VIII SAB/WA 1/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-01-30
NSAnieruchomościŚredniawsa
wywłaszczenienieruchomośćdroga ekspresowabezczynność organuterminyKPAodszkodowanieWSApostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Wojewodę do zakończenia postępowania wywłaszczeniowego w terminie 30 dni z powodu jego bezczynności.

Skarżący S.B. złożył skargę na bezczynność Wojewody w sprawie wywłaszczenia nieruchomości pod budowę drogi ekspresowej. Pomimo wydania zezwolenia na zajęcie nieruchomości i utrzymania go w mocy przez Ministra, postępowanie wywłaszczeniowe nie zostało zakończone przez ponad rok. Wojewoda tłumaczył opóźnienia dużą liczbą spraw i procedurami. Sąd uznał skargę za zasadną, zobowiązując Wojewodę do zakończenia postępowania w terminie 30 dni i zasądzając koszty.

Sprawa dotyczy skargi S.B. na bezczynność Wojewody w postępowaniu wywłaszczeniowym dotyczącym nieruchomości niezbędnej do budowy drogi ekspresowej. Postępowanie zostało wszczęte w czerwcu 2005 r., a w październiku 2005 r. wydano zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Pomimo odwołań i zażaleń skarżącego oraz wyznaczenia przez Ministra dodatkowego terminu na załatwienie sprawy, Wojewoda pozostawał w zwłoce. S.B. zarzucił organowi brak rokowań, zaniżenie wartości nieruchomości i naruszenie przepisów KPA. Wojewoda argumentował, że procesy wywłaszczeniowe są czasochłonne i tłumaczył opóźnienia dużą liczbą wniosków oraz procedurami związanymi z przekazaniem kompetencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, powołując się na utrwalone orzecznictwo, uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że organ nie dopełnił obowiązków informacyjnych wobec strony i nie podjął działań zmierzających do usunięcia przeszkód w wydaniu decyzji. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 149 PPSA zobowiązał Wojewodę do zakończenia postępowania wywłaszczeniowego w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia oraz zasądził od Wojewody na rzecz S.B. zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny może zobowiązać organ do zakończenia postępowania w określonym terminie, jeśli organ pozostaje w bezczynności.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny rozpoznaje skargi na bezczynność organów, gdy te są zobowiązane do wydania rozstrzygnięcia, a tego nie czynią. W przypadku bezczynności organu, sąd na podstawie art. 149 PPSA zobowiązuje organ do dokonania czynności w wyznaczonym terminie, nie ingerując w treść rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

PPSA art. 149

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

PPSA art. 3 § § 2 pkt 1-4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 205

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 130

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

KPA art. 35

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 36 § § 1 i 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pozostawał w bezczynności, nie załatwiając sprawy w terminie i nie informując strony o przyczynach zwłoki oraz nowym terminie. Sąd administracyjny ma prawo zobowiązać organ do zakończenia postępowania w określonym terminie.

Odrzucone argumenty

Argumenty Wojewody o czasochłonności procesów wywłaszczeniowych i dużej liczbie wniosków nie usprawiedliwiały bezczynności i braku informowania strony.

Godne uwagi sformułowania

Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeśli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Sąd uznając skargę za zasadną, zobowiązuje organ do dokonania czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego.

Skład orzekający

Marek Wroczyński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i zakresu kontroli sądu administracyjnego nad bezczynnością organów w sprawach wywłaszczeniowych oraz obowiązków organów w zakresie terminowości i informowania stron."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku bezczynności organu w postępowaniu wywłaszczeniowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem bezczynności organów administracji i rolę sądów administracyjnych w egzekwowaniu terminowości postępowań, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Bezczynność Wojewody kosztuje: Sąd nakazuje działać w 30 dni!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SAB/Wa 1/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marek Wroczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Wroczyński, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2007 roku sprawy ze skargi S.B. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości I. zobowiązuje Wojewodę [...] do zakończenia postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego nieruchomości położonej w S. gmina G., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącej własność S.B. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz S.B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
[...] Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W. w dniu [...] czerwca 2005 r. wystąpił z wnioskiem do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nieruchomości położonej w S. gmina G. oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] m², należącej do S.B., niezbędnej do zrealizowania inwestycji celu publicznego, jaką jest "przebudowa drogi krajowej nr [...] i dostosowanie jej do parametrów drogi ekspresowej klasy S na odcinku G.-B.".
W dniu [...] października 2005 r. organ wojewódzki wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego.
Decyzją z dnia [...] października 2005 r., Nr [...] Wojewoda [...] udzielił Dyrektorowi [...] Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości należącej do S.B. oraz nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.
Od powyższej decyzji S.B. złożył w dniu [...] listopada 2005 r. odwołanie do Ministra Infrastruktury, kwestionując wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, gdyż nie przeprowadzono rokowań w sprawie wykupu działki.
Po rozpatrzeniu odwołania właściwy w sprawie organ – Minister Transportu i Budownictwa wydał decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, uznając prawidłowość jej rozstrzygnięcia.
Pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. Wojewoda [...] powiadomił S.B., że w związku z prowadzonym postępowaniem wywłaszczeniowym co do przedmiotowej nieruchomości zleci opracowanie rzeczoznawcy majątkowemu opinii o rynkowej wartości nieruchomości na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r. S.B. wniósł do Ministra Infrastruktury zażalenie na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie dalszego prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ wojewódzki pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. skierowanym do Ministra Budownictwa podał, iż powodem przedłużania się postępowania wywłaszczeniowego jest bardzo duża ilość wniosków wywłaszczeniowych. Ponadto organ ten wystąpił dopiero w dniu [...] kwietnia 2006 r. do Wydziału Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. z prośbą o zlecenie wykonania operatów szacunkowych m.in. dla S.B.
Po rozpatrzeniu zażalenia przez właściwego w sprawie Ministra Budownictwa wydane zostało w dniu [...] czerwca 2006 r. postanowienie, w którym wyznaczony został Wojewodzie [...] dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący 2 miesiące z uwagi na pozostawanie w zwłoce.
W dniu [...] września 2006 r. S.B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu Wojewody [...] z powodu nie podejmowania żadnych działań w sprawie dotyczących wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, co w sposób rażący narusza prawa skarżącego jako właściciela jak i przepisy art. 35 i 36 kpa. W ocenie skarżącego organ nie wykorzystał możliwości odnoszących się do ugodowego załatwienia sprawy. Nie podjęto rzetelnych negocjacji i nie uwzględniono roszczeń, czym narażono go na powstanie szkody majątkowej. Zaniżono także wartość nieruchomości i nie uwzględniono wszystkich okoliczności sprawy, co do zgłaszanych przez niego uwag i propozycji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], wnosząc o oddalenie skargi stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwane dalej ppsa, podniósł, iż procesy wywłaszczeniowe są czasochłonne i wiążą się z koniecznością wykonania szeregu czynności rozłożonych w czasie. Powodem przedłużania się prowadzenia postępowania jest duża ilość wniosków wywłaszczeniowych z terenu objętego nadzorem jak i czynności dotyczących realizacji rozporządzenia MSWiA z dnia 18.10.2005r. w sprawie sposobu i trybu przejęcia toczących się postępowań sądowych i administracyjnych w zakresie zadań podlegających przekazaniu do jednostek samorządu terytorialnego oraz ustawy z dnia 16.12.2005 r. zmieniającej ustawę o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale kompetencji administracji terenowej. Postępowanie w sprawie wyłonienia rzeczoznawcy zostało wszczęte i zakończone w zakreślonym przez Ministra Budownictwa terminie, który minął w dniu 3 września 2006 r. Rzeczoznawca złożył w dniu 22 września 2006 r. w siedzibie Delegatury Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w R. komplet sporządzonych operatów szacunkowych, obejmujących również operat dotyczący nieruchomości osoby skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. post. NSA z 23 lipca 2001 r. II SAB 213/00 i post. z 21 listopada 2000 r. III SAB 108/99) sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów w przypadkach, w których organy te zobowiązane są do wydania rozstrzygnięć określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że skarga na bezczynność służy, jeżeli organ nie wydaje decyzji, postanowienia lub innego aktu albo czynności, o jakich mowa w wymienionym przepisie, do których wydania jest zobowiązany w określonym toczącym się postępowaniu orzeczniczym.
Postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte w dniu [...] października 2005 r. nie zostało zakończone do dnia dzisiejszego. W sprawie złożony został w dniu [...] września 2006 r. przez rzeczoznawcę operat szacunkowy, który jest podstawą do ustalenia wysokości odszkodowania wywłaszczanej nieruchomości (art. 130 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U z 2004r., nr 261, poz. 2603).
Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeśli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (tak: wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99, publ. OSP 2000, nr 6, poz. 87).
Organ nie spełnił powyższych wymogów procesowych. Nie informował skarżącego (oprócz pisma z dnia [...] stycznia 2006 r.) o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 § 1 i 2 kpa). Obowiązek zawiadamiania strony o wszelkiej zwłoce w załatwieniu sprawy rozciąga się na przypadki zależne od organu administracyjnego, jak również od niego niezależne (tak: Janusz Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2004, str. 283).
Należy podkreślić, iż Sąd uznając skargę za zasadną, zobowiązuje organ do dokonania czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego (tak: wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001 r., I SAB 37/00 (niepubl).
Dlatego Sąd na podstawie art. 149 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązał Wojewodę [...] do zakończenia postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego nieruchomości położonej w S. gmina G., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącej własność S.B. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ppsa zasądził od Wojewody [...] na rzecz S.B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI