VIII SAB/Wa 71/22

VIII SAB/Wa 71/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Justyna Mazur
Sławomir Fularski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6015 Uzgodnienia
659
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Sygn. powiązane
II OSK 1941/23 - Wyrok NSA z 2024-04-24
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Zobowiązano ...i stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Przyznano sumę pieniężną na rzecz skarżącego
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 35, art. 36 i art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149  par. 1 pkt 1 i 3, art. 149  par. 2, art. 149  par. 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi J. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. w przedmiocie prowadzenia robót budowalnych 1. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 4. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. na rzecz J. S. sumę pieniężną w wysokości 3000 (słownie: trzech tysięcy) złotych; 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. na rzecz J. S. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z [...] listopada 2022 r. J. S. (dalej jako "skarżąca") reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę "na bezczynność i przewlekłość" Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej jako "PINB" lub "organ")
w przedmiocie niezałatwienia sprawy administracyjnej z wniosku skarżącej, skierowanego do organu w dniu [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [...] w budynku mieszalnym przy ul. W. [...] w R. przez właścicieli M. S. i D. S. (dalej jako "inwestorzy" lub "zobowiązani"), które znacznie pogorszyły właściwości lokalu skarżącej, prowadzonej przez organ pod sygn. [...].
Skarżąca zarzuciła organowi:
1. naruszenie art. 35 i art. 36 k.p.a. poprzez niezałatwianie sprawy w terminie określonym przepisami prawa;
2. art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy;
3. naruszenie art. 153 p.p.s.a. i wydanie przez organ decyzji nr [...] z [...] czerwca 2018 r. na podstawie materiału dowodowego zebranego niezgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z 28 czerwca 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 826/16, gdzie Sąd zobligował organ do ustalenia stanu faktycznego obiektu przed samowolnym wykonaniem robót budowlanych będących przedmiotem postępowania naprawczego, do ustalenia kwalifikacji i charakteru robót budowlanych, do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nieprawidłowości wykonanych robót
w zakresie akustyki stropu między lokalami [...] i [...] w budynku przy ul. W. [...]
w R., w szczególności do zlecenia z urzędu osobie z uprawnieniami lub instytutowi ekspertyzy technicznej dotyczącej akustyki stropu wskutek nieprzedłożenia tego opracowania przez uczestników, czego nie podjęto i wydano decyzje w oparciu
o niepełny i niewłaściwie zebrany materiał dowodowy;
4. § 323 i § 326 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie poprzez ich niezastosowanie i błędne uznanie, że przepisy te nie zostały naruszone
w postępowaniu;
5. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie nierzetelnego
i niewyczerpującego postępowania dowodowego poprzez brak dowodu
z ekspertyzy technicznej wraz z przeprowadzeniem niezbędnych badań izolacyjności akustycznej stropów, w tym w szczególności rodzaju zastosowanej izolacji akustycznej stropu;
6. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej i wbrew zasadom doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie przez: przyznanie waloru wiarygodności opisu technicznego prac wykonanych w lokalu nr [...]przy ul. W. [...] w R. autorstwa mgr. inż. M. N. będącego doradcą robót w zakresie wymiany podłóg prowadzonych przez inwestorów, który co oczywiste nie jest osobą bezstronną i obiektywną w niniejszym postępowaniu; uznanie za wystarczające zbadanie przez pracowników PINB akustyki stropów pomiędzy lokalami poprzez dokonanie wyłącznie odsłuchu kroków, z resztą na wyraźne życzenie skarżącej, co nie mogło stanowić miarodajnego dowodu w zakresie prawidłowości prac wykonanych przez inwestorów; niczym nieuzasadnione przyjęcie, że zastosowanie przez inwestorów rozwiązanie poprawiło właściwości akustyczne stropu o ok. 20 db; pominięcie analizy czy poprowadzenie instalacji grzewczej w podłodze pomiędzy lokalami oraz w ścianie oddzielającej klatkę schodową od lokalu nr [...] miało wpływ na pogorszenie właściwości akustyki;
7. art. 84 k.p.a. poprzez przeprowadzenie nierzetelnego postępowania dowodowego
i przyznanie waloru wiarygodności dowodu z przesłuchania w charakterze biegłego M. N. na rozprawie administracyjnej w dniu [...] października 2017 r. co nie mogło stanowić miarodajnego dowodu, gdyż biegły M. N. jako pomysłodawca przeprowadzonych robót w przedmiotowym lokalu przy ul. W., zlecający je, nadzorujący ich wykonanie, obierający wykonanie zleconych robót, opracowujący opis wykonanych prac na zlecenie Inwestorów, a także pełnomocnik inwestorów
w niniejszym postępowaniu jest w sposób oczywisty powiązany z prowadzoną sprawą
i ma interes faktyczny w uzyskaniu korzystnego dla nich rozstrzygnięcia, co więcej,
z załączonego protokołu rozprawy z [...] października 2017 r. wprost wynikają sprzeczności z twierdzeniami biegłego N. jakie zostały sformułowane
w opisie prac w lokalu nr [...] złożonym przez niego do akt sprawy (data z listopada 2010 r.), np. w zakresie wyrównywania poziomu podłogi do klaki schodowej co jednoznacznie potwierdza brak wiarygodności M. N.;
8. art. 10 w zw. z art. 79 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia skarżącej
o czynnościach postępowania dowodowego przesłuchania świadka G. S., co stanowi uniemożliwienie jej prawa do czynnego udziału
w postępowaniu i ustaleniu skąd posiadał fragmenty legarów i desek z lokalu inwestorów, którego organ przyjął jako dowód w sprawie, z jakiej przyczyny je przechowywał, w jakich warunkach i czy istotnie można stwierdzić, że pochodziły one
z całą pewnością z lokalu inwestorów;
9. art. 68 k.p.a. poprzez nierzetelne przeprowadzenie oględzin przedmiotowych lokali jakie miały miejsce w sprawie w 2011 r. i 2018 r. polegające na licznych uchybieniach: braku w protokołach podpisów wszystkich osób uczestniczących w oględzinach, uniemożliwieniu skarżącej udziału w oględzinach przedmiotowego lokalu w 2011 r., braku uwzględnienia w protokole z oględzin z 2011 r. wszystkich osób uczestniczących; brak weryfikacji mimo wyraźnych wskazań skarżącej przyczyn zamontowania progu
w rzekomo nieremontowanym pokoju, co mogło stanowić o różnicy poziomów.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o zobowiązanie PINB do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłość organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 12.000 złotych; dopuszczenie w poczet materiału dowodowego dowodu z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu skargi na okoliczności tam przywołane; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że zwłoka organu jest świadoma i celowa. PINB od 12 lat tworzy pozory prowadzenia postępowania administracyjnego,
w rzeczywistości zaś nie prowadzi go w ogóle, świadomie nie wykonując czynności, bądź zmuszony do działania przez organ nadzoru wykonuje swoje czynności opieszale
i z licznymi nieprawidłowościami, sprzyjając jak się wydaje drugiej stronie postępowania.
Skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania zainicjowanego jej wnioskiem z [...] grudnia 2010 r. Wskazała, że w niniejszej sprawie pierwszym rozstrzygnięciem była decyzja z [...] sierpnia 2011 r. nr [...], na mocy której PINB umorzył postępowanie w sprawie robót budowlanych w przedmiotowym lokalu mieszkalnym uznając je za bezprzedmiotowe. Organ stwierdził błędnie wówczas, że prace wykonane w lokalu przez jego właścicieli stanowią jedynie bieżącą konserwację, a zatem nie stosuje się do nich ustawy Prawo Budowlane. Decyzją z [...] października 2011 r. nr [...] Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "MWINB" lub "organ nadzorczy") uchylił w całości decyzję nr [...] z [...] sierpnia 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując jednocześnie że opisany sposób wykonania robót inwestorów złożony do akt sprawy wskazuje na duże prawdopodobieństwo znacznego pogorszenia izolacyjności akustycznej przegrody poziomej. Wobec powyższego PINB, niejako zmuszony stanowiskiem organu nadzorczego, postanowieniem z [...] lutego 2012 r. nr [...] zobowiązał inwestorów do sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej akustyki stropu pomiędzy lokalami nr [...] i [...] przy ul. W.[...] w R.. Do chwili obecnej organ nie doprowadził do przedłożenia wskazanego dokumentu. Następnie na mocy decyzji z [...] maja 2016 r. nr [...] PINB nakazał inwestorom doprowadzić wykonane bez wymaganego zezwolenia roboty budowlane związane z przebudową stropu pomiędzy lokalami nr i [...] przy ul. W. [...] do stanu poprzedniego. Kolejną decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...] MWINB uchylił w całości powyższą decyzję PINB z [...] maja 2016 r. nr [...] nakazując inwestorom doprowadzenie robót budowlanych do stanu poprzedniego. Organ nadzorczy powielił stanowisko PINB, jednakże oparł swoje rozstrzygnięcie o inną podstawę prawną, tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo Budowlane. Wskutek zaskarżenia decyzji MWINB z [...] lipca 2017 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji PINB z [...] maja 2016 r. nr [...] wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 czerwca 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 826/16 uchylono zaskarżone decyzje, wydając dalsze wytyczne do prowadzenia postępowania, których organ ponownie rozpatrując sprawę do dzisiaj nie zrealizował. Kolejnym rozstrzygnięciem w sprawie była decyzja z [...] czerwca 2018 r. nr [...] wydana przez PINB, w której orzeczono brak podstaw do wydania decyzji opartej na art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo Budowlane mającej nakładać obowiązek przywrócenia stanu w lokalu nr [...] przy ul. W. w R. do stanu zgodnego
z prawem, uznając bezpodstawnie, że nie ma podstaw do żądania ekspertyzy akustycznej stropu. Decyzją z [...] września 2018 r. MWINB utrzymał w mocy powyższą decyzję PINB z [...] czerwca 2018 r. Wskutek skargi skarżącej na decyzję z [...] września 2018 r. MWINB, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 grudnia 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 768/18 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z [...] czerwca 2018 r. nr [...]. Ostatnim rozstrzygnięciem wydanym w sprawie jest decyzja MWINB nr [...] z [...] maja 2020 r., uchylająca decyzję PINB nr [...] z [...] lutego 2020 r., nakazującą inwestorom doprowadzenie robót budowlanych wykonanych w salonie z aneksem kuchennym i przedpokoju w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. W. [...] w R. do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie
w terminie do 31 maja 2020 r. na całej powierzchni wykładziny dywanowej lub innej poprawiającej izolacyjność przegrody na dźwięki uderzeniowe o minimum 4 db lub podłożenie pianki wtórnie spienionej o grubości minimum 4 mm lub ułożenie paneli podłogowych na podkładzie z pianki wtórnie spienionej o grubości 4 mm
z zachowaniem dylatacji obwodowej wypełnionej pianką i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia PINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 stycznia 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 818/20 oddalił sprzeciw inwestorów od ww. decyzji MWINB, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 1 lipca 2021 r. sygn. akt II OSK 1190/21 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku, a akta sprawy zostały zwrócone do PINB.
Skarżąca wskazała, że w sprawie niniejszej od samego wszczęcia postępowania organ działał w sposób budzący wątpliwości co do jego intencji oraz rzetelności. Już samo wydanie pierwszej decyzji w sprawie z [...] sierpnia 2011 r. nr [...], co prawda błędnej, miało miejsce wyłącznie wskutek licznych interwencji skarżącej, która już wtedy wskazywała na bezczynność i przewlekłość organu. Co więcej, swoim opieszałym postępowaniem organ chronił inwestorów przez ponad 6 miesięcy przed ewentualną odpowiedzialnością i dalszym rozwojem postępowania. Wydanie rzeczonej pierwszej decyzji w sprawie nr [...] świadczy o nieznajomości prawa budowlanego przez PINB, tym bardziej, że w wyniku kontroli nadzorczej MWINB w decyzji z [...] października 2011 r. nr [...] wskazał prawdopodobne przyczyny znacznego pogorszenia akustyki związane z pracami wykonanymi w lokalu nr [...] przy ul. W. w R.. Pomimo tego, PINB do chwili obecnej nie wyjaśnił sprawy. Ilość postanowień, decyzji, skarg jakie była zmuszona wnosić skarżąca celem doprowadzenia postępowania do zgodności
z prawem i rzetelności przez dotychczasowy ponad 12-letni okres jego trwania stanowiłoby lekturę na co najmniej kilka dni. Koronnym argumentem ukazującym bezczynność i pozorność działań PINB jest przewijające się od początku trwania postępowania, tj. ponad 12 lat jawne podejmowanie czynności mające udaremnić wykonanie ekspertyzy akustycznej, która pozwoliłaby zająć ostateczne stanowisko
w zakresie prawidłowości i dopuszczalności prac wykonanych przez inwestorów w ich lokalu. PINB przez ponad 10 lat nie potrafił wyegzekwować od inwestorów przedłożenia ekspertyzy, a dopiero po dwóch miesiącach, tj. w dniu [...] grudnia 2021 r. po zwrocie akt sprawy z wyrokami sądów, wskutek wyłącznie interwencji skarżącej po złożeniu przez nią skargi zwrócił się do Wojewody Mazowieckiego o przyznanie środków finansowych na wykonanie za zobowiązanych ekspertyzy technicznej dotyczącej akustyki. Wcześniej PINB nie potrafił skorzystać z uprawnienia jakie daje mu tzw. wykonanie zastępcze
z art. 81c ust. 5 ustawy Prawo budowlane, dopiero bezpośrednie wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zmusiły PINB do podjęcia takich działań. Organ oczywiście nie poinformował również skarżącej o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie kodeksowym. Wskutek kolejnej skargi skarżącej MWINB zawiadomieniem z 14 stycznia 2022 r. stwierdził zasadność skargi na bezczynność PINB. Ponownie pomimo tego PINB dopiero 1 czerwca 2022 r. poinformował skarżącą, że opracowanie ekspertyzy technicznej akustyki stropu zostało zlecone biegłemu P. M.. Co najistotniejsze do chwili obecnej biegłemu nie umożliwiono nawet wejścia do lokalu nr [...] celem wykonania tzw. "odkrywki". Jak wynika z informacji uzyskanych od wykonującego opinię, inwestorzy odmówili mu udostępnienia lokalu aż do połowy września 2022 r., powołując się na brak czasu i nieobecność. Z przyczyn oczywistych, jako sąsiadka, skarżąca od czerwca jest w stanie zauważyć, że inwestorzy przebywają w swoim lokalu, nie są chorzy i prowadzą normalny tryb życia jak dotychczas przyjmując swoich pacjentów w prywatnym gabinecie na terenie posesji, jak
i pracując w szpitalu państwowym w ramach stosunku pracy oraz w innych podmiotach leczniczych na terenie R., co jednoznacznie wskazuje, że ponownie celowo utrudniają postępowanie. Jedyna ich nieobecność we wskazywanym okresie łącznie wyniosła 7 dni, co wprost wynika z wywieszki na drzwiach ich gabinetu lekarskiego.
Skarżąca podkreśliła, że działania inwestorów niejako wspiera PINB, gdyż mimo terminów wynikających z k.p.a. i braku jakichkolwiek czynności celem zakończenia sprawy od początku czerwca 2022 r. nie podejmuje żadnych czynności celem zakończenia postępowania. Organ nie zweryfikował czy rzeczywiście istnieją obiektywne przeszkody do udostępnienia lokalu inwestorów przez cały okres wakacyjny. Co więcej na datę złożenia niniejszej skargi, tj. 21 listopada 2022 r., a zatem po upływie ponad dwóch miesięcy od ustania rzekomej przyczyny nieudostępnienia lokalu nr [...], nadal biegły nie podjął żadnych czynności celem wykonania ekspertyzy. Znamiennym jest, że to PINB jako organ prowadzący postępowanie ma obowiązek nadzorować przebieg postępowania, w szczególności gdy jego czas znacznie się wydłuża ponad ustawowe terminy załatwienia sprawy. Ponownie organ nie poinformował również skarżącej o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie kodeksowym. Co więcej podkreślić należy, że od daty doręczenia skarżącej pisma
z 1 czerwca 2022 r., w którym poinformowano o zleceniu opinii biegłemu, organ pomimo upływu terminów kodeksowych nie poinformował skarżącej o dalszych czynnościach bądź o przyczynach ich niepodejmowania. To zaś PINB jako organ prowadzący postępowanie dysponuje środkami prawnymi celem prawidłowego prowadzenia sprawy i jej zakończenia zgodnie z ustawowymi terminami, gdyż ani skarżąca ani wykonujący ekspertyzę nie mają możliwości spowodowania udostępnienia lokalu celem wykonania w nim tzw. odkrywki. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku zapadłego
w sprawie VIII Sa/WA 768/18, dziesięcioletnie ustalenia dowodowe PINB bazują jedynie na twierdzeniach autorów opracowań technicznych, wykonawcy robót budowlanych oraz czynności oględzin i odsłuchiwania odgłosów kroków z lokalu nr 2, natomiast nie wykonano bezpośredniej odkrywki w celu ustalenia jak faktycznie przedstawia się struktura podłoża w lokalu nr [...] po przeprowadzonych robotach remontowych. Nie można także pominąć, że już w wyroku WSA z 28 czerwca 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 826/16 zostały wprost wskazane w uzasadnieniu wytyczne dla PINB do dalszego prowadzenia postępowania zgodnie z prawem, które jak stwierdzono w kolejnym wyroku tego Sądu w sprawie SA/Wa 768/18 - nie zostały wykonane.
W ocenie skarżącej organ za nic ma wytyczne organów wyższego rzędu oraz sądów, wykazując się zwyczajnym brakiem poszanowania dla obowiązującego prawa
i naczelnych zasad ustalonych w k.p.a., tj. szybkości postępowania i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych. Analiza akt sprawy wskazuje, że organ prowadzi postępowanie opieszale, niesprawnie i nieskutecznie, co również przesądza
o bezczynnym z jednej strony, jak i również przewlekłym prowadzeniu postępowania. Postępowanie PINB z obiektywnych i wskazanych przyczyn wymaga zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu administracyjnego, a nadto co w świetle genezy całego postępowania jest oczywiście uzasadnione - stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać także należy, że w związku ze sprawą niniejszą zapadały wyroki sądów administracyjnych oraz wydawane były akty organu nadzorczego uwzględniające stanowisko skarżącej
w kontrolowanej sprawie. Oznacza to, że uprzednio zastosowane środki nie odnosiły żadnego skutku, nie zmobilizowały organu do wyjątkowej staranności i podejmowania efektywnych działań w toku dalszego postępowania, których zdecydowanie zabrakło, na co wskazuje przedstawiona powyżej analiza sprawy. Świadczy to o lekceważącym stosunku organu do swych obowiązków. Niewątpliwie powyższe naruszenia noszą cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na ich zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa.
Autor skargi wskazał, że żądanie zasądzenia kwoty pieniężnej 12.000 złotych od PINB w świetle tak długotrwałej i rażącej bezczynności i przewlekłości postępowania jawi się jako oczywiste następstwo, które w świetle skali nieprawidłowości
i konieczności ciągłego zaangażowania skarżącej w czuwanie nad właściwym przebiegiem postępowania aby niejako naprawiać błędy organu, nie tylko osobistego ale także finansowego nakładu, wyręczając organy w ich ustawowej roli, jawi się jako
i tak symboliczne. Powyższe żądanie uzasadnia także rażąca celowość działania organu oraz powstałe szkody i utrudnienia w korzystaniu z lokalu nr 1 należącego do skarżącej trwające ponad 12 lat, które są wynikiem akceptowanej przez ten organ postawy inwestorów. Uprawnienie Sądu do przyznania stronie sumy pieniężnej na podstawie przepisu art. 149 § 2 p.p.s.a. jest przy tym szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą pozwala również w pewnym stopniu na zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Kwotę powyższą w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności skarżąca uznaje jako środek dyscyplinujący organ, adekwatną i proporcjonalną z punktu widzenia stopnia bezczynności organu
i przewlekłego prowadzenia postępowania oraz doznanej krzywdy. Niewątpliwie bowiem przedłużające się bezzasadnie postępowanie powoduje narastanie u skarżącej poczucia krzywdy, zwłaszcza w kontekście jej twierdzeń, że wykonane roboty budowlane powodują ograniczenia w korzystaniu z jej lokalu w postaci słyszalności
z lokalu nr [...] każdego najmniejszego nawet odgłosu, np. zamykania drzwi, chodzenia, przesuwania szuflad, krzeseł, zakłócające spokój skarżącej i jej męża, dobry sen
i poczucie prywatności. Nie można także pominąć, że brak wyjaśnienia sprawy przez tak długi okres wymusił na skarżącej poniesienie kosztów remontu jej lokalu, który stał się konieczny wyłącznie wskutek nieprawidłowości robót wykonanych przez inwestorów - tj. pęknięcia sufitu, dziury w suficie w salonie, która powstała w momencie montażu przez nich instalacji centralnego ogrzewania w podłodze, która ma niewystarczającą warstwę izolacyjną. Powyższe spowodowało konieczność zamurowania przez skarżącą w jej lokalu kratek wentylacyjnych, tak by wyciszyć odgłosy z lokalu nr [...], co jednakże powoduje brak właściwej wentylacji w mieszkaniu i może mieć negatywne skutki dla zdrowia skarżącej i jej męża. Nie można pominąć, że skarżąca wskutek błędnych decyzji PINB zmuszona była ponieść koszty opinii technicznych zleconych prywatnie, tak by zweryfikować stanowisko organu, co doprowadziło do obciążenia jej kosztami ich sporządzenia. Znamiennym jest także, że niewłaściwe i sprzeczne z prawem prowadzenie postępowania przez organ, które w efekcie powoduje brak rozwiązania sprawy powoduje obniżenie wartości rynkowej lokalu skarżącej dla potencjalnych kupujących. Słyszalność odgłosów w lokalu nr [...] ponad przeciętną miarę to niedogodność i wada fizyczna, o której skarżąca jako sprzedająca jest zobowiązana poinformować nabywców. Co istotne w przypadku skarżącej aspekt ten ma bardzo realne znaczenie, gdyż od pewnego czasu planowała sprzedaż mieszkania i kupno mniejszego, jednakże nieukończone postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie blokuje jej dalsze czynności w tym kierunku.
W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że upatrywanie przez skarżącą, świadomego i celowego pozostawania w bezczynności
i przewlekłości działania, a także stronniczości po stronie organu, jest niezasadne.
Zarzuty opisane w punktach od 3 do 9 dotyczą postępowania merytorycznego, które było przedmiotem oceny przez organ nadzorczy i Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie. Naruszenie terminów określonych w art. 35 - 37 k.p.a. ( punkt 1-2 skargi ) spowodowane było okolicznościami niezależnymi od organu - od kilku lat występują braki kadrowe; ponadto w miesiącach styczeń - luty br. organ przenosił się do innych pomieszczeń. Zauważył, że ostatnio po doręczeniu organowi w dniu 14 października 2021 r. wyroku z 7 stycznia 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 818/20 oddalającego sprzeciw inwestorów od decyzji MWINB z [...] maja 2020 r. nr [...] PINB podjął czynności
w sprawie. W dniu 23 grudnia 2021 r. wystąpił bowiem do wojewody o zabezpieczenie środków finansowych na zastępcze wykonanie ekspertyzy technicznej akustyki stropu pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...] w budynku pod adresem ul. W. [...] w R.. Wskutek tego decyzją Wojewody Mazowieckiego nr [...] z [...] lutego 2022 r. dotacja na ten cel została przyznana. W dniu zaś 15 lutego 2022 r. organ wystosował do czterech podmiotów zaproszenie ofertowe na wykonanie ekspertyzy, zawiadamiając tym pełnomocnika inwestorów. W terminie określonym w zaproszeniu, tj. do 30 kwietnia 2022 r. nie wpłynęła jednak żadna oferta. W dniu 4 maja 2022 r. wpłynęła jedna oferta określająca termin jej ważności na 21 dni. W dniu 20 maja 2022 r. została zawarta umowa z wykonawcą opracowania, które to opracowanie miało obejmować badania akustyczne stropu wykonane przez Instytut Techniki Budowlanej Wydział Akustyk.
W dniu 1 czerwca 2022 r. zawiadomiono strony postępowania o zleceniu opracowania. 27 czerwca 2022 r. wykonawca przedłożył notatkę ze spotkania z inwestorami
z 24 czerwca 2022 r. w celu ustalenia terminu przeprowadzenia badań akustycznych, termin ustalono na 15 września 2022 r. Organ nadzorczy postanowieniem z [...] września 2022 r. nr [...] uznał zażalenie skarżącej na bezczynność PINB
w przedmiocie niezałatwienia w terminie sprawy robót budowlanych w lokalu nr [...]
w budynku mieszkalnym przy ul. W. [...] w m. R. za niezasadne. W dniu 21 listopada 2022 r. wpłynęło kolejne pismo wykonawcy ekspertyzy, tj. z 25 października 2022 r. ze spotkania z inwestorami, w którym zobowiązani poinformowali wykonawcę, że z końcem sierpnia br. wyprowadzili się z mieszkania i deklarują, że mieszkanie nie będzie wynajęte, ani sprzedane do czasu wykonania we własnym zakresie korekty podłogi pod względem akustycznym. W dniu 30 listopada 2022 r. organ wystąpił do Urzędu Miejskiego w R. Wydziału Spraw Obywatelskich o udostępnienie danych adresowych zobowiązanych - do chwili obecnej brak odpowiedzi.
Pismem z 20 lutego 2023 r. PINB poinformował Sąd, że postępowanie w sprawie robót budowlanych jest w toku. W dniu 19 grudnia 2022 r. organ zawiadomił strony postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczył nowy termin jej załatwienia na miesiąc od daty zwrotu akt sprawy. Jednocześnie przesłał kopie ww. zawiadomienia oraz o informacji Urzędu Miejskiego z której wynika, że inwestorzy pozostają zameldowani pod adresem ul. W. [...] m [...] w R..
W piśmie z 6 czerwca 2023 r., stanowiącym replikę odpowiedzi na skargę, skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) oraz art. 3 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
z 2023 r. poz. 259 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Sąd wyjaśnia ponadto, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, z uwagi na treść art. 119 pkt 4 p.p.s.a., gdyż skarżąca złożyła skargę na bezczynność organu
i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności oraz przewlekłości postępowania nie powinno być traktowane jako skumulowanie dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność działania organu w tej samej sprawie administracyjnej. Objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje bowiem jedną sprawę sądowoadministracyjną. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA
z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 709/12; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 2225/14; publ. CBOSA).
W przypadku wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny - na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania - ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny podejmuje rozstrzygnięcia,
o których mowa w art. 149 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; z dnia 4 września 2015 r. sygn. akt II OZ 753/15; publ. j.w.).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma zasadniczo na celu ochronę procesową strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Z kolei pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności
w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; publ. j.w.). W wyroku z 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12 (publ. j.w.) NSA stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle
i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia.
W świetle powyżej przedstawionego stanu faktycznego sprawy znajdującego odzwierciedlenie w aktach administracyjnych przekazanych przez PINB Sąd przyjął, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.
Warunkiem dopuszczalności złożenia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania warunkiem formalnym dopuszczalności jej wniesienia jest uprzednie złożenie ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. Poza sporem jest, że skarżąca pismem z 8 sierpnia 2022 r. wystąpiła do MWINB o ponaglenie PINB - które organ nadzorczy ostatecznie uznał za zażalenie
w rozumieniu ww. przepisu w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. z uwagi na datę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Uznać więc należy, że skarżąca wyczerpała środek zaskarżenia, który służył jej w postępowaniu przed organem właściwym, a tym samym skarga jest dopuszczalna.
Przechodząc zaś do merytorycznej oceny skargi na przewlekle prowadzenie postępowania przez organ, Sąd stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie. Organ niewątpliwie bowiem przewlekle prowadził przedmiotowe postępowanie ostatecznie pozostając w bezczynności. Przede wszystkim za stwierdzeniem przewlekłego prowadzenia postępowania przemawia opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie.
Organ prowadził postępowanie w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu. Wykonywał również czynności pozorne, powodujące że formalnie nie jest bezczynny jak np. wystąpienie do Urzędu Miejskiego
w R. o udostępnienie danych adresowych inwestorów. Okoliczność bowiem czy są oni nadal zameldowani w lokalu nr [...] przy ul. W. [...] w R. nie ma znaczenia w sprawie.
Niemniej jednak wyjaśnić w tym miejscu również wypada, że przedmiotem kontroli Sądu jest jedynie okres od 14 października 2021 r., tj. od dnia otrzymania przez PINB akt sprawy wraz z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z 7 stycznia 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 818/20 wydanego w wyniku sprzeciwu inwestorów od decyzji MWINB z [...] maja 2020 r. nr [...], do dnia wniesienia niniejszej skargi. Zgodzić się także trzeba z organem który w odpowiedzi na skargę wskazał, że zarzuty opisane w punktach od 3 do 9 skargi dotyczą postępowania merytorycznego, które było już przedmiotem oceny przez organ nadzorczy
i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zauważyć należy, że MWINB decyzją z [...] maja 2020 r. nr [...] w związku
z uchyleniem decyzji organu z [...] lutego 2020 r. nr [...]7, zobowiązał PINB do ponownego rozpatrzenia sprawy. Dopiero jednak w dniu 23 grudnia 2021 r. PINB wystąpił do wojewody o przydział środków na zastępcze wykonanie ekspertyzy. Organ nie potrafił określić o jaką kwotę występuje, co spowodowało, że finalnie środki zostały przyznane dopiero 24 lutego 2022 r. Następnie dopiero po niespełna dwóch miesiącach, tj. 15 lutego 2022 r. organ wystosował zapytanie do oferentów. Po upływie niemal kolejnych trzech miesięcy, tj. 30 kwietnia 2022 r. PINB ustalił termin zgłoszenia oferenta. Podpisanie umowy z wybranym wykonawcą nastąpiło po kolejnym miesiącu,
a ustalenie terminu wykonania odkrywki w lokalu zobowiązanych określono dopiero na dzień 15 września 2022 r., które finalnie i tak nie miało miejsca. W aktach sprawy znajduje się jedynie notatka z 25 października 2022 r., że zobowiązani wyprowadzili się z przedmiotowego lokalu. Dopiero zaś po upływie kolejnego miesiąca, tj. w dniu 21 listopada 2022 r. do PINB wpłynęło pismo wykonawcy P. M., że inwestorzy mieli dokonać we własnym zakresie "korekty podłogi". Powyższe nie może jednak stanowić usprawiedliwienia dla organu, który jest zobowiązany do wykonania ekspertyzy.
Słusznie więc wskazuje pełnomocnik skarżącej w piśmie stanowiącym replikę do odpowiedzi na skargę, że dla organu ani brak wykonania odkrywki, ani ciągłe przekładanie terminów nie stanowiło impulsu do podjęcia czynności, wezwania zobowiązanych do udostępnienia lokalu czy też choćby wyjaśnienia zaistniałej przewlekłości. Organ przez ponad 12 miesięcy, tj. od 14 października 2021 r. do dnia wniesienia skargi, tj. 21 listopada 2022 r. nie załatwił sprawy. Co więcej, w piśmie z 20 lutego 2023 r. PINB poinformował Sąd, że postępowanie w sprawie robót budowlanych nadal jest w toku, a w dniu 19 grudnia 2022 r. zawiadomiono strony postępowania
o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczono nowy termin jej załatwienia na miesiąc od daty zwrotu akt sprawy.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec
z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością, przewlekłością działania organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy
w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności - a zaniechanie to nie znajduje racjonalnego i przede wszystkim prawnego uzasadnienia (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86).
Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność czy przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi, Sąd bierze zaś pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności czy przewlekłości organu konieczne jest w pierwszym rzędzie ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje
w terminach ustawowych działań, mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.
Zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać
w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności
z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić
o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto
w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem bezczynności czy przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy.
Odnosząc powyższe ogólne rozważania do stanu niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że sposób procedowania organu wskazuje na ewidentne naruszenie zasady szybkości i efektywności postępowania administracyjnego. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, w toku prowadzonego przez organ postępowania miały miejsce również takie okresy, w których nie podejmowane były żadne czynności mające odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy w postaci dokumentu sporządzonego w formie pisemnej.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, uznać należy, że przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W wyroku z 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2440/15 (publ. CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., w odniesieniu do przewlekłości postępowania, należy rozumieć takie działania lub zaniechania organu prowadzącego postępowanie, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia w terminie rozpoznawanej sprawy administracyjnej. W szczególności chodzi tu o przypadki przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie mają uzasadnienia ani w stopniu skomplikowania sprawy, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, ani w ilości spraw do załatwienia przez organ, ani w ilości wniosków składanych przez strony.
Powyższy pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje jako własny. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w niniejszej sprawie jest bowiem oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zwłoka jakiej dopuścił się organ w załatwieniu sprawy, nie budzi żadnych wątpliwości
w świetle art. 35 § 1 k.p.a. Termin przewidziany w art. 35 § 1 k.p.a. nie został zachowany. Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki monitorował sprawę.
Sąd podkreśla, że ustawa Prawo budowlane nie zawiera odrębnych od Kodeksu postępowania administracyjnego przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów k.p.a. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z brakami kadrowymi czy przenosinami do innych pomieszczeń jak wskazano w odpowiedzi na skargę nie zwalniają z zarzutu bezczynności czy przewlekłości. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.
W świetle powyższego uznać należy, że organ po otrzymaniu w dniu 14 października 2021 r. prawomocnego wyroku tutejszego Sądu z 7 stycznia 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 818/20 wraz z aktami sprawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej, które miało miejsce
z rażącym naruszeniem prawa, skoro sprawa nadal nie została zakończona. Uchybienie przepisowi art. 35 § 3 k.p.a. jest oczywiste i nie jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy. W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania, jak i brak po stronie organu w toku trwania postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego zakończenia postępowania, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter rażącego naruszenia prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącej z 3 grudnia 2010 r. w terminie 60 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy zgodnie z treścią art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wyznaczając taki termin sprawy Sąd miał na uwadze konieczność przeprowadzenia przez wykonawcę stosownej ekspertyzy w lokalu inwestorów.
Zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Oznacza to, że takie uprawnienie orzecznicze przysługuje sądowi administracyjnemu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania niezależnie od tego, w jakim stopniu organ administracji naruszył prawo. Użycie zaś
w tym przepisie spójnika "lub" dowodzi, że sąd może wymierzyć organowi grzywnę
i jednocześnie przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2017r., sygn. akt I OSK 1905/16; publ.: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd orzekł o przyznaniu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Jednakże przyznanie ww. sumy do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. ma przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jego uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy i uzasadnione jest szczególnie rażącymi okolicznościami sprawy. Zasądzenie kwoty pieniężnej jest zasadne wobec znacznego okresu oczekiwania na rozstrzygnięcie, nawet gdyby zwłoka organu nie była zawiniona. Przyznana suma pieniężna stanowi zadośćuczynienie za stan niepewności, w jakiej pozostaje strona w następstwie znacznego przekroczenia ogólnych terminów załatwienia sprawy, zakreślonych w k.p.a. Sąd miał przy tym na uwadze wskazywane przez skarżącą utrudnienia i ograniczenia w korzystaniu przez nią z jej własnego lokalu, ponoszone koszty remontu w związku z wykonanymi przez inwestorów robotami budowalnymi, jak również koszty opinii technicznych które zleciła w celu wyjaśnienia sprawy. Sąd uznał jednocześnie, że ustalenie sumy pieniężnej
w żądanej przez skarżącą wysokości 12 000 złotych byłoby nadmierne
i nieuzasadnione okolicznościami sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. orzekł jak
w punktach 1 i 3 sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Podstawę prawną przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej stanowi zaś przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. Orzeczenie
o kosztach znajduje oparcie w art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2016 r., poz. 1800 ze zm.), bowiem skarżąca była reprezentowana w postępowaniu przed Sądem przez adwokata. Na koszty te składa się uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa 17 zł.