VIII U 1251/24

Sygn. akt VIII U 1251/24 UZASADNIENIE Decyzją z 12 lipca 2024r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu E. O. prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50a tej ustawy. W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, iż decyzją z 11 lipca 2012r. ubezpieczonemu przyznano już prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50a, a zatem brak jest podstaw do przyznania drugiej emerytury górniczej na tej samej podstawie prawnej. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony wniósł o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony E. O. (...) ukończył 55 lat. Decyzją (...) Oddział w Z. z 25 czerwca 2003r. ubezpieczonemu przyznano od 1 lipca 2003r. tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku, prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 48, w zw. z 49 (obecnie art. 50e) ustawy emerytalno – rentowej. Następnie decyzją z 17 kwietnia 2008r., ubezpieczonemu przyznano od 1 lutego 2008r. tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku, prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50a ust. 2 ustawy emerytalno – rentowej. Natomiast decyzją z 11 lipca 2012r., ubezpieczonemu przyznano od 1 maja 2012r. tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku, prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50a ust. 1 ustawy emerytalno – rentowej. W dniu 10 czerwca 2024r. ubezpieczony złożył w organie rentowym nowy wniosek o prawo do emerytury. W załatwieniu tego wniosku, decyzją z 4 lipca 2024r., organ rentowy przyznał ubezpieczonemu od 1 czerwca 2024r., prawo do emerytury z powszechnego wieku. W piśmie z 8 lipca 2024r., odwołujący sprecyzował, że jego intencją przy składaniu wniosku emerytalnego, było uzyskanie prawa do przeliczenia emerytury górniczej po przepracowaniu kolejnych 30 miesięcy. Zaskarżoną decyzją z 12 lipca 2024r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50a, ust. 1 ustawy emerytalno – rentowej tj. po osiągnięciu wieku 55 lat. W uzasadnieniu ZUS wskazał, iż ubezpieczonemu już ustalono prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50a, brak zatem podstaw do przyznania kolejnej emerytury górniczej, która jest tożsamym świadczeniem. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego. Zgromadzona dokumentacja jest kompletna i została sporządzona w sposób rzetelny, a jej wiarygodność nie budzi wątpliwości. Nadto okoliczności faktyczne nie były sporne. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. E. O. w dniu 23 lutego 2023r. złożył wniosek o prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50a ust. 1 ustawy emerytalnej w miejsce dotychczas pobieranej emerytury górniczej na podstawie art. 50a ustawy emerytalnej. Zaskarżoną decyzją ZUS odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury górniczej w oparciu o tą samą podstawę prawną co dotychczas pobierane świadczenie. Przedmiotem niniejszego postępowania jest więc prawo ubezpieczonego do kolejnej emerytury tj. emerytury górniczej przyznanej na podstawie tego samego przepisu, jak uprzednio przyznane mu świadczenie. Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie jest bezsporny. Przedmiotem sporu jest natomiast interpretacja przepisów ustawy emerytalnej. Przesłanki nabycia prawa do emerytury górniczej określa ustawa z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 1251 ze zm.). Zgodnie z art. 50a ust 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do emerytury górniczej, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1. ukończył 55 lat życia; 2. ma okres pracy górniczej, wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust.1 3. nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Zgodnie zaś z ust. 2 wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat. Ubezpieczony uzyskał już prawo do emerytury górniczej w oparciu o art. 50a ust. 2 ustawy. Obecnie domaga się ustalenia prawa do „nowej” emerytury górniczej po ukończeniu 55 lat tj. w oparciu o art. 50a ust. 1 ustawy. Sąd podziela stanowisko organu rentowego, iż ubezpieczony nie może nabyć prawa do emerytury górniczej w oparciu o art. 50a ust. 1 ustawy, pobiera już bowiem emeryturę górniczą przyznaną z uwagi na osiągniecie wieku z art. 50a ust. 2. W uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 5 marca 2013r. sygn. akt III AUa 1117/12, Sąd ten, analizując przesłanki nabycia emerytury górniczej określone w art. 50a ust. 1 i art. 50a ust. 2 ustawy wskazał, że przewidziana w art. 50a ustawy emerytalnej górnicza emerytura, której nabycie ustawodawca wiąże z osiągnięciem stosownego wieku, uzależnionego od określonego okresu pracy górniczej przewidzianej w art. 50c ust. 1 ustawy emerytalnej – pomimo, iż warunki do jej uzyskania określono w dwóch odrębnych ustępach tego przepisu, faktycznie stanowi rodzajowo tożsame świadczenie. W tym samym uzasadnieniu Sąd Apelacyjny w Katowicach wskazał, że ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – wśród rodzajów emerytur górniczych rozróżnia emeryturę górniczą bez względu na wiek i zajmowane stanowisko w przypadku wykonywania pracy górniczej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, przez co najmniej 25 lat przyznawaną na podstawie jej art. 50e ust. 1 oraz przewidzianą w art. 50a emeryturę górniczą w obniżonym wieku 55 lub 50 lat przy 10 lub 15-letnim okresie pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1 w ogólnym okresie ubezpieczenia górnika (20/25 lat). Sąd orzekający podziela powyższe stanowisko, że emerytura górnicza określona w art. 50e ustawy (bez względu na wiek) oraz emerytura górnicza określona w art. 50a ustawy (ze względu na wiek) to dwa różne świadczenia. Natomiast art. 50a ust. 1 i ust. 2 ustawy odnosi się do tego samego świadczenia tj. emerytury górniczej ze względu na wiek, wskazując jedynie dwa warianty tego świadczenia. A zatem skoro ubezpieczony jest już uprawniony do emerytury górniczej przyznanej ze względu na osiągniecie wieku 50 lat (art. 50a ust. 2) i 55 lat (art. 50a ust. 1), to nie może nabyć ponownie prawa do emerytury górniczej. Odnosząc się ściśle do żądania ubezpieczonego, przeliczenia jego emerytury górniczej po przepracowaniu kolejnych 30 miesięcy należy podkreślić, że ubezpieczony nie ma prawa do zastosowania nowej kwoty bazowej do części socjalnej świadczenia (24% kwoty bazowej). Sąd wskazuje, że stosownie do przepisu art. 53 ust. 3 omawianej ustawy emeryturę, której podstawę wymiaru stanowi podstawa wymiaru świadczenia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, oblicza się od tej samej kwoty bazowej, którą ostatnio przyjęto do ustalenia podstawy wymiaru, a następnie emeryturę podwyższa się w ramach waloryzacji przypadających do dnia nabycia uprawnień do emerytury. Zgodnie z ust. 4 przepisu ust. 3 nie stosuje się, jeżeli zainteresowany po nabyciu uprawnień do świadczenia, którego podstawę wymiaru wskazał za podstawę wymiaru emerytury, podlegał co najmniej przez 30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Tym samym ubezpieczony by uzyskać prawo do wyliczenia wysokości świadczenia, z uwzględnieniem 24% nowej kwoty bazowej, winien w pierwszej kolejności spełniać warunki do przyznania prawa do emerytury na innej podstawie prawnej, niż dotychczas przyznane świadczenia. Przeliczenie określone w art. 53 ust. 4 w związku z ust. 3 ustawy dotyczy bowiem tylko sytuacji, gdy ubezpieczony pobierał wcześniej emeryturę, po czym osiąga warunki do emerytury na innej podstawie prawnej i występuje o przeliczenie emerytury w trybie art. 53 ust. 3 i 4. Powołany przepis nie znajduje zastosowania po podleganiu co najmniej przez 30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym po nabyciu prawa do emerytury, bez równoczesnego spełnienia warunków ustawowych do kolejnej emerytury. Wynika to jednoznacznie z odwołania się przez art. 53 ust. 3, a co za tym idzie także ust. 4, do sytuacji, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy. Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 14 marca 2013r. w sprawie III AUa 88/13 (LEX nr 1289790), gdzie wskazując, że „ przepis art. 53 ust. 4 u.e.r.f.u.s. nie stanowi samoistnej podstawy do obliczenia wysokości emerytury, ale jest związany z ustaleniem prawa do świadczenia. Tylko zatem przy ustalaniu prawa do emerytury (kolejnej) jest możliwe zastosowanie tego przepisu.” Identyczny pogląd wyraził Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z 27 marca 2013r. w sprawie III AUa 1331/12 (LEX nr 1298940). Reasumując, ubezpieczony nie spełnia przesłanek do nabycia prawa do „nowego” świadczenia a w konsekwencji nie można również przeliczyć jego emerytury z zastosowaniem 24% nowej kwoty bazowej, pomimo przepracowania 30 miesięcy. Z tych względów – na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. – Sąd odwołanie oddalił. (-) Sędzia Grażyna Łazowska