Orzeczenie · 2023-04-05

VIII SA/WA 993/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2023-04-05
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowy od osób prawnychkoszty uzyskania przychodównierzetelne fakturyfikcyjne transakcjeprzedawnienieart. 15 updopart. 15 ust. 4 updopart. 70 oppostępowanie podatkowekontrola podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 rok. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie przez spółkę do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup mrożonek (frytek i lodów) w łącznej kwocie 5.621.253,87 zł, uznając faktury wystawione przez pośredniczącą spółkę za nierzetelne i transakcje za pozorne. Spółka podniosła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym kwestionując ustalenia organów co do braku rzeczywistego charakteru transakcji oraz zarzucając instrumentalne wykorzystanie instytucji przedawnienia. Sąd, analizując sprawę, uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły brak rzeczywistego charakteru transakcji zakupu towarów od pośredniczącej spółki, co uniemożliwia zaliczenie tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 updop. Jednakże, Sąd dostrzegł naruszenie przepisów postępowania w zakresie, w jakim organ odwoławczy nie rozważył możliwości zastosowania art. 15 ust. 4 updop. Spółka argumentowała, że jeśli transakcje z pośrednikiem były fikcyjne, powinna mieć możliwość rozliczenia kosztów zakupu z 2012 roku w roku 2013, w którym uzyskała przychód ze sprzedaży tych towarów. Sąd uznał, że organy podatkowe nie dokonały prawidłowych ustaleń w tym zakresie i uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem możliwości zastosowania art. 15 ust. 4 updop.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów w przypadku transakcji fikcyjnych oraz zastosowanie art. 15 ust. 4 updop, a także kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów updop w kontekście fikcyjnych transakcji. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wydatki udokumentowane nierzetelnymi fakturami, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 updop?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wydatki udokumentowane nierzetelnymi fakturami, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów.

Uzasadnienie

Koszty uzyskania przychodów muszą być poniesione w rzeczywistości i udokumentowane rzetelnymi dowodami, które odzwierciedlają faktyczne zdarzenia gospodarcze. Fikcyjne faktury nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów.

Czy w przypadku fikcyjności transakcji zakupu towarów w jednym roku podatkowym, możliwe jest zaliczenie kosztów ich nabycia do kosztów uzyskania przychodów w roku następnym, w którym uzyskano przychód z ich sprzedaży (art. 15 ust. 4 updop)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli transakcje zakupu były fikcyjne, ale towary faktycznie zostały sprzedane w kolejnym roku, koszty ich nabycia mogą być potrącalne w roku sprzedaży, pod warunkiem udowodnienia rzeczywistego zbycia towarów w tym roku.

Uzasadnienie

Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy w kontekście art. 15 ust. 4 updop. Organy nie dokonały prawidłowych ustaleń co do możliwości zaliczenia kosztów nabycia towarów do kosztów uzyskania przychodów w 2013 roku, mimo że transakcje zakupu mogły być fikcyjne, a towary mogły zostać sprzedane w 2013 roku. Konieczne jest ustalenie, czy towary faktycznie zostały sprzedane w 2013 roku.

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter instrumentalny i czy zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego było zasadne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd nie dopatrzył się instrumentalności w zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Przebieg postępowania karnego skarbowego, w tym połączenie postępowań i późniejsze wniesienie aktu oskarżenia, wskazuje, że postępowanie nie miało charakteru instrumentalnego, a zawieszenie biegu terminu przedawnienia było uzasadnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 25 października 2022 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 rok.

Przepisy (31)

Główne

updop art. 15 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Wydatki muszą być poniesione w rzeczywistości i udokumentowane rzetelnymi dowodami.

updop art. 15 § 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.

Op art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Op art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

ppsa art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania mające wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

updop art. 9 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

updop art. 12 § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

updop art. 12 § 3a

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

updop art. 12 § 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

updop art. 12 § 4b

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Op art. 70c

Ordynacja podatkowa

Zawiadomienie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia musi nastąpić najpóźniej z upływem terminu przedawnienia.

Op art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 220 § 2

Ordynacja podatkowa

Op art. 120

Ordynacja podatkowa

Op art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 121 § 2

Ordynacja podatkowa

Op art. 122

Ordynacja podatkowa

Op art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 191

Ordynacja podatkowa

Op art. 199a § 3

Ordynacja podatkowa

Op art. 210 § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

ppsa art. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

ppsa art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kks art. 56 § 1

Kodeks karny skarbowy

kks art. 62 § 2

Kodeks karny skarbowy

kks art. 6 § 3

Kodeks karny skarbowy

kks art. 7 § 1

Kodeks karny skarbowy

kks art. 37 § 1

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy w kontekście art. 15 ust. 4 updop, uwzględniając możliwość zaliczenia kosztów nabycia towarów do kosztów uzyskania przychodów w roku sprzedaży, nawet jeśli transakcje zakupu były fikcyjne.

Odrzucone argumenty

Argumenty spółki dotyczące rzeczywistego charakteru transakcji zakupu mrożonek od pośredniczącej spółki. • Argumenty spółki dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych przez organy podatkowe w zakresie oceny dowodów i ustalenia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

nie budzi wątpliwości, że prawo podatnika do zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów, nie wynika z samego faktu posiadania dokumentu (faktury), lecz z faktu nabycia towaru bądź usługi, czyli bezspornego poniesienia wydatku. • nie jest nim dostarczanie, czy wymiana samych dokumentów. • Jeżeli faktury (lub inne dowody) nie dokumentują rzeczywistych transakcji między podmiotami, to nie mogą one stanowić podstawy do zaliczenia wynikających z nich wydatków do kosztów uzyskania przychodów. • nie ma znaczenia z punktu widzenia przywołanych uregulowań podatkowych to, czy podatnik w sposób zawiniony (...) czy też niezawiniony dokonywał rozliczenia kosztów uzyskania przychodów na podstawie tzw. 'pustych faktur'. Istotny jest jedynie fakt, że faktury te nie odzwierciedlają faktycznych transakcji...

Skład orzekający

Sławomir Fularski

przewodniczący

Cezary Kosterna

członek

Justyna Mazur

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów w przypadku transakcji fikcyjnych oraz zastosowanie art. 15 ust. 4 updop, a także kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów updop w kontekście fikcyjnych transakcji. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii podatkowej związanej z fikcyjnymi transakcjami i kosztami uzyskania przychodów, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Sądowe rozstrzygnięcie w tej materii ma dużą wartość praktyczną.

Fikcyjne faktury i koszty uzyskania przychodów – jak sąd rozstrzygnął spór o ponad 5 milionów złotych?

Dane finansowe

WPS: 2 280 732 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst