VIII SAB/Wa 38/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę małoletniej A. G., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego, na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 kwietnia 2021 r. o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów k.p.a. poprzez bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wskazując na upływ 14 miesięcy od złożenia wniosku i brak jakichkolwiek działań organu odwoławczego, mimo złożonego ponaglenia. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że nowe przepisy ustawy o cudzoziemcach (po nowelizacji z 2022 r.) spowodowały rozpoczęcie biegu terminów od nowa, a nadto wskazywał na dużą liczbę spraw i problemy kadrowe jako przyczyny opóźnień. Sąd uznał jednak, że argumentacja organu nie usprawiedliwia tak znacznego przekroczenia terminów, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd stwierdził bezczynność organu, ale z uwagi na fakt, że organ wydał decyzję przed wydaniem wyroku, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do działania. Oddalono również wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej, uznając go za środek dyscyplinujący stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach. Zasądzono natomiast zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez organ administracji publicznej w przypadku długotrwałej bezczynności, mimo argumentacji organu o problemach organizacyjnych i zmianach legislacyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu w postępowaniu administracyjnym, z uwzględnieniem przepisów dotyczących cudzoziemców i nowelizacji ustawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bezczynność organu administracji publicznej w rozpoznaniu odwołania od decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt stały, trwająca ponad 14 miesięcy, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu w rozpoznaniu odwołania od decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt stały, trwająca ponad 14 miesięcy od daty wpływu odwołania i ponad 4 miesiące od złożenia ponaglenia, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przekroczenie przez organ II instancji terminu rozpoznania odwołania jest znaczne i niezaprzeczalne, a argumentacja organu dotycząca problemów kadrowych i dużej ilości spraw nie stanowi usprawiedliwienia dla tak oczywistego naruszenia terminów ustawowych i niewypełnienia obowiązku z art. 36 k.p.a.
Czy nowelizacja przepisów ustawy o cudzoziemcach, wprowadzająca nowe terminy rozpoznawania odwołań, może zniweczyć możliwość stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania, które powstały przed wejściem w życie nowych przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nowa regulacja dotycząca terminów rozpoznawania spraw nie znosi możliwości oceny, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, ani nie znosi zastosowania przez sąd instrumentów dedykowanych do zwalczania tych zjawisk.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że regulacja art. 13 ust. 3 ustawy nowelizującej, nakazująca ponowne liczenie terminów, nie odnosi się do bezczynności lub przewlekłości powstałej wcześniej i nie znosi możliwości oceny tych zjawisk oraz stosowania środków prawnych przewidzianych w p.p.s.a.
Czy sąd administracyjny powinien przyznać sumę pieniężną na rzecz skarżącego w przypadku stwierdzenia bezczynności organu, nawet jeśli organ ostatecznie zakończył postępowanie po wniesieniu skargi?
Odpowiedź sądu
Nie, przyznanie sumy pieniężnej jest kwestią uznaniową sądu i powinno być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności tłumaczących stan rzeczy, a sama skarga osiągnęła cel w postaci załatwienia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który nie jest obligatoryjny. Ponadto, skarżąca nie przedstawiła konkretnych okoliczności uzasadniających żądanie, a skarga osiągnęła swój cel, skłaniając organ do działania.
Przepisy (20)
Główne
k.p.a. art. 37 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności organu administracji publicznej.
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki dyscyplinujące w przypadku bezczynności lub przewlekłości.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przyznania sumy pieniężnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 35 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 36 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.
ustawa nowelizująca art. 13 § 1
Ustawa o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw
Stosowanie przepisów w postępowaniach wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy.
ustawa nowelizująca art. 13 § 3
Ustawa o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw
Biegnące od nowa terminy załatwiania spraw.
u.c. art. 210 § 3
Ustawa o cudzoziemcach
Termin załatwiania postępowania odwoławczego w sprawie zezwolenia na pobyt stały (90 dni).
u.c. art. 210 § 4
Ustawa o cudzoziemcach
Bieg terminu od dnia uzupełnienia braków.
p.p.s.a. art. 53 § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Warunek wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu do rozstrzygnięcia sporu.
p.p.s.a. art. 161 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1
Wysokość wpisu od skargi.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1
Wysokość opłat za czynności adwokackie.
Ustawa o opłacie skarbowej art. 1 § 1
Zwrot opłaty od pełnomocnictwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długotrwała bezczynność organu odwoławczego w rozpoznaniu sprawy. • Naruszenie zasady szybkości i prostoty postępowania administracyjnego. • Brak reakcji organu na ponaglenie. • Argumentacja organu dotycząca problemów kadrowych i ilości spraw nie usprawiedliwia rażącego naruszenia prawa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Szefa Urzędu, że nowe przepisy ustawy o cudzoziemcach spowodowały ponowne rozpoczęcie biegu terminów. • Argumentacja Szefa Urzędu dotycząca problemów kadrowych, dużej ilości spraw i pandemii jako usprawiedliwienie dla opóźnień.
Godne uwagi sformułowania
bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa • przekroczenie przez organ II instancji terminu rozpoznania odwołania w przedmiotowej sprawie jest znaczne i niezaprzeczalne • argumentacja przytoczona przez organ w odpowiedzi na skargę nie może stanowić usprawiedliwienia w zakresie przedłużającego się oczekiwania przez stronę na wydanie stosownego rozstrzygnięcia • problemy organizacyjne, techniczne i kadrowe, z jakimi boryka się organ odwoławczy w niniejszej sprawie, nie mogą w konsekwencji doprowadzić do obejścia jednej z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, którą jest zasada szybkości postępowania
Skład orzekający
Iwona Szymanowicz-Nowak
sprawozdawca
Justyna Mazur
członek
Leszek Kobylski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez organ administracji publicznej w przypadku długotrwałej bezczynności, mimo argumentacji organu o problemach organizacyjnych i zmianach legislacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu w postępowaniu administracyjnym, z uwzględnieniem przepisów dotyczących cudzoziemców i nowelizacji ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne reagują na bezczynność organów, nawet w obliczu złożonych problemów prawnych i organizacyjnych. Podkreśla znaczenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.
“Nawet 14 miesięcy czekania na decyzję ws. pobytu? Sąd administracyjny ukarał urząd za rażącą bezczynność!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.