VIII SA/Wa 969/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi Ł.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 rok. Spór dotyczył kwalifikacji czynności prawnej polegającej na przeniesieniu przez skarżącego własności nieruchomości (lokalu niemieszkalnego oraz gruntu z budynkiem) na rzecz spółki, która była wierzycielem z tytułu umowy pożyczki, w celu zwolnienia się z długu. Organy podatkowe uznały tę czynność za odpłatne zbycie nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) i c) ustawy o PIT, podlegające 19% podatkowi dochodowemu, ponieważ skarżący nabył te nieruchomości w drodze darowizny w grudniu 2016 r., a przeniósł ich własność w marcu 2017 r., czyli przed upływem 5 lat od końca roku nabycia. Skarżący argumentował, że przeniesienie własności w ramach świadczenia w miejsce wykonania (datio in solutum) nie stanowi odpłatnego zbycia, gdyż nie uzyskuje on żadnego przysporzenia majątkowego, a jedynie zmniejsza swoje pasywa. Sąd administracyjny, odwołując się do utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielił stanowisko skarżącego. Stwierdził, że czynność datio in solutum, polegająca na przeniesieniu własności nieruchomości w celu zwolnienia z długu, nie jest odpłatnym zbyciem w rozumieniu przepisów ustawy o PIT, ponieważ nie towarzyszy jej świadczenie wzajemne i brak jest przysporzenia majątkowego po stronie przenoszącego własność. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także umorzył postępowanie podatkowe, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że świadczenie w miejsce wykonania (datio in solutum) nie jest odpłatnym zbyciem nieruchomości w rozumieniu ustawy o PIT, co jest istotne dla podatników dokonujących takich transakcji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przeniesienia własności nieruchomości w celu zwolnienia z długu pożyczkowego i opiera się na utrwalonym orzecznictwie NSA. Może nie mieć zastosowania w innych formach zbycia nieruchomości.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przeniesienie prawa własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu (datio in solutum) stanowi odpłatne zbycie nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) i c) ustawy o PIT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przeniesienie prawa własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu (datio in solutum) nie stanowi odpłatnego zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) i c) ustawy o PIT.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na dominujące orzecznictwo NSA, uznał, że czynność datio in solutum nie jest odpłatnym zbyciem, ponieważ nie towarzyszy jej świadczenie wzajemne i brak jest przysporzenia majątkowego po stronie przenoszącego własność. Zmniejszenie pasywów nie jest traktowane jako przychód w tym kontekście.
Przepisy (9)
Główne
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Organy podatkowe interpretowały pojęcie 'odpłatnego zbycia' szeroko, obejmując nim także datio in solutum. Sąd uznał tę interpretację za błędną.
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8 lit. c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Analogicznie do lit. a, dotyczy prawa wieczystego użytkowania gruntów.
u.p.d.o.f. art. 30e § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa stawkę podatku (19%) od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja przychodu, którą organy próbowały rozszerzyć na zmniejszenie pasywów.
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja przychodu, którą organy próbowały rozszerzyć na zmniejszenie pasywów.
k.c. art. 453
Kodeks cywilny
Reguluje instytucję świadczenia w miejsce wykonania (datio in solutum).
Op art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Podstawa utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.
Op art. 120
Ordynacja podatkowa
Zarzut naruszenia przez organy podatkowe.
Op art. 2a
Ordynacja podatkowa
Zarzut naruszenia przez organy podatkowe (zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przeniesienie własności nieruchomości w ramach datio in solutum nie stanowi odpłatnego zbycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) i c) updof, ponieważ nie towarzyszy mu świadczenie wzajemne i brak jest przysporzenia majątkowego po stronie zbywcy.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe uznały, że datio in solutum jest formą odpłatnego zbycia, a zmniejszenie pasywów skarżącego stanowi przysporzenie majątkowe podlegające opodatkowaniu.
Godne uwagi sformułowania
pod pojęciem 'odpłatnego zbycia' na tle art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a updof należy rozumieć każdą formę przeniesienia własności nieruchomości za korzyść majątkową. • Płatność bowiem nie musi mieć charakteru pieniężnego w postaci konkretnego przepływu gotówkowego, może oznaczać także uzyskanie świadczenia wzajemnego w postaci zapłaty w naturze (otrzymanie w zamian innych rzeczy lub praw), działania, zaniechania lub znoszenia. • pod pojęciem przychodu nie należy rozumieć wyłącznie zapłaty w pieniądzu (zwiększenie aktywów) - przychodem może być również zwolnienie z długu czy potrącenie wzajemnych, wymagalnych wierzytelności (zmniejszenie pasywów). • czynność prawna w postaci świadczenia w miejsce wykonania (datio in solutum) nie stanowi odpłatnego zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 updof i co za tym idzie nie powoduje powstania obowiązku podatkowego z tytułu uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości.
Skład orzekający
Justyna Mazur
przewodniczący sprawozdawca
Iwona Owsińska-Gwiazda
członek
Iwona Szymanowicz-Nowak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że świadczenie w miejsce wykonania (datio in solutum) nie jest odpłatnym zbyciem nieruchomości w rozumieniu ustawy o PIT, co jest istotne dla podatników dokonujących takich transakcji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przeniesienia własności nieruchomości w celu zwolnienia z długu pożyczkowego i opiera się na utrwalonym orzecznictwie NSA. Może nie mieć zastosowania w innych formach zbycia nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego związanego z nietypowymi transakcjami nieruchomościowymi i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście cywilnoprawnych instytucji, takich jak datio in solutum.
“Czy oddanie nieruchomości za dług to podatek? Sąd wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 812 117,94 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.