VIII SAB/WA 54/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-09-10
NSAnieruchomościŚredniawsa
opłaty rocznewyłączenie gruntów rolnychumorzenie należnościpomoc de minimisbezczynność organuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnegofinanse publiczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na bezczynność Marszałka Województwa w sprawie umorzenia opłat rocznych za wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej, uznając, że organ prawidłowo pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia wymaganych dokumentów dotyczących pomocy de minimis.

Skarżący wniósł skargę na bezczynność Marszałka Województwa w sprawie umorzenia opłat rocznych za wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej. Organ kilkukrotnie wzywał skarżącego do uzupełnienia wniosku, w tym do przedłożenia formularza informacji o pomocy de minimis, jednak skarżący nie spełnił tych wymogów. W konsekwencji organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ nie pozostawał w bezczynności, a prawidłowo zastosował art. 64 § 2 k.p.a. wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku.

Sprawa dotyczyła skargi R.P. na bezczynność Marszałka Województwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o umorzenie opłat rocznych za wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej. Wniosek został złożony 18 maja 2021 r. Organ kilkukrotnie wzywał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych, w tym do przedłożenia dokumentów dotyczących pomocy de minimis, zgodnie z art. 64 ust. 2 pkt 2 ustawy o finansach publicznych i rozporządzenia Rady Ministrów. Mimo wezwań, skarżący nie przedłożył wymaganego formularza informacji podstawowych, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania przez organ. Skarżący wniósł ponaglenie, które zostało uznane za nieuzasadnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Następnie wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organ prawidłowo zastosował art. 64 § 2 k.p.a., pozostawiając wniosek bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, w szczególności formularza pomocy de minimis. Sąd podkreślił, że art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie braków formalnych, a nie merytorycznej oceny wniosku, a pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie jest orzeczeniem merytorycznym i umożliwia ponowne złożenie wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pozostawienie wniosku bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, w tym wymaganych dokumentów dotyczących pomocy de minimis, nie stanowi bezczynności organu, jeśli organ prawidłowo wezwał do ich uzupełnienia.

Uzasadnienie

Organ kilkukrotnie wzywał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w tym do przedłożenia formularza pomocy de minimis. Skarżący nie spełnił tych wymogów, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Sąd uznał, że takie działanie organu nie jest bezczynnością, ponieważ wniosek nie został skutecznie wszczęty z powodu braków formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 1-4a i pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § par. 1 i par. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 64 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.f.p. art. 64 § ust. 1 i ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis § par. 2 ust. 1 i ust. 2

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 154 § par. 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.f.p. art. 55

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 60

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.o.g.r.l. art. 22b § ust. 3

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

p.u.s.a. art. 1 § par. 1 i par. 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ prawidłowo zastosował art. 64 § 2 k.p.a., pozostawiając wniosek bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia wymaganych dokumentów dotyczących pomocy de minimis. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania z powodu braków formalnych nie jest bezczynnością organu. Art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie braków formalnych, a nie merytorycznej oceny wniosku.

Odrzucone argumenty

Marszałek Województwa dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uzupełnienie braków nastąpiło w terminie, zatem nie było podstaw do pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

pozostawienie podania bez rozpoznania nieuzupełnienie braków formalnych nie doszło w żaden sposób do naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. nie można postawić zarzutu bezczynności

Skład orzekający

Iwona Owsińska-Gwiazda

przewodniczący

Iwona Szymanowicz-Nowak

sprawozdawca

Justyna Mazur

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 64 § 2 k.p.a. w kontekście wniosków o umorzenie należności i pomocy de minimis, a także definicja bezczynności organu w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego wniosku o umorzenie opłat rocznych i wymogów związanych z pomocą de minimis.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i administracyjnych ze względu na szczegółową analizę stosowania art. 64 § 2 k.p.a. i rozróżnienie braków formalnych od materialnych.

Kiedy brak formalny wniosku nie oznacza bezczynności organu? Analiza orzeczenia WSA w Warszawie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SAB/Wa 54/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący/
Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/
Justyna Mazur
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę na bezczynność
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 1-4a i pkt 8, art. 52, art. 149 par. 1 i par. 2, art. 151 i art. 154 par. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 305
art. 55, art. 60, art. 64 ust. 1 i ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Dz.U. 2010 nr 53 poz 311
par. 2 ust. 1 i ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de  minimis
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Marszałka Województwa M. w przedmiocie bezczynności organu w sprawie rozpoznania wniosku oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 19 maja 2025 r. (data wpływu do organu) R.P.(dalej: wnioskodawca, skarżący, strona), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd) skargę na bezczynność Marszałka Województwa M. (dalej: organ, Marszałek) w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 18 maja 2021 o umorzenie opłat rocznych ustalonych decyzją Prezydenta Miasta R. (dalej: Prezydent) z 19 października 2015 r. znak: [...]zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej.
Skarga ta wniesiona została w następującym stanie sprawy:
Pismem z 18 maja 2021 r. skarżący, reprezentowany również przez pełnomocnika (adwokata), wniósł o umorzenie należności za lata 2016-2020 z tytułu wyłączenia z produkcji gruntów rolnych, ustalonych na podstawie ww. decyzji Prezydenta z 19 października 2015 r. Pismem z 23 czerwca 2021 r. organ wezwał skarżącego do usunięcia szeregu braków powyższego wniosku w terminie 14 dni, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Pismem z 20 lipca 2021 r. skarżący udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie, składając oświadczenia i dokumenty.
Następnie pismem z 27 lipca 2021 r., po ustaleniu, że strona prowadzi działalność gospodarczą, wezwano skarżącego do wskazania - w terminie 14 dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania - charakteru pomocy, o których mowa w art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U.
z 2021 r. poz. 753, dalej: u.f.p.) wraz ze stosownymi dokumentami określonymi przepisami prawa w zależności od formy pomocy, o którą skarżący wnosi. Ponadto
w ww. piśmie poinformowano, że w przypadku wystąpienia o ulgę stanowiącą pomoc de minimis należy przedłożyć informację (oświadczenie) o otrzymanej pomocy de minimis, zawierającej w szczególności dane o dacie jej udzielenia, podmiocie udzielającym pomocy, podstawie prawnej, formie i przeznaczeniu oraz wartości otrzymanej pomocy w ciągu bieżącego roku kalendarzowego i dwóch poprzedzających go lat kalendarzowych oraz formularza informacji podstawowych przy ubieganiu się
o pomoc de minimis, którego wzór określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz.U. z 2010 r. Nr 53, poz. 311, Dz.U. z 2014 poz. 1543, dalej: rozporządzenie). Wzór ww. formularza przesłano skarżącemu wraz z przedmiotowym pismem.
Pismem z 19 sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżącego, przedstawiając część dokumentów objętych wezwaniem, uznał, że w sprawie umorzenia należności ma zastosowanie art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p., gdyż należności objęte wnioskiem nie mają -
w jego ocenie - związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Natomiast
w przypadku uznania przez organ braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zakresie jego rozpoznania, stwierdził, że odniesie się merytorycznie do nałożonego obowiązku w tym zakresie - na wezwanie odrębnym pismem.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom pełnomocnika skarżącego, organ pismem
z 30 sierpnia 2021 r., działając ponownie w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1064 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 753, dalej: k.p.a.), wezwał stronę do przedłożenia ww. dokumentów, wyznaczając termin 14 dni
i pouczając o skutkach nieusunięcia braków - pozostawieniu podania bez rozpoznania.
Odpowiadając na kolejne wezwanie, pełnomocnik skarżącego pismem z 22 września 2021 r. nie przedłożył formularza informacji podstawowych przy ubieganiu się o pomoc de minimis. Wobec tego, w konsekwencji niewykonania wezwania w całości,
a tym samym nieuzupełnienia braków formalnych wniosku, pismem z 12 października 2021 r. organ poinformował pełnomocnika skarżącego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W piśmie tym poinformowano również o możliwości rozpoznania wniosku po ponownym jego złożeniu wraz z odpowiednimi dokumentami.
W odpowiedzi na ww. pismo pełnomocnik skarżącego pismem z 27 października 2021 r. przedstawił swoje stanowisko, iż uzupełnienie braków nastąpiło w terminie, zatem nie było podstaw do pozostawienia wniosku bez rozpoznania i wniósł o dalsze, merytoryczne rozpoznanie sprawy.
W związku ze złożonym pismem, ponownie poinformowano ówczesnego pełnomocnika skarżącego (pismo z 15 grudnia 2021 r.) o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, wskazując powód dokonania ww. czynności (brak przedłożenia formularza informacji podstawowych), jak również powtórzono informację o możliwości ponownego złożenia wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności. Przedmiotowe pismo pełnomocnik strony odebrał 23 grudnia 2021 r.
W związku z pozostawieniem wniosku bez rozpoznania skarżący pismem z 24 stycznia 2024 r. wniósł ponaglenie na niezałatwienie przez Marszałka przedmiotowej sprawy w terminie.
Postanowieniem z 7 marca 2024 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO, Kolegium) uznało powyższe ponaglenie za nieuzasadnione. SKO wskazało, że Marszałek nie pozostaje
w bezprawnej bezczynności, ponieważ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku, a następnie - wobec nieuzupełnienia braków - poinformował stronę o pozostawieniu złożonego wniosku bez rozpoznania, stosownie do art. 64 §2 k.p.a. Uzasadniając rozstrzygnięcie, SKO przytoczyło wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 56/20 (publ. Lex nr 3280368), w którym Sąd wskazał, że "data wszczęcia postępowania ustalona na podstawie art. 61 § 3 k.p.a. nie jest podstawą do ustalenia przewlekłości postępowania w przypadku braków w podaniu, którego nie można uznać za skutecznie dokonaną czynność procesową żądania wszczęcia postępowania. Wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony ma miejsce zgodnie z zasadą określoną w art. 61 § 3 k.p.a. pod warunkiem, że podanie, żądanie, wniosek spełnia wymogi określone
w art. 63 § 2 k.p.a., co oznacza, że musi czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. W przypadku kiedy wniosek nie spełnia tych wymagań, ww. termin należy liczyć od daty usunięcia braków formalnych, bowiem wszczęcie postępowania administracyjnego może spowodować tylko żądanie strony niedotknięte brakami formalnymi".
Wskazanym na wstępie pismem z 19 maja 2025 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Sądu skargę na bezczynność w załatwieniu wniosku z 18 maja 2021 r.
o umorzenie opłat rocznych. Zarzucił naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania, podczas gdy pismem z 22 września 2021 r. pełnomocnik skarżącego skierował pismo
z 22 września 2021 r., którym uzupełnił wniosek dotyczący umorzenia opłat rocznych (zgodnie z wezwaniem, w wyznaczonym terminie i wbrew twierdzeniom Marszałka), na co również wskazał w piśmie z 27 października 2021 r. w reakcji na pismo z 12 października 2021 r.
Mając na względzie powyższe wniósł o:
- zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z 18 maja 2021 r. bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni;
- stwierdzenie, że Marszałek dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego;
- stwierdzenie, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, że w niniejszej sprawie nie doszło w żaden sposób do naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z jego treścią, jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Powołując się na treść § 2 ust. 1 rozporządzenia organ wyjaśnił, że podmiot ubiegający się o pomoc de minimis przedstawia podmiotowi udzielającemu pomocy określone tym przepisem informacje. Zgodnie z § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia informacje te przekazuje się na formularzu, którego wzór określa załącznik do rozporządzenia. Wzór formularza został przekazany przez organ przy jednym
z pierwszych wezwań do uzupełnienia braków złożonego wniosku. Organ wskazał, iż kilkukrotnie wzywał skarżącego za pośrednictwem pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych wniosku, wyznaczając odpowiednie terminy, z pouczeniem
o konsekwencjach ich nieuzupełnienia. Następnie wobec nieuzupełnienia wniosku
w wymaganym zakresie organ zgodnie z powyższym przepisem i pouczeniem pozostawił wniosek bez rozpoznania, informując stronę o tym fakcie odrębnym pismem. Tym samym, wobec nieuzupełnienia przez skarżącego braków formalnych wniosku, nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie umorzenia należności objętych wnioskiem, a w konsekwencji organ nie pozostawał
w bezczynności w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz.935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W myśl art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1), przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2).
W przypadku skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania - jak przewiduje art. 37 § 1 k.p.a. - stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które – stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Co istotne, przepisy nie określają terminu w jakim można złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W niniejszej sprawie – jak wynika z przekazanych Sądowi akt sprawy – skarżący pismem z 24 stycznia 2024 r. wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy przez Marszałka w sprawie rozpoznania wniosku z 18 maja 2021 r. o umorzenie opłat rocznych ustalonych decyzją Prezydenta z 19 października 2015 r. znak: [...]zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej. Należało więc stwierdzić, że skarżący spełnił formalny wymóg do wniesienia niniejszej skargi na bezczynność Marszałka, wynikający z art. 52 p.p.s.a.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3
§ 2 pkt 1-4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania oraz czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze należy wyjaśnić, że sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej, gdy organ -
w przewidzianym przepisami terminie - nie wyda któregokolwiek z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. aktów administracyjnych. Jeżeli bowiem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia
w przewidzianym przepisami terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas występuje bezczynność organu. Inaczej mówiąc,
z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody
w wydaniu decyzji (por. wyrok NSA z 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99, publ. OSP 2000/6/87).
W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania jest skarga na bezczynność Marszałka w sprawie zainicjowanej pismem skarżącego z 18 maja 2021 r. zawierającym wniosek o umorzenie opłat rocznych ustalonych decyzją Prezydenta z 19 października 2015 r. znak: [...]zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej. Zaskarżone rozstrzygnięcie organu wydane na podstawie art. 64
§ 2 k.p.a. jest aktem kończącym postępowanie, które może być przedmiotem skargi do WSA na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 64 k.p.a. jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania (§ 1), natomiast jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni,
z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (§ 2).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przepis art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie mu biegu. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego czy prawnego sprawy. Stosowanie tego przepisu nie może bowiem zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku, a treść tego przepisu nie może być wykładana szeroko. To nie rzeczą organu, a strony jest formułowanie zamierzeń, jakie chce podjąć w postępowaniu czy też wywołać składanym wnioskiem. Powołanie się przez organ na treść art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 1930/15, publ. LEX nr 2299064; wyrok NSA z 26 września 2017 r., sygn. akt II OSK 1071/16, publ. LEX nr 2393211; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SAB/Go 29/18, LEX nr 2540460).
Innymi słowy, wezwanie wystosowane w trybie art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych pisma, wynikających ze ściśle określonych przepisów prawa określających te wymogi. W powyższym przepisie chodzi bowiem
o uzupełnienie braków formalnych podania, wynikających z braku w nim elementów wymaganych przepisami prawa, tak więc organ administracji nie może wykorzystać trybu określonego w tym przepisie do merytorycznej oceny złożonego podania oraz jego załączników. Braki formalne, to braki podlegające usunięciu pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania w odróżnieniu od braków materialnych, skutkiem nieuzupełnienia których winno być wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia
w sprawie (por. wyrok WSA w Szczecinie z 1 lutego 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 164/17, publ. LEX nr 2450523; wyrok WSA w Lublinie z 28 grudnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 169/17, publ. LEX nr 2428472).
W aktualnym stanie prawnym nie budzi już wątpliwości charakter prawny opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, bowiem ustawodawca przesądził w art. 22b ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych
i leśnych (t.j. Dz.U z 2024 r. poz. 82), że opłaty roczne pobierane na podstawie tejże ustawy są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym w rozumieniu u.f.p.
Zgodnie z art. 64 ust. 1 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Według zaś z art. 60 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są
w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu samorządu terytorialnego:
1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;
2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego;
3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;
4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;
5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;
6) należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich;
7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;
8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.
Zgodnie z art. 64 ust. 2 pkt 2 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać określonych w ust. 1 pkt 2 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60, które stanowią pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie - w zakresie
i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Umorzenie rocznych opłat za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej oznacza, że przedsiębiorca zostaje zwolniony z obowiązku uiszczania należności publicznoprawnych. Jest to korzyść finansowa pochodząca od państwa. Więc wchodzi w zakres pomocy publicznej.
Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się
o pomoc de minimis (Dz.U. z 2010 r. poz. 311 ze zm.) w brzmieniu nadanym rozporządzeniem zmieniającym Rady Ministrów z 24 października 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 1543) podmiot ubiegający się o pomoc de minimis przedstawia podmiotowi udzielającemu pomocy określone tym przepisem informacje, które przekazuje się na formularzu, którego wzór określa załącznik do rozporządzenia (por. § 2 ust. 2 rozporządzenia). Wskazać w tym miejscu należy, że wzór formularza został przekazany przez organ pełnomocnikowi skarżącego przy piśmie z 27 lipca 2021 r. (doręczony 9 sierpnia 2021 r. – k. 95 akt administracyjnych), a następnie organ ponownie powołał się na konieczność złożenia wymaganych informacji na formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis przy piśmie z 30 sierpnia 2021 r. (doręczonym 13 września 2021 r.). Pełnomocnik strony nie złożył wypełnionego formularza przy piśmie z 22 września 2021 r.
W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło w żaden sposób do naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. Organ kilkukrotnie wzywał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, wyznaczając odpowiednie terminy, z pouczeniem o konsekwencjach ich nieuzupełnienia. Następnie wobec nieuzupełnienia wniosku w wymaganym zakresie organ, zgodnie z powyższym przepisem i pouczeniem, pozostawił wniosek bez rozpoznania, informując stronę o tym fakcie odrębnym pismem. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania w omawianym trybie nie ma skutku orzeczenia merytorycznego i umożliwia stronie ponowne zainicjowanie postępowania, o czym organ stronę pouczył.
Tym samym skuteczne pozostawienie wniosku bez rozpoznania, które zostało poprzedzone wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych, oznacza, że organowi nie można postawić zarzutu bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 6 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2491/24, publ. Lex nr 3909798).
Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI