VIII U 1174/18

SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniainne
rentaniezdolność do pracyZUSorzecznictwo lekarskieniepełnosprawnośćodwołanie od decyzjistan zdrowiazdolność do pracy

Sąd oddalił odwołanie H.M. od decyzji ZUS odmawiającej przeliczenia renty z tytułu niezdolności do pracy, uznając, że wnioskodawca jest częściowo, a nie całkowicie niezdolny do pracy.

H.M. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej przeliczenia renty z tytułu niezdolności do pracy, twierdząc, że jest całkowicie niezdolny do pracy. ZUS wniósł o oddalenie odwołania, powołując się na orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS. Sąd, opierając się na opiniach biegłych neurologa i ortopedy, ustalił, że H.M. jest trwale, częściowo niezdolny do pracy, ale nie całkowicie niezdolny do pracy ani do samodzielnej egzystencji. W związku z tym sąd oddalił odwołanie.

Decyzją z dnia 19 kwietnia 2018 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił H. M. przeliczenia renty z tytułu niezdolności do pracy. H. M. wniósł odwołanie, twierdząc, że jest całkowicie niezdolny do pracy. ZUS wniósł o oddalenie odwołania, wskazując na orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS. Sąd ustalił, że H. M. od listopada 2004 roku okresowo pobierał rentę z tytułu częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy. Decyzją z 13 lipca 2017 roku ZUS przeliczył rentę na stałe z tytułu trwałej, częściowej niezdolności do pracy. W lutym 2018 roku H. M. wniósł o zmianę stopnia niezdolności do pracy z powodu pogorszenia stanu zdrowia. Lekarz orzecznik ZUS oraz Komisja Lekarska ZUS nie stwierdzili całkowitej niezdolności do pracy ani niezdolności do samodzielnej egzystencji, wskazując na istotne upośledzenie sprawności w odniesieniu do pracy fizycznej, ale bez pogorszenia od ostatniego badania. Opinie biegłych specjalisty neurologa oraz z zakresu ortopedii i rehabilitacji potwierdziły, że H. M. ma zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa, ale jego sprawność jest dobrze zachowana, a ograniczenia ruchomości nie powodują całkowitej niezdolności do pracy ani samodzielnej egzystencji. Sąd uznał odwołanie za niezasadne, oddalając je w całości, ponieważ H. M. jest częściowo, a nie całkowicie niezdolny do pracy, co wynika z przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba z takimi schorzeniami, która jest samodzielna i posiada zachowaną funkcję kręgosłupa oraz kończyn z prawidłową mobilnością, nie może być uznana za całkowicie niezdolną do pracy, a jedynie za częściowo niezdolną.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na definicji całkowitej niezdolności do pracy zawartej w ustawie, która wymaga zarówno biologicznego upośledzenia organizmu, jak i całkowitej utraty zdolności do zarobkowania. Opinie biegłych potwierdziły, że stan zdrowia wnioskodawcy nie spełnia tych kryteriów, a ograniczenia ruchomości nie wykluczają możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

Strony

NazwaTypRola
H. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 107

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz ich wysokość ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 57 § 1 pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił m.in. warunek niezdolności do pracy.

u.e.r.f.u.s. art. 12 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu.

u.e.r.f.u.s. art. 12 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy.

u.e.r.f.u.s. art. 12 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.

u.e.r.f.u.s. art. 13 § 1 pkt 1 i 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy uwzględnia się stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwości przywrócenia sprawności, możliwość wykonywania dotychczasowej lub innej pracy oraz celowość przekwalifikowania.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinie biegłych specjalistów (neurologa, ortopedy) wskazujące na częściową, a nie całkowitą niezdolność do pracy. Stan faktyczny wnioskodawcy nie spełnia kryteriów całkowitej niezdolności do pracy określonych w ustawie o emeryturach i rentach. Wnioskodawca jest osobą samodzielną, a stwierdzone ograniczenia ruchomości kręgosłupa nie wykluczają możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie wnioskodawcy o całkowitej niezdolności do pracy.

Godne uwagi sformułowania

Stopień upośledzenia czynności narządu ruchu nie daje jakichkolwiek podstaw do orzekania o całkowitej niezdolności do pracy H. M. Osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 2 u.e.r.f.u.s. jest więc osoba, która spełniła obydwa te kryteria, a więc jest dotknięta upośledzeniem zarówno biologicznym, jak i ekonomicznym.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia całkowitej niezdolności do pracy w kontekście schorzeń kręgosłupa i kryteriów ustawowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy i oceny biegłych; może być stosowane do podobnych przypadków schorzeń kręgosłupa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób tematu renty z tytułu niezdolności do pracy i precyzyjnej definicji tej niezdolności, co jest istotne dla prawników i ubezpieczonych.

Kiedy częściowa niezdolność do pracy oznacza brak prawa do renty? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt VIII U 1174/18 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19 kwietnia 2018 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił H. M. przeliczenia renty z tytułu niezdolności do pracy.(decyzja k. 51 akt ZUS) W dniu 7 maja 2018 roku H. M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wskazując, że pozostaje niezgodna ze stanem faktycznym, bowiem jest on całkowicie niezdolny do pracy. H. M. wskazał, że nie jest w stanie nic zarobić, choć jest zdolny do samodzielnej egzystencji.(odwołanie k. 3) W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu powołano się na orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS, która orzekła, że wnioskodawca nie jest całkowicie niezdolny do pracy i nie jest niezdolny do samodzielnej egzystencji.(odpowiedź na odwołanie k. 4 – 4v.) Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 roku strony postępowania podtrzymały swoje stanowiska procesowe. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: H. M. urodził się (...) . Ukończył szkołę podstawową i pracował w zawodzie kierowcy, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Od listopada 2004 roku okresowo, w kolejnych latach pobierał rentę z tytułu częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy. (okoliczności bezsporne) Decyzją z dnia 13 lipca 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku H. M. , przeliczył rentę od dnia 1 lipca 2017 roku, wobec treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, który stwierdził, że wnioskodawca jest trwale, częściowo niezdolny do pracy. Rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy przyznano H. M. na stałe. (dowód: decyzja ZUS z dnia 13 lipca 2017 roku k. 45 kat ZUS) W dniu 14 lutego 2018 roku H. M. wniósł o zmianę stopnia niezdolności do pracy w związku z pogorszeniem stanu zdrowia. W orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS z dnia 6 marca 2018 roku nie stwierdzono by H. M. był całkowicie niezdolny do pracy ani był niezdolny do samodzielnej egzystencji. W uzasadnieniu stwierdzono, że sprawność badanego w odniesieniu do pracy fizycznej jest istotnie upośledzona, jednakże od ostatniego badania ZUS nie doszło do jej pogorszenia. Do tożsamych wniosków doszła Komisja Lekarska ZUS w wydanym w dniu 13 kwietnia 2018 roku orzeczeniu. W uzasadnieniu wskazano, że stwierdzony stopień naruszenia sprawności u wnioskodawcy nie powoduje całkowitej niezdolności do pracy, a tym bardziej niezdolności do samodzielnej egzystencji. (dowód: wniosek k. 47 akt ZUS, orzeczenie lekarza orzecznika k. 48 – 48v. akt ZUS, orzeczenie Komisji Lekarskiej k. 50 – 50v. akt ZUS; dokumentacja orzeczniczo – lekarska ZUS) U H. M. rozpoznano zmiany zwyrodnieniowo – dyskopatyczne odcinka szyjnego i lędźwiowo – krzyżowego kręgosłupa z przewlekłym zespołem bólowym. Przebył on dwie operacje odcinka LS kręgosłupa. Pierwszą była operacja dyskopatii, lewostronnej przepukliny jądra miażdżystego w dniu 26 sierpnia 2008 roku, zaś druga operacja, odbyta dwa lata później, dotyczyła usunięcia blizny. Stwierdzone u H. M. wodogłowie pozostaje nieaktywne od dzieciństwa. H. M. ma dobrze zachowaną funkcję kręgosłupa i kończyn z prawidłową mobilnością, bez zaników mięśniowych. Stwierdzone naruszenie sprawności organizmu u H. M. nie pozwala uznać go za całkowicie niezdolnego do pracy, a tym bardziej za niezdolnego do samodzielnej egzystencji. Jest on osobą samodzielną, a stwierdzone ograniczenia ruchomości kręgosłupa bez objawów korzeniowych oraz prawidłowy chwyt i ruchy precyzyjne rąk nie powodują całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Stopień upośledzenia czynności narządu ruchu nie daje jakichkolwiek podstaw do orzekania o całkowitej niezdolności do pracy H. M. . (dowód: opinia biegłego specjalisty neurologa k. 14 – 16; opinia biegłego w zakresie ortopedii i rehabilitacji k. 19 – 22) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie, opierając się na dokumentach złożonych do akt, w szczególności zawartych w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz opinii biegłych specjalistów: neurologa oraz z zakresu ortopedii i rehabilitacji. W ocenie Sądu sporządzone pisemne opinie biegłych są spójne, konsekwentne i logiczne. Sąd nie dopatrzył się żadnych okoliczności pozwalających na ich zdyskredytowanie. Biegli przed wydaniem opinii zapoznali się z aktami sprawy, dokumentacją medyczną, zbadali wnioskodawcę oraz zebrali wywiad medyczny. Podkreślić przy tym należy, że opinie biegłych są rzetelne, a wynikające z nich wnioski logiczne i prawidłowo uzasadnione. Opinie te nie zawierają braków i wyjaśniają wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Nadto wnioskodawca nie kwestionował ich treści i w żaden sposób nie podważył miarodajności złożonych ekspertyz. Podnieść należy ,że H. M. utrudniał badanie prowadzone przez lekarza biegłego w zakresie ortopedii i rehabilitacji, prezentując zachowanie wybitnie agrawacyjne, na co zwrócił w opinii uwagę biegły Sąd Okręgowy zważył co następuje: Odwołanie okazało się niezasadne i jako takie podlegało oddaleniu w całości. Wnioskodawca upatrywał źródła ochrony swoich praw w podstawie prawnej art. 107 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 roku (Dz. U z 2017 r poz. 1383 ze zm), w myśl którego prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz wysokość tych świadczeń ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu, ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie. Jak stanowi art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił m.in. warunek niezdolności do pracy. Niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest natomiast osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (art. 12 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach). Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, zaś częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (art. 12 ust. 2 i 3 ustawy o emeryturach i rentach). Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, a także możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. W definicji niezdolności do pracy ustawodawca dał wyraz powiązaniu prawa do renty z rzeczywistą znaczną utratą zdolności do pracy zarobkowej jako takiej, a częściową niezdolność do pracy powiązał z niezdolnością do pracy w ramach posiadanych kwalifikacji, przy uwzględnieniu możliwości i sprawności niezbędnych do dalszego zaangażowania w procesie pracy, zaakcentował istnienie potencjalnej przydatności do pracy. Chodzi zatem o zdolność do pracy zarobkowej nie tylko jako zdolność do wykonywania dotychczasowej pracy, ale zdolność do podjęcia pracy w ogóle, choć z uwzględnieniem rodzaju i charakteru dotychczas wykonywanej pracy, poziomu wykształcenia, wieku, predyspozycji psychofizycznych. Dokonując analizy pojęcia „całkowita niezdolność do pracy” należy brać pod uwagę zarówno kryterium biologiczne (stan organizmu dotkniętego schorzeniami naruszającymi jego sprawność w stopniu powodującym całkowitą niezdolność do jakiejkolwiek pracy), jak i ekonomiczne (całkowita utrata zdolności do zarobkowania wykonywaniem jakiejkolwiek pracy). Osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 2 u.e.r.f.u.s. jest więc osoba, która spełniła obydwa te kryteria, a więc jest dotknięta upośledzeniem zarówno biologicznym, jak i ekonomicznym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2006 roku II UK 156/05, LEX nr 1001299). Powyższe przesłanki nie zmaterializowały się w stosunku do H. M. . Z zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci dokumentacji medycznej oraz z jednoznacznych opinii dwóch biegłych wynika, że ubezpieczony nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Istniejące u ubezpieczonego schorzenia w postaci zmian zwyrodnieniowo – dyskopatycznych odcinka szyjnego i lędźwiowo – krzyżowego kręgosłupa z przewlekłym zespołem bólowym nie powodują utarty zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Ubezpieczony jest osobą samodzielną, a stwierdzone ograniczenia ruchomości kręgosłupa bez objawów korzeniowych oraz prawidłowy chwyt i ruchy precyzyjne rąk nie powodują u niego całkowitej niezdolności do pracy. Z ustaleń Sądu wynika więc, iż H. M. jest osobą częściowo niezdolną do pracy. Naruszenie sprawności organizmu pozwala ubezpieczonemu na podjęcia dotychczasowego lub innego zatrudnienia, zgodnie z poziomem kwalifikacji, wykształcenia, wieku i predyspozycji psychofizycznych. Reasumując, z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby w stanie zdrowia ubezpieczonego nastąpiły zmiany mające wpływ na stopień niezdolności do pracy, w myśl art.107 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , dlatego Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie jako niezasadne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI