VIII SAB/Wa 26/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu parku kulturowego, uznając działania organu za uzasadnione złożonością sprawy.
Skarga została wniesiona przez E.B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu parku kulturowego. Skarżąca zarzucała rażące naruszenie zasady szybkości i prostoty postępowania oraz zasady zaufania obywatela do państwa, wskazując na ponad 12-letni okres od złożenia wniosku o warunki zabudowy. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że złożoność procedury planistycznej, konieczność uwzględnienia ochrony parku kulturowego oraz podział prac na etapy uzasadniają długotrwałość postępowania.
Skarżąca E.B. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu parku kulturowego, obejmującego działki, których jest współwłaścicielką. Zarzuciła organowi rażące naruszenie zasady szybkości postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.) oraz zasady zaufania obywatela do państwa (art. 8 k.p.a.), wskazując na ponad 12-letni okres od złożenia wniosku o wydanie warunków zabudowy. Wniosła o zobowiązanie organu do przygotowania planu, stwierdzenie przewlekłości, zasądzenie sumy pieniężnej i zwrot kosztów. Sąd administracyjny oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazano, że uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tak złożonego obszaru jak park kulturowy, obejmującego różne strefy i wymagającego licznych uzgodnień oraz konsultacji, jest procesem wieloetapowym i czasochłonnym. Działania organu, polegające na podziale prac na etapy, uwzględnieniu zmian w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz konieczności ochrony zabytków, zostały uznane za uzasadnione i nie noszące znamion przewlekłości. Sąd podkreślił, że przepisy k.p.a. dotyczące terminów załatwiania spraw nie mają zastosowania do tak skomplikowanych procedur planistycznych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, długotrwałość postępowania w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tak złożonego obszaru jak park kulturowy, z uwagi na jego specyfikę, konieczność uwzględnienia ochrony zabytków oraz podział prac na etapy, nie stanowi przewlekłości postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że złożoność procedury planistycznej, konieczność uwzględnienia ochrony parku kulturowego, podział prac na etapy oraz zmiany w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uzasadniają długotrwałość postępowania. Procedura uchwalania planu miejscowego jest wieloetapowa i czasochłonna, a przepisy k.p.a. o terminach nie mają tu zastosowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.o.z. art. 16 § ust. 6
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów, na których utworzono park kulturowy.
u.p.z.p. art. 14
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uchwała o przystąpieniu do sporządzania planu.
u.p.z.p. art. 15
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Elementy planu miejscowego.
u.p.z.p. art. 17
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Czynności organu po przystąpieniu do sporządzania planu (opinie, uzgodnienia, konsultacje).
u.s.g. art. 101a § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Skarga na niewykonanie czynności nakazanych prawem przez organ gminy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości i prostoty postępowania.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania obywatela do państwa.
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
u.s.g. art. 101
Ustawa o samorządzie gminnym
Zaskarżanie uchwał lub zarządzeń organu gminy.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie w przedmiocie skargi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut przewlekłości postępowania w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu parku kulturowego.
Godne uwagi sformułowania
Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego to proces, który może trwać od kilku miesięcy do kilku lat, w zależności od stopnia skomplikowania sprawy i obszaru, którego plan dotyczy. Nie można organowi przypisać działań pozornych, niepotrzebnych czy też załatwianych z zbyt dużymi przerwami, niczym nieuzasadnionymi.
Skład orzekający
Marek Wroczyński
przewodniczący sprawozdawca
Renata Nawrot
sędzia
Iwona Owsińska-Gwiazda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie długotrwałości procedury planistycznej dla terenów objętych ochroną konserwatorską lub parkami kulturowymi, gdzie złożoność sprawy usprawiedliwia dłuższy czas realizacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planowania przestrzennego na terenach o szczególnych walorach kulturowych i konieczności uwzględnienia wielu czynników.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak złożone i długotrwałe mogą być procedury planistyczne, zwłaszcza gdy dotyczą terenów cennych kulturowo. Jest to istotne dla zrozumienia realiów pracy samorządów i praw właścicieli nieruchomości.
“Ponad 12 lat czekania na plan zagospodarowania: czy to przewlekłość, czy uzasadniona procedura?”
Dane finansowe
WPS: 40 908,6 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SAB/Wa 26/25 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-07-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-04-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Owsińska-Gwiazda Marek Wroczyński /przewodniczący sprawozdawca/ Renata Nawrot Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 659 Hasła tematyczne Prawo miejscowe Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Oddalono skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 12, art. 8, art. 35 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2024 poz 1292 art.16 ust. 6 Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j.) Dz.U. 2024 poz 1130 art. 14, art. 15, art. 17 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi E. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Uzasadnienie Syg. akt VIII SAB/Wa 26/25 Uzasadnienie Pismem procesowym z dnia 13 marca 2025 roku E.B.wniosła skargę na przewlekłość postępowania Prezydenta Miasta R. w przedmiocie przygotowania do uchwalenia przez Radę Miasta R. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ,, S.O. ‘’ obejmującego działki nr [...] i [...] ( uprzednio działka nr [...]), obręb S.M., położona przy ul. O. oraz zobowiązanie Prezydenta Miasta R. do wydania decyzji w przedmiocie o warunkach zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości, zarzucając prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem zasady wyrażonej w art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2024 roku, poz. 572 dalej jako k.p.a.) tj. zasady szybkości i prostoty postępowania oraz zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. tj. zasady zaufania obywatela do państwa. Z uwagi na powyższe skarżąca wnosiła o: 1) Zobowiązanie Prezydenta Miasta R. do przygotowania do uchwalenia przez Radę Miasta R. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ,, S.O. ‘’ obejmującego działki [...]i [...], obręb S.M., położona w R. przy ul. O. oraz zobowiązanie organ do wydania decyzji w przedmiocie warunków zabudowy dla nieruchomości o numerach wyżej powołanych, 2) Stwierdzenie przewlekłości organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3) Zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 40 908,60 zł, 4) Zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przedstawiła przebieg postępowania z którego wynika, że w dniu 4 grudnia 2013 roku M.K.jako współwłaścicielka działając również w jej imieniu wystąpiła o wydanie warunków zabudowy dla ww. nieruchomości. Pismem z dnia 13 grudnia 2013 roku organ zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce nr [...]. W dniu 8 stycznia 2014 roku organ wydał postanowienie o zawieszeniu postanowienia w przedmiotowej sprawie do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po wydaniu postanowienia wskazywała, że wielokrotnie kontaktowała się zarówno z Wydziałem Architektury UM i Miejską Pracownią Urbanistyczną co do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w tej części miasta. W dniu 11 lipca 2018 roku poseł na sejm RP L.R. zwrócił się z interwencją poselską. Z uzyskanej odpowiedzi wynikało, że uchwalenie miejscowego planu dla tego terenu przewiduje się na 2019 rok. W piśmie z dnia 24 lutego 2022 roku z Miejskiej Pracowni Urbanistycznej wskazywano, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uzależniony jest od uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy R.. Podnosiła, że mimo upływu już ponad 12 lat od dnia złożenia wniosku o wydanie warunków zabudowy miejscowy plan nie został uchwalony. Przedmiotowy teren został objęty uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w R. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta zmienionych uchwałą nr [...] z 14 grudnia 2020 roku. W dniu 28 października 2024 roku uchwałą nr [...] uchwalono miejscowy plan dla obszaru S.M. zwanego S.O. – etap I, który nie obejmuje działki nr [...], położonej przy ul. O.w R.. Skarżąca wskazywała, że pismem z dnia 4 lutego 2022 roku zwróciła się do Prezydenta Miasta R. o możliwość wykupu jej udziału w przedmiotowej nieruchomości. Wniosek nie został rozpatrzony pozytywnie. W dniu 12 marca 2025 roku skierowała wniosek na przewlekłość postępowania. W ocenie skarżącej działania organów podważają podstawową zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a. tj. zasadę zaufania obywatela do państwa. Wskazywanie przez organ kolejnych terminów załatwienia sprawy i ich niedotrzymywanie, a obecnie nawet brak wskazania jakiegokolwiek terminu stanowi naruszenia wyżej wskazanej zasady. Zachowanie organu i postępowanie o wydanie warunków zabudowy przez ponad 11 lat stanowi naruszenie zasady szybkości postępowania i prostoty postępowania określonej w art. 12 § 1 k.p.a. W związku z powyższym skarżąca upatruje przewlekłości postępowania o cecha rażącego naruszenia prawa przy przygotowaniu do uchwalenia przez Radę Miasta R. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru ,, S.O.’’ obejmującego działki [...] i [...], obręb S.M.. Skarżąca argumentowała, że działanie organu ma charakter przewlekłości ponieważ działania noszą znamiona działania pozornego, które nie są istotne dla merytorycznego załatwienia sprawy. Dopiero Rada Miejska uchwałą nr [...] w sprawie zmiany uchwały [...] zmieniła wcześniejszą uchwałę i wydzieliła oraz określiła etapy I – IV. W ocenie skarżącej organ mógł przyjąć miejscowy plan dla tego obszaru na podstawie wcześniejszej uchwały z 2009 roku i nie występowała potrzeba ponowienia jakichkolwiek wykonanych dotychczas czynności. Zawieszenie postępowania o wydanie warunków zabudowy na okres 12 lat stanowi oczywiste naruszenie art. 36 k.p.a. W tej sytuacji jako zasadny należy uznać wniosek o zasądzenie od organu sumy pieniężnej w wysokości 40 908,60 zł . Wskutek przewlekłego prowadzenia postępowania poniosła skarżąca szkodę majątkową poprzez brak możliwości korzystania z nieruchomości w sposób oczekiwany. Stan niepewności trwa od ponad 12 lat. Powyższe spowodowało szkodę przekraczającą maksymalną możliwą kwotę do zasądzenia na podstawie art. 149 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej odrzucenie ewentualnie jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ przedstawił czynności przygotowawcze do uchwalenia miejscowego planu dla obszaru działek objętych wniosek o warunki zabudowy. Wskazywał, że działki nr [...] i [...] objęte wnioskiem położone są na terenie ,, Parku Kulturowego S. R. ‘’ ustanowionego uchwałą RM w R. nr [...] z 28 kwietnia 2011 roku. Wcześniej bo uchwałą RM z dnia 20 kwietnia 2009 roku , nr [...] przystąpiono do sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru S.M. zwanego ,, S.O. ‘’. W związku utworzeniem parku kulturowego na podstawie art. 16 ust.6 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami( DZ.U z 2024 roku, poz. 1292 dalej jako u.o.z) obowiązkowo sporządza się miejscowy plan. Wskazany przepis należy traktować jako normę szczególną w stosunku do ustawy z 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym( Dz.U z 2024 roku, poz. 1130 ze zm. dalej jako u.p.z.p.). Wobec powyższego na podstawie art. 62 ust.2 u.p.z.p. postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy należało zawiesić do czasu uchwalenia planu, co organ uczynił. W toku prac prowadzonych na podstawie uchwały nr [...] ustalono, że również obszary G.P. oraz S.M. powinny być objęte dodatkową ochroną w postaci parku kulturowego. Uchwałą nr [...] RM w R. z dnia 29 sierpnia 2011 roku utworzono Park Kulturowy S. R.. W tej sytuacji obszar objęty uchwałą [...]stał się tylko częścią większego obszaru. W związku wyznaczeniem obszaru parku kulturowego podjęto uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu dla terenu doliny rzeki m. zwanego ,, P. ‘’ oraz ,, S.M. ‘’( uchwały nr [...]z 26 września 2011 roku, oraz nr [...] ). Wszystkie obszary wskazane w uchwałach przystąpieniowych – S.O., P. i S.M. zostały analizowane łącznie i w konsekwencji przyjęto uchwałę nr [...] RM w R. w sprawie zatwierdzenia ,, Planu Ochrony Parku Kulturowego S. R. ‘’. Po przyjęciu wyżej powołanej uchwały uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu ,, S.M. ‘’ – uchwała z 27 lutego 2018 roku, nr [...] roku. Równolegle były prowadzone prace dla terenu ,, P.’’ i uchwała nr [...] z dnia 29 listopada 2021 roku przyjęto plan dla tego terenu.. Po uchwaleniu planów miejscowych,, S.M. ‘’ i ,, P. ‘’ kontynuowano prace nad miejscowym planem dla terenu S.O.. W tym czasie prowadzono prace nad uchwaleniem studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla miasta R. – uchwała RM nr [...] z 28 maja 2018 roku bo studium wymagało aktualizacji. Zakończenie prac nad planem dla S.O. zaplanowano po uchwaleniu studium dla miasta R.. Po uchwaleniu planu miejscowego dla P. uznano, iż należy powtórzyć procedurę zbierania wniosków do planu dla terenu S.O. oraz w dniu 27 czerwca 2022 roku podjęto uchwalę nr [...] w sprawie zmiany uchwały z 20 kwietnia 2009 roku, nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu dla obszaru S.M. zwanego ,, S.O. ‘’, której obszar został podzielony na cztery etapy celem uchwalenia planu we fragmentach. Jako predystynowany do szybkiego uchwalenia uznano etap I- teren bezkonfliktowy. Uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru S.M. zwanego S.O. – etap I przyjęto w dniu 28 października 2024 roku, nr [...]. Dopiero przyjęcie uchwały nr [...] z dnia 24 czerwca 2024 roku RM w R. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy R. pozwoliło na kontynuacje procedury planistycznej między innymi nad terenem gdzie usytuowane są działki skarżącej. Uchwalone w studium z czerwca 2024 do poprzedniego studium wskazało zmiany funkcjonalne w zakresie nieruchomości o nr [...] i [...] tj. z funkcji MN – zabudowy mieszkaniowej ekstensywanej na strefę wielofunkcyjną z zabudową mieszkaniową wielorodzinną – MW(UK) i tym samym robocze zapisy projektu musiały zostać zmienione i dostosowane do zmienionych kierunków wyznaczonych w studium. Organ wskazywał, że przygotowywany jest IV etap planu, uwzględniający wyniki analiz urbanistycznych, środowiskowych, komunikacyjnych i infrastrukturalnych w przyjętym studium oraz nawiązujący do ustaleń planu ,, P. ‘’ i ,, S.M. ‘’. Planowany termin rozpoczęcia opinii i uzgodnień projektu IV planu jest w III kwartale 2025 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakresem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne objęto orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, wymienione w art. 3 § 2 i 2a p.p.s.a. Kontrolą objęto również bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy przy wydawaniu aktów stosowania prawa (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), z kolei art. 3 § 3 p.p.s.a. dopuszcza możliwość określenia przez ustawodawcę innych rodzajów spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania powyższej skargi, należy wyjaśnić kwestie decydujące o dopuszczalności skargi wywiedzionej na podstawie art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.), dalej: "u.s.g.". Przepis art. 3 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Takim przepisem szczególnym jest niewątpliwie art. 101a ust. 1 u.s.g.", zgodnie z którym art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. W myśl art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarżąca wniosła ponaglenie, które postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2025 roku wydanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zostało uznane za niezasadne. Skargę na bezczynność organów gminy, w trybie art. 101a ust. 1 u.s.g., może zatem wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. W przedmiotowym postępowaniu skarga wniosła E. B., która jest współwłaścicielką działek leżących na terenie parku kulturowego, co do których istnieje prawny obowiązek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania terenu. W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarga jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Wskazać przy tym należy, że bezczynność skarżona na podstawie art. 101a ust. 1 u.s.g. nie jest typową bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem postępowania w rozumieniu przepisów p.p.s.a., w niniejszej sytuacji mamy bowiem do czynienia z niewykonaniem czynności nakazanych prawem przez organ, czyli gdy organ gminy nie podejmuje nakazanej prawem czynności w ogóle albo gdy dochodzi do zaniechania jej wykonywania. Ze względu na zawarte w art. 101a u.s.g. odesłanie do art. 101 u.s.g. powinna to być czynność z zakresu administracji publicznej. Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w pojęciu "czynności nakazanych prawem" mieści się działalność uchwałodawcza organów samorządu gminnego "nakazana prawem" (zob. wyrok NSA z 19 września 2013r., II OSK 1591/13, lex nr 1559437). Skarga z art. 101a u.s.g. może wobec tego dotyczyć także zaniechania działalności uchwałodawczej przez radę gminy (w tym niewydania aktu) w takim zakresie, w jakim przepisy prawa nakładają na organ stanowiący gminy obowiązek podjęcia uchwały. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania niniejszej skargi, w pierwszej kolejności niezbędne jest wskazanie na jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a mianowicie zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Zasada ta jest równocześnie jedną z gwarancji realizacji zasady zaufania do działań organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP). Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej (zob. art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych). Powołany przepis Karty odnosi się co prawda wprost do organów unijnych, ale w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) jest on również wiążący dla państw członkowskich jako zasada ogólna prawa unijnego (por. wyrok NSA z 10 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 2294/14). Realizacji zasady szybkości postępowania służy m.in. określenie terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Należy zauważyć, iż w przedmiotowej sprawie nie będą wyznacznikiem terminy załatwienia sprawy określone w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei w art. 35 § 3 k.p.a. przewidziano, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie natomiast z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Podkreślenia wymaga, że w przypadku zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania, to sąd rozpoznający skargę dokonuje oceny aktywności tudzież bierności organu, która dotyczy całego szeregu elementów składających się na rozpoznanie danej sprawy. Dopiero porównanie wszystkich przejawów działania organu (jego bierności) daje możliwość rzetelnej oceny, czy mamy do czynienia z bezczynnym bądź przewlekłym postępowaniem (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2018 r. sygn. II OSK 908/18, LEX nr 2625724). Przed przystąpieniem do zbadania sprawy wyjaśnić także należy, że przewlekłość postępowania może zatem polegać zarówno na tym, że organ nie podejmuje w sprawie zainicjowanej wnioskiem żadnych czynności, bądź podejmuje je z niczym nieuzasadnionym opóźnieniem, jak również na tym, że czynności w sprawie są co prawda podejmowane, jednak odstęp czasowy pomiędzy nimi jest na tyle duży, że prowadzi do nadmiernego i nieuzasadnionego wydłużenia czasu trwania postępowania, inaczej mówiąc, gdy w sprawie brak jest należytej koncentracji czynności procesowych. Zgodnie z art. 16 ust.6 ustawy o ochronie zabytków i opieki nad zabytkami dla obszarów, na których utworzono park kulturowy, sporządza się obowiązkowo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Co prawda ustawodawca nie przewidział terminu na podjęcie uchwały w tym zakresie, ale nie jest pozostawione uznaniu organu. Przywołane wyżej przepisy art. 12, art. 8 k.p.a., art. 2 Konstytucji RP, art. 41 ust.1 Karty Praw Podstawowych stanowią aby dana sprawa została załatwiona w rozsądnym terminie. Należy zauważyć, iż w przedmiotowej sprawie organ w sytuacji gdy w skład obszaru parku kulturowego ,, S. R. ‘’ wchodziły tereny o różnych walorach i różnym stopniu skomplikowania podzielił prace nad wypracowaniem miejscowego planu na różne obszary – S.M., P., S.O.. W celu ustalenia wartości przestrzennej obszar Parku Kulturowego S. R. podzielono na jednostki architektoniczno-krajobrazowe. Przy ich wyodrębnianiu posłużono się metodologią J. Bogdanowskiego (1979). Podstawowy podział na dwa zespoły jednostek architektoniczno-krajobrazowych, wyodrębnionych jako strefy A i B został określony w Uchwale nr [...]Rady Miejskiej w R. z dnia 29 sierpnia 2011 r. w sprawie utworzenia Parku Kulturowego pod nazwą "Park Kulturowy S. R.". Zgodnie z uchwałą strefy te obejmują: strefa A – tereny zielone w dolinie rzeki M. łącznie z obszarem grodziska "P.", strefa B – pozostałe tereny w granicach Parku Kulturowego nie zakwalifikowane do strefy A. Strefa B obejmuje: teren parku "S.O.", bulwary biegnące wzdłuż strefy A, tereny zurbanizowane, na które składają się: zabudowa usługowo-przemysłowa, usługowa i rzemieślnicza, usługowa związana z edukacją i opieką nad osobami starszymi, obiekty sakralne, zespoły jednorodzinnej zabudowy mieszkaniowej uzupełnione w okolicy ulicy O. i ulicy L. zabudową wielorodzinną. Strefy A i B podzielono na jednostki architektoniczno-krajobrazowe biorąc pod uwagę stopień dominacji funkcji zagospodarowania przestrzennego oraz stan zachowania krajobrazu. Wyodrębniono 9 jednostek w strefie A i 13 jednostek w strefie B. Każda z tych jednostek charakteryzuje się indywidualnymi cechami. Granice jednostek przedstawiają się następująco: Jednostki w strefie A I A – G. P., której granice wyznaczono zabudową poprzemysłową oraz zadrzewieniami, II A - Łąki przy G., której granice wyznaczono przedpolem ekspozycji widokowej grodziska, zadrzewniami oraz granicą strefy B, III A - Zadrzewienia wierzbowe, której granice wyznaczono występującym ekosystemem, IV A - Łąki i zadrzewienia, której granice wyznaczono występującym ekosystemem, zadrzewieniami i granicą strefy B, V A - Trzcinowiska, której granice wyznaczono występującym ekosystemem, VI A - Zadrzewienia topolowe, której granice wyznaczono występującym ekosystemem, VII A - Torfianki, której granice wyznaczono występującym ekosystemem, Z uwagi na mniej skomplikowany charakter terenu P. i S.M. przystąpiono do prac związanych z uchwaleniem planu dla tych części parku kulturowego – uchwała nr [...]z 26 września 2011 roku uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego dla P., a uchwałą nr [...] przystąpiono do sporządzania planu miejscowego dla S.M.. VIII A - Łąki i zadrzewienia, której granice wyznaczono występującym ekosystemem i granicą strefy B, IX A - Dolina rzeki M., której granice wyznaczono granicami Parku, strefy B i pozostałych jednostek architektoniczno-krajobrazowych. Jednostki w strefie B I B - Zabudowa usługowo-mieszkaniowa, której granice wyznaczono pomiędzy ulicą G. a bulwarem północnym, przecięta jednostką II B na wysokości ulicy G. i S., II B - Zabudowa usługowa, której granice wyznaczono pomiędzy ulicami G. a bulwarem północnym ograniczona od południowego-zachodu linią stanowiącą przedłużenie ul. G., III B - Bulwar, której granice wyznaczono pomiędzy terenem zurbanizowanym położonym na południe od ul. G. a strefą A Parku, przedłużony o teren zlokalizowany po północnej stronie ul. O. pomiędzy korytem rzeki M. a terenem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, położonej przy ulicy N. i C., IV B - Zabudowa usługowo-przemysłowa, której granice wyznaczono pomiędzy ulicą O., korytem rzeki M. i terenem zabudowy mieszkaniowej (od wschodu i południa), V B - Zabudowa mieszkaniowa, której granice wyznaczono pomiędzy ulicą O., terenem zielonym stanowiącym przedłużenie S.O., terenem usługowoprzemysłowym i mieszkaniowym (od zachodu), VI B - Zieleń parkowa, której granice wyznaczono pomiędzy ulicą W., ulicą M., Placem ks. R. K. oraz terenem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i terenem ośrodka sportowego zlokalizowanym poza Parkiem, VII B - Zabudowa usługowo-mieszkaniowa, której granice wyznaczono pomiędzy ulicą O. (od północy), korytem rzeki M. od zachodu, zadrzewniami od południa oraz zabudową usługowo-mieszkaniową od wschodu, VIII B - Zadrzewienia, której granice wyznaczono pomiędzy terenami zieleni nieurządzonej strefy A oraz terenem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, IX B – Zabudowa usługowo-mieszkaniowa, której granice wyznaczono pomiędzy Placem ks. R.K. (od północy), ul. L., terenem oświaty, placem S.M. i zabudową mieszkaniową jednorodzinną (od wschodu), zabudową mieszkaniową jednorodzinną (od południa) oraz zabudową usługowo-mieszkaniową i terenami zieleni nieurządzonej Strefy A (od zachodu), X B - Plac S.M., której granice wyznaczono pomiędzy zabudową mieszkaniową jednorodzinną (od południa i wschodu) i zabudową usługowo-mieszkaniową (od północny i zachodu), XI B - Zabudowa oświatowa, której granice wyznaczono pomiędzy ul. P. (od południowego-zachodu), terenami zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (od zachodu), ul. S. (od północnego-zachodu) terenem zabudowy usługowej (od północy) oraz ul. L. (od południa i wschodu), XII B - Zabudowa mieszkaniowa, której granice wyznaczono pomiędzy zabudową oświatową (od wschodu), zabudową usługowo-mieszkaniową (od południowegowschodu i południa), terenem zieleni nieurządzonej strefy A, terenem zabudowy usługowej (od zachodu), terenem Placu S.M.. W ocenie Sądu należy zauważyć, iż od momentu utworzenia parku kulturowego ,, S. R. ‘’ w skład, którego wchodziły tereny trzech różnie zagospodarowanych terenów, o różnym stopniu zurbanizowania, gdzie ocena powstania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu musiała być oceniania całościowo. Po podjęciu uchwał przystapieniowych dla terenów S.M., P. i S.O. została podjęta uchwała nr [...] RM w R. z dnia 18 grudnia 2017 roku w sprawie zatwierdzenia ,, Planu ochrony Parku Kulturowego S. R. ‘’. W wyniku prowadzonych prac w dniu 27 lutego 2018 roku uchwalono miejscowy plan dla terenu ,, S.M. ‘’, a w dniu 29 listopada 2021 roku dla terenu ,, P. ‘’. Po uchwaleniu planów miejscowych dla S.M. i P. RM w R. podjęła uchwalę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta R. z uwagi na potrzebę jego aktualizacji, co musiało wpłynąć na opóźnienie prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla terenów S.O.. W czasie prac nad studium wyniknęła potrzeba wprowadzenia zmian funkcjonalnych dla terenu przyległego do ul. O.- gdzie znajduje się nieruchomość, którego współwłaścicielką jest skarżąca. W związku z tym w dniu 27 czerwca 2022 roku RM w R. podjęła uchwałę w sprawie zmiany uchwały nr [...]z dnia 20 kwietnia 2009 roku w sprawie przystąpienia do sporządzania planu miejscowego dla terenu S.O., celem umożliwienia prowadzenia prac dla poszczególnych etapów. W dniu 24 czerwca 2024 roku podjęto uchwałę nr [...] w R. w sprawie uchwalenia studium dla miasta R.. W dniu 28 października 2024 roku RM w R. podjęła uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru S.M. w R. zwanego S.O. – etap I, nr [...] 24 roku. Obecnie przygotowywany jest IV etap planu uwzględniający wyniki urbanistycznych, środowiskowych, komunikacyjnych i infrastrukturalnych przyjętych w nowym studium oraz nawiązujący do ustaleń planów P. i S.M.. W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, że w związku z uchwałą o powołaniu Parku Kulturowego S. R. składającego się z trzech odrębnych obszarów obejmujących tereny ważne kulturowo o odrębnej strukturze do zagospodarowania kwestia uchwalania planu miejscowego dla poszczególnych obszarów miała swoje uzasadnienie. Najbardziej skomplikowanym terenem do uchwalenia miejscowego planu był teren S.O., w którym znajdują się działki należące do skarżącej. Od daty podjęcia uchwały o powołaniu parku kulturowego S. R. tj. 29 sierpnia 2011 roku prowadzone są prace związane z pokryciem terenu tego parku planem miejscowym. W 2011 roku – uchwała o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego dla P., w 2015 roku przystąpienie do sporządzania planu S.M.. W roku 2017 podjęto uchwałę w sprawie zatwierdzenia ,, Planu zatwierdzenia ochrony Parku Kulturowego’’ . W roku 2018 uchwalono miejscowy plan dla S.M., a w roku 2021 roku plan dla P.. Jednocześnie w roku 2018 podjęto uchwalę o przystąpieniu do sporządzania studium zagospodarowania przestrzennego dla R.. Podczas prac nad studium wystąpiła potrzeba zmian funkcjonalnych między innymi dla terenu przyległego do ul. O. gdzie położone są działki skarżącej. Przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Należy zauważyć, iż załatwienie sprawy administracyjnej w postaci uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlega odrębnej procedurze określonej w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W sytuacji gdy mamy do czynienia z podjęciem uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego to organ jest zobowiązany do podjęcia czynności i działań wieloetapowych wymagających uzgodnień, opinii, konsultacji. Zgodnie z art. 14 u.p.z.p. najpierw musi być podjęta uchwała o przystąpieniu do sporządzania planu. Art. 15 powołanej ustawy określa obligatoryjne i fakultatywne elementy dla planu miejscowego. Następnie zgodnie z art. 17 u.p.z.p. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta ogłasza o przystąpieniu do sporządzania planu, występuje o opinie, uzgodnienia, przeprowadza konsultacje społeczne. Tak więc wyżej powołane przepisy wskazują, że terminy wskazane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego odnośnie załatwienia spraw nie mogą mieć zastosowania do załatwienia tego rodzaju sprawy. W ocenie Sądu uchwała o miejscowym planie musi wyważać zarówno interesy prywatne, jak i interes publiczny, zwłaszcza dla terenów cennych kulturowo i podlegających szczególnej ochronie. Analiza działań organu Prezydenta Miasta R. w zakresie doprowadzenia do podjęcia uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla obszaru parku kulturowego S. R. w ocenie Sądu nie nosi znamion przewlekłości. Z uwagi na uwarunkowania i stopień skomplikowania terów wchodząch w skład parku działania podzielenie terenu na etapy i sukcesywne uchwalanie planu dla poszczególnych obszarów następuje. Kwestia braku rozstrzygnięcia możliwości i sposobu zagospodarowania działek skarżącej musi zostać wpisana i uwzględniana w kontekście wypracowania najlepszego sposobu ochrony terenów cennych kulturowo miasta R.. Załatwianie ,, zwykłej ‘’ sprawy administracyjnej przez okres ponad 10 lat byłoby okresem naruszającym prawo do rozsądnego terminu załatwienia sprawy. W niniejszym przypadku organ sukcesywnie załatwia poszczególne etapy planu. Nie można organowi przypisać działań pozornych, niepotrzebnych czy też załatwianych z zbyt dużymi przerwami, niczym nieuzasadnionymi. Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego to proces, który może trwać od kilku miesięcy do kilku lat, w zależności od stopnia skomplikowania sprawy i obszaru, którego plan dotyczy. Nie ma konkretnego terminu określonego w przepisach, który nakazywałby uchwalenie planu w określonym czasie. W praktyce, uchwalenie lub zmiana planu może trwać od 2 do 5 lat, a nawet dłużej( badania statystyczne GUS – lokalne planowanie i zagospodarowanie przestrzenne – przywołane w raporcie NIK o wynikach kontroli nr ew. [...] – zatwierdzone przez Prezesa NIK 17 stycznia 2023 roku. Tak więc stanowisko skarżącej, iż doszło do przewlekłości w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania dla parku kulturowego, na terenie którego terenu znajdują się działki skarżącej i naruszenie to miało charakter rażącego naruszenia prawa nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Należy zauważyć, iż dopóki nie zostanie przyjęty miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu tej części parku kulturowego gdzie usytuowane są działki skarżącej postępowanie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy winno być zawieszone. Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 101a u.s.g. orzeczono jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI