VIII SAB/Wa 49/24

VIII SAB/Wa 49/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/
Leszek Kobylski /przewodniczący/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 1 i par. 2, art. 53 par. 2b, art. 149 par. 1 i par. 2, art. 151, art. 154 par. 6, art. 161 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 6, art. 8, art. 10 par. 1, art. 12 par. 1, art. 35 par. 1 i par. 3, art. 36 par. 1 i par. 2, art. 37 par. 1 i par. 3,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w R. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] im. [...] w R. w przedmiocie rozpatrzenia sprzeciwu od decyzji nadającej tytuł zawodowy licencjata 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Rektora Uniwersytetu [...] im. [...] w R. do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nadającej tytuł zawodowy licencjata I. K.; 2. stwierdza, że Rektor Uniwersytetu [...] im. [...] w R. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu sprzeciwu od decyzji nadającej tytuł licencjata I. K., która to bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Pismem z 27 sierpnia 2024 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w R. (dalej: Prokurator, skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd) na bezczynność Rektora Uniwersytetu R. im. [...] w R. (dalej: Rektor, organ) w toczącym się z urzędu postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Komisję Egzaminacyjną Wydziału Nauczycielskiego Politechniki R. im. [...] w R. z 5 czerwca 2003 r. nadającej tytuł zawodowy licencjata I.Ł.K.(dalej także: uczestniczka postępowania) - nr albumu studenta [...] (dalej: decyzja ostateczna z 2003 r.), na podstawie której wydano dyplom licencjata nr [...]
z 16 czerwca 2003 r.
Prokurator zarzucił organowi naruszenie art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki i w ustawowym terminie.
Skarżący w związku z podniesionymi zarzutami wniósł o:
1) zobowiązanie Rektora do wydania w sprawie decyzji w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;
2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10.000 zł.
Uzasadniając skargę Prokurator wskazał, że pismem z 27 czerwca 2019 r. skarżący wniósł sprzeciw od ww. decyzji ostatecznej z 2003 r. z uwagi na to, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. 1990 Nr 65 poz. 385) w związku z § 30 ust. 1 regulaminu studiów Politechniki R.im. [...] w R., polegającym na nadaniu stopnia zawodowego licencjata na podstawie pracy dyplomowej sporządzonej przez inną osobę.
Pismem z 29 lutego 2024 r. Rektor zawiadomił Prokuratora o zakończeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z 2003 r. nadającej tytuł zawodowy licencjata ww. uczestniczce postępowania. Od tego czasu Rektor nie wydał decyzji kończącej postępowanie w sprawie, stąd – w ocenie skarżącego – doszło do bezczynności organu. Na pismo Prokuratora z 9 lipca 2024 r. zawierające prośbę o nadesłanie decyzji w sprawię nie uzyskano odpowiedzi do daty sporządzenia niniejszej skargi.
Prokurator na potwierdzenie swojego wniosku przywołał treść przepisów art. 12
§ 1 k.p.a., art. 35 § 1 i 3 k.p.a., art. 36 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz wskazał, że wniósł do organu ponaglenie pismem z 22 sierpnia 2024 r. Zważywszy na fakt, że Rektor nie wydał w sprawie decyzji administracyjnej przez okres wielu miesięcy od wszczęcia postępowania, zdaniem Prokuratora, w sprawie jest oczywistym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pozostawanie
w długotrwałej bezczynności uzasadnia wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10.000 zł na podstawie art. 149 § 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę w piśmie z 2 września 2024 r. Rektor wniósł
o stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz o oddalenie wniosku skarżącego o zasądzenie grzywny.
Uzasadniając swoje stanowisko, organ wyjaśnił, że podstawą faktyczną do skargi wniesionej przez Prokuratora było postępowanie karne prowadzone przeciwko m.in. I.K.w sprawie dotyczącej niesamodzielnego napisania pracy dyplomowej. Wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z 28 stycznia 2013 r., sygn. akt [...], uczestniczka postępowania została uznana za winną tego, że 5 czerwca 2003 r.
w R., będąc studentem Wydziału Nauczycielskiego Politechniki R., podstępnie wprowadziła w błąd członków komisji egzaminacyjnej w ten sposób, że podczas egzaminu dyplomowego posłużyła się, jako swoją, pracą zatytułowaną "[...]", przygotowaną i wykonaną przez O.B., wyłudzając w ten sposób poświadczenie nieprawdy w postaci tytułu licencjata (art. 272 k.k.).
Sąd Okręgowy w R. w wyroku z 2 sierpnia 2013 r. w sprawie [...] uchylił ww. wyrok Sądu Rejonowego i sprawę umorzył na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. z uwagi na upływ okresu przedawnienia karalności czynu.
Po wniesieniu przez uczestniczkę postępowania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ stwierdził początkowo, że konieczne jest uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez przesłuchanie świadków, które pomimo wysłanych wezwań nie odbyło się z uwagi na ich niestawiennictwo (nadesłali oświadczenia, że ze względu na upływ czasu niczego w sprawie już nie pamiętają), śmierć jednego z nich oraz problemy z doręczeniem wezwania O. B., zamieszkałej na Krymie, należącym formalnie do Ukrainy, ale faktycznie pozostającym pod kontrolą Rosji. Następnie organ odstąpił od dalszych prób dokończenia postępowania dowodowego, uznając słuszność stanowiska zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 lutego 2024 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 825/23 (niezasadność prowadzenia postępowania dowodowego na nowo na podstawie nowych okoliczności faktycznych w sprawie o stwierdzenie nieważności).
W kontekście opieszałości prowadzonego postępowania Rektor wyjaśnił, że oprócz problemów związanych z przeprowadzeniem planowanych początkowo dowodów, organ napotkał także problemy organizacyjne w postaci odejścia na urlop macierzyński pracownika, który prowadził postępowanie. W ostatnim czasie, tj.
w styczniu 2024 r., wymiar czasu pracy (z całego na pół) zredukował także na własny wniosek pracownik, który przejął prowadzenie tych postępowań. Ze względu na posiadany skromny zasób kadrowy spowodowało to wydłużenie postępowania.
Wprawdzie Rektor przyznał Prokuratorowi rację, że niezależnie od problemów organizacyjnych (także niezawinionych) oraz stopnia skomplikowania sprawy na organie ciąży obowiązek rozpatrzenia sprawy w ustawowym terminie, tj. w sprawach szczególnie skomplikowanych do dwóch miesięcy (art. 35 § 3 k.p.a.), to jednak
w niniejszej sprawie, w ocenie organu, trudno jest mówić o rażącym naruszeniu prawa.
Rektor zwrócił również uwagę na okoliczność, że od 16 września 2021 r. (zmiana art. 156 § 2 k.p.a.) nie było już prawnej możliwości unieważnienia decyzji ostatecznej
z 2003 r.
W zakresie wniosku o wymierzenie grzywny w pierwszej kolejności organ podniósł, że nie pozostaje już w zwłoce, ponieważ 29 sierpnia 2024 r. wydał decyzję
w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 16 września 2020 r., przy czym decyzja w sprawie była już przygotowana i czekała na podpis Rektora przed nadesłaniem przez Prokuraturę ponaglenia, otrzymanego 26 sierpnia 2024 r. Poza tym Prokurator w skardze nie wyjaśnił, dlaczego uważa, że wymierzenie grzywny jest w tym wypadku uzasadnione co do zasady, ani też dlaczego miałoby być uzasadnione co do proponowanej (dotkliwej) wysokości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga Prokuratora jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jej organów.
W sprawie dotyczącej skargi na bezczynność Sąd zobligowany jest ustalić, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. oraz czy zwłoka w wydaniu decyzji przekracza ustawowe terminy. W art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. wymieniono sprawy, w których powinna być wydana decyzja administracyjna, albo postanowienie, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, czy też postanowienie mające zapaść
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz
w których mają być wydane nie wymienione wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa, a także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Co istotne, przepisy nie określają terminu w jakim można złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie natomiast
z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Instytucja ponaglenia jest opisana w art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które - stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że Prokurator poprzedził złożenie przedmiotowej skargi wniesieniem ponaglenia do właściwego organu pismem z 22 sierpnia 2024 r. (brak tego pisma w aktach administracyjnych sprawy, ale Rektor
w odpowiedzi na skargę przyznał, że ponaglenie wpłynęło 26 sierpnia 2024 r.), wobec czego formalne przesłanki do wniesienia skargi na bezczynność organu zostały spełnione.
Mając na względzie treść art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania
w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec
z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Zarówno w piśmiennictwie, jak i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu lub przewlekłością postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie
w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86).
Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia
w przewidzianym przepisami terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas występuje bezczynność organu.
Z ogólnej zasady szybkości postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 12 § 1 k.p.a., wynika, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż
w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając
o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy
z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Według art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Innymi słowy, z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ w ustawowym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub postępowanie takie wprawdzie prowadził, ale nie zakończył go - mimo istnienia ustawowego obowiązku - wydaniem
w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, nie podjął też stosownej czynności.
Tym samym, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 marca 2019 r., sygn. akt III SAB/Po 41/18 oraz wyrok NSA z 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16, publ. CBOSA).
Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie uczestniczka postępowania pismem z 12 października 2020 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji pierwszoinstancyjnej Rektora z 16 września 2020 r. znak[...], nr [...].
W celu rozpatrzenia tego wniosku organ podjął dodatkowe czynności dowodowe, tj. postanowieniem z 21 października 2020 r. dopuścił dowód z zeznań 3 świadków oraz z przesłuchania uczestniczki postępowania w charakterze strony (k. 182 akt administracyjnych). Przesłuchania zostały wyznaczone na 9, 10, 12 i 13 listopada 2020 r., a następnie na wniosek pełnomocnika uczestniczki postępowania zmieniono ww. terminy na 18 i 19 listopada 2020 r. Organowi udało się przesłuchać w tych terminach I. K. (protokół przesłuchania strony z 18 listopada 2020 r.) oraz świadków: Z. O. i A. P. (protokoły przesłuchania świadków z 19 listopada 2020 r.). Natomiast świadek T. S. została przesłuchana 20 stycznia 2021 r. (protokół przesłuchania z tego dnia), zaś termin przesłuchania świadka O.B. wyznaczono na 22 lutego 2021 r., która nie odebrała wezwania i nie stawiła się na przesłuchanie (zamieszkała na Krymie, będącym formalnie pod kontrolą Rosji).
Pismem z 7 lutego 2022 r. Prokurator złożył ponaglenie, które postanowieniem Rektora z 23 marca 2022 r. zostało uznane za zasadne, wyznaczono wówczas termin załatwienia sprawy do 4 maja 2022 r.
Zawiadomieniem z 30 maja 2022 r. Rektor poinformował strony w trybie art. 10
§ 1 k.p.a. o zakończeniu postępowania związanego z rozpoznaniem wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w I instancji decyzją z 16 września 2020 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej z 2003 r.
Następnie pismem z 13 grudnia 2022 r. Prokurator zwrócił się do organu
z zapytaniem, czy postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zakończone, a jeśli tak, to wnosił o nadesłanie odpisu decyzji. Pismem z 19 stycznia 2023 r. skarżący wniósł ponaglenie na bezczynność Rektora w rozpatrzeniu wniosku uczestniczki postępowania. Postanowieniem z 31 stycznia 2023 r. organ stwierdził, że dopuścił się zarzucanej mu bezczynności, wyznaczając termin załatwienia sprawy do 31 maja 2023 r.
Pismem z 22 czerwca 2023 r. Prokurator zwrócił się do organu o nadesłanie odpisu decyzji ostatecznej kończącej niniejsze postępowanie, a pismem z 17 sierpnia 2023 r. wniósł kolejne ponaglenie i stwierdzenie bezczynności w rozpoznawaniu sprawy. Rektor postanowieniem z 20 września 2023 r. uznał ponaglenie za zasadne
i wyznaczył nowy termin załatwienia do 31 grudnia 2023 r.
Następnie zawiadomieniem z 29 lutego 2024 r. Rektor poinformował strony
w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o zakończeniu postępowania związanego z rozpoznaniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w I instancji decyzją z 16 września 2020 r.
Rozpoznanie wniosku uczestniczki postępowania, który wpłynął do organu
12 października 2020 r., nastąpiło dopiero decyzją z 29 sierpnia 2024 r., znak[...], nr [...], o zmianie decyzji z 16 września 2020 r. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oraz uznanie, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa. Jeszcze przed wydaniem decyzji Prokurator pismem z 22 sierpnia 2024 r. wniósł ponaglenie, a pismem z 27 sierpnia 2024 r. (data nadania na poczcie) złożył skargę do Sądu na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji ostatecznej z 2003 r.
Jak wynika z powyższej chronologii zdarzeń organ nie zachował terminu wynikającego z art. 35 § 3 k.p.a. (miesiąca w postępowaniu odwoławczym na rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), co można jeszcze usprawiedliwić podjęciem uzupełniającego postępowania dowodowego. Jednak od
30 maja 2022 r., kiedy po raz pierwszy zawiadomił strony o zakończeniu postępowania, brak jest w aktach administracyjnych dowodów usprawiedliwiających opóźnienie
w wydaniu decyzji ostatecznej. Problemy organizacyjne organu związane z obsługą prawną, jak również stopień skomplikowania sprawy nie zwalniają od podejmowania czynności bez zbędnej zwłoki, w zakreślonych przez k.p.a. terminach oraz informowania stron o przyczynach braku rozstrzygnięcia i wyznaczania nowego terminu (art. 36 § 1 k.p.a.).
W przedmiotowej sprawie organ, nie wydając decyzji przez 27 miesięcy (licząc tylko od pierwszego formalnego zakończenia postępowania zawiadomieniem z 30 maja 2022 r.), a przez 6 miesięcy od drugiego zawiadomienia o zakończeniu postępowania
z 29 lutego 2024 r., niewątpliwie był w bezczynności kwalifikowanej, tj. mającej charakter rażący. Rektor nie dotrzymał nawet terminów wyznaczanych przez siebie w 3 postanowieniach o uznaniu ponagleń (do 4 maja 2022 r., do 31 maja 2023 r. i do 31 grudnia 2023 r.). Skutecznie organ zdyscyplinowała dopiero skarga na bezczynność wniesiona przez Prokuratora do Sądu.
Organ w przedmiotowym postępowaniu odwoławczym uchybił więc wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwienia spraw administracyjnych, a także naruszył zasadę szybkości postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.). Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.
W ocenie Sądu, jeśli nawet postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. nie jest usprawiedliwiona. Takie stanowisko wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z 6 października 2000 r. w sprawie o sygn. akt IV SA 105/00 (pub. LEX nr 53462) stwierdził, że zasada sformułowana w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i art. 36 k.p.a. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i art. 8 k.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów Państwa.
W przedmiotowej sprawie stan bezczynności organu był oczywisty i nie dał się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Z rażącym stanem bezczynności mamy do czynienia przede wszystkim wówczas, jeśli organ wielokrotnie przekracza przewidziany w ustawie termin załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 2460/20, publ. cbosa).
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., stwierdził w punkcie 2 sentencji wyroku, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wobec wydania przez organ 29 sierpnia 2024 r. decyzji ostatecznej na skutek rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o zobowiązanie Rektora do wydania decyzji, dlatego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 w związku z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł
o umorzeniu postępowania w tym zakresie (punkt 1 sentencji wyroku).
Sąd nie znalazł również podstaw do ukarania organu grzywną w żądanej przez Prokuratora kwocie 10.000 zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., mając na uwadze, że grzywna ma charakter przede wszystkim prewencyjny, ma mobilizować organ do zakończenia postępowania administracyjnego. Poza tym bezczynność organu
w załatwieniu sprawy, nawet w stopniu rażącym, sama w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do jego ukarania grzywną. Dlatego Sąd w punkcie 3 sentencji wyroku oddalił skargę w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a.