Orzeczenie · 2023-03-22

VIII SA/Wa 935/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2023-03-22
NSApodatkoweWysokawsa
VATodliczenie podatku naliczonegofakturypuste fakturyoszustwo podatkowegranulat złotatermin przedawnieniapostępowanie karne skarboweprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczące podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2012 roku. Sprawa dotyczyła prawa skarżącego do odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktur dokumentujących zakup granulatu złota od spółek, które zdaniem organów podatkowych, nie mogły dokonać takiej sprzedaży. Organy podatkowe odmówiły prawa do odliczenia, uznając faktury za 'puste' i twierdząc, że skarżący świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym, powołując się na materiały z postępowań karnych oraz powiązania rodzinne między uczestnikami transakcji. Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 153 ppsa, art. 122 Op, art. 187 § 1 i § 2 Op oraz art. 191 Op. Sąd stwierdził, że organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, czy skarżący w ogóle nie nabył towaru, czy też czy wiedział lub powinien był wiedzieć o nielegalnym pochodzeniu towaru. Dodatkowo, sąd zakwestionował sposób, w jaki organy podatkowe zastosowały przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, wskazując na brak pełnej oceny instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego zgodnie z uchwałą NSA I FPS 1/21. W związku z tym, Sąd uchylił obie decyzje w części dotyczącej spornych okresów rozliczeniowych i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie standardów dowodowych dla organów podatkowych w sprawach dotyczących odliczenia VAT od 'pustych faktur', znaczenie należytej staranności podatnika, ocena instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego obrotu granulatem złota, ale zasady dowodowe i proceduralne mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy podatkowe wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że podatnik nie nabył towaru objętego fakturą lub że towar pochodził z nielegalnego obrotu, o czym podatnik powinien był wiedzieć?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy podatkowe nie wykazały tego w sposób wystarczający, naruszając przepisy postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie udowodniły braku nabycia towaru ani jego nielegalnego pochodzenia, ani też świadomości podatnika w tym zakresie, opierając się głównie na powiązaniach rodzinnych i materiałach z postępowań karnych.

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter instrumentalny w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że brak jest pełnej oceny tej kwestii przez organy, co może świadczyć o naruszeniu przepisów.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na brak wystarczających wyjaśnień organów dotyczących przyczyn opóźnień w postępowaniu karnym skarbowym oraz na brak pełnej analizy instrumentalności wszczęcia postępowania zgodnie z uchwałą NSA I FPS 1/21.

Czy organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego, w szczególności art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy błędnie zastosowały przepis, odmawiając prawa do odliczenia bez wystarczających dowodów.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że odmowa prawa do odliczenia wymagała udowodnienia przez organy braku nabycia towaru lub jego nielegalnego pochodzenia oraz świadomości podatnika, czego organy nie uczyniły.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone w części dotyczącej okresów rozliczeniowych września i października 2012 roku.

Przepisy (9)

Główne

ppsa art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy.

ppsa art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie prawomocne wiąże strony, organy i sądy.

ustawa o VAT art. 86 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.

Op art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe.

Op art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zawiadomienie podatnika o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe.

Pomocnicze

Op art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek ustalenia przez organ podatkowy całokształtu stanu faktycznego.

Op art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Op art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący nie nabył towaru lub wiedział o jego nielegalnym pochodzeniu. • Brak pełnej oceny instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy podatkowe.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe prawidłowo odmówiły prawa do odliczenia VAT z uwagi na 'puste faktury' i świadome uczestnictwo w oszustwie podatkowym.

Godne uwagi sformułowania

organy podatkowe powinny udowodnić, że podatnik towaru objętego zakwestionowaną fakturą w ogóle nie nabył, lub udowodnić, że nawet jeśli towar fizycznie nabył, to pochodził on spoza legalnego, opodatkowanego obrotu, o czym podatnik przykładając staranność wymaganą od osoby prowadzącej działalność gospodarczą powinien był wiedzieć. • brak jest pełnej oceny instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • nie wykazały, że skarżący w ogóle nie nabył wykazanego w zakwestionowanych fakturach granulatu złota, ani też nie wykazały, że w przypadku nabycia tego złota z nielegalnych źródeł wiedział, lub powinien był wiedzieć, że towar ten pochodzi z nielegalnych źródeł.

Skład orzekający

Justyna Mazur

przewodniczący sprawozdawca

Cezary Kosterna

sędzia

Iwona Owsińska-Gwiazda

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie standardów dowodowych dla organów podatkowych w sprawach dotyczących odliczenia VAT od 'pustych faktur', znaczenie należytej staranności podatnika, ocena instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego obrotu granulatem złota, ale zasady dowodowe i proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy oszustwa podatkowego na dużą skalę z wykorzystaniem 'pustych faktur' i granulatu złota, a także skomplikowanych kwestii proceduralnych związanych z przedawnieniem i postępowaniem karnym skarbowym. Pokazuje, jak ważne jest udowodnienie winy przez organy i jakie są standardy dowodowe.

Sąd uchyla decyzje VAT: Czy organy podatkowe zbyt pochopnie oskarżają o oszustwo?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst