VIII U 1044/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołania płatnika składek, stwierdzając, że osoby wykonujące umowy zlecenia na rzecz firmy jego żony, a jednocześnie będące jego pracownicami, powinny podlegać ubezpieczeniom społecznym u pracodawcy, a nie u zleceniodawcy.
Sprawa dotyczyła podlegania ubezpieczeniom społecznym osób wykonujących umowy zlecenia. Płatnik składek W. M. (1) zgłosił do ubezpieczeń osoby, które jednocześnie były zatrudnione na umowę o pracę w firmie jego żony (Biuro Doradztwa (...) Sp. z o.o.) i na rzecz tej firmy wykonywały prace w ramach umów zlecenia zawartych z W. M. (1). ZUS stwierdził, że osoby te nie podlegają ubezpieczeniom z tytułu umów zlecenia u W. M. (1), ponieważ faktycznie praca była świadczona na rzecz ich pracodawcy. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołania, podzielając stanowisko ZUS i wskazując, że zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, osoby te powinny podlegać ubezpieczeniom u swojego pracodawcy.
Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpatrywał sprawę dotyczącą podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umów zlecenia. Odwołujący, W. M. (1), prowadzący działalność gospodarczą, zawarł umowy zlecenia z kilkoma osobami (A. K., B. D., K. K., K. G. (1), K. G. (2)) na pieczętowanie dokumentów. Jednocześnie te same osoby były zatrudnione na umowę o pracę w Biurze Doradztwa (...) Sp. z o.o., którego współwłaścicielką była żona odwołującego. Prace w ramach umów zlecenia były wykonywane na rzecz Biura Doradztwa (...) Sp. z o.o. i stanowiły uzupełnienie ich obowiązków pracowniczych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wydał decyzje stwierdzające, że osoby te nie podlegają ubezpieczeniom społecznym z tytułu umów zlecenia u W. M. (1), ponieważ faktycznie praca była świadczona na rzecz ich pracodawcy, Biura Doradztwa (...) Sp. z o.o. Sąd Okręgowy w Gliwicach, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego (II UZP 6/09) i wykładni art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, uznał, że w sytuacji, gdy pracownik wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy w ramach umowy cywilnoprawnej (nawet zawartej z osobą trzecią), to pracodawca jest płatnikiem składek. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, kto faktycznie czerpie korzyść z wykonanej pracy. W tym przypadku, mimo zawarcia umów zlecenia z W. M. (1), faktycznym beneficjentem pracy był pracodawca zainteresowanych, czyli Biuro Doradztwa (...) Sp. z o.o. W związku z tym, odwołania W. M. (1) zostały oddalone, a on sam został obciążony kosztami zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, osoba taka podlega ubezpieczeniom społecznym u swojego pracodawcy, a pracodawca jest płatnikiem składek.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz uchwale SN II UZP 6/09, wskazując, że kluczowe jest ustalenie, kto faktycznie czerpie korzyść z pracy. Jeśli pracownik wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy w ramach umowy cywilnoprawnej, nawet zawartej z osobą trzecią, to pracodawca jest płatnikiem składek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołań
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. M. (1) | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | pozwany |
| Biuro (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialności w T. | spółka | zainteresowany |
| A. K. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| B. D. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| K. K. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| K. G. (1) | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| K. G. (2) | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (12)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Rozszerza pojęcie pracownika na osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych (agencyjnej, zlecenia, o świadczenie usług, o dzieło) na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeśli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz tego pracodawcy.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.s.u.s. art. 11 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu.
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu.
Pomocnicze
k.c. art. 734
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące zlecenia stosowane do innych umów o świadczenie usług.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o odwołaniu od decyzji organu rentowego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych... art. 11 § ust. 2
Określenie opłat za czynności radców prawnych.
u.s.u.s. art. 68
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Zakres działania ZUS, w tym stwierdzanie obowiązku ubezpieczeń.
u.s.u.s. art. 83
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wydawanie decyzji przez ZUS w indywidualnych sprawach.
u.s.u.s. art. 18 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek dla osób z art. 8 ust. 2a.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osoby wykonujące umowy zlecenia na rzecz firmy swojego pracodawcy, nawet jeśli umowa została zawarta z osobą trzecią, podlegają ubezpieczeniom społecznym u tego pracodawcy. Praca świadczona w ramach umowy zlecenia na rzecz Biura Doradztwa (...) Sp. z o.o. przez osoby będące pracownikami tego biura, nawet jeśli zleceniodawcą był W. M. (1), oznacza, że faktycznym beneficjentem pracy jest pracodawca. ZUS ma kompetencje do badania charakteru umów cywilnoprawnych i wydawania decyzji w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom.
Odrzucone argumenty
Umowy zlecenia zawarte z W. M. (1) stanowią samodzielny tytuł do ubezpieczeń społecznych, niezależny od stosunku pracy z Biurem Doradztwa (...) Sp. z o.o.
Godne uwagi sformułowania
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czyim pracownikiem w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych jest osoba świadcząca pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z innym podmiotem niż pracodawca, jeżeli w ramach tej umowy była wykonywana praca na rzecz pracodawcy z którym pozostawał w stosunku pracy: pracodawcy z którym łączy go umowa o pracę, czy podmiotu z którym zawarła umowę zlecenia. W ocenie Sądu Okręgowego czynnikiem decydującym o tym, na rzecz jakiego podmiotu praca była de facto wykonywana, jest finalny efekt tej pracy, a ściślej rzecz ujmując należy w takiej sytuacji badać, który podmiot osiąga w ostatecznym rozrachunku korzyść z wykonania umowy. Przepis ten rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych poza sferę stosunku pracy.
Skład orzekający
Joanna Smycz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście umów zlecenia zawieranych przez pracowników na rzecz swojego pracodawcy lub podmiotu z nim powiązanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pracownik wykonuje dodatkową pracę na rzecz swojego pracodawcy w ramach umowy cywilnoprawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia umów zlecenia od stosunku pracy i prawidłowego objęcia ubezpieczeniami społecznymi, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców i pracowników.
“Czy umowa zlecenie z firmą żony może być traktowana inaczej niż umowa o pracę? Sąd wyjaśnia zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII U 1044/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 sierpnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del. Joanna Smycz Protokolant: Maria Szczęsna po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2014 r. w Gliwicach sprawy W. M. (1) ( M. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przy udziale zainteresowanych Biura (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialności w T. , A. K. , B. D. , K. K. , K. G. (1) , K. G. (2) o podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia na skutek odwołania W. M. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 14 marca 2014 r. nr (...) z dnia 27 luty 2014 r. nr (...) z dnia 14 marca 2014 r. nr (...) z dnia 12 marca 2014 r. nr (...) z dnia 24 kwietnia 2014 r. nr (...) 1. oddala odwołania; 2. zasądza od odwołującego W. M. (1) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSR del. Joanna Smycz UZASADNIENIE Decyzją z dnia 14 marca 2014r. nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. stwierdził, że A. K. jako osoba wykonująca prace na podstawie umowy zlecenia u odwołującego płatnika składek (...) W. M. (2) nie podlega: obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 9 maja 2011r. do 11 maja 2013r. i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 9 maja 2011r. do 11 maja 2013r. Decyzją z dnia 27 lutego 2014r. nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. stwierdził, że B. D. jako osoba wykonująca prace na podstawie umowy zlecenia u odwołującego płatnika składek (...) W. M. (2) nie podlega: obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 1 września 2010r. do nadal i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 1 września 2010r. do nadal. Kolejną decyzją z dnia 14 marca 2014r. nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. stwierdził, że K. K. jako osoba wykonująca prace na podstawie umowy zlecenia u odwołującego płatnika składek (...) W. M. (2) nie podlega: obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 1 listopada 2012r. do nadal i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 1 listopada 2012r. do nadal. Decyzją z dnia 12 marca 2014r. nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. stwierdził, że K. G. (1) jako osoba wykonująca prace na podstawie umowy zlecenia u odwołującego płatnika składek (...) W. M. (2) nie podlega: obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 1 września 2010r. do nadal. i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 1 września 2010r. do nadal. Decyzją z dnia 24 kwietnia 2014r. nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. stwierdził, że K. G. (2) jako osoba wykonująca prace na podstawie umowy zlecenia u odwołującego płatnika składek (...) W. M. (2) nie podlega: obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 1 sierpnia 2013r. do 28 lutego 2014r. i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 1 września 2010r. do 28 lutego 2014r. W uzasadnieniach wyżej wymienionych decyzji oddział podniósł, że zostały one wydane po przeprowadzonej kontroli u odwołującego, jako płatnika składek, w wyniku której ustalono niewłaściwy sposób rozliczania się z organem rentowym z należnych składek za zatrudnionych pracowników. Od ww. decyzji odwołania złożył (...) W. M. (2) , jako płatnik składek domagając się ich zmiany i objęcia zainteresowane z tytułu umów zlecenia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi i dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym we wskazanych okresach w tych decyzjach. Równocześnie odwołujący przyznał, że jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą świadczył usługi na rzecz aktualnego pracodawcy zainteresowanych i uznał, że powinny być traktowane jako jego pracownice i dokonał zgłoszenia ich do ubezpieczeń i opłacał za nie należne składki. Jednocześnie odwołujący nie kwestionował faktu wykonywania pracy przez zainteresowane, z którymi miał zawarte umowy zlecenia na rzecz Biura Doradztwa (...) Sp. z o.o. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. w odpowiedziach na odwołania wniósł o ich oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo podniósł, że, skoro zainteresowane pozostawały w stosunku pracy z Biurem Doradztwa (...) Sp. z o.o. i wykonywały na rzecz tej spółki pracę w ramach umowy zlecenia z (...) W. M. (1) to konsekwencją takiego uznania jest ustalenie, że zainteresowane nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym ani dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) W. M. (2) , a powinny podlegać ubezpieczeniom u pracodawcy na podstawie art. 8 ust. 2 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Zarządzeniami z dnia 16 lipca 2014r. Sąd połączył sprawy wszczęte w wyniku złożenia odwołań od wszystkich wskazanych powyżej decyzji do wspólnego rozpoznania i wyrokowania pod sygn. akt VIII U 1044/14. Zainteresowani poparli odwołania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Odwołujący pod firmą (...) prowadzi działalność gospodarczą m.in. działalność biurową. W ramach prowadzonej działalności zawarł umowy zlecenia z zainteresowanymi na pieczętowanie dokumentów urzędowych z: A. K. od 9 maja 2011r., ostatnia umowa od 1 stycznia 2013r. do 4 sierpnia 2013r., B. D. od 1 września 2010r. ostatnia umowa od 1 stycznia 2014r. do 31 grudnia 2014r., K. K. od 1 listopada 2012r. ostatnia umowa od 1 stycznia 2014r. do 31 grudnia 2014r., K. G. (1) od 1 września 2010r. ostatnia umowa od 1 stycznia 2014r. do 31 grudnia 2014r., K. G. (2) od 1 sierpnia 2013r. ostatnia umowa od 1 stycznia 2014r. do 31 grudnia 2014r. Zainteresowane w ramach zawartych umów zlecenia pieczętowały dokumenty klientów Biura (...) Sp. z o.o. Praca wykonywana przez zainteresowane na podstawie umów zlecenia wykonywana była na rzecz Biura (...) . Z tytułu zawartych umów zlecenia odwołujący dokonał zgłoszeń zainteresowanych do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Dalej ustalono, że Biuro (...) Sp. z o.o. w spornym okresach pozostawało w stosunkach pracy z zainteresowanymi: A. K. od 9 maja 2011r. do 11 maja 2013r. jako referent księgowości w pełnym etacie, B. D. od 1 września 2010r. do nadal jako referent księgowości w pełnym etacie, K. K. od 1 listopada 2012r. do nadal jako referent księgowości w pełnym etacie, K. G. (1) od 1 września 2010r. do nadal jako referent księgowości w pełnym etacie, K. G. (2) od 1 sierpnia 2013r. do 28 lutego 2014r. jako referent księgowości w pełnym etacie. Nadto biuro rachunkowe, na podstawie umowy zlecenia z dnia 1 września 2010r. zawarło umowę z odwołującym (...) W. M. (2) , której przedmiotem jest: - zarządzanie dokumentami księgowymi podmiotów, dla których BR (...) prowadzi usługowo księgi, inne ewidencje podatkowe oraz dokumentów stanowiących księgi biura rachunkowego: segregowanie według rodzajów, wpinanie dokumentów do segregatorów, pieczętowanie, numerowanie i opisywanie dokumentów, opisywanie segregatorów; - zarządzanie dokumentami biura rachunkowego – archiwizacją, składowaniem i utylizacją; - dostawa i odbiór dokumentów klientów biura rachunkowego wykonywane środkami transportu zleceniodawcy; - usługi kancelaryjno – sekretarskie wykonywane na sprzęcie zleceniodawcy; - sprzątanie pomieszczeń biurowych; - prace porządkowe na terenie posesji; - pielęgnacja zieleni; - prace konserwatorskie; - reklama handlowa, kolportaż ulotek reklamowych, usługi marketingowe. Za usługi, których mowa w § 1 pkt. 1 zleceniobiorca otrzyma umowne miesięczne wynagrodzenie w wysokości ustalonej przez strony w odrębnym aneksie. Za pozostałe usługi wymienione w § 1 pkt. 2-9 będą miesięcznie ustalane przez strony w zależności od okresu prac wykonanych w danym miesiącu. Umowa został zawarta na czas nieokreślony. Może być rozwiązana: - w drodze porozumienia między stronami w Kazanym czasie, - na skutek wypowiedzenia jednej ze stron z zachowaniem 1 miesięcznego okresu wypowiedzenia. Ustalono, że do podstawowych obowiązków zainteresowanych zatrudnionych w Biurze (...) na stanowisku referenta księgowości stanowi wprowadzanie danych klientów do systemów finansowo – księgowych na podstawie danych przekazywanych przez klientów, wynikających z dokumentów. Zainteresowane były zatrudnione w pełnym wymiarze czasu pracy. Dodatkowo zainteresowane w ramach zawartych umów zlecenia z odwołującym wykonywały prace na rzecz biura rachunkowego tj. opieczętowywały dokumenty biura rachunkowego i nanosiły numer dowodu księgowego. Prace wykonywały po godzinach pracy świadczonej na rzecz biura rachunkowego w biurze bądź w domu. Średnio miesięcznie opieczętowanie dokumentów i nadanie im numeru zajmowało 4 - 16 godzin. W tym czasie opracowały w ww. sposób około 100 – 800 dokumentów. Ustalono wynagrodzeni w wysokości 202 zł brutto miesięcznie. W okresie od 15 maja 2012r. do 22 maja 2012r. organ rentowy przeprowadził kontrolę u odwołującego. Przedmiotem kontroli było ustalenie prawidłowości i rzetelności obliczania, potrącania i opłacania składek i wpłat, do pobierania których zobowiązany jest wyżej wymieniony organ rentowy, zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i do ubezpieczenia zdrowotnego, ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i wypłacanie tych świadczeń oraz dokonywanie rozliczeń z tego tytułu, prawidłowość i terminowość opracowywania wniosków o świadczenia emerytalne i rentowe oraz wystawianie zaświadczeń . W następstwie przeprowadzonego postępowania organ rentowy wydał skarżone decyzje. Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie: akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w tym akt kontroli, przesłuchania stron (zainteresowanej). Stan faktyczny nie był kwestionowany przez strony, spór dotyczył jedynie oceny prawnej łączącej odwołującego i zainteresowanej umowy cywilnoprawnej. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie płatnika składek (...) W. M. (2) nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że organ rentowy ma uprawnienia do badania ważności umów cywilnoprawnych. Zgodnie, bowiem z art. 68 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. 2009, nr 205, poz. 1585) do zakresu działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy między innymi stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych. Po myśli natomiast art. 83 ustawy ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw w szczególności dotyczących zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i przebiegu ubezpieczenia. Organ rentowy posiada więc kompetencję do badania charakteru i do oceny prawnej umów stanowiących tytuł do zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i może wydawać decyzje w tym przedmiocie. W okresie objętym skarżonymi decyzjami odwołujący zawarł z zainteresowanymi A. K. , B. D. , K. K. , K. G. (1) , K. G. (2) umowy zlecenia. Nadto zainteresowane pozostawały w stosunku pracy z Biurem Doradztwa (...) Sp. z o.o. i wykonywały na rzecz tej spółki pracę w ramach umowy zlecenia z (...) W. M. (1) Zgodnie z treścią art. 6 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.) pracownicy (z wyłączeniem prokuratorów), podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, z zastrzeżeniem art. 8 i 9 . Zgodnie z art. 11 ust. 1 pracownicy podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu. Z kolei w myśl art. 12 ust 1 osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu. Po myśli art. 8 ust 1 za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a. Zgodnie z art. 8 ust. 2 a za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Zgodnie z art. 13 pkt 1 obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają pracownicy od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Jak natomiast stanowi art. 22 § 1 k.p. przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czyim pracownikiem w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r., Nr 11 poz. 74 ze zm.) jest osoba świadcząca pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z innym podmiotem niż pracodawca, jeżeli w ramach tej umowy była wykonywana praca na rzecz pracodawcy z którym pozostawał w stosunku pracy: pracodawcy z którym łączy go umowa o pracę, czy podmiotu z którym zawarła umowę zlecenia. W ocenie Sądu Okręgowego czynnikiem decydującym o tym, na rzecz jakiego podmiotu praca była de facto wykonywana, jest finalny efekt tej pracy, a ściślej rzecz ujmując należy w takiej sytuacji badać, który podmiot osiąga w ostatecznym rozrachunku korzyść z wykonania umowy. Z treści umów zlecenia zawartych między odwołującym, a zainteresowanymi A. K. , B. D. , K. K. , K. G. (1) , K. G. (2) , wynika konkluzja, że praca świadczona przez zainteresowane na podstawie tych umów zlecenia wykonywana była na rzecz Biura Doradztwa (...) Sp. z o.o. , tj. podmiotu z którym łączyły je umowy o pracę, a jedynie za pośrednictwem odwołującego (...) W. M. (2) . Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009r., sygn. akt II UZP 6/09 pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy ( art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 4, poz. 74 ze zm.) (OSNP 2010/3-4/46, Prok.i Pr.-wkł. (...) , Biul.SN 2009/9/22, M.P.Pr. (...) -160, lex nr 514221) Zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Przepis ten rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych poza sferę stosunku pracy. Rozszerzenie to dotyczy dwóch sytuacji. Pierwszą jest wykonywanie pracy na podstawie jednej z wymienionych umów prawa cywilnego, przez osobę, która umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy. Drugą, jest wykonywanie pracy na podstawie jednej z tych umów przez osobę, która umowę taką zawarła z osobą trzecią, jednakże w jej ramach wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Przesłanką decydującą o uznaniu takiej osoby za pracownika w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest to, że - będąc pracownikiem związanym stosunkiem pracy z danym pracodawcą - jednocześnie świadczy na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej, zawartej z nim lub inną osobą. W konsekwencji, nawet, gdy osoba ta (pracownik) zawarła umowę zlecenia z osobą trzecią, to pracę w jej ramach wykonuje faktycznie dla swojego pracodawcy (uzyskuje on rezultaty jej pracy). Można też wskazać, że art. 8 ust. 2a dotyczy z reguły takiej pracy wykonywanej na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz pracodawcy, która mogłaby być świadczona przez jej wykonawcę w ramach stosunku pracy z tym pracodawcą, z tym, że musiałby on wówczas przestrzegać przepisów o godzinach nadliczbowych, powierzeniu pracownikowi do wykonywania pracy innej niż umówiona ( art. 42 § 4 k.p. ) i innych ograniczeń i obciążeń wynikających z przepisów prawa pracy. Podstawowym skutkiem uznania osoby wskazanej w art. 8 ust. 2a za pracownika, jest objęcie jej obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi, chorobowym i wypadkowym tak, jak pracownika ( art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ). W związku z tym osoba ta podlega obowiązkowi zgłoszenia do wymienionych ubezpieczeń społecznych. Obowiązek ten obciąża płatnika składek ( art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ). Jest on także zobowiązany obliczać, rozliczać i przekazywać składki co miesiąc do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ( art. 17 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ). Ponadto, płatnicy składek w stosunku do pracownika, obliczają części składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe finansowane przez ubezpieczonych i po potrąceniu ich ze środków ubezpieczonych przekazują do Zakładu ( art. 17 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ). W ocenie Sądu mając na uwadze, że w stosunku do pracownika płatnikiem składek jest pracodawca ( art. 4 pkt 2 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ), a art. 8 ust. 2a rozszerza pojęcie pracownika na jego dalszą aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej, jeżeli w jej ramach świadczy on pracę na rzecz swojego pracodawcy, naturalne i zgodne z wykładnią literalną tego przepisu jest uznanie, że także w zakresie tej sfery aktywności należy go uznać na potrzeby ubezpieczeń społecznych za pracownika tego właśnie pracodawcy. Za taką wykładnią przemawia także art. 18 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , według którego, w przypadku ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 2a , w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło. Z przepisu tego wynika logicznie, że płatnikiem jest pracodawca, a przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej jedynie "uwzględnia się" w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy. Pracodawca, ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu stosunku pracy, powinien więc zsumować wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej z wynagrodzeniem ze stosunku pracy. Wniosek powyższy nie budzi wątpliwości w przypadku pracownika, z którym sam pracodawca zawarł umowę cywilnoprawną w sytuacji określonej w art. 8 ust. 2a . W takim przypadku uznanie pracodawcy za płatnika składek jest oczywiste i zgodne z ogólną zasadą wynikającą z ustawy systemowej, że płatnikiem składek jest podmiot, będący stroną stosunku uzasadniającego objęcie obowiązkiem ubezpieczenia - pracodawca, zleceniodawca. Takie rozwiązanie wydaje się również uzasadnione w sytuacji, gdy umowa cywilnoprawna została zawarta z innym podmiotem (osobą trzecią), lecz praca w jej ramach jest wykonywana na rzecz pracodawcy. Przemawiają za nim argumenty już wyżej podniesione, a ponadto to, że obowiązki płatnika powinny obciążać podmiot, na rzecz którego praca w ramach umowy cywilnoprawnej jest faktycznie świadczona, i który w związku z tym uzyskuje jej rezultaty, unikając obciążeń i obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy. Należy też wziąć pod uwagę, że wskazanej w art. 18 ust. 1a operacji uwzględnienia w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy przychodu uzyskiwanego z tytułu umowy cywilnoprawnej nie jest w stanie wykonać osoba trzecia, będąca zamawiającym (zlecającym) w umowie cywilnoprawnej zawartej z pracownikiem. Teoretycznie może ona nawet nie wiedzieć, że zleceniobiorca (przyjmujący zamówienie) jest pracownikiem podmiotu, dla którego świadczy usługi (wykonuje dzieło) w ramach własnej umowy. Wobec tego należy przyjąć, że pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy zlecenia zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy. Należy podkreślić, że zlecający W. M. (1) jest mężem współwłaścicielki zainteresowanego Biura (...) i wiedział on ,że wszystkie zainteresowane są pracownicami Biura (...) i to właśnie w tym biurze proponował zainteresowanym zawarcie umów zlecenia z jego firmą. W tych okolicznościach Sąd podziela stanowisko organu rentowego, zawarte w zaskarżonych decyzjach, poparte w/w uchwałą SN z dn.2.09.2009r zdaniem którego, skoro zainteresowane pozostawały w stosunku pracy z Biurem Doradztwa (...) Sp. z o.o. i wykonywały na rzecz tej spółki pracę w ramach umowy zlecenia z (...) W. M. (1) to konsekwencją takiego uznania jest ustalenie, że zainteresowane nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym ani dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu jako osoby wykonujące pracę na podstawie umów zlecenia u płatnika składek (...) W. M. (2) . Mając na uwadze powyższe Sąd uznając odwołanie za bezzasadne na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w pierwszym punkcie wyroku. O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c. w związku z § 11 ust 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) w punkcie drugim orzeczenia. SSR (del.) Joanna Smycz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI