VIII U 1035/15

Sąd Okręgowy w LublinieLublin2015-12-04
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
renta socjalnaZUSzwrot świadczeńzawieszenie świadczeńprzychódubezpieczenia społecznepostępowanie sądowe

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie M. Ś. od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranej renty socjalnej, uznając, że mimo zgłoszenia wniosku o zawieszenie świadczenia, obowiązek zwrotu za okres przekraczający 12 miesięcy nie jest całkowicie wyłączony.

M. Ś. odwołał się od decyzji ZUS nakazującej zwrot 7780,40 zł nienależnie pobranej renty socjalnej. Wnioskodawca twierdził, że złożył wniosek o zawieszenie świadczenia i poczuwa się do zwrotu tylko części kwoty. Sąd uznał, że odwołanie zostało złożone w terminie, jednak oddalił je, stwierdzając, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nie jest całkowicie wyłączony, nawet jeśli wnioskodawca zgłosił okoliczności powodujące zawieszenie, a świadczenie było nadal wypłacane przez ZUS.

Sąd Okręgowy w Lublinie rozpatrzył sprawę M. Ś. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. dotyczącą zwrotu nienależnie pobranej renty socjalnej. ZUS decyzją z dnia 12 marca 2015 roku zobowiązał M. Ś. do zwrotu kwoty 7780,40 zł za okres od stycznia do lipca 2014 roku oraz od września do grudnia 2014 roku. M. Ś. złożył odwołanie, argumentując, że wniósł o zawieszenie świadczenia od maja 2014 roku i poczuwa się do zwrotu jedynie za okres styczeń-kwiecień 2014 roku. Sąd uznał, że pismo z 9 kwietnia 2015 roku, mimo nazwy „Podanie”, stanowiło skuteczne odwołanie od decyzji ZUS i zostało złożone w terminie. Jednakże, po analizie przepisów, sąd oddalił odwołanie. Zgodnie z ustawą o rencie socjalnej oraz ustawą o emeryturach i rentach z FUS, osoba nienależnie pobierająca świadczenia jest obowiązana do ich zwrotu. Sąd podkreślił, że art. 138 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ogranicza możliwość żądania zwrotu do 12 miesięcy wstecz, jeśli osoba powiadomiła organ rentowy o okolicznościach powodujących zawieszenie świadczenia, a mimo to było ono nadal wypłacane. Przepis ten łagodzi sankcję, ale nie zwalnia całkowicie z obowiązku zwrotu. Ponieważ M. Ś. osiągnął przychody powodujące zawieszenie renty socjalnej w spornych okresach, a kwoty te nie były kwestionowane, sąd uznał decyzję ZUS za prawidłową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale nie całkowicie wyłącza obowiązek zwrotu. Zawiadomienie organu rentowego o okolicznościach powodujących zawieszenie świadczenia ogranicza obowiązek zwrotu do 12 miesięcy wstecz, ale nie zwalnia z niego całkowicie.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 138 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który przewiduje ograniczenie okresu, za który można żądać zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, jeśli osoba powiadomiła organ rentowy o zmianie sytuacji. Podkreślono, że przepis ten ma na celu złagodzenie sankcji, a nie całkowite zwolnienie z obowiązku zwrotu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
M. Ś.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 138

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z odsetkami. Nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ rentowy o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane, w pozostałych zaś wypadkach - za okres dłuższy niż 3 lata.

Pomocnicze

u.r.s. art. 10 § 6

Ustawa o rencie socjalnej

Prawo do renty socjalnej zawiesza się za miesiąc, w którym zostały osiągnięte przychody, o których mowa w ust. 1-5a, w łącznej kwocie wyższej niż 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do celów emerytalnych.

u.s.u.s. art. 84

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez sąd okręgowy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Osiągnięcie przychodów powodujących zawieszenie prawa do renty socjalnej w spornych okresach. Obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, nawet jeśli organ rentowy popełnił błąd w wypłacie po zgłoszeniu przez świadczeniobiorcę okoliczności zawieszających prawo do świadczenia.

Odrzucone argumenty

Całkowite wyłączenie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z powodu złożenia wniosku o ich zawieszenie.

Godne uwagi sformułowania

nie jest zasadny wniosek organu rentowego o odrzucenie odwołania pismo to zawiera merytoryczne zarzuty pod adresem decyzji nie zachodzą przesłanki uznania zaskarżonej decyzji za niezasadną z powodów wskazanych przez skarżącego Celem tego przepisu jest ograniczenie odpowiedzialności osoby, która pobrała nienależne świadczenie ze względu na to, że wypełniła ciążący na niej obowiązek powiadomienia Zakładu o okolicznościach mających wpływ na prawo do tego świadczenia, a mimo to, na skutek błędu organu rentowego, było ono nadal wypłacane. zawiadomienie organu rentowego o zajściu okoliczności powodujących zawieszenie prawa do świadczenia powoduje złagodzenie sankcji zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, poprzez ograniczenie obowiązku jego zwrotu do 12 miesięcy, ale nie całkowite zwolnienie z tego obowiązku.

Skład orzekający

Jolanta Węs

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, w szczególności w kontekście zgłoszenia przez świadczeniobiorcę okoliczności powodujących zawieszenie prawa do świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ rentowy nadal wypłaca świadczenie mimo zgłoszenia przez świadczeniobiorcę wniosku o jego zawieszenie. Interpretacja art. 138 ust. 4 u.e.r.f.u.s. jest kluczowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu osób pobierających świadczenia z ZUS – co się dzieje, gdy popełniono błąd w wypłacie świadczenia. Choć nie ma tu zaskakujących faktów, interpretacja przepisów jest istotna dla zrozumienia praw i obowiązków.

Czy ZUS może żądać zwrotu świadczeń, jeśli sam popełnił błąd w wypłacie?

Dane finansowe

WPS: 7780,4 PLN

zwrot nienależnie pobranych świadczeń: 7780,4 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 1035/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Jolanta Węs Protokolant – starszy sekretarz sąd. Alicja Machnio po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 roku w Lublinie sprawy M. Ś. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia na skutek odwołania M. Ś. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 12 marca 2015 roku znak (...) oddala odwołanie. VIII U 1035/15 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 12 marca 2015 roku zobowiązał M. Ś. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 1 stycznia 2014 roku do 31 lipca 2014 roku oraz od 1 września 2014 roku do 31 grudnia 2014 roku w kwocie 7780,40 zł (k. 96 a.r.). W dniu 9 kwietnia 2015 roku M. Ś. złożył do ZUS O/ L. podanie z prośbą o odstąpienie od żądania należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w wysokości 7780,40 zł. Podniósł, iż w dniu 8 kwietnia 2014 roku złożył do ZUS stosowny wniosek o wstrzymanie wypłaty świadczenia od miesiąca maja 2014 roku. Jednocześnie stwierdził, iż poczuwa się do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za miesiące styczeń, luty, marzec i kwiecień 2014 roku (k. 94 a.r.). W dniu 8 czerwca 2015 roku M. Ś. złożył w organie rentowym pismo zatytułowane „Odwołanie od wezwania do zapłaty”, w którym domagał się skierowania jego odwołania na drogę sądową, gdyż taka była intencja jego pisma, które złożył w Oddziale ZUS L. dnia 9 kwietnia 2015 roku (k. 2 a.s.). Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie, wniósł o jego odrzucenie. Podniósł, iż wnioskodawca złożył odwołanie od decyzji z dnia 12 marca 2015 roku w dniu 8 czerwca 2015 roku, a więc po upływie miesiąca od doręczenia decyzji. Natomiast pismo z dnia 9 kwietnia o nazwie „podanie” nie wskazywało na to, iż jest odwołaniem od decyzji z dnia 12 marca 2015 roku, dlatego nie mogło zostać skierowane na drogę postępowania sądowego (k. 3-4v a.s.) Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Wnioskodawca M. Ś. od dnia 16 stycznia 2009 roku do dnia 31 marca był uprawniony do renty socjalnej, przyznanej decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 11 marca 2009 roku i prawo to było przedłużane kolejnymi decyzjami ZUS O/ L. na dalsze okresy (decyzje k. 33, 51, 64, 88, tom III a.r.). Wnioskodawca od dnia 1 lipca 2013 roku jest zatrudniony na postawie umowy o pracę w (...) L. i z tytułu tego zatrudnienia w okresie od 1 stycznia 2014 roku do 31 grudnia 2014 roku osiągnął przychód w wysokości 36.627,28 zł (zaświadczenie z (...) L. z dnia 20 lutego 2015 roku k. 90, tom III a.r.). Pismem z dnia 8 kwietnia 2014 roku M. Ś. zwrócił się do ZUS O/ L. z prośbą o zawieszenie wypłaty renty socjalnej od miesiąca maja 2014 roku (k. 74, tom III a.r.). Pomimo tego renta socjalna w dalszym ciągu była mu wypłacana do 31 grudnia 2014 roku (bezsporne). Decyzją z dnia 12 marca 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. zobowiązał M. Ś. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z tytułu renty socjalnej za okres od 1 stycznia 2014 roku do 31 lipca 2014 roku oraz od 1 września 2014 roku do 31 grudnia 2014 roku w kwocie 7.780,40 zł (k. 96, tom III a.r.). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, iż nie jest zasadny wniosek organu rentowego o odrzucenie odwołania. Wnioskodawca w dniu 9 kwietnia 2015 roku złożył w organie rentowym pismo zatytułowane „Podanie” i w odwołaniu złożonym w dniu 8 czerwca 2015 roku podniósł, iż intencją tego pisma było skierowanie sprawy na drogę sądową. Analiza treści pisma z dnia 9 kwietnia 2015 roku potwierdza stanowisko wnioskodawcy, bowiem pismo to zawiera merytoryczne zarzuty pod adresem decyzji z dnia12 marca 2015 roku, dlatego należy uznać, iż było ono w istocie odwołaniem od decyzji z dnia 12 marca 2015 roku i zostało złożone w terminie. Przechodząc do oceny zasadności odwołania wnioskodawcy, należy stwierdzić, iż nie jest ono zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U.2013.982 j.t.) prawo do renty socjalnej zawiesza się za miesiąc, w którym zostały osiągnięte przychody, o których mowa w ust. 1 -5a, w łącznej kwocie wyższej niż 70 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do celów emerytalnych. Zgodnie z art. 138 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2015.748 j.t.) oraz art. 84 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2015.121 j.t.), osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu tej ustawy uważa się między innymi świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Wnioskodawca został pouczony o okolicznościach powodujących utratę prawa do renty socjalnej. Ponadto został zobowiązany do informowania organu wypłacającego świadczenie o wszelkich okolicznościach powodujących zmianę uprawnień. Takie pouczenie znajduje się na odwrocie otrzymywanych przez niego decyzji z ZUS. Wnioskodawca w miesiącach od stycznia 2014 roku do lipca 2014 roku i od września 2014 roku do grudnia 2014 roku osiągnął przychody w wysokości powodującej zawieszenie prawa do renty socjalnej. Wnioskodawca w toku postępowania przed Sądem nie kwestionował kwot przychodu za 2014 roku, ani kwoty nienależnie pobranych świadczeń, wskazanej w zaskarżonej decyzji. Domagał się natomiast ustalenia, iż nie jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od maja do grudnia 2014 roku, ponieważ złożył do ZUS pismo, w którym wnosił o zawieszenie renty socjalnej (k. 11v a.s.). W ocenie Sądu Okręgowego, nie zachodzą przesłanki uznania zaskarżonej decyzji za niezasadną z powodów wskazanych przez skarżącego. Zgodnie z art. 138 ust. 4 powołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ rentowy o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane, w pozostałych zaś wypadkach - za okres dłuższy niż 3 lata. Celem tego przepisu jest ograniczenie odpowiedzialności osoby, która pobrała nienależne świadczenie ze względu na to, że wypełniła ciążący na niej obowiązek powiadomienia Zakładu o okolicznościach mających wpływ na prawo do tego świadczenia, a mimo to, na skutek błędu organu rentowego, było ono nadal wypłacane. Innymi słowy, zawiadomienie organu rentowego o zajściu okoliczności powodujących zawieszenie prawa do świadczenia powoduje złagodzenie sankcji zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, poprzez ograniczenie obowiązku jego zwrotu do 12 miesięcy, ale nie całkowite zwolnienie z tego obowiązku. Mając na uwadze wyżej wskazane argumenty zasadnym było zobowiązanie M. Ś. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za sporny okres, tak więc zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo. Mając powyższe rozważania na uwadze oraz na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI