VIII SA/WA 95/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę podatniczki, uznając zwrot nakładów na remont lokalu za czynność podlegającą VAT oraz obowiązek wykazania kasy fiskalnej w remanencie likwidacyjnym.
Podatniczka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła jej zobowiązanie w VAT za październik 2005 r. Zarzuty dotyczyły opodatkowania zwrotu nakładów na remont wynajmowanego lokalu oraz obowiązku wykazania kasy fiskalnej w remanencie likwidacyjnym. Sąd uznał, że zwrot nakładów stanowił odpłatne świadczenie usług podlegające VAT, a kasa fiskalna, mimo odczytu pamięci, nadal była towarem podlegającym spisowi z natury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik 2005 r. Spór dotyczył dwóch kwestii: opodatkowania zwrotu nakładów poniesionych na remont wynajmowanego lokalu oraz obowiązku wykazania kasy fiskalnej w remanencie likwidacyjnym po zaprzestaniu działalności. Skarżąca argumentowała, że zwrot nakładów stanowił odszkodowanie, a kasa fiskalna po odczycie pamięci nie była już środkiem trwałym. Sąd, powołując się na przepisy ustawy o VAT i orzecznictwo ETS, uznał, że zwrot nakładów był odpłatnym świadczeniem usług podlegającym opodatkowaniu. Podkreślono, że istniał bezpośredni związek między otrzymaną kwotą a poczynionymi nakładami, co stanowiło świadczenie wzajemne. W kwestii kasy fiskalnej, Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 14 ustawy o VAT, towary nabyte, które nie były przedmiotem dostawy, podlegają opodatkowaniu w przypadku zaprzestania działalności, jeśli przysługiwało do nich prawo do odliczenia VAT naliczonego. Sąd uznał, że kasa fiskalna, nawet po odczycie pamięci, stanowiła towar podlegający spisowi z natury, a jej niewykazanie skutkowało zaniżeniem zobowiązania podatkowego. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zwrot nakładów stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT.
Uzasadnienie
Zwrot nakładów jest świadczeniem wzajemnym za ulepszenie lokalu, które nie jest dostawą towarów, a zatem mieści się w definicji świadczenia usług zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Istnieje bezpośredni związek między otrzymaną kwotą a poczynionymi nakładami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
ustawa o VAT art. 5 § ust. 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 14
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 14 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 14 § ust. 4
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 14 § ust. 8
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 14 § ust. 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 207
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 21 § § 1 pkt 1 i § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 23 § § 1 i § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 53 § § 3 i § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 233
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
ustawa o VAT art. 29 § ust. 10
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 96 § ust. 6
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 99 § ust. 12
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 109 § ust. 4
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 7
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 19 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 2 § pkt 6
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 15
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zwrot nakładów na remont lokalu stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT. Kasa fiskalna, nawet po odczycie pamięci, jest towarem podlegającym opodatkowaniu w remanencie likwidacyjnym.
Odrzucone argumenty
Zwrot nakładów stanowił odszkodowanie, a nie świadczenie usług. Kasa fiskalna po odczycie pamięci nie jest już środkiem trwałym i nie podlega remanentowi. Opodatkowanie kasy fiskalnej prowadzi do podwójnego opodatkowania i narusza zasadę neutralności VAT.
Godne uwagi sformułowania
zwrot nakładów jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług utożsamianie przez stronę pojęcia zwrotu poczynionych nakładów z odszkodowaniem nie znajduje uzasadnienia w ustalonym stanie faktycznym podstawą opodatkowania jest obrót nie ujęła kwoty podatku należnego z tytułu zwrotu poniesionych nakładów na remont sklepu nie wykazała kasy rejestrującej w spisie z natury nieujęcie w nim kwot podatku należnego wynikającego z zakupu kasy fiskalnej naruszyła powołane przepisy zwrot nakładów poczynionych w obcym środku trwałym, jako czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nieujęcie w spisie z natury na dzień zakończenia działalności gospodarczej, pozostałej na stanie kasy fiskalnej oraz nieujęcie w nim kwot podatku należnego stanowiło w konsekwencji zaniżenie zobowiązania w podatku od towarów i usług każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem będącym świadczeniem wzajemnym odpłatne przeniesienie przez skarżącą poniesionych przez nią nakładów na rzecz wynajmującego uznały za czynność opodatkowaną VAT urządzenie to w ocenie skarżącej po odczytaniu pamięci fiskalnej, nie było już kasą rejestrującą, a tym samym środkiem trwałym zdatnym do użytku zasada neutralności podatkowej podatku od towarów i usług
Skład orzekający
Wojciech Mazur
przewodniczący sprawozdawca
Marek Wroczyński
sędzia
Artur Kot
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania VAT zwrotu nakładów na remont lokalu oraz kasy fiskalnej w remanencie likwidacyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2007 roku. Może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych i orzeczniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnych zagadnień podatkowych związanych z zakończeniem działalności gospodarczej i rozliczeniami VAT, co jest interesujące dla przedsiębiorców i księgowych.
“Czy zwrot za remont lokalu i stara kasa fiskalna to VAT? WSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 95/07 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-01-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Artur Kot Marek Wroczyński Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Anna Oleksiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] w przedmiocie określenia wielkości zobowiązania podatkowego od towaru i usług za miesiąc październik 2005r. oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. znak [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. działając na podstawie przepisów art. 207, art. 21 §1 pkt 1 i § 3, art. 23 § 1 i § 4, art. 53 § 3 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) powoływanej dalej jako Ordynacja podatkowa, oraz art. 5 ust. 1 i ust. 3, art. 14, art. 29 ust. 10, art. 96 ust. 6, art. 99 ust. 12, art. 109 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. z 2004r. nr 54, poz. 535 ze zm.) powoływanej dalej jako ustawa o VAT określił dla B.M.. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2005 roku w kwocie – [...] zł. Organ wyjaśnił, ze w toku przeprowadzonej kontroli podatkowej ustalono, że w okresie od dnia [...].10.2003 r. do [...].10.2005 r. B. M. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie handlu detalicznego artykułami chemicznymi i gospodarstwa domowego. Będąc podatnikiem podatku od towarów i usług w/w składała deklaracje VAT–7 za okresy miesięczne. Ostatnią deklarację VAT–7 złożyła za miesiąc październik 2005r. Na dzień zakończenia działalności tj. na dzień [...] października 2005 r. B.M. sporządziła remanent likwidacyjny oraz zawiadomiła organ skarbowy o sporządzonym spisie. Według sporządzonego spisu stan towarów na dzień zakończenia działalności wynosił "0". Jak ustalono w wyniku przeprowadzonej u podatnika kontroli podatkowej – na dzień zaprzestania prowadzenia działalności pozostała kasa fiskalna [...] zakupiona w dniu [...] października 2003r. za kwotę netto [...] zł., podatek naliczony ( odliczony w deklaracji VAT ) stanowił wartość [...] zł. Kasa fiskalna nie została ujęta w spisie z natury na dzień likwidacji działalności. Dodatkowo organ podatkowy stwierdził, że w przedstawionej przez podatnika ewidencji środków trwałych widnieje na stanie inwestycja w obcych środkach trwałych tj. remont sklepu wg wartości początkowej na dzień 31 grudnia 2003 r. – [...] zł. Na podstawie rejestru zakupów inwestycyjnych stwierdzono, że z tytułu inwestowania w obcy środek trwały podatnik poniósł wydatki na kwotę netto [...] zł oraz dokonał zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony związany z tymi zakupami na kwotę [...] zł. W okresie prowadzenia działalności -miesięcznie, do dnia likwidacji działalności podatnik dokonywał odpisów amortyzacyjnych od w/w inwestycji. Ponadto organ ustalił, że podatnik prowadząc działalność gospodarczą w lokalu wynajętym od T. G. dokonał w nim remontu w zakresie wymiany drzwi, okien, podłogi, wykonania ścianki działowej, łazienki, zainstalowania centralnego ogrzewania. Na koniec działalności nastąpiło przeniesienie poniesionych nakładów na rzecz właścicielki lokalu. W miesiącu październiku 2005r. wypłaciła ona B. M. kwotę [...] zł. tytułem częściowego zwrotu kosztów poniesionych na remont lokalu, w którym prowadzona była działalność. Otrzymanej kwoty za poniesione nakłady inwestycyjne w obcym środku trwałym podatniczka nie zaewidencjonowała w ewidencji sprzedaży, nie uwzględniła jej również w deklaracji VAT za miesiąc październik 2005r. W związku z tym, że w złożonej deklaracji VAT-7 za miesiąc październik 2005r. skarżąca nie zadeklarowała podatku od pozostałej kasy fiskalnej oraz podatku od otrzymanej tytułem poniesionych nakładów kwoty [...] zł tym samym zaniżyła kwotę zobowiązania podatkowego o [...] zł. Decyzją z dnia [...] lipca 2006r. znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W] po rozpoznaniu odwołania B. M., powołując w podstawie rozstrzygnięcia art. 233 Ordynacji podatkowej oraz art. 8 ust. 1, art. 14 i art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, utrzymał w mocy wymienioną na wstępie decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji w trakcie postępowania podatkowego. W odniesieniu do kwestii zwrotu nakładów poniesionych przez stronę na remont sklepu organ odwoławczy powołując się na treść przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o VAT stwierdził, że ustawodawca dla potrzeb podatku od towarów i usług pod pojęciem "świadczenia usług" rozumie każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT. Z brzmienia tych przepisów organ wywiódł, iż zwrot nakładów jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, natomiast utożsamianie przez stronę pojęcia zwrotu poczynionych nakładów z odszkodowaniem nie znajduje uzasadnienia w ustalonym stanie faktycznym. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest obrót. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Wobec tego, że B. M. w deklaracji VAT – 7 za miesiąc październik 2005 r. nie ujęła kwoty podatku należnego z tytułu zwrotu poniesionych nakładów na remont sklepu, w ocenie organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. zasadnie stwierdził, że czynność ta jako podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, winna zostać ujęta w ewidencji sprzedaży oraz deklaracji VAT – 7 za październik 2005 r. Odnosząc się w dalszej części uzasadnienia decyzji, do kwestii niewykazania przez stronę w sporządzonym spisie z natury, kasy rejestrującej oraz nieujęcia w nim kwot podatku należnego wynikającego z tytułu zakupu kasy fiskalnej, organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku zaprzestania przez podatnika będącego osobą fizyczną, wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Stosownie natomiast do art. 14 ust. 4 przepisy ust. 1 i 3 stosuje się do towarów, w stosunku, do których przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Z kolei art. 14 ust. 8 ustawy o VAT przewiduje, że podstawą opodatkowania jest wartość towarów podlegających spisowi z natury, ustalona zgodnie z art. 29 ust. 10 tej ustawy. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że B. M. poprzez niewykazanie kasy rejestrującej w spisie z natury oraz nieujęcie w nim kwot podatku należnego wynikającego z zakupu kasy fiskalnej naruszyła powołane przepisy oraz zaniżyła podatek należny za miesiąc październik 2005 r., a tym samym zaniżyła zobowiązanie w podatku od towarów i usług za ten miesiąc W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B.M. zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa i błędną interpretację przepisów podatkowych, wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżącej błędna i nieuprawniona interpretacja przepisów dotyczy przede wszystkim remanentu likwidacyjnego, tj. zasadności objęcia tym spisem kasy fiskalnej po dokonaniu odczytu pamięci fiskalnej, a tym samym pozbawienia tej kasy podstawowego jej elementu, jakim jest moduł. Powołując się na treść art. 5 i art. 14 ustawy o VAT skarżąca wskazała, że przepisy te wyraźnie wskazują na podział towarów podlegających opodatkowaniu na dwie grupy. Pierwszą grupę stanowią "towary własnej produkcji", a drugą "towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy". Zdaniem skarżącej tak zbudowanej konstrukcji prawnej nie można zastosować do opodatkowania środków trwałych, będących w posiadaniu podatnika na dzień zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu z uwagi na to, że po dokonaniu odczytu zawartości pamięci fiskalnej, nie jest ona już środkiem trwałym, zdatnym do użytku oraz nie spełnia wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 4 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 108, poz. 948 ze zm.) w sprawie kryteriów stosowania kas przez podatników. Kasa taka w ocenie skarżącej nie powinna podlegać ujęciu w remanencie, gdyż nie może być odsprzedana w takim charakterze, w jakim została zakupiona. Skarżąca wyraziła pogląd, że w przypadku środków trwałych, które były wykorzystywane w działalności gospodarczej podatnika, ujecie ich w remanencie likwidacyjnym i opodatkowanie może budzić wątpliwości, czy w takim wypadku nie ma miejsca podwójne obciążenie ciężarem podatku, stałoby to, bowiem w sprzeczności z zasadą neutralności podatkowej podatku od towarów i usług. W dalszej kolejności B. M. wskazała, że błędna i nieuprawniona interpretacja przepisów dotyczy również zasadności opodatkowania kwoty [...] zł, które otrzymała od właścicielki wynajmowanego lokalu tytułem odszkodowania za poniesione nakłady na remont lokalu i skrócenie okresu jego wynajmu. Zdaniem skarżącej otrzymanie zwrotu poniesionych nakładów na lokal, jako odszkodowanie za opróżnienie go zanim inwestycja została zamortyzowana nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie było to, bowiem wbrew twierdzeniom organu odpłatne przeniesienie przez najemcę poniesionych nakładów na rzecz wynajmującego, ponieważ zgodnie z umową stanowiły one własność właściciela lokalu i w przypadku rozwiązania umowy była ona zobowiązana do oddania lokalu w stanie nadającym się do użytkowania. Przywrócenie stanu lokalu sprzed remontu było niemożliwe ze względu na zakres dokonanych zmian. Art. 8 ust. 1 ustawy o VAT nie ma zastosowania, ponieważ nie było to świadczenie w rozumieniu tego przepisu. Skarżąca twierdzi ponadto, że zaskarżona decyzja zawiera rozstrzygnięcia wzajemnie się wykluczające. Jeżeli organ podatkowy uznaje zwrot poniesionych nakładów za czynność podlegającą opodatkowaniu, to w związku z likwidacją działalności gospodarczej nie była zobowiązana do sporządzenia remanentu likwidacyjnego, a zatem nie była zobowiązana wykazać w nim kasy rejestrującej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega, zatem zgodność decyzji zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądowa ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie podnoszone są dwie kwestie tj. zakwalifikowanie przez organy podatkowe zwrotu nakładów (poniesionych na remont) poczynionych w obcym środku trwałym, jako czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, którą należało ująć w ewidencji sprzedaży oraz ustalenie, że nieujęcie w spisie z natury na dzień zakończenia działalności gospodarczej, pozostałej na stanie kasy fiskalnej oraz nieujęcie w nim kwot podatku należnego stanowiło w konsekwencji zaniżenie zobowiązania w podatku od towarów i usług. W celu rozstrzygnięcia pierwszej ze spornych kwestii rozważenia wymaga, czy wydatki poniesione na remont lokalu, który skarżąca wynajmowała dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej i które to wydatki uznała za środek trwały, od którego dokonywała odpisów amortyzacyjnych w okresie jej prowadzenia, nie mogą jak tego chce skarżąca stanowić rodzaj odszkodowania za poniesione nakłady i skrócenie okresu wynajmu tegoż lokalu. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Pozostający z tym przepisem w merytorycznym związku art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przewiduje, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: 1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; 2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; 3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa. Z niekwestionowanego przez strony stanu faktycznego wynika, że skarżąca otrzymała (jak sama twierdzi wynegocjowała) od właścicielki lokalu świadczenie pieniężne w zamian za poczynione wcześniej nakłady w postaci wymiany drzwi, okien, podłogi, wykonania ścianki działowej, łazienki, zainstalowania centralnego ogrzewania. W chwili rozliczenia poniesionych nakładów – w związku z rozwiązaniem umowy najmu – właścicielka lokalu stała się beneficjentem działań skarżącej w zakresie ulepszenia lokalu, skarżąca zaś otrzymała w zamian swego rodzaju ekwiwalent pieniężny za wyświadczoną w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT usługę. Podkreślić należy, że dostawa towarów i świadczenie usług, podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie. W ustawie o podatku od towarów i usług nie określono expressis verbis co należy rozumieć pod pojęciem odpłatności (wynagrodzenia), które powoduje, że dostawa towarów lub świadczenie usług stają się czynnościami opodatkowanymi VAT. Ponieważ i na gruncie VI Dyrektywy Rady Unii Europejskiej z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, (Dz.U. UE L 77.145.1 ze zm.) nie zdefiniowano tego pojęcia, dla jego sprecyzowania można odwołać się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w którym przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem będącym świadczeniem wzajemnym, dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia ( świadczenia wzajemnego). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usług. Bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje wówczas, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść na rzecz dostawcy towaru lub świadczącego usługę i jeżeli świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności (orzeczenie ETS z 8.03.1988 r. w sprawie 102/86). Sąd Najwyższy wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że sposób rozliczenia się przez strony umowy najmu w związku z nakładami poczynionymi przez najemcę na rzecz najętą, pozostawiony jest, w ramach swobody zawierania umów, woli stron, chyba, że ze względu na treść lub cel umowa w tym przedmiocie sprzeciwiałaby się właściwości (naturze) stosunku najmu, ustawie lub zasadom współżycia społecznego (por. wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2005 r. Sygn. akt II CK 565/04 nr LEX 175985). Ze znajdującej się w aktach sprawy umowy najmu wynika, że po jej rozwiązaniu najemcy przysługiwało prawo zwrotu nakładów poniesionych na lokal w okresie trwania umowy. Przysługiwało mu również prawo zdemontowania urządzeń, które zostały przez niego zamontowane. Z uwagi jednak na zakres dokonanych zmian niemożliwe było przywrócenie stanu lokalu sprzed remontu. Z tego względu B.M. na koniec działalności przeniosła poczynione nakłady na rzecz właścicielki lokalu, otrzymując w zamian częściowy zwrot poniesionych kosztów. Słusznie, zatem w ocenie Sądu organy podatkowe odpłatne przeniesienie przez skarżącą poniesionych przez nią nakładów na rzecz wynajmującego uznały za czynność opodatkowaną VAT, gdyż zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej i prawnej, które nie stanowi dostawy towarów jest świadczeniem usług. Odnosząc się w dalszej części rozważań do drugiej z podniesionych w skardze kwestii stwierdzić należy, że okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest, iż B. M. na dzień likwidacji działalności gospodarczej sporządziła spis z natury, w którym stan remanentowy podała w wysokości "0". Niesporne jest również to, że na ten dzień posiadała kasę fiskalną zakupioną na podstawie faktury VAT nr [...], której nie uwzględniła w tymże spisie, bowiem jak wynika z treści skargi urządzenie to w ocenie skarżącej po odczytaniu pamięci fiskalnej, nie było już kasą rejestrującą, a tym samym środkiem trwałym zdatnym do użytku. Z takim stanowiskiem zdaniem Sądu nie sposób się zgodzić, bowiem pozostaje ono w oczywistej sprzeczności z treścią art. 14 ust.1 pkt 2 ustawy o VAT, który przewiduje, że opodatkowaniu podatkiem podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku zaprzestania przez podatnika, o którym mowa w art. 15, będącego osobą fizyczną wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, obowiązanego, na podstawie art. 96 ust. 6, do zgłoszenia zaprzestania działalności, naczelnikowi urzędu skarbowego. Powyższy przepis stosuje się do towarów, w stosunku, do których przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (art. 14 ust.4). Natomiast art. 2 pkt 6 ustawy o VAT stanowi, że przez towary rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. W rozumieniu, zatem tego przepisu towary podzielono na takie, które zostały wytworzone przez podatnika i takie, które zostały przez niego nabyte. W obydwu tych grupach, co słusznie zauważa organ mieszczą się towary, które stanowią środki obrotowe oraz towary, które zostały przez podatnika zaliczone do środków trwałych. Na podstawie art. 14 ust. 5 ustawy o VAT podatnicy są obowiązani sporządzić spis z natury towarów na dzień rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. W myśl ust. 8 tego przepisu, podstawą opodatkowania jest wartość towarów podlegających spisowi z natury ustalona zgodnie z art. 29 ust. 10 ustawy o VAT, tj. według ceny nabycia towarów, a gdy cena nabycia nie istnieje, koszt wytworzenia określony w momencie dostawy tych towarów. Skarżąca wprawdzie zdaje się nie kwestionować, co do zasady obowiązku opodatkowania towaru, jeżeli nie był on przedmiotem dostawy. Jednakże jej zdaniem tak zbudowanej konstrukcji prawnej nie można zastosować do opodatkowania środka trwałego - w tym przypadku kasy rejestrującej, po dokonaniu odczytu zawartości jej pamięci, bowiem nie jest już ona środkiem trwały zdatnym do użytku. Tymczasem cytowane wyżej przepisy art. 14 ustawy o VAT nie przewidują żadnych wyjątków dla towarów o niewielkiej wartości użytkowej. Skoro, zatem skarżąca nie zbyła pozostałej kasy fiskalnej, ani tez jej nie ze złomowała była obowiązana w świetle wymienionych wyżej przepisów do ujęcia jej w spisie z natury na dzień zakończenia działalności gospodarczej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia neutralności podatkowej podatku od towarów i usług, stwierdzić należy, że zasada ta dla podatnika tego podatku wyraża się tym, że poprzez realizację prawa do odliczenia podatku naliczonego, podatnik nie ponosi faktycznie ciężaru tego podatku. Oznacza to, że VAT nie powinien obciążać podatników uczestniczących w obrocie towarami i usługami, którzy nie są ich ostatecznymi odbiorcami, gdyż ciężarem tego podatku powinien być obciążony ostateczny ich beneficjent, czyli korzystający będący ostatnim ogniwem tego obrotu. Przejawem przestrzegania zasady neutralności VAT i jego charakteru jako podatku od konsumpcji jest konieczność opodatkowania towarów, co, do których podatnik zaprzestający prowadzenia działalności gospodarczej, skorzystał z prawa do odliczenia podatku przy ich nabyciu. W takim przypadku następuje zrównanie pozycji byłego podatnika, który nabytych towarów nie wykorzystał w opodatkowanej działalności gospodarczej, z pozycją ostatecznego konsumenta, który musi ponieść ciężar podatku zawartego w cenie nabytych towarów. Powyższe oznacza, iż ciężar przedmiotowego podatku w niniejszej sprawie ponosi skarżąca, tym bardziej, że dokonała ona zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony w związku z zaliczeniem nakładów jako inwestycji w obcych środkach trwałych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI