Orzeczenie · 2022-02-24

VIII SA/WA 982/21

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2022-02-24
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITprzedawnieniezawieszenie biegu terminupostępowanie karne skarbowedoręczenie zastępczeuchwała NSAkontrola podatkowazobowiązanie podatkowe

Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok dla K. Ż. i jej zmarłego męża M. Ż. Organy podatkowe ustaliły zobowiązanie w wysokości 43 587 zł, argumentując, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego. Kwestia skuteczności doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia oraz ewentualny instrumentalny charakter wszczęcia postępowania karnego skarbowego były przedmiotem wieloletniego sporu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę po raz kolejny, uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sąd uznał, że organ podatkowy nie zbadał wystarczająco, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało na celu jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia, czy też rzeczywiste ściganie przestępstwa. Brak takiej oceny, w świetle najnowszych uchwał NSA, stanowił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że organy podatkowe i sądy administracyjne są zobowiązane do badania nie tylko formalnych przesłanek zawieszenia biegu terminu przedawnienia, ale także materialnego aspektu wszczęcia postępowania karnego skarbowego, aby zapewnić zgodność z zasadami konstytucyjnymi i praworządności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w związku z postępowaniem karnym skarbowym, w szczególności w kontekście uchwały NSA I FPS 1/21.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe jest badanie instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Wymaga analizy akt postępowania karnego skarbowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, które nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, skutkuje zawieszeniem biegu tego terminu, jeśli postępowanie to miało charakter instrumentalny i służyło jedynie przedłużeniu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wszczęcie postępowania karnego skarbowego może zawiesić bieg terminu przedawnienia, ale organ podatkowy musi wykazać, że postępowanie to nie miało charakteru instrumentalnego i służyło rzeczywistemu ściganiu przestępstwa, a nie tylko zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Brak takiej oceny przez organ prowadzi do uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ podatkowy nie zbadał wystarczająco, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało na celu jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia, czy też rzeczywiste ściganie przestępstwa. Brak takiej oceny, w świetle uchwały NSA, stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Czy doręczenie zastępcze zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, dokonane na adres zamieszkania podatnika, jest skuteczne, gdy podatnik był reprezentowany przez pełnomocnika, a jego małżonka nie była upoważniona do odbioru korespondencji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Skuteczność doręczenia zastępczego w takiej sytuacji wymaga dokładnego zbadania, czy doręczenie powinno być skierowane do pełnomocnika, a także czy spełnione zostały przesłanki do zastosowania doręczenia zastępczego (niemożność doręczenia w trybie art. 148 i 149 Op). W tej sprawie WSA wskazał na potrzebę ponownego zbadania tej kwestii.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy podatkowe nie zbadały wystarczająco skuteczności doręczenia zastępczego zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, w tym wpływu pisma małżonki skarżącego na prawidłowość doręczenia oraz czy doręczenie powinno być dokonane do pełnomocnika.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. z dnia 10 lutego 2017 r.

Przepisy (16)

Główne

Op art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku ze wszczęciem postępowania o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe.

Op art. 70c

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe i zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

ppsa art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

ppsa art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

Op art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Op art. 148 § 3

Ordynacja podatkowa

Możliwość doręczenia pisma w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.

Op art. 150 § 1

Ordynacja podatkowa

Doręczenie zastępcze w przypadku niemożności doręczenia w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub w art. 149 Op.

Op art. 150 § 2

Ordynacja podatkowa

Skuteczność doręczenia zastępczego w przypadku niepodjęcia korespondencji.

ppsa art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu i organów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.

ppsa art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

ppsa art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

k.k.s. art. 56 § 2

Kodeks karny skarbowy

Naruszenie przepisów o rachunkowości.

k.k.s. art. 61 § 1

Kodeks karny skarbowy

Nierzetelne prowadzenie ksiąg rachunkowych.

k.k.s. art. 62 § 2

Kodeks karny skarbowy

Podanie nieprawdy w deklaracji podatkowej.

k.k.s. art. 80a § 1

Kodeks karny skarbowy

Podanie nieprawdy w informacji podsumowującej.

k.k.s. art. 83 § 1

Kodeks karny skarbowy

Utrudnianie przeprowadzenia czynności sprawdzających.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 187 § 1 w zw. z art. 122 i art. 148 § 3 Op przez nienależyte rozważenie, czy na podstawie art. 70 § 6 Op, w związku z zawiadomieniem w trybie art. 70 c Op o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia z dniem 13 grudnia 2013 r. w niniejszej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w zakresie zaliczek na podatek dochodowy wymagalnych w 2008 r.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych w zakresie wysokości przychodów.

Godne uwagi sformułowania

brak instrumentalności wszczęcia takiego postępowania przez organ karnoskarbowy • nie można nie krytycznie przyjmować wszczęcia postępowania karnoskarbowego, biorąc pod uwagę wyłącznie jego aspekt formalny, nie bacząc na aspekt materialny i konsekwencje w stosunku do podatnika.

Skład orzekający

Renata Nawrot

przewodniczący

Leszek Kobylski

sędzia

Iwona Owsińska-Gwiazda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w związku z postępowaniem karnym skarbowym, w szczególności w kontekście uchwały NSA I FPS 1/21."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe jest badanie instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Wymaga analizy akt postępowania karnego skarbowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje złożoność przepisów o przedawnieniu podatkowym i ich powiązanie z postępowaniem karnym skarbowym, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej i podatkowej. Długotrwały proces sądowy dodaje jej dramatyzmu.

Przedawnienie podatkowe: Czy postępowanie karne skarbowe zawsze zawiesza bieg terminu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst