VIII SAB/Wa 56/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie stwierdził bezczynność Burmistrza w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, ale oddalił żądania dotyczące rażącego naruszenia prawa i grzywny.
Spółka złożyła wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, który Burmistrz pozostawił bez rozpoznania z powodu rzekomego braku uzupełnienia. Po ponagleniu i postanowieniu SKO, Burmistrz wezwał ponownie Spółkę. Spółka wniosła skargę na bezczynność. WSA stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa, umorzył postępowanie w części zobowiązującej do wydania decyzji (gdyż decyzja została wydana po skardze) i oddalił żądania dotyczące grzywny i zadośćuczynienia.
Spółka złożyła wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Burmistrz wezwał do uzupełnienia wniosku, a następnie pozostawił go bez rozpoznania. Po ponagleniu Spółki, SKO uznało je za uzasadnione i zobowiązało Burmistrza do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, wskazując jednocześnie, że wcześniejsze wezwanie do uzupełnienia było niezasadne. Burmistrz ponownie wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku. Spółka wniosła skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania do wydania decyzji, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, nałożenia grzywny i przyznania zadośćuczynienia. WSA stwierdził bezczynność Burmistrza, ale uznał, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ była wynikiem błędnej interpretacji przepisów, a nie złej woli. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, gdyż decyzja została wydana po wniesieniu skargi. Oddalono również żądania dotyczące grzywny i zadośćuczynienia, uznając je za fakultatywne i nieuzasadnione w tej konkretnej sytuacji. Skarga została oddalona w pozostałym zakresie, a zasądzono zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, Burmistrz dopuścił się bezczynności.
Uzasadnienie
Organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., pomimo wezwania przez SKO do załatwienia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przedmiotem zaskarżenia może być brak efektywnych działań administracji publicznej (bezczynność lub przewlekłość).
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności, stwierdza bezczynność.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej.
p.p.s.a. art. 161 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postępowanie sądowoadministracyjne umarza się m.in. w przypadku, gdy wydano akt lub dokonano czynności po wniesieniu skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargi na bezczynność mogą być rozpoznawane w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 53 § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skuteczne wniesienie skargi na bezczynność wymaga wcześniejszego ponaglenia.
u.d.p. art. 40 § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Rozporządzenie ws. zajęcia pasa drogowego
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego.
Odrzucone argumenty
Rażące naruszenie prawa przez organ. Zasadność nałożenia grzywny na organ. Zasadność przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zapatrywanie wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 05 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od 11 kwietnia 2011r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności" przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Samo uwzględnienie skargi na bezczynność nie obliguje jeszcze Sądu do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Przyznanie sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści art. 149 § 2 p.p.s.a. słowem "może".
Skład orzekający
Iwona Szymanowicz-Nowak
przewodniczący
Justyna Mazur
członek
Leszek Kobylski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście skargi do WSA, zasady dotyczące stwierdzania rażącego naruszenia prawa, a także fakultatywność stosowania grzywny i sum pieniężnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku zajęcia pasa drogowego i błędnej interpretacji przepisów k.p.a. przez organ, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych obszarach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy z bezczynnością organów administracji i pokazuje, jak sąd administracyjny reaguje na takie sytuacje, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Sąd stwierdził bezczynność Burmistrza w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SAB/Wa 56/25 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-08-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-06-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący/ Justyna Mazur Leszek Kobylski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane) 658 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Burmistrz Miasta Treść wyniku Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 35, art. 36 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2024 poz 935 art. 149 par. 1 pkt3, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 149 par. 1a, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na bezczynność Burmistrza S. w przedmiocie rozpoznania wniosku 1) umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Burmistrza S. do rozpoznania wniosku [...]Spółka Akcyjna z siedzibą w W. z dnia 7 marca 2025 r. o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego; 2) stwierdza, że Burmistrz S. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku, o którym mowa w pkt 1; 3) stwierdza, że bezczynność Burmistrza S. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) oddala skargę w pozostałym zakresie; 5) zasądza od Burmistrza S. na rzecz skarżącej [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Wnioskiem z 7 marca 2025 r. E. S.A. z siedzibą w Z. (dalej: "skarżąca", "Spółka") zwróciło się do Burmistrza S. (dalej: "organ", "Burmistrz") o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w działce drogi gminnej nr [...], ul. W., dz. nr ewid. [...], nr [...], ul. L., dz. nr ewid. [...] w m. S., w celu demontażu słupów SN. Pismem z 13 marca 2025 r., znak: [...] organ, na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024r., poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.), wezwał Spółkę do uzupełnienia powyższego wniosku w zakresie wskazanym w tym piśmie, pod rygorem pozostawienie go bez rozpoznania, poprzez dostarczenie: 1. Zatwierdzonej czasowej organizacji ruchu w której opis techniczny zawierający charakterystykę drogi i warunków ruchu będzie zawierał odpowiedni schemat umieszczenia na drodze znaków rogowych i urządzeń bezpieczeństwa ruchu, stosownych do wykonywania czynności (robót), tj. zastosowania urządzeń mechanicznych klasyfikowanych jako rodzaj podestów ruchomych podnośnika - wzwyżki, żurawia samojezdnego, hydraulicznego dźwigu samochodowego; 2. Mapy zasadniczej W skali 1:500 lub 1:1000 - 2 sztuki, na mapach należy zaznaczyć planowaną rzeczywistą lokalizację zajętego pasa drogowego t: obiektów budowlanych, urządzeń technicznych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Spółka nie udzieliła odpowiedzi na w/w wezwanie. Pismem z dnia 28 marca 2025 r. organ poinformował skarżącą o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w działce drogi gminnej nr [...], ul. W., dz. nr ewid. [...], nr [...], ul. L., dz. nr ewid. [...]w m. S., w celu demontażu słupów SN. Pismem z 10 kwietnia 2025 r. Spółka wniosła, na podstawie art. 37 k.p.a., ponaglenie w związku z niezałatwieniem sprawy dotyczącej w/w wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Postanowieniem z 23 kwietnia 2025r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpoznaniu ww. ponaglenia, postanowiło: 1. uznać ponaglenie za uzasadnione i zobowiązało Burmistrza S. do załatwienia przedmiotowej sprawy, wyznaczając dodatkowy termin jej załatwienia, tj. 30 dni od dnia otrzymania przez Burmistrza S. niniejszego postanowienia; 2. stwierdzić, że dopuszczenie się przez Burmistrza S. bezczynności przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności. Następnie, pismem z 26 maja 2025r,. Burmistrz wezwał m.in. na podstawie art. 50§ 1 k.p.a. Spółkę do uzupełnienia złożonego wniosku z 7 marca 2025r. w zakresie wskazanym w tym piśmie, informując, że brak złożenia żądanej dokumentacji będzie skutkował wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie na podstawie posiadanego materiału. W złożonej, pismem z 6 czerwca 2025 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze skarżąca zarzuciła organowi bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania co doprowadziło do braku wydania decyzji w przedmiocie wniosku E. S.A. z dnia 07.03.2025r. o zajęcie pasa drogowego tj. demontażu słupów SN oraz przywrócenie pasa drogowego, do poprzedniego stanu użyteczności. Stawiając powyższe zarzuty Spółka wniosła o: 1) zobowiązanie Organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia Organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, 2) stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa; 3) nałożenie na Burmistrza S. grzywny w kwocie 5 000,00 zł 4) przyznanie na rzecz E. S.A. sumy pieniężnej w kwocie 5000,00 zł 5) zasądzenie od Organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu skarżąca wskazała m.in., że postanowieniem z dnia 23.04.2025r. znak: [...] Kolegium uznało ponaglenie za uzasadnione i wyznaczyło organowi I instancji dodatkowy termin do załatwienia sprawy tj. 30 dni od dnia otrzymania przez Burmistrza postanowienia. Organ otrzymał postanowienie 28.04.2025r. Przez 1 miesiąc od dnia otrzymania akt organ I instancji nie podjął żądanych czynności mających na celu rozstrzygniecie sprawy. Dopiero pismem z dnia 26.05.2025r. znak: [...] (data otrzymania 29.05.2025r.) wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku z dnia 07.03.2025r. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 26.05.2025r., z uwagi na przewlekły sposób procedowania przez organ wniosku, Spółka sprecyzowała wniosek w zakresie planowanego okresu zajęcia pasa drogowego. Jednocześnie wskazała że brak było jakichkolwiek podstaw prawnych do formułowania żądań opisanych w pkt 2 i 3 wezwania z dnia 26.05.2025r. Dalej podniosła, iż z akt sprawy wynika, iż Spółka zadośćuczyniła w/w obowiązkowi i przedłożyła szczegółowy plan sytuacyjny w skali 1:500 sporządzony na mapie do celów projektowych z zaznaczeniem granic i podaniem wymiarów planowanej powierzchni zajęcia pasa drogowego. Mapa ta zatem spełnia wymagania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1264), a zatem brak było podstaw do wzywania Spółki o jej przedłożenie. Przedłożona została również zatwierdzona czasowa organizacja ruchu na czas przebudowa linii 15kV relacji GPZ S. – Różki w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...]ul. K. oraz dróg gminnych: ul. R., S., I., S., W., M., L., H. i P., a zatem obejmująca wnioskowane do zajęcia ulice. Ponadto na planach sytuacyjnych wskazano demontowane elementy z odniesieniem do schematu (rys. 9), który obrazuje sposób oznakowania drogi na czas tych prac. Ponadto na rys. 9 podano informację, że dla innych wariantów należy posługiwać się schematami z innych rysunków oraz wspomagać się ręcznym sterowaniem ruchem, które to już jest gwarantem bezpiecznego prowadzenia ruchu pieszych i pojazdów. Projekt w takiej formie uzyskał pozytywne opinie i zatwierdzenie. Skarżąca wskazała, że Burmistrz S. nie jest organem właściwym do kwestionowania projektu organizacji ruchu, na tym etapie postępowania, skoro wcześniej został pozytywnie przez niego zaopiniowany. Tożsame stanowisko, zostało zajęte przez SKO w R. z dnia 23.04.2025r. znak: SKO. [...], które stwierdziło, że wniosek Spółki zawiera elementy o których mowa w § 1 ust. 2- 5 w/w Rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Poniósł m.in., że w dniu 06.06.2025 r. Wnioskodawca uzupełnił wniosek w zakresie pierwszego punktu wezwania przedkładając załącznik w postaci harmonogramu prowadzonych robót, zaś 18.06.2025 r. powyższy harmonogram został skorygowany poprzez zmianę terminu zajęcia pasa drogowego. Wyjaśnił, iż po ponownej analizie przedłożonej dokumentacji, organ uznał, że zakres planowanych robót nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, a sposób realizacji zadania umożliwia zachowanie przejezdności i bezpieczeństwa uczestników ruchu. Zakres i charakter prac tj. demontaż istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej oraz przywrócenie pasa drogowego do stanu pierwotnego uzasadniają zastosowanie rozwiązania kompromisowego, przy którym wydanie decyzji pozytywnej leży w interesie zarówno właściciela infrastruktury, jak i użytkowników drogi. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 645, z późn. zm.) po sprawdzeniu wymaganych wnioskiem dokumentów, Burmistrz S. wydał zgodę i naliczył opłaty wynikające ze złożonego wniosku na zajęcie pasa drogowego w zakresie i na warunkach określonych w sentencji decyzji. Ponadto organ, odnosząc się do terminów załatwiania, wskazał, że art. 35 § 5 k.p.a. cyt: do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 285,1860 i 2699), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Zdaniem Burmistrza ponaglenie powinno być oddalone, gdyż nie dopuszczono się bezczynności ani przewlekłości postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak efektywnych działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści tych przepisów wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Skargi w tym przedmiocie mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. formalnym wymogiem dla skutecznego wniesienia omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca Spółka wypełniła powyższy wymóg formalny, składając pismem z 10 kwietnia 2025r. wymagane ponaglenie). Przechodząc zatem to merytorycznego rozpoznania skargi, należy zauważyć, że Spółka zarzuca Burmistrzowi S. bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, co doprowadziło do braku wydania decyzji w przedmiocie wniosku E. S.A. z dnia 07.03.2025r. o zajęcie pasa drogowego tj. demontażu słupów SN oraz przywrócenie pasa drogowego, do poprzedniego stanu użyteczności. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Wskazać więc należy, że terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym regulowane są w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zapatrywanie wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 05 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 (dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od 11 kwietnia 2011r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności" przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a., względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 (a od 15.08.2015 r. – także pkt 9) oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a. wykluczałoby możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Wobec tego w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność Burmistrza rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący. Zgodnie z art. 12 k.p.a. organ administracji publicznej powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1), a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Wskazany przepis normuje jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego – zasadę szybkości, a więc osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym możliwym czasie. W doktrynie podnosi się, że zasada ta ma dla skuteczności ochrony interesu społecznego oraz interesu jednostki istotne znaczenie i należy do kardynalnych zasad dobrego postępowania. Przewlekłość zawsze jest bowiem zaprzeczeniem stabilności i pewności w stosunkach społecznych, podważa w oczach społeczeństwa autorytet władzy oraz oddala moment wykonania nakazu prawa (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, art. 12 Nb 1, i tam przywołana literatura). Realizacja wskazanej zasady jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy oraz ustanawiającymi środki ochrony przed przewlekłością i bezczynnością organów administracji publicznej, a także statuującymi odpowiedzialność pracownika organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na podstawie § 1a Sąd jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jak wskazuje § 2, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Zgodnie z art. 35 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Z powyższych unormowań wynika więc, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest "niezwłocznie", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, sprawa zasadniczo powinna być załatwiona w terminie jednego miesiąca. W rozpoznawanej sprawie, wniosek inicjujący postępowanie został złożony w dniu 7 marca 2025 r. a organ, już w dniu 13 marca 2025 r., wezwał stronę o uzupełnienie braków formalnych tego wniosku. Wobec braku udzielenia odpowiedzi na ww. wezwanie, Burmistrz, pismem z dnia 28 marca 2025 r. poinformował skarżącą o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w działce drogi gminnej nr [...], ul. W., dz. nr ewid. [...], nr [...], ul. L., dz. nr ewid. [...]w m. S., w celu demontażu słupów SN. Następnie, postanowieniem z 23 kwietnia 2025r. Kolegium uznało ponaglenie Spółki za uzasadnione i zobowiązało Burmistrza S. do załatwienia przedmiotowej sprawy, wyznaczając dodatkowy termin jej załatwienia, tj. 30 dni od dnia otrzymania przez Burmistrza S. niniejszego postanowienia Kolegium wskazało m.in., że nałożenie na E. S.A. obowiązku dostarczenia dodatkowych dokumentów trybie art. 64 § 2 k.p.a., nie było zasadne. Żądanie tego typu dodatkowych dokumentów lub wyjaśnień winno odbywać się w oparciu o art. 50 k.p.a. A zatem za wadliwe uznało pozostawienie, przez Burmistrza S., bez rozpoznania wniosku E. S.A z siedzibą w Z. o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w działce drogi gminnej nr [...], ul. W., dz. nr ewid. [...], nr [...], ul. L., dz. nr ewid. [...]w m. S., w celu demontażu słupów SN z uwagi na niewypełnienie przez wnioskodawcę w/w obowiązków. Ww. rozstrzygnięcie wypłynęło do organu w dniu 28 kwietnia 2025r. Z akt sprawy wynika, że po otrzymaniu postanowienia Kolegium, którym organ ten rozpoznał wniesione ponaglenie, organ I instancji podjął w sprawie działania i pismem z dnia 26 maja 2025r., skierował do skarżącej kolejne wezwanie. Następnie decyzją z 24 czerwca 2025r. nr [...] Burmistrz zezwolił E. S.A z siedzibą w Z. na zajęcie pasa drogowego w działce drogi gminnej nr [...], ul. W., dz. nr ewid. [...], nr [...], ul. L., dz. nr ewid. [...]w m. S., w celu prowadzenia wskazanych w tej decyzji robót oraz ustalił opłatę za zajęcie pasa drogowego. Decyzja ta został doręczona Spółce w dniu 27 czerwca 2025r. Sąd zauważa, że ww. decyzja Burmistrza została wydana po złożeniu przez skarżącą w dniu 9 czerwca 2025r. skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Wobec powyższego Sąd uznał, że po stronie organu w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki pozwalające stwierdzić bezczynność w prowadzeniu postępowania w sprawie z wniosku skarżącej o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, o czym Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uwagi na fakt, że organ przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie zakończył postępowanie decyzją z 24 czerwca 2025 r., to bezprzedmiotowe było zobowiązywanie tego organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Dlatego w tym zakresie Sąd w punkcie 1 wyroku orzekł o umorzeniu postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Należy bowiem wskazać, że okoliczność wydania aktu lub podjęcia czynności po wniesieniu skargi powoduje, że bezprzedmiotowe jest orzekanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, ale uwzględnienie skargi może wówczas polegać na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo naruszenie prawa nie było rażące (por. wyrok NSA z 2 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 2966/17, publ. CBOSA). Zdaniem Sądu, brak jest podstaw do uznanie, żeby bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd miał na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. W orzecznictwie podkreśla się, że bezczynność organu będzie miała charakter rażący, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (por. wyroki NSA z dnia 16 września 2015 r., I OSK 722/15 LEX nr 1985970 i z dnia 24 lipca 2015 r., II OSK 3237/14 LEX nr 1803268). Przede wszystkim, wskazać więc należy, że w przyczynach stanu bezczynności nie sposób dopatrywać się znamion złej woli po stronie organu. Stwierdzona bezczynność była skutkiem błędnej interpretacji przez organ treści art. 64 § 2 k.p.a. i jego zastosowania w niniejszej sprawie, a nie celowego działania tego organu. Fakt, że organ nie załatwił sprawy w terminie nie było również nacechowane uporczywością. Organ, po otrzymaniu postanowienia Kolegium podjął działania adekwatne do stanu sprawy i wydał merytoryczną decyzję. Z powyższych względów, Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, jakoby bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł w punkcie 3 wyroku. Z powyższych względów Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd miał na uwadze, że użycie w ww. przepisie sformułowania "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny ma charakter fakultatywny. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania ww. instytucji. Sąd nie uznał również wniosku skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej w kwocie 5.000 zł. Samo uwzględnienie skargi na bezczynność nie obliguje jeszcze Sądu do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Przyznanie sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści art. 149 § 2 p.p.s.a. słowem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. Zatem Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że przyznanie sumy pieniężnej stanowi dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi (por. wyrok WSA w Warszawie z 4 marca 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 435/21, publ. LEX nr 3337915). Ponadto Spółka w skardze nie powołała się na żadne skonkretyzowane i obiektywne okoliczności uzasadniające przyznanie sumy we wnioskowanej przez nią wysokości. Istotne jest również w tym zakresie, że organ rozpoznał wniosek skarżącej na skutek wniesionej skargi, która sama w sobie osiągnęła cel w postaci załatwienia sprawy, a tym samym zniwelowania stanu bezczynności. Z powyższych przyczyn Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt 4 wyroku). O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., jak w punkcie 5 wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI