VIII SA/Wa 920/22

VIII SA/Wa 920/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Justyna Mazur
Sławomir Fularski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne
Akta stanu cywilnego
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1681
art. 2 ust. 6, art. 45 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi B. A. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 września 2022 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania aktu zgonu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] września 2022 r. Wojewoda [...] (dalej jako "Wojewoda" lub "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej jako "Kpa") w związku z art. 2 ust. 6 i art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1681, dalej jako "ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego" lub "p.a.s.c."), po rozpatrzeniu odwołania B. A. od decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w N. [...] (dalej jako "organ I instancji") z [...] sierpnia 2022 r., nr [...] orzekającej o odmowie wydania odpisu zupełnego i wielojęzycznego aktu zgonu M. C., ur. [...] lipca 1941 r., syna W. i J., nazwisko rodowe F., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w dniu [...] lipca 2022 r. do organu I instancji wpłynął wniosek B. A. o wydanie odpisu zupełnego
i wielojęzycznego aktu zgonu M. C. (poprzednie nazwisko S.). Jako uzasadnienie żądanych danych wnioskodawczyni wskazała, że zamierza przedstawić "przez sądem w Australii oraz innymi instytucjami (ubezpieczalnia) dowody istnienia związku partnerskiego de facto, w tym aktu zgonu M, C,, w celu nabycia
w świetle prawa australijskiego praw jakie przysługują tzw. żonie de facto". Ponadto wnioskodawczyni poinformowała, że nie zostały przeprowadzone po zmarłym postępowania spadkowe ani w Polsce ani w Australii. Do wniosku dołączyła kserokopie: tłumaczenia przysięgłego australijskiego formularza "Pozostawania przy życiu" z [...] maja 2022 r. skierowanego do M. C. z Australii oraz notarialnych oświadczeń J. Ż. i A. M. o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego przez B. A. i M. C.. Po rozpatrzeniu ww. wniosku, organ I instancji decyzją z [...] sierpnia 2022 r., nr [...] orzekł o odmowie wydania wnioskodawczyni odpisu zupełnego
i wielojęzycznego aktu zgonu M. C. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że odmowna decyzja podyktowana jest brakiem udowodnienia przez wnioskodawczynię interesu prawnego w uzyskaniu żądanych dokumentów. Od decyzji organu I instancji B. A. wniosła odwołanie. Do wniesionego odwołania załączyła kopie: polisy ubezpieczeń komunikacyjnych nr [...], karty informacyjnej leczenia szpitalnego M. C., skróconego odpisu aktu zgonu M. C., skan postanowienia Wojewody [...] z [...] grudnia 2020 r. dotyczącego zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia obywatelstwa polskiego przez M. C., skan odpisu skróconego aktu zgonu A. F. i skróconego odpisu aktu urodzenia M. W. S., kopię książeczkowego dowodu osobistego M. W. S., skan dokumentu "Centrelink" z Australii z [...] grudnia 2021 r. i australijskie prawo jazdy M. S.. Ponadto wyjaśniła, że w świetle prawa australijskiego gdzie uznawane są związki partnerskie wymieniona posiada status - żony de facto. Brak możliwości uzyskania odpisu aktu zgonu stanowi przeszkodę do wyjaśnienia pewnych kwestii w Australii ważnych dla wnioskodawczyni oraz dokonanie wspólnych rozliczeń majątkowych na terenie Polski. Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. art. 45 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego odpis aktu stanu cywilnego wydaje się osobie, której akt dotyczy, lub jej małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, przedstawicielowi ustawowemu, opiekunowi, osobie, która wykaże w tym interes prawny, sądowi, prokuratorowi, organizacjom społecznym, jeżeli jest to zgodne z ich celem statutowym i przemawia za tym interes społeczny oraz organom administracji publicznej, w tym podmiotom,
o których mowa w art. 5a ust. 1 p.a.s.c., Służbie Ochrony Państwa, Policji, Straży Granicznej i Służbie Więziennej, a także Żandarmerii Wojskowej, jeżeli jest to konieczne do realizacji ich ustawowych zadań. Natomiast wielojęzyczne odpisy skrócone aktów stanu cywilnego wydawane są na podstawie Konwencji nr 16 sporządzonej w Wiedniu dnia 8 września 1976 r. dotyczącej wydawania wielojęzycznych odpisów skróconych aktów stanu cywilnego (Dz. U. z 2004 r. Nr 166, poz. 1735). Mają one taką samą wartość, jak odpisy wydane na polskich drukach i są uznawane bez potrzeby legalizacji lub równoważnej formalności oraz bez potrzeby dodatkowego tłumaczenia na terytorium każdego z Państw, związanych Konwencją nr 16, przy czym Australia nie jest stroną omawianej Konwencji. Wielojęzyczne odpisy skrócone aktów stanu cywilnego stwierdzające urodzenie, zawarcie małżeństwa lub zgon sporządzane są na wniosek osoby, która jest uprawniona do otrzymania polskiego odpisu aktu stanu cywilnego m.in. na podstawie art. 45 ust. 1 p.a.s.c. Organ odwoławczy wskazał, że pojęcie interesu prawnego, o którym mowa w art. 45 ust. 1 p.a.s.c. nie zostało zdefiniowane w ustawie. Dla ustalenia znaczenia tego pojęcia konieczne jest zatem odwołanie się do poglądów wypracowanych w doktrynie
i orzecznictwie. Należy przyjąć, że istnienie interesu prawnego uzależnione jest od istnienia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 95/08). Interes prawny musi być interesem własnym, osobistym, indywidualnym danego podmiotu i mieć charakter realny, to jest istnieć aktualnie, a nie hipotetycznie oraz pozostawać w bezpośrednim związku z przedmiotem sprawy administracyjnej. Ustalenie interesu prawnego wnioskodawcy w uzyskaniu określonych danych osobowych powinno być zatem ściśle powiązane z sytuacją prawną strony w konkretnej sprawie. Wnioskodawca miałby więc interes prawny w uzyskaniu żądanych danych, gdyby jego sytuacja prawna była od nich zależna, tj. gdyby dane te, bądź określony dokument były niezbędne do zrealizowania przez wnioskodawcę swoich uprawnień (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/SZ 343/19). Nie można natomiast uznać legitymacji prawnej podmiotu, który uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami mającymi nastąpić w przyszłości (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 11332/00 i z 28 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1214/10). W przypadku wniosku o wydanie odpisu zupełnego i wielojęzycznego aktu zgonu M. C. pierwotnym źródłem interesu prawnego musi być zatem stosunek prawny na istnienie lub kształt, którego wpływ ma zgon konkretnej osoby. Innymi słowy interes prawny
w uzyskaniu odpisu aktu zgonu ma każdy na czyją sferę praw i obowiązków bezpośredni wpływ ma to zdarzenie. Dalej organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 27 czerwca 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 121/07) podkreślano, że norma zawarta w przepisie art. 45 ust. 1 p.a.s.c. stanowi samodzielną podstawę prawną wydania przez organ odpisu aktu stanu cywilnego. Przesłankę decyzji odmownej stanowi zaś ustalenie organu administracji, że wnioskodawcy nie służy interes prawny do żądania wydania takiego dokumentu.
W świetle przepisu art. 45 ust. 1 p.a.s.c. organy administracji publicznej w każdej sprawie obligowane są wedle reguł przewidzianych art. 7, art. 77, art. 80 Kpa samodzielnie oceniać, czy zebrany materiał dowodowy daje podstawę do przyjęcia, że wnoszący o wydanie konkretnego odpisu aktu stanu cywilnego, wykazał się interesem prawnym w uzyskaniu tego aktu. Wojewoda zauważył, że wnioskodawczyni wykazując istnienie interesu prawnego w uzyskaniu odpisu zupełnego i odpisu wielojęzycznego aktu zgonu M. C. powołała się na konieczność przedłożenia go w instytucjach w Australii aby udowodnić, że żyła z ww. w związku partnerskim, a w świetle prawa australijskiego pozostawała
w tzw. stosunku - żony de facto. Również zwróciła uwagę na konieczność zakończenia wspólnych spraw majątkowych na terenie Polski i Australii (wspólne kredyty, pozostawione przez M. C. aktywa w Australii). Odwołująca nie przedstawiła jednak przy tym żadnego dokumentu, z którego jednoznacznie wynikałoby, że została ona zobowiązana do przedstawienia odpisu zupełnego i wielojęzycznego aktu zgonu M. C. (np.: kopii aktualnego wezwania sądowego, obligującego do przedłożenia odpisu aktu zgonu, wezwania organu administracji czy też innej instytucji w kraju lub za granicą). Co więcej, z wniosku inicjującej postępowanie oraz wyjaśnień składanych w sprawie (w tym również w odwołaniu) wynika dopiero ewentualny zamiar zainicjowania postępowań spadkowych w Polsce i Australii oraz chęć uregulowania spraw po zmarłym M. C. przed właściwymi instytucjami i organami. Oznacza to, że w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego, jak i w jego trakcie, nie istniał obowiązek przedłożenia odpisu aktu zgonu ww. osoby na potrzeby jakiegokolwiek postępowania. Natomiast wyrażany przez odwołującą zamiar nie wypełnia istotnych elementów na jakich oparty jest interes prawny. Nie jest to bowiem interes aktualny obiektywnie istniejący i konkretny. Samo zaś deklarowanie, że brak odpisu aktu zgonu M. C. hamuje działania wnioskodawczyni w Australii o wyjaśnienie kilku ważnych dla niej kwestii, zwłaszcza w okolicznościach faktycznych tej sprawy, w której na gruncie materialnoprawnym nie występuje relacja łącząca odwołującą z osobą, której wydania odpisów aktu stanu cywilnego żąda, nie stanowi dostatecznej podstawy dla wykazania interesu prawnego. Ponadto zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że wyprowadzenie interesu prawnego z okoliczności przyszłych i niepewnych nie ma usprawiedliwionych podstaw. Dodatkowo w ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia wymaga, że z przywołanego wyżej art. 45 ust. 1 p.a.s.c., jasno wynika, że to na wnioskującym o wydanie odpisu aktu stanu cywilnego spoczywa ciężar wykazania interesu prawnego w udostępnieniu danych. Aby móc stwierdzić, że ów interes prawny przysługuje wnioskodawcy, musi on wykazać istnienie konkretnego uprawnienia, które odnosi się do danych zindywidualizowanej osoby lub osób. Zebrany w sprawie materiał nie pozwala na ustalenie, że bez uzyskania odpisu zupełnego i wielojęzycznego aktu zgonu M. C. wnioskodawczyni nie będzie mogła spełnić swojego zamiaru dotyczącego zakończenia i rozliczenia spraw majątkowych w Australii i w Polsce. W związku
z powyższym Wojewoda uznał, że gromadzenie jakichkolwiek innych dokumentów byłoby zbędne i niepotrzebnie przedłużyłoby postępowanie. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że przy rozważaniu kwestii interesu prawnego w uzyskaniu przez wnioskodawczynię odpisu zupełnego aktu zgonu M. C. na podstawie art. 45 ust. 1 p.a.s.c. należy mieć na uwadze charakter tego dokumentu i dane w nim zawarte. Podkreślić bowiem należy, że odpis zupełny aktu zgonu oprócz informacji dotyczących imienia i nazwiska konkretnej osoby zawiera również inne dane, np. dane dotyczące rodziców osoby, której akt dotyczy. Odnosząc się natomiast do żądania wydania odpisu wielojęzycznego aktu zgonu M. C. należy wyjaśnić, że wymieniona nie posiada interesu prawnego do uzyskania takiego odpisu a ponadto Australia nie jest członkiem Konwencji nr 16, na podstawie której akty takie są wydawane i uznawane. Konkludując Wojewoda stwierdził, że wnioskodawczyni w żaden sposób nie wykazała istnienia interesu prawnego w swoim żądaniu. W związku z tym należało więc utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. B. A. (dalej jako "skarżąca") wniosła do tutejszego Sądu skargę na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz nakaz wydania jej przez organ I instancji odpisu zupełnego i wielojęzycznego aktu zgonu M. C. (S.) ur. [...] lipca 1941 r. w W., syna W. i J. S.. W uzasadnieniu skargi wskazała, że obecnie stara się w Australii o uznanie faktycznego związku z M. C. (S.), w tym jej praw dokładnie takich samych, jak gdyby była w związku małżeńskim. Mieszkając razem prawie 6 lat (29 sierpnia 2015 r. - 7 grudnia 2021 r.) zapewniali sobie bowiem bezpłatnie opiekę, pomoc w czynnościach domowych, co prawo australijskie powinno uznać za "bliski związek osobisty", a także przyznać skarżącej m in. prawo do świadczeń i roszczeń spadkowych oraz odszkodowawczych z tytułu śmierci partnera. Po bezskutecznych kilkuletnich prośbach do rodziny S. o przysłanie dokumentów o stanie cywilnym M. C. (S.), także wysłania upoważnienia bratu A. S. do reprezentacji
w urzędach w Australii, starali się o pozwolenie na związek małżeński lub uznanie faktycznego związku już wcześniej. Starania te przerwała śmierć partnera w dniu 18 grudnia 2021 r. Obecnie skarżąca ma zamiar sama wystąpić o uznanie ich związku de facto. W tym celu może się zarejestrować w Rejestrze Związków NSW Australia co powinno zapewnić prawne uznanie ich w związku. Rejestracja taka wykonywana jest przez internet, a do tego konieczne jest przedstawienie aktu zgonu oraz innych dokumentów, zarówno skarżącej, jak i jej partnera. Sprawa być może będzie skierowana do procesowania, ale istnieje szansa, że nie będzie to konieczne, jeśli skarżąca przedstawi komplet dokumentów, w tym formularz Centerlink i akt zgonu partnera. Brak zaświadczenia o związku de facto nie pozwolił skarżącej dotychczas starać się świadczenia po M. C. ( S.), jak również o spadek po nim. Wydanie przez organ I instancji niezgodnego z prawdą aktu zgonu oraz przewlekłość
w udzieleniu odpowiedzi na wniosek skarżącej o jego wydanie naraża ją na stratę majątkową dużych rozmiarów, wręcz utratę całego mojego majątku. Skarżąca dodała, że dotychczas nie uruchomiła swojej firmy (działalność jest zawieszona) ze względu na stan zdrowia, finansów i sytuację ogólną w kraju. Do tego dochodzą wspólne zobowiązania finansowe, skarżącej i M. C. (S.) w formie pożyczki, która dotychczas jest niespłacona, a środki na spłatę leżą na jego kontach w Australii. Pieniądze miały być oddane po jego dotarciu do Australii w październiku 2021 r. Skarżąca wskazała, że być może przedłożone przez nią dowody w odwołaniu od decyzji organu I instancji z 10 sierpnia 2022 r. do Wojewody nie miały wystarczającej siły dowodowej, albo zasugerowano się pierwotną decyzją, w której odrzucono wniosek skarżącej o wydanie aktów zgonów. Powyższe nastąpiło mimo tego, że w gminie
w której zamieszkuje znany był stan faktyczny "wspólnego pożycia" skarżącej z jej partnerem. Były to więzi duchowe, emocjonalne, fizyczne i gospodarcze, ustalenie istnienia takich relacji nie było trudne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał
w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, sąd każdorazowo obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy postępowanie administracyjne zostało prawidłowo przeprowadzone w sprawie przez właściwe organy administracji publicznej. Obowiązany jest przy tym ocenić, czy w sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, czy stronie skarżącej organy zapewniły możliwość uczestniczenia
w postępowaniu, a także czy organy dokonały prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów materialnoprawnych.
W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno bowiem zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wydania skarżącej odpisu zupełnego i wielojęzycznego aktu zgonu M. C., ur. [...] lipca 1941 r., syna W. i J., nazwisko rodowe F.. Organy obu instancji wskazały przy tym, że przyczyna odmowy podyktowana jest brakiem udowodnienia przez skarżącą interesu prawnego w uzyskaniu żądanych dokumentów.
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawy związane z rejestracją urodzeń, małżeństw oraz zgonów, a także sprawy dotyczące innych zdarzeń, które mają wpływ na stan cywilny osób reguluje ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego. Rejestracji stanu cywilnego dokonuje się w rejestrze stanu cywilnego w formie aktów stanu cywilnego (art. 2 ust. 2 p.a.s.c.). Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym (art. 3 p.a.s.c.). Zgodnie z art. 44 ust. 1 pkt 1 p.a.s.c. kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje z rejestru stanu cywilnego odpisy zupełne
i odpisy skrócone aktów stanu cywilnego. Odpis zupełny aktu stanu cywilnego stanowi dosłowne powtórzenie treści aktu stanu cywilnego oraz treści dołączonych wzmianek dodatkowych (art. 44 ust. 2 p.a.s.c.).
Wydanie odpisu aktu stanu cywilnego następuje w formie czynności materialno-technicznej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 5 p.a.s.c. czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego innych niż akty stanu cywilnego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej albo czynności materialno-technicznej. Natomiast odmowa dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego następuje w formie decyzji administracyjnej (art. 2 ust. 6 p.a.s.c.).
Z kolei wielojęzyczne odpisy skrócone aktów stanu cywilnego wydawane są na podstawie Konwencji nr 16 sporządzonej w Wiedniu dnia 8 września 1976 r. dotyczącej wydawania wielojęzycznych odpisów skróconych aktów stanu cywilnego (Dz. U. z 2004 r. Nr 166, poz. 1735). Mają one taką samą wartość, jak odpisy wydane na polskich drukach i są uznawane bez potrzeby legalizacji lub równoważnej formalności oraz bez potrzeby dodatkowego tłumaczenia na terytorium każdego z Państw, związanych Konwencją nr 16, przy czym Australia nie jest stroną omawianej Konwencji. Wielojęzyczne odpisy skrócone aktów stanu cywilnego stwierdzające urodzenie, zawarcie małżeństwa lub zgon sporządzane są na wniosek osoby, która jest uprawniona do otrzymania polskiego odpisu aktu stanu cywilnego m.in. na podstawie art. 45 ust. 1 p.a.s.c.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił właśnie art. 45 ust. 1 p.a.s.c. zgodnie z którym to przepisem, odpis aktu stanu cywilnego wydaje się osobie, której akt dotyczy, lub jej małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, przedstawicielowi ustawowemu, opiekunowi, osobie, która wykaże w tym interes prawny, sądowi, prokuratorowi, organizacjom społecznym, jeżeli jest to zgodne z ich celem statutowym i przemawia za tym interes społeczny oraz organom administracji publicznej, w tym podmiotom, o których mowa w art. 5a ust. 1 p.a.s.c., Służbie Ochrony Państwa, Policji, Straży Granicznej i Służbie Więziennej,
a także Żandarmerii Wojskowej, jeżeli jest to konieczne do realizacji ich ustawowych zadań.
Prawidłowo zauważył organ odwoławczy powołując się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, że pojęcie interesu prawnego, o którym mowa w art. 45 ust. 1 p.a.s.c. nie zostało zdefiniowane w ww. ustawie, dlatego też dla ustalenia znaczenia tego pojęcia konieczne jest odwołanie się do poglądów wypracowanych w doktrynie
i orzecznictwie. Istnienie interesu prawnego uzależnione jest od istnienia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Interes prawny musi być interesem własnym, osobistym, indywidualnym danego podmiotu i mieć charakter realny, to jest istnieć aktualnie, a nie hipotetycznie oraz pozostawać
w bezpośrednim związku z przedmiotem sprawy administracyjnej. Ustalenie interesu prawnego wnioskodawcy w uzyskaniu określonych danych osobowych powinno być zatem ściśle powiązane z sytuacją prawną strony w konkretnej sprawie. Wnioskodawca miałby więc interes prawny w uzyskaniu żądanych danych, gdyby jego sytuacja prawna była od nich zależna, tj. gdyby dane te, bądź określony dokument były niezbędne do zrealizowania przez wnioskodawcę swoich uprawnień. Nie można natomiast uznać legitymacji prawnej podmiotu, który uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami
i okolicznościami mającymi nastąpić w przyszłości.
W przypadku wniosku o wydanie odpisu zupełnego i wielojęzycznego aktu zgonu M. C. pierwotnym źródłem interesu prawnego musi być zatem stosunek prawny na istnienie lub kształt, którego wpływ ma zgon konkretnej osoby. Innymi słowy interes prawny w uzyskaniu odpisu aktu zgonu ma każdy na czyją sferę praw
i obowiązków bezpośredni wpływ ma to zdarzenie.
Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że norma zawarta w art. 45 ust. 1 p.a.s.c. stanowi samodzielną podstawę prawną wydania przez organ odpisu aktu stanu cywilnego. Przesłankę decyzji odmownej stanowi zaś ustalenie organu administracji, że wnioskodawcy nie służy interes prawny do żądania wydania takiego dokumentu. W świetle ww. przepisu organy administracji publicznej w każdej sprawie obligowane są wedle reguł przewidzianych art. 7, art. 77, art. 80 Kpa samodzielnie oceniać, czy zebrany materiał dowodowy daje podstawę do przyjęcia, że wnoszący
o wydanie konkretnego odpisu aktu stanu cywilnego, wykazał się interesem prawnym
w uzyskaniu tego aktu.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca w toku postępowania administracyjnego przed organami obu instancji wskazując na istnienie interesu prawnego w uzyskaniu odpisu zupełnego i odpisu wielojęzycznego aktu zgonu M. C. powołała się na konieczność przedłożenia przedmiotowego dokumentu w instytucjach w Australii aby udowodnić, że żyła z wyżej wymienioną osobą w związku partnerskim, a w świetle prawa australijskiego pozostawała w tzw. stosunku - żony de facto. Skarżąca wskazała również na konieczność zakończenia wspólnych spraw majątkowych na terenie Polski
i Australii (wspólne kredyty, pozostawione przez M.C. aktywa w Australii).
Trafnie zauważył Wojewoda, że skarżąca nie przedstawiła jednak przy tym żadnego dokumentu, z którego jednoznacznie wynikałoby, że została ona zobowiązana do przedstawienia odpisu zupełnego i wielojęzycznego aktu zgonu M. C. (np.: kopii aktualnego wezwania sądowego, obligującego do przedłożenia odpisu aktu zgonu, wezwania organu administracji czy też innej instytucji w kraju lub za granicą). Z wniosku inicjującej postępowanie oraz wyjaśnień składanych w sprawie, w tym również
w odwołaniu, wynika dopiero ewentualny zamiar zainicjowania postępowań spadkowych w Polsce i Australii oraz chęć uregulowania spraw po zmarłym M. C. przed właściwymi instytucjami i organami. Oznacza to, że w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego, jak i w jego trakcie, nie istniał obowiązek przedłożenia odpisu aktu zgonu ww. osoby na potrzeby jakiegokolwiek postępowania.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że wyrażany przez skarżącą sam zamiar zainicjowania postępowań spadkowych w Polsce i Australii oraz chęć uregulowania spraw po zmarłym M. C. przed właściwymi instytucjami
i organami nie wypełnia istotnych elementów na jakich oparty jest interes prawny. Nie jest to bowiem interes aktualny obiektywnie istniejący i konkretny. Samo zaś deklarowanie, że brak odpisu aktu zgonu M. C. hamuje działania skarżącej
w Australii o wyjaśnienie kilku ważnych dla niej kwestii, zwłaszcza w okolicznościach faktycznych tej sprawy, w której na gruncie materialnoprawnym nie występuje relacja łącząca skarżącą z osobą, której wydania odpisów aktu stanu cywilnego żąda, nie stanowi dostatecznej podstawy dla wykazania interesu prawnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się bowiem pogląd, że wyprowadzenie interesu prawnego z okoliczności przyszłych i niepewnych nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Z art. 45 ust. 1 p.a.s.c., jasno wynika, że to na wnioskującym o wydanie odpisu aktu stanu cywilnego spoczywa ciężar wykazania interesu prawnego w udostępnieniu danych. Aby móc stwierdzić, że ów interes prawny przysługuje wnioskodawcy, musi on wykazać istnienie konkretnego uprawnienia, które odnosi się do danych zindywidualizowanej osoby lub osób. Rację ma więc organ odwoławczy, że zebrany
w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, że bez uzyskania odpisu zupełnego i wielojęzycznego aktu zgonu M. C., skarżąca nie będzie mogła spełnić swojego zamiaru dotyczącego zakończenia i rozliczenia spraw majątkowych
w Australii i w Polsce. W związku z powyższym Wojewoda słusznie uznał, że gromadzenie jakichkolwiek innych dokumentów byłoby zbędne i niepotrzebnie przedłużyłoby postępowanie.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak
w sentencji wyroku.