VIII U 1075/20

Sąd Okręgowy
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalno-rentoweŚredniaokręgowy
ZUSświadczenie uzupełniająceemeryturarentanienależne świadczeniepouczeniezwrot środkówprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie T.J. od decyzji ZUS stwierdzającej nienależne pobranie świadczenia uzupełniającego, uznając, że wnioskodawczyni została prawidłowo pouczona o obowiązku informowania o zmianach wpływających na prawo do świadczeń.

T.J. odwołała się od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranego świadczenia uzupełniającego w kwocie 105,48 zł za luty 2020 r. Wnioskodawczyni argumentowała, że nie została pouczona o ustaniu prawa do świadczenia. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że T.J. została prawidłowo pouczona o obowiązku informowania o uzyskaniu innych świadczeń finansowanych ze środków publicznych, a przyznana jej emerytura od 4 lutego 2020 r. przekroczyła łączną dopuszczalną kwotę 1600 zł.

Decyzją z dnia 6 marca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że T. J. pobrała nienależnie świadczenie uzupełniające za okres od 1 lutego 2020 r. do 29 lutego 2020 r. w kwocie 105,48 zł. T. J. wniosła odwołanie, podnosząc, że nie została pouczona o ustaniu prawa do świadczenia. Sąd Okręgowy ustalił, że ZUS decyzją z 19 września 2019 r. przyznał T. J. świadczenie uzupełniające w kwocie 105,48 zł miesięcznie, stanowiącej różnicę między kwotą 1600 zł a przysługującą jej rentą w wysokości 1494,52 zł. W pouczeniu do tej decyzji poinformowano wnioskodawczynię o konieczności powiadamiania o okolicznościach mających wpływ na prawo i wypłatę świadczenia, w tym o uzyskaniu uprawnień do świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Decyzją z 17 lutego 2020 r. ZUS przyznał T. J. emeryturę od 4 lutego 2020 r. w wysokości 1722,82 zł oraz emeryturę okresową w wysokości 92,74 zł. Ponieważ łączna kwota świadczeń emerytalnych od 4 lutego 2020 r. przekroczyła 1600 zł, a wnioskodawczyni była prawidłowo pouczona o obowiązkach, Sąd Okręgowy uznał, że świadczenie uzupełniające za luty 2020 r. zostało pobrane nienależnie. W związku z tym, Sąd oddalił odwołanie T. J. i zasądził od niej na rzecz ZUS kwotę 90 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, świadczenie uzupełniające zostało pobrane nienależnie, ponieważ wnioskodawczyni uzyskała prawo do emerytury, która wraz z innymi świadczeniami przekroczyła limit 1600 zł, a była prawidłowo pouczona o obowiązku informowania o takich zmianach.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o świadczeniu uzupełniającym oraz ustawy o emeryturach i rentach, wskazując, że nienależnie pobrane świadczenie podlega zwrotowi, jeśli osoba pobierająca była pouczona o braku prawa do jego pobierania w przypadku zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa lub jego zawieszenie. W tym przypadku przyznanie emerytury spowodowało przekroczenie limitu dochodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.

Strony

NazwaTypRola
T. J.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

u.ś.u. art. 4 § 1

Ustawa o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji

Świadczenie uzupełniające przysługiwało w wysokości nie wyższej niż 500 zł miesięcznie, a łączna kwota świadczenia uzupełniającego i innych świadczeń nie mogła przekroczyć 1600 zł miesięcznie.

u.ś.u. art. 2 § 2

Ustawa o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji

Świadczenie uzupełniające przysługuje osobom, których suma świadczeń finansowanych ze środków publicznych nie przekracza 1600 zł miesięcznie.

u.ś.u. art. 8 § 1

Ustawa o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji

Osoba, która pobrała nienależnie świadczenie uzupełniające, jest obowiązana do jego zwrotu.

u.ś.u. art. 8 § 2

Ustawa o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji

Za nienależnie pobrane świadczenie uzupełniające uważa się świadczenie wypłacone mimo ustania okoliczności będących podstawą jego przyznania, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania.

u.e.r.f.u.s. art. 138 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.

u.e.r.f.u.s. art. 138 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie w przypadku braku podstaw do jego uwzględnienia.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe pouczenie wnioskodawczyni o obowiązku informowania o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń. Uzyskanie przez wnioskodawczynię prawa do emerytury, która wraz z innymi świadczeniami przekroczyła dopuszczalny limit 1600 zł miesięcznie. Przepisy ustawy o świadczeniu uzupełniającym i ustawy o emeryturach i rentach FUS dotyczące obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Odrzucone argumenty

Brak pouczenia o ustaniu prawa do świadczenia uzupełniającego.

Godne uwagi sformułowania

świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji łączna kwota świadczenia uzupełniającego i świadczeń [...] nie mogła przekroczyć 1600 zł miesięcznie konieczności powiadamiania o okolicznościach mających wpływ na prawo i wypłatę świadczenia, m.in. o uzyskaniu uprawnień do świadczeń finansowanych ze środków publicznych osoba, która pobrała nienależnie świadczenie uzupełniające, jest obowiązana do jego zwrotu za nienależnie pobrane świadczenia [...] uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń [...] jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia uzupełniającego, obowiązku informacyjnego ubezpieczonych oraz zasad zwrotu nienależnie pobranych świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia, jakim jest świadczenie uzupełniające, i wyjaśnia ważne kwestie związane z obowiązkiem informacyjnym ubezpieczonych wobec ZUS oraz konsekwencjami jego niedopełnienia.

Czy ZUS może żądać zwrotu świadczenia, jeśli nie poinformowałeś o zmianie sytuacji? Kluczowe orzeczenie w sprawie świadczenia uzupełniającego.

Dane finansowe

WPS: 105,48 PLN

zwrot nienależnie pobranego świadczenia uzupełniającego: 105,48 PLN

koszty zastępstwa procesowego: 90 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 1075/20 UZASADNIENIE ( w zakresie pkt 1 i 2 wyroku) Decyzją z dnia 6 marca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. , na podstawie art. 138 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że T. J. pobrała nienależnie świadczenia za okres od 1 lutego 2020 r. do 29 lutego 2020 r. w łącznej kwocie 105,48 zł z tytułu świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. /decyzja k.211 – 212 plik II akt ZUS/ W dniu 16 kwietnia 2020 r. do organu rentowego wpłynęło odwołanie T. J. od powyższej decyzji. Odwołująca wskazała, że w stosunku do jej osoby nie wystąpiły przesłanki zwrotu świadczenia , gdyż nie została ona pouczona o ustaniu prawa do świadczenia uzupełniającego. Jednocześnie zaznaczyła ,że należna emerytura została jej przyznana z urzędu od dnia 4 lutego 2020 r. , podczas gdy rentę z tytułu niezdolności do pracy otrzymywała 10 dnia każdego miesiąca. /odwołanie k.3 – 4/ W odpowiedzi na odwołanie , która wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu 12 maja 2020 r. pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie. W treści odpowiedzi wskazano, że o zasadach zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wnioskodawczyni została pouczona w decyzji z dnia 19 września 2019 r. , a co istotne , w lutym 2020 r. kwota pobranych przez nią świadczeń tj. renty za okres od 1 do 3 lutego , emerytury za okres od 4 do 29 lutego oraz okresowej emerytury kapitałowej za okres od 4 do 29 lutego przekroczyła kwotę 1 600,00 zł tj. maksymalną kwotę wynikającą z obowiązujących wówczas przepisów o świadczeniu uzupełniającym. /odpowiedź na odwołanie k. 6 – 8/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: T. J. urodziła się (...) Od 1 listopada 2006 r. T. J. pobierała rentę z tytułu niezdolności do pracy. /okoliczności bezsporne/ Decyzją z dnia 19 września 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. przyznał T. J. świadczenie uzupełniające w kwocie 105,48 zł miesięcznie. W treści decyzji wskazano ,że w dniu 1 października 2019 r. T. J. przysługiwała renta w wysokości 1494,52 zł ,a tym samym przyznane świadczenie stanowiło różnicę między kwotą w wysokości 1 600,00 zł , a kwotą renty. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaznaczył, że świadczenie będzie wypłacana razem z rentą. W pouczeniu do decyzji poinformowano wnioskodawczynię o konieczności powiadamiania o okolicznościach mających wpływ na prawo i wypłatę świadczenia, m.in. o uzyskaniu uprawnień do świadczeń finansowanych ze środków publicznych oraz pobieraniu takiego świadczenia lub jego podwyższeniu. /decyzja k.5 – 6 odwrót plik I akt ZUS/ Decyzją z dnia 17 lutego 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. przyznał T. J. emeryturę, z urzędu, od 4 lutego 2020 r. tj. od miesiąca ,w którym T. J. ukończyła 60 lat. W treści decyzji wskazano ,że wysokość emerytury , obliczonej na podstawie art.26 ustawy emerytalnej, wyniosła 1 722,82 zł. /decyzja k.205 – 209 odwrót plik I akt ZUS/ Decyzją z dnia 17 lutego 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. przyznał T. J. emeryturę z urzędu od 4 lutego 2020 r. tj. od dnia nabycia prawa do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wysokość emerytury okresowej wyniosła 92,74 zł. /decyzja k.201 – 203 plik II akt ZUS/ Zaskarżoną decyzją z dnia 6 marca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. , na podstawie art. 138 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że T. J. pobrała nienależnie świadczenia za okres od 1 lutego 2020 r. do 29 lutego 2020 r. w łącznej kwocie 105,48 zł z tytułu świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. /decyzja k.211 – 212 plik II akt ZUS/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie ww. dowodów z dokumentów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 31 lipca 2019 r . świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 1842), w brzmieniu obowiązującym przed 1 marca 2020 r., świadczenie uzupełniające przysługiwało osobie, uprawnionej w wysokości nie wyższej niż 500 zł miesięcznie , przy czym łączna kwota świadczenia uzupełniającego i świadczeń, o których mowa w art. 2 ust. 2 , nie mogła przekroczyć 1600 zł miesięcznie, z zastrzeżeniem włączeń, o których mowa w art. 2 ust. 2. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy , w brzmieniu, obowiązującym przed 1 marca 2020 r., świadczenie uzupełniające przysługuje osobom uprawnionym, które nie posiadają prawa do świadczeń pieniężnych , finansowanych ze środków publicznych albo suma tych świadczeń o charakterze innym niż jednorazowe, wraz z kwotą wypłacaną przez zagraniczne instytucje właściwe do spraw emerytalno-rentowych, z wyłączeniem renty rodzinnej, przyznanej w okolicznościach , o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 291, 353, 794 i 1621), zasiłku pielęgnacyjnego oraz innych dodatkowych świadczeń , wypłacanych wraz z innymi świadczeniami na podstawie odrębnych przepisów przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń, nie przekracza kwoty 1600 zł miesięcznie. Stosownie do treści art. 8 ust.1 ww. ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenie uzupełniające, jest obowiązana do jego zwrotu ,a za nienależnie pobrane świadczenie uzupełniające uważa się świadczenie wypłacone mimo ustania okoliczności będących podstawą jego przyznania, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania (art. 8 ust.2 pkt 1 ww. ustawy). W myśl art. 7 ust.1 pkt 1 ww. ustawy w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie, dotyczących postępowania w sprawie świadczenia uzupełniającego, wypłaty tego świadczenia oraz wydawania orzeczeń, o których mowa w art. 2 ust. 1 , stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , z wyjątkiem art. 136 tej ustawy; Stosownie zaś do treści art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania (ust. 2 pkt 1 art. 138 ustawy o emeryturach z FUS). Z zebranego materiału dowodowego, wynika, że decyzją z dnia 19 września 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. przyznał T. J. świadczenie uzupełniające w kwocie 105,48 zł miesięcznie , stanowiącej różnicę między kwotą w wysokości 1 600,00 zł , a kwotą renty tj. 1494,52 zł. Co jednak istotne , w pouczeniu do decyzji poinformowano wnioskodawczynię o konieczności powiadamiania o okolicznościach mających wpływ na prawo i wypłatę świadczenia, m.in. o uzyskaniu uprawnień do świadczeń finansowanych ze środków publicznych oraz pobieraniu takiego świadczenia lub jego podwyższeniu. W związku, zatem, z okolicznością, że, przyznane wnioskodawczyni, świadczenia emerytalne, począwszy od 4 lutego 2020 r., przekraczały łącznie kwotę 1 600,00 zł , a także, z uwagi na właściwe pouczenie wnioskodawczyni, o nałożonych na nią obowiązkach informacyjnych dotyczących pobieranych świadczeń , to stwierdzić należy ,że w lutym 2020 r. wnioskodawczyni nie przysługiwało świadczenie uzupełniające w kwocie 105,48 zł. Zasadnie zatem zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. zobowiązał T. J. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od 1 lutego 2020 r. do 29 lutego 2020 r. W związku z powyższym, brak było podstaw prawnych do uwzględnienia odwołania skarżącej. W świetle tych okoliczności Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. , orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W punkcie 2 sentencji wyroku o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.98 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik postępowania . Sąd zasądził od T. J. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. kwotę 90 ( dziewięćdziesiąt ) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Sąd ustalił powyższą kwotę, stosownie do treści § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 roku, poz.265). S.B. Dnia 2 .12.2021r. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawczyni radcy prawnemu Z. S. za pośrednictwem PORTALU INFORMACYJNEGO

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI