VIII SAB/Wa 18/24

VIII SAB/Wa 18/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit f i d, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149  par. 1 pkt 1, art. 149  par. 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Gminy J. na bezczynność Wójta Gminy J. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej w sprawie wniosku z dnia 26 listopada 2023 r. 1. zobowiązuje Wójta Gminy J. do rozpatrzenia wniosku skarżącego Stowarzyszenia na Rzecz Gminy J. z dnia 26 listopada 2023 r. (L.dz. [...]) o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wójt Gminy J. dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku opisanego w punkcie 1 (pierwszym); 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Wójta Gminy J. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Gminy J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 26 listopada 2023 r. Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Gminy J. (dalej: wnioskodawca, Stowarzyszenie) złożyło do Wójta Gminy J. wniosek o udostępnienie informacji publicznej przez wskazanie posiadanego przez Sekretarza Gminy J. wykształcenia, w tym kierunku studiów i nazw uczelni, które osoba ta ukończyła.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Wójt Gminy J. (dalej: Wójt, organ) poinformował wnioskodawcę 6 grudnia 2023 r., że ze względu na ilość wpływających wniosków o informację publiczną do tut. Urzędu Gminy, a także skalę żądanych informacji w otrzymywanych wnioskach, wymaga to podjęcia wielu czynności merytorycznych i technicznych związanych z przygotowaniem wnioskowanej informacji odpowiedź zostanie udzielona w terminie do 25 stycznia 2024 r.
Następnie w piśmie z 24 stycznia 2024 r. organ udzielił odpowiedzi, w której wskazał, że Sekretarz Gminy J. posiada wykształcenie wyższe i kwalifikacje zawodowe, zgodnie z art. 5 ust. 2 oraz art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2022r., poz. 530). Organ przytoczy regulację ww. przepisów prawa.
Pismem z 25 stycznia 2024 r., przesłanym drogą elektroniczną, Stowarzyszenie wniosło o doprecyzowanie udzielonej przez organ odpowiedzi poprzez podanie kierunku studiów i nazw uczelni, które osoba ta ukończyła.
W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 8 lutego 2024r. organ podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z 24 stycznia 2024 r.
Pismem z 9 lutego 2024 r. Stowarzyszenie poinformowało organ, że w jego ocenie nadal nie udzielił odpowiedzi na pierwotny wniosek, dlatego też żąda niezwłocznego udostępnienia informacji do 14 lutego 2024 r.
W odpowiedzi, pismem z 14 lutego 2024 r. organ podniósł, iż Stowarzyszenie otrzymało już pismem z 21 stycznia 2024r. i z 8 lutego 2024r. odpowiedź na swój wniosek z 26 listopada 2023 r.
Pismem z 15 lutego 2024 Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając bezczynność organu
w udostępnieniu informacji publicznej, poprzez naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej: MPPOIP) w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa Człowieka do informacji,
2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek,
3) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429, dalej: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym, zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
W konsekwencji powyższych zarzutów Stowarzyszenie wniosło o:
1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,
2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, w zakresie nieudostępnionych informacji tj. kierunku studiów i nazw uczelni, które ukończyła osoba zatrudniona na stanowisku Sekretarza Gminy J.;
3) zasądzenie od organu na naszą rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W ocenie Stowarzyszenia doszło jedynie do częściowego udostępnienia informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, bowiem w odniesieniu do pytań
o kierunek studiów i nazw uczelni, które ukończyła osoba zatrudniona na stanowisku Sekretarza Gminy J. informacja nie została udostępniona.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że informacja została udzielona
z zachowaniem terminu 24 stycznia 2024 r. oraz, ze zatrudnienie ww. osoby odbyło się zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie może być obecnie podważane. Ponadto organ zauważył, iż podobnie jak w szeregu innych składanych wcześniej wniosków o informację publiczną, których w 2023 r. było 280, pozyskiwanie informacji służy Stowarzyszeniu do prowadzenia ataków na Wójta, Radnych Gminy J. oraz pracowników urzędu gminy, sprowadzających się do zarzutów o niegospodarność, nieprawidłowości w funkcjonowaniu urzędu gminy.
W ocenie organu, Stowarzyszenie nadużywa swojego prawa dostępu do informacji publicznej. Rozpoznając wnioski skarżącego pracownicy organu muszą wyselekcjonować dokumenty, skserować je, zanonimizować oraz wysłać. Z uwagi na skalę żądanych informacji prowadzi to do paraliżu pracy poszczególnych jednostek organizacyjnych Urzędu, niemożności udzielania odpowiedzi na wnioski o udzielenie informacji publicznej w ustawowych terminach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Powyższe zakreśla zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym przypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.
W przedmiotowa sprawa dotyczy skierowanego do Wójta Gminy J. wniosku Skarżącego z 26.11.2023 r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie danych odnoszących się do posiadanego przez Sekretarza Gminy J. wykształcenia, w tym kierunku studiów wraz i nazw uczelni, które ta osoba ukończyła.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Nie budzi również wątpliwości, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane.
Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z tymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. a także organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d).
Wskazać należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, nie umożliwiają jej udostępnienia w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.
Wobec powyższych wskazań Sąd przyjął, że Organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku Skarżącego, o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku, bowiem udzielił mu niepełnej, żądanej informacji publicznej. Organ udzielił jedynie odpowiedzi, w której wskazał, że Sekretarz Gminy J. posiada wykształcenie wyższe i kwalifikacje zawodowe, zgodnie z art. 5 ust. 2 oraz art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2022r., poz. 530). Nie udzielił natomiast informacji objętej wnioskiem, a dotyczącej kierunku studiów oraz nazw uczelni wyższych, które ukończyła osoba zatrudniona na tym stanowisku. Nie ulega wątpliwości, że Sekretarz Gminy J. jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zatem informacje dotyczące jego wykształcenia, w tym kierunku studiów i nazw uczelni, które ta osoba ukończyła mają bezpośredni związek z pełnieniem ww. funkcji.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał w pkt pierwszym wyroku organ do rozpoznania wniosku skarżącego z 26.11.2023 r. (L.dz. [...]) o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Oceniając charakter zaistniałej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, uznał, że bezczynność nie miała charakteru rażącego (punkt trzeci sentencji wyroku). Sąd w tym zakresie wziął pod uwagę, że "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca.
O kosztach postępowania, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt czwarty sentencji wyroku). Na zasądzoną kwotę składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł.