VIII SAB/Wa 58/22

VIII SAB/Wa 58/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Wroczyński
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1764
art. 2 ust. 1 , art. 10 ust. 1, artr. 6 ust. 1 pkt 3 lit e
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. do rozpoznania wniosku skarżącego J.S. z dnia 5 lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. na rzecz skarżącego J.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 5 lutego 2022 r. na elektroniczną skrzynkę podawczą Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej: PINB, organ) wpłynął wniosek J.S. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) o udostępnienie informacji publicznej w sprawie czynności kontrolnych dotyczących budynku pałacu w W., gmina J.. Skarżący, działając na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm., dalej: u.d.i.f.), zwrócił się z prośbą o udostępnienie informacji w zakresie:
- czy w ostatnim czasie odbyła się kontrola w pałacu w W., gmina J.?,
- czy stwierdzono naruszenie przepisów dotyczących wynajmu obiektu ekipie filmowej pod kątem zagrożenia dla życia bądź zdrowia przebywających tam osób, ewentualnie jakie zastosowano sankcje w tym zakresie?
- czy PINB wydawał pozwolenie na wejście do ww. pałacu ekipy filmowej?
W odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z 14 lutego 2022 r. przesłanym drogą elektroniczną PINB poinformował stronę, że ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych we wniosku o kontrolę w terminie określonym w piśmie z 18 stycznia 2022 r. pismo to pozostawiono bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: k.p.a.). Ponadto organ poinformował, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do udzielania zgody na wynajem osobom trzecim budynku, lokalu stanowiącego czyjąś własność, natomiast budynek pałacu zlokalizowany w miejscowości W., gm. J. nie jest obiektem wyłączonym z użytkowania na podstawie decyzji administracyjnej.
Skarżący pismem z 1 października 2022 r. sporządzonym w formie elektronicznej złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu, w której przyznał, że wprawdzie otrzymał odpowiedź PINB na swój wniosek w piśmie z 14 lutego 2022 r., jednak jej treść nie odpowiadała na postawione pytania, tylko była niezrozumiałym połączeniem przedmiotowego wniosku
z jego wnioskiem z 17 stycznia 2022 r. o przeprowadzenie kontroli pod kątem bezpieczeństwa budowlanego na terenie pałacu w W.. W związku z tym organ pozostaje w bezczynności w stosunku do udzielenia informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę PINB w piśmie z 6 października 2022 r. odniósł się do zarzutów skargi, uznając je za bezzasadne z uwagi na udzielenie stronie odpowiedzi na jego wniosek z 5 lutego 2022 r. Organ wyjaśnił, że skarżący nie uzupełnił
w zakreślonym terminie 7 dni swojego elektronicznego wniosku z 17 stycznia 2022 r.
w przedmiocie kontroli przedmiotowego pałacu (nie wykazał interesu prawnego, nie wskazał adresu korespondencyjnego i nie uiścił opłaty skarbowej w kwocie 10 zł), dlatego jego wniosek pozostawiono bez rozpatrzenia.
Ponadto pracownicy PINB podczas pracy w terenie 14 lutego 2022 r. udali się do miejscowości W., gm. J. i stwierdzili, że posesja z usytuowanym na niej budynkiem pałacu jest zamknięta, a budynek nieużytkowany i niezamieszkały. Obiekt znacznie oddalony od granic nieruchomości, ciągów jezdnych i pieszych ogólnie dostępnych, zlokalizowany na ogrodzonej działce. Na ogrodzeniu i drzwiach wejściowych znajduje się informacja o zakazie wstępu, a okna na parterze budynku częściowo zabezpieczone były deskami. W rozmowie z Wójtem Gminy J. uzyskano informację, że Gmina J. wynajęła ekipie filmowej teren wokół pałacu do realizacji zdjęć, a nie sam budynek pałacu, który od wielu lat jest nieużytkowany.
PINB dodatkowo stwierdził również, że 31 maja 2022 r. przeprowadzono oględziny na gruncie z udziałem pracownika Urzędu Gminy J.. Z czynności kontrolnych sporządzono protokół oględzin oraz dokumentację zdjęciową. Pismem
z 31 maja 2022 r. PINB poinformował Gminę J. o braku podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego przedmiotowego budynku. Jednocześnie zaznaczono, że Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomieniem znak: [...] z 29 kwietnia 2022 r. stwierdził bezzasadność skargi wnioskodawcy na działania PINB.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku,
o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2).
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1
i ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Bezczynność podmiotu rozpoznającego wniosek o udostępnienie informacji publicznej występuje wówczas, gdy w ustawowym terminie podmiot ten nie rozpoznał złożonego wniosku, czyli nie udostępnił informacji, ani nie wydał decyzji odmownej.
W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie PINB jest organem administracji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a więc podmiotem będącym w posiadaniu informacji publicznej o stanie budynku – pałacu w W., gmina J.. Budynek ten jest obiektem zabytkowym, wpisanym do rejestru zabytków (pismo M. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 19 stycznia 2022 r., k. 9 akt administracyjnych). Skarżący był zaniepokojony stanem technicznym tego budynku w związku z obecnością na jego terenie ekipy filmowej, co stwarzało zagrożenie dla zdrowia i życia przebywających tam osób. W ocenie Sądu wniosek strony o udzielenie informacji dotyczącej ustalenia, czy PINB dokonał kontroli pałacu pod względem ewentualnego wyeliminowania stanu zagrożenia i niebezpieczeństwa dla ludzi jest informacją publiczną, a nie jedynie prywatną. Działania PINB w zakresie kontroli pałacu odnoszą się do obowiązku organu nadzoru budowlanego kontroli stanu technicznego pałacu – zabytku w zarządzie Gminy J..
Skarżący, występując z wnioskiem z 5 lutego 2022 r., działał w interesie publicznym, bowiem chodzi tu o powszechne zagrożenie dla dóbr prawnie chronionych (życie, zdrowie, bezpieczeństwo). Dlatego informacja dotycząca odpowiedzi na pierwsze pytanie zawarte we wniosku strony z 5 lutego 2022 r. jest informacją w trybie art. 1 ust. 1 u.d.i.p., z którego wynika, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
Przedmiotem informacji publicznej jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu
z funkcjonowaniem publicznych instytucji. Nawet jeśli wniosek o informację publiczną zostaje sformułowany na tle konkretnej sprawy indywidualnej (organ nie udzielił odpowiedzi na pytanie o przeprowadzenie kontroli nadzorczej w pałacu w W., łącząc to z wnioskiem skarżącego z 17 stycznia 2022 r., pozostawionym bez rozpatrzenia), to nie oznacza, że jest on wnioskiem w sprawie prywatnej (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 3017/15, publ. CBOSA). Nie można bowiem za sprawę prywatną uznać działań podejmowanych z urzędu przez PINB – organ administracji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że ostatecznie organ podjął z urzędu czynności sprawdzające w odniesieniu do stanu technicznego przedmiotowego pałacu. Pierwszy raz było to 14 lutego 2022 r., kiedy na jego teren udali się pracownicy organu, ustalając, że budynek pałacu jest nieużytkowany i niezamieszkały, a ekipa filmowa do realizacji zdjęć korzystała jedynie z terenu wokół pałacu (notatka służbowa z 14 lutego 2022 r. – k. 15 akt administracyjnych). Następnie PINB 31 maja 2022 r. w trybie art. 81 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.) przeprowadził czynności kontrolne w sprawie stanu technicznego budynku pałacu, położonego na działce nr [...] w W., gmina J. (protokół oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną w aktach administracyjnych sprawy – k.42-59).
W rezultacie uznać należy, że wniosek strony z 5 lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie ustalenia, czy w ostatnim czasie odbyła się kontrola
w pałacu w W., gmina J., służy uniwersalnemu dobru powszechnemu, wykracza poza prywatną sprawę wnioskodawcy oraz może służyć poprawieniu funkcjonowania organu państwa, jakim jest organ nadzoru budowlanego, ponieważ jego przedmiotem jest żądanie informacji pozwalającej na konkretną weryfikację legalności działania tego organu w materii ważkiej społecznie. Wniosek o taką informację organ powinien więc załatwić w trybie u.d.i.p.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e) u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w tym o stanie przyjmowanych spraw. Poza tym w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. c) u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej. W tym zakresie, zdaniem Sądu, mieści się informacja o podjętych przez organ nadzoru budowlanego czynnościach kontrolnych zmierzających do ustalenia stanu technicznego pałacu
w W., gmina J.. Informacji takiej organ wnioskodawcy nie udzielił, pomimo wystosowania do niego pisma z 14 lutego 2022 r. w terminie wskazanym przez art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Zdaniem Sądu PINB nie udzielił stronie pełnej informacji publicznej na jego wniosek z 5 lutego 2022 r., tzn. brak jest konkretnej odpowiedzi na pytanie pierwsze, czy w ostatnim czasie odbyła się kontrola w pałacu w W., gmina J.. Jak wynika z akt administracyjnych PINB jest w posiadaniu takiej informacji.
W związku z tym, że PINB jako podmiot zobowiązany nie udostępnił ww. informacji publicznej w ustawowym terminie, ani też nie wydał decyzji odmownej w tym zakresie, zasadne jest uznanie, że pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku strony z 5 lutego 2022 r. co do odpowiedzi na pytanie pierwsze. Tym samym Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania w pełnym zakresie przedmiotowego wniosku strony (punkt 1 wyroku). W odniesieniu do pozostałych pytań objętych wnioskiem o udzielenie informacji publicznej PINB to uczynił w piśmie z 14 lutego 2022 r.
W okolicznościach faktycznych sprawy Sąd nie znalazł jednak podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie 2 wyroku (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Należy zauważyć, że organ nie zignorował całkowicie wniosku o udzielenie informacji publicznej i udzielił częściowej informacji w ustawowym terminie. W toku czynności kontrolnych podjętych z urzędu
w odniesieniu do pałacu w W., gmina J. w istocie zrealizował żądanie będące przedmiotem zapytania przez stronę we wniosku z 5 lutego 2022 r.
Należy również stwierdzić, że stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. kwestia wymierzenia grzywny organowi pozostawiona jest do uznania Sądu orzekającego
w sprawie. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia takiej grzywny.
O kosztach postępowania, na które składa się zwrot wpisu w kwocie 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 3 wyroku).