2018r., prowizji bankowej na rzecz A. Bank. Po tej dacie brak jest po stronie odwołującej, w ramach jej jednoosobowej działalności gospodarczej przychodów czy też wydatków. Do września 2018r. ubezpieczona wygaszała jednoosobową działalność i przenosiła kontrakty na spółkę (...) W okresie od 21 września 2018r. do 5 sierpnia 2020r., odwołująca zgłosiła zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej, a następnie od 5 sierpnia 2020r., wniosek podjęcie prowadzenia działalności gospodarczej. W tym czasie ubezpieczona pozostawała w konflikcie z drugim wspólnikiem spółki (...) i rozważała odejście ze spółki i kontynuowanie dotychczasowej działalności w ramach jednoosobowej działalności. W momencie wznowienia działalności gospodarczej, automatycznie zaktualizowało się zgłoszenie odwołującej do ubezpieczeń społecznych Działalność ta faktycznie nie została podjęta i w jej ramach nie były realizowane żadne czynności. Nie wystawiono żadnych dokumentów księgowych, księga przychodów i rozchodów nie była prowadzona, Po wznowieniu działalności gospodarczej, ubezpieczona rozwiązała umowę z biurem rachunkowym dotyczącą obsługi księgowej tej działalności. Od 5 sierpnia 2020r. biuro to zajmuje się obsługą tylko spółki (...) Ubezpieczona figurowała w rejestrze podatników prowadzących działalność gospodarczą od 15.06.2012 do 21.09.2018, w latach 2019-2021 nie wykazała przychodów, dochodów, strat z działalności gospodarczej. W dniu 7 lipca 2022r. ubezpieczona zgłosiła zakończenie działalności z datą wsteczną tj. z dniem 21 września 2018r. Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, wydruków z podatkowej księgi przychodów i rozchodów (plik k.56), zeznań świadków: R. S. (2) (k.53v-54) i W. S. (k.67-68) oraz wyjaśnień odwołującej (k.68-69). Zebrane dowody Sąd uznał za wystarczające i mogące być podstawą ustaleń faktycznych oraz rozstrzygnięcia. Sąd w głównej mierz oparł się na materiale dowodowym z dokumentów jako nie budzącym wątpliwości. Nadto żadna ze stron ich nie kwestionowała. Nadto Sąd uwzględnił zeznania świadków i samej ubezpieczonej, w zakresie w jakim nie kolidowały one z zapisami powyższej dokumentacji. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy zauważyć, że postępowanie przed Sądem w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest postępowaniem kontrolnym mającym na celu sprawdzenie prawidłowości decyzji organu rentowego. Zakres rozpoznania sprawy jest wyznaczony zakresem przedmiotowym i podmiotowym zaskarżonej decyzji. Przedmiotem badania w niniejszej sprawie była decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalająca okresy podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. W sprawie nie ulega wątpliwości, że K. K. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Niespornym było też, że kolejno dokonała ona zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych: od 15 czerwca 2012r. do 31 marca 2015r. do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, od 1 kwietnia 2015r. do 31 stycznia 2016r. do ubezpieczenia zdrowotnego, od 1 lutego 2016r. do 30 września 2018r. do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Za okres od 21 września 2018r. do 5 sierpnia 2020r., odwołująca zgłosiła zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej, a od 5 sierpnia 2020r., wniosek podjęcie prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z tym wnioskiem automatycznie zaktualizowało się zgłoszenie odwołującej do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, poczynając od 5 sierpnia 2020r. Przedmiotem sporu było ustalenie, czy w okresie od 1 lutego 2016r. do 30 września 2018r. i od 5 sierpnia 2020r. do 13 czerwca 2022r. odwołująca podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. W ocenie Sądu, sama odwołująca nie kwestionowała, że do września 2018r., działalność ta była przez nią w rzeczywistości prowadzona, o czym świadczy choćby fakt wykazywania przez nią przychodów i rozchodów oraz zatrudnianie w ramach umów zlecenia, osób które miały wykonywać fizycznie prace, będące przedmiotem działalności gospodarczej odwołującej. Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym reguluje ustawa z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2023r., poz. 1230 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt. 5 i art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt. 4 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych , zwanej dalej ustawą systemową, osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Obowiązek ubezpieczenia powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Natomiast po myśli art. 6 ust 1 pkt 4 obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i art. 9 , osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz osobami z nimi współpracującymi. Z kolei w myśl art. 12 ust 1 osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu. Zgodnie z art. 13, pkt 4 obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Zgodnie z art. 36 ust. 1 każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych. Obowiązek zgłoszenia osoby prowadzącej działalność gospodarczą spoczywa na tej osobie (ust.3). Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane jest w art. 2 ustawy z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 221 ze zm.). Działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy jest to działalność zarobkowa wymieniona w tych przepisach, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Brzmienie powyższych przepisów oraz utrwalona linia orzecznicza wskazują, że okresem ubezpieczenia osób prowadzących działalność gospodarczą jest przypadający w okresie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia okres rzeczywistego prowadzenia tejże działalności (vide: wyrok SN z 14 kwietnia 1999r., II UKN 570/98, publik. OSNAPiUS z 2000r. Nr 13, poz. 518; wyrok SN z 31 marca 2000r., II UKN 257/99, publik. OSNAPiUS z 2001r. Nr 18 poz. 564). W razie, gdy nie doszło do rozpoczęcia działalności albo wystąpiły przeszkody uniemożliwiające jej prowadzenie, obowiązek ubezpieczenia nie występuje. Zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy, a w szczególności dokumentacja z akt ZUS łącznie z zapisami podatkowej księgi przychodów i rozchodów, w połączeniu z zeznaniami świadków oraz wyjaśnieniami odwołującej, jednoznacznie wskazuje, że odwołująca w pierwszym spornym okresie, tj. od 1 lutego 2016r. do 30 września 2018r. rzeczywiście kontynuowała prowadzenie działalności gospodarczej, co zresztą w toku sprawy przyznawała. Odwołująca prowadząc w okresie od 1 lutego 2016r. do 30 września 2018r. działalność gospodarczą nie posiadała innego tytułu do objęcia jej obowiązkowo ubezpieczeniami społecznymi. W związku z powyższym organ rentowy słusznie objął odwołującą za ten okres, obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. Przechodząc do dalszych rozważań, Sąd podziela wyrażony przez odwołującą pogląd, że możliwe jest w toku procesu obalenia tzw. domniemania prowadzenia działalności istniejącego w razie dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (CEiDG), bowiem obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym i opłacania składek na te ubezpieczenia dotyczy jedynie tych okresów, w których dany przedsiębiorca faktycznie prowadził działalność gospodarczą. Sam wpis przedsiębiorcy do właściwej ewidencji lub rejestru stwarza tylko domniemanie faktyczne prowadzenia działalności w rozumieniu przepisu art. 231 k.p.c. , które może być obalone (wzruszone) przy pomocy środków dowodowych określonych przepisami kodeksu postępowania cywilnego – tak Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 25 lutego 2015r., w sprawie III AUa 1648/14. Z przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania dowodowego wynika jednoznacznie, że w okresie od 5 sierpnia 2020r. do 13 czerwca 2022r. odwołująca faktycznie działalności gospodarczej nie prowadziła, mimo formalnego zgłoszenia jej podjęcia od 5 sierpnia 2020r. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiają zapisy w zgromadzonej dokumentacji, które potwierdzają prowadzenie operacji finansowych, najpóźniej do września 2018r. Z kolei składanie przez odwołującą deklaracji rozliczeniowych, za sporny okres, było efektem działania biura rachunkowego, które dokumenty te składało w imieniu odwołującej, a które nie posiadało świadomości o faktycznym braku prowadzenia przez nią jakichkolwiek działań wchodzących w zakres prowadzenia działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie pierwszym wyroku, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , zmienił częściowo zaskarżoną decyzję i stwierdził, że odwołująca nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od 5 sierpnia 2020r. do 13 czerwca 2022r. Natomiast w punkcie drugim sentencji, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. , oddalił odwołanie w pozostałym zakresie. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 100 w związku z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U. z 2015r., poz.1804 ze zm. ), w punkcie trzecim sentencji. W szczególności Sąd miał na uwadze, że odwołująca proces przegrała jedynie w połowie. (-) Sędzia Grażyna Łazowska