Orzeczenie · 2024-12-16

VIII U 1265/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2024-12-16
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia społeczneWysokaokręgowy
umowa zlecenieubezpieczenia społecznecudzoziemiecobywatel UkrainyZUSskładkipobyt stałypobyt czasowypłatnik składek

Decyzją z dnia 27 marca 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. stwierdził, że K. M., obywatelka Ukrainy, wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł., podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 22.11.2023 r. Spółka wniosła odwołanie, domagając się zmiany decyzji i uznania, że ubezpieczona nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Argumentowano, że pobyt cudzoziemców w Polsce jest czasowy i nie ma charakteru stałego, co wyłączałoby obowiązek ubezpieczeń. Spółka wniosła również o zawieszenie postępowania do czasu wydania indywidualnej interpretacji przepisów przez ZUS. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając je za niezasadne. Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania ani do zwrotu akt organowi rentowemu. Analizując przepis art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, sąd stwierdził, że nie podlegają ubezpieczeniom społecznym obywatele państw obcych, których pobyt na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru stałego i którzy są zatrudnieni w obcych przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych, misjach, misjach specjalnych lub instytucjach międzynarodowych. Sąd podkreślił, że umowa o zabezpieczeniu społecznym między Polską a Ukrainą nie wyklucza stosowania polskich przepisów, a zasada równego traktowania obywateli oznacza, że podlegają oni polskiemu ustawodawstwu na tych samych warunkach co obywatele polscy. Sąd zinterpretował pojęcie "stałego pobytu" jako pobytu niezmiennego w okresie realizacji podstawy ubezpieczenia, niezależnie od zamiaru co do okresu przebywania czy posiadania zezwolenia na pobyt czasowy. Ponieważ ubezpieczona wykonywała sporne umowy, otrzymywała wynagrodzenie i przebywała w Polsce w spornym okresie, sąd uznał, że jej pobyt miał charakter stały w rozumieniu przepisów, a tym samym podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. W konsekwencji, odwołanie zostało oddalone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'stałego pobytu' w kontekście podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców wykonujących umowy zlecenia w Polsce.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obywatelki Ukrainy i umowy zlecenia, ale jego interpretacja pojęcia 'stałego pobytu' może mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy obywatelka Ukrainy wykonująca umowę zlecenie w Polsce podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, jeśli jej pobyt w Polsce nie ma charakteru stałego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, ponieważ jej pobyt w Polsce miał charakter stały w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Uzasadnienie

Sąd zinterpretował pojęcie 'stałego pobytu' jako pobytu niezmiennego w okresie realizacji podstawy ubezpieczenia, niezależnie od zamiaru co do okresu przebywania czy posiadania zezwolenia na pobyt czasowy. Umowa z Ukrainą nie wyłącza stosowania polskich przepisów, a zasada równego traktowania oznacza podleganie polskiemu ustawodawstwu.

Czy wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zasadny, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania cywilnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie jest zasadny, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od wyniku innego postępowania cywilnego w sposób prejudycjalny.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że podstawa zawieszenia postępowania zachodzi, gdy orzeczenie w innym postępowaniu cywilnym będzie prejudykatem dla sprawy zawieszonej, co nie miało miejsca w tym przypadku.

Czy istnieją podstawy do zwrotu akt organowi rentowemu na podstawie art. 467 § 4 k.p.c. z powodu braków w materiale sprawy lub błędnej podstawy prawnej/faktycznej decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie ma podstaw do zwrotu akt, ponieważ decyzja organu rentowego nie wykazywała wad dyskwalifikujących ją jako akt administracyjny.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że możliwość zwrotu akt jest ograniczona do sytuacji, gdy decyzja jest wadliwa w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego, co nie miało miejsca w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
K. M.osoba_fizycznaubezpieczona
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.spółkapłatnik składek
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy
nieznana z miejsca pobytu zainteresowanainnezainteresowana
kurator dla nieznanej z miejsca pobytu zainteresowanejinnekurator

Przepisy (25)

Główne

ustawa systemowa art. 5 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Nie podlegają ubezpieczeniom społecznym obywatele państw obcych, których pobyt na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru stałego i którzy są zatrudnieni w obcych przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych, misjach, misjach specjalnych lub instytucjach międzynarodowych, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej. Sąd zinterpretował 'stały pobyt' jako pobyt niezmienny w okresie realizacji podstawy ubezpieczenia, niezależnie od zamiaru co do okresu przebywania czy posiadania zezwolenia na pobyt czasowy.

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie, jeżeli uzna je za nieuzasadnione.

Pomocnicze

ustawa systemowa art. 6 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy oświadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

ustawa systemowa art. 12 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zleceniobiorcy podlegający ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu.

ustawa systemowa art. 11 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zleceniobiorcy objęci obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi ubezpieczeniu chorobowemu podlegają dobrowolnie na swój wniosek.

ustawa systemowa art. 13 § pkt 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.

ustawa systemowa art. 46 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązkiem płatnika składek jest obliczanie, rozliczanie i opłacanie należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy.

ustawa systemowa art. 47 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązkiem płatnika składek jest przesyłanie w wyznaczonym terminie deklaracji rozliczeniowych, imiennych raportów miesięcznych.

ustawa systemowa art. 36 § ust. 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 11

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Płatnik składek jest zobowiązany do zgłoszenia w terminie 7 dni zleceniobiorcy do ubezpieczeń społecznych od daty powstania obowiązku ubezpieczenia oraz do zgłoszenia wyrejestrowania od dnia wygaśnięcia tytułu do ubezpieczeń społecznych.

ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 66 § ust. 1 pkt. 1 lit. e

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

ustawa systemowa art. 18 § ust. 1 i 3 w związku z art. 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców stanowi przychód, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy oświadczenie usług, jeżeli w umowie o świadczenie usług określono odpłatność za jej wykonanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie.

ustawa systemowa art. 20 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe.

rozporządzenie RM art. 2 § ust. 6

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Dla każdego ubezpieczonego, którego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód, płatnik składek w raporcie lub imiennym raporcie miesięcznym korygującym uwzględnia należne składki na ubezpieczenia społeczne od wszystkich dokonanych lub postawionych do dyspozycji ubezpieczonego wypłat.

ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 81 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Do ustalenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób wykonujących umowę zlecenie stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób.

ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 81 § ust. 5

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Przy ustalaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne nie stosuje się ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

u.p.z.i.i.r.p. art. 104 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy opłacają pracodawcy za osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

u.p.z.i.i.r.p. art. 107 § ust. 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy są ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.

u.f.s. art. 4 § ust. 1

Ustawa o Funduszu Solidarnościowym

Do obowiązkowych składek na Fundusz Solidarnościowy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące obowiązkowych składek na Fundusz Pracy.

u.o.r.p.w.n.p. art. 9 § ust. 1

Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

Pracodawca jest obowiązany opłacać składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zleceniobiorców od wypłat stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

u.o.r.p.w.n.p. art. 29 § ust. 1

Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

Pracodawca jest obowiązany opłacać składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zleceniobiorców od wypłat stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może zawiesić postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania.

k.p.c. art. 467 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość zwrotu akt organowi rentowemu w celu uzupełnienia materiału sprawy.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

rozporządzenie MS art. 9 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Określenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

rozporządzenie MS art. 1 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej

Określenie wynagrodzenia kuratora.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pobyt obywatelki Ukrainy w Polsce miał charakter stały w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. • Umowa o zabezpieczeniu społecznym między Polską a Ukrainą nie wyłącza stosowania polskich przepisów. • Zasada równego traktowania obywateli oznacza podleganie polskiemu ustawodawstwu. • Rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od wyniku innego postępowania cywilnego w sposób prejudycjalny.

Odrzucone argumenty

Pobyt cudzoziemców w Polsce jest czasowy i nie ma charakteru stałego, co wyłącza obowiązek ubezpieczeń. • Należy zawiesić postępowanie do czasu wydania indywidualnej interpretacji przepisów przez ZUS. • Należy zwrócić akta organowi rentowemu z powodu braków w materiale sprawy i błędnej podstawy prawnej/faktycznej.

Godne uwagi sformułowania

stały pobyt w rozumieniu art. 5 ust. 2 cytowanej ustawy podlega zatem ocenie w zależności od realizacji działalności, z której wynika ustawowy obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym. • nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy w toczącym się postępowaniu cywilnym bez wcześniejszego rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnych • Sąd ubezpieczeń społecznych może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'stałego pobytu' w kontekście podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców wykonujących umowy zlecenia w Polsce."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obywatelki Ukrainy i umowy zlecenia, ale jego interpretacja pojęcia 'stałego pobytu' może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podlegania ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców wykonujących pracę na umowę zlecenie, co jest częstym problemem dla pracodawców i pracowników. Interpretacja pojęcia 'stałego pobytu' jest kluczowa.

Cudzoziemiec na umowie zlecenie w Polsce – kiedy podlega ubezpieczeniom społecznym? Kluczowa interpretacja sądu.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst