VIII SA/WA 92/23

VIII SA/Wa 92/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur
Leszek Kobylski
Renata Nawrot /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 100
art. 48a ust. 3 pkt 1, art. 45 ust. 3a, art. 26a ust. 9a
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t. j.)
Dz.U.UE.L 2014 nr 187 poz 1 art. 2 pkt 18 lit. c
Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w  zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Inwalidów "[...]" z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 9 grudnia 2022 r. znak: [...] ([...]) w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za maj 2022 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz Spółdzielni Inwalidów "[...]" z siedzibą w S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Spółdzielni Inwalidów "[...]" w S. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] grudnia 2022 r.
w przedmiocie odmowy stronie Spółdzielni Inwalidów : [...]" wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2022 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Spółdzielnia Inwalidów [...] (dalej także: strona, wnioskodawca) - przekazała do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wniosek Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2022 r.
Decyzją z [...] sierpnia 2022 r. nr [...], L.dz. [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "organ" lub "Prezes PFRON") odmówił stronie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych za miesiąc maj 2022 r.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał m. in. art. 45 ust. 3a, art. 26a ust. 9a pkt 1 w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573 ze zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji"), art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014 r. dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014").
Organ wyjaśnił, że w formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się
o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie i rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie wnioskodawca w części dotyczącej informacji wymaganych na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014 nie złożył oświadczeń wskazujących na znajdowanie się w trudnej sytuacji ekonomicznej.
W ramach prowadzonego postępowania, mającego na celu ustalenie sytuacji ekonomicznej i w odpowiedzi na pismo organu strona wraz z pismem z dnia 12 lipca 2022 r., przedstawiła następującą dokumentację:
- bilans i rachunek zysków i strat spółdzielni sporządzone na dzień 31.05.2022 r.;
- oświadczenie dotyczące otrzymanej o pomocy rekompensującej negatywne konsekwencje ekonomiczne z powodu Covid 19;
- listy płac za 05/2022 oraz potwierdzenia wypłaty wynagrodzeń za 05/2022 dotyczące pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych do systemu SODiR za ww. okres;
- informację, że spółdzielnia na dzień złożenia wniosku Wn-D za miesiąc 05/2022 r. oraz na dzień 31.12.2019 r., posiadała zobowiązania pieniężne, które przekraczały 3 miesiące (ww. zobowiązania wynikały z niezapłaconych faktur za zakupione materiały);
- informację, że na dzień złożenia wniosku Wn-D za miesiąc 05/2022 r. oraz na dzień 31.12.2019 r. zobowiązania pieniężne nie przekraczały wartości majątku spółdzielni.
Jak wywiódł organ, zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie ma fakt, iż Fundusz bada, czy przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych na dzień złożenia wniosku
o udzielenie pomocy - wskazuje to przepis art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej {Dz. U. z 2020 r. poz. 708) zgodnie z którym, podmiot ubiegający się o pomoc publiczną jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności oraz informacji
o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia
i podstawy prawnej jej udzielenia.
Wskazano, iż z ustaleń Funduszu dokonanych na podstawie przedstawionych przez stronę w toku prowadzonego postępowania informacji wynika, że strona na dzień złożenia wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za maj 2022 r. spełniła przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" określoną w art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji {UE) nr 651/2014. Powyższe organ wywiódł z analizy przedstawionych przez stronę wraz
z pismem z dnia 12 lipca 2022 r. informacji, w której spółdzielnia wykazała, że na dzień złożenia wniosku Wn-D za maj 2022 r. posiadała zobowiązania pieniężne, które przekraczały 3 miesiące.
Powyższe oznacza, jak wskazano w decyzji, że strona spełniła przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" określoną w art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014, tym samym pomoc publiczna w postaci wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za luty 2022 r. nie może zostać udzielona.
Następnie odniesiono się do art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, wyjaśniając przy tym iż domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie
w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.
Końcowo Fundusz zaznaczył, że z przedstawionych przez wnioskodawcę informacji wynika, że również na dzień 31.12.2019 r. spółdzielnia posiadała opóźnienia
w wykonywaniu swoich zobowiązań pieniężnych, które przekraczały 3 miesiące, co oznacza, że wnioskująca na dzień 31.12.2019 r. spełniła przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" określoną w art. 2 pkt 18 lit. c) Rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisu art. 26a ust.9a pkt 1 w związku z art.48a ust.3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez ich błędne zastosowanie i odmowę wypłaty dofinansowania pomimo braku wystąpienia przesłanek uzasadniających tę odmowę, jak też przepisów art. 7, 7a, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, a nie swobodny, błędną ocenę zebranego materiału dowodowego oraz zastosowanie niedopuszczalnych prawnie domniemań dowodowych na niekorzyść strony i rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść strony, co miało wpływ na rozstrzygnięcie.
Wskazując powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wypłatę dofinansowania za maj 2022 r. zgodnie ze złożonym wnioskiem.
Skarżąca podniosła, że Spółdzielnia nie utraciła zdolności do wykonywania swoich zobowiązań pieniężnych, w szczególności nie utraciła zdolności do uregulowania swoich zobowiązań pieniężnych wykazanych w sprawozdaniu finansowym na dzień 31.12.2019 r. ponieważ zobowiązania te zostały uregulowane.
Z kolei istnienie bieżących zaległości płatniczych przekraczających trzymiesięczny termin płatności, zdaniem strony nie stanowi automatycznie o trudnej sytuacji finansowej w rozumieniu przesłanki upadłościowej.
Zaznaczono także, że wnioskodawca spełnia warunki do ubiegania się o pomoc publiczną na podstawie przepisu art. 26a ustawy o rehabilitacji, a organ powinien zbadać bieżącą sytuację finansową podmiotu.
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2022 r., nr [...] L.dz. [...], Prezes PFRON - utrzymał w mocy decyzję własną.
Organ powołując się na art. 48a ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji wskazał, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.
Nadmienił, że zasadnicze znaczenie sprawie ma fakt, że organ bada, czy przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej na podstawie informacji
i dokumentów przedstawionych na dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy, na co wskazuje przepis art. 37 ust. 5 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu
w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 743), zgodnie
z którym podmiot ubiegający się o pomoc publiczną jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności oraz informacji
o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia
i podstawy prawnej jej udzielenia.
Prezes PFRON wskazał także treść art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 i wyjaśnił, że za "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" uważa się przedsiębiorstwo, które podlega zbiorowemu postępowaniu w związku
z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym postępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jego wierzycieli. Ustalił, że strona w przekazanej dokumentacji poinformowała, że posiada nieuregulowane zobowiązania przekraczające 3 miesiące.
Stwierdził, że po ponownej analizie całości materiału dowodowego w sprawie, organ podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] (prawidłowo [...]) sierpnia 2022 r., iż strona na dzień wystąpienia z wnioskiem Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych za miesiąc luty 2022 r. spełniła przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" określoną w art. 2 pkt 18 lit. c) Rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014, tym samym pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzenia za maj 2022 r. nie może zostać udzielona.
W ocenie Prezesa PFRON analiza przedstawionych przez stronę wraz z pismami informacji wykazała, że Spółdzielnia posiadała problemy z regulowaniem swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, trwające co najmniej od 31.12.2019 r., co potwierdził przedstawiony przez stronę wykaz wymagalnych zobowiązań na dzień 31.12.2019 r. Również na dzień 20 czerwca 2022 r., tj. na dzień złożenia wniosku Wn-D
o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2022 r. spółdzielnia posiadała wymagalne zobowiązania pieniężne, których opóźnienie w uregulowaniu przekroczyło 3 miesiące, tym samym w ocenie Funduszu należy przyjąć, że problemy z regulowaniem wymagalnych zobowiązań miały charakter trwały. Ponadto strona nie przedstawiła dokumentacji z której wynikałoby, aby wszystkie wykazane na dzień złożenia wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2022 r. były objęte ugodami.
Dodatkowo w ocenie Funduszu posiadanie przez przedsiębiorstwo na dzień złożenia wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych, których opóźnienie w uregulowaniu przekroczyło 3 miesiące oznacza, że spełnia ono kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego by zostać objęte postępowaniem w związku z niewypłacalnością.
Podsumowując, Prezes PFRON stwierdził, że nie tylko w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo trwale zaprzestanie spłacać swoje wymagalne zobowiązania pieniężne albo zostanie uznane (np. przez Sąd do spraw upadłościowych) za niewypłacalne może zostać uznane za "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" w myśl art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014. Spełnienie bowiem samych kryteriów by przedsiębiorstwo mogło być objęte postępowaniem
w związku z niewypłacalnością, tj. posiadanie opóźnień w wykonywaniu swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych przekraczających 3 miesiące stanowi wystarczającą podstawę do uznania, że spełnia ono przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" w myśl art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014.
Końcowo ponownie podkreślono, że wnioskodawca na dzień złożenia wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2022 r. podsiadał zobowiązania pieniężne, które przekraczały 3 miesiąc
w ocenie Funduszu oznacza to, że spełnił przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej" określoną w art. 2 pkt 18 lit. c) Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, tym samym pomoc publiczna w postaci wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2022 r. nie może zostać udzielona.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia Inwalidów "[...]" (dalej: "skarżąca") wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] grudnia 2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] sierpnia 2022 r.,
2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art.26a ust. 9a pkt 1 w związku z art.48a ust.3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez ich błędne zastosowanie i odmowę wypłaty dofinansowania pomimo braku wystąpienia przesłanek uzasadniających tę odmowę;
2) art.7, 7a, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niepełną ocenę materiału dowodowego, na skutek pominięcia istotnych danych finansowych zawartych w przedłożonych do organu sprawozdaniach finansowych, dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, a nie swobodny, błędną ocenę zebranego materiału dowodowego oraz zastosowanie niedopuszczalnych prawnie domniemań dowodowych na niekorzyść strony i rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść strony, co miało wpływ na rozstrzygnięcie.
Uzasadniając skargę podniesiono, że organ faktycznie swoje rozstrzygnięcie oparł na jednej przesłance, tj. posiadaniu przez Spółdzielnię zobowiązań, których termin płatności upłynął i przekroczył trzy miesiące, co zdaniem organu jest równoznaczne ze spełnieniem przez Spółdzielnię kryterium ogłoszenia jej upadłości. Jednocześnie Prezes PFRON pominął wszystkie inne dane finansowe Spółdzielni wskazujące na dobrą sytuację ekonomiczną podmiotu, jak też informacje o zawartych ugodach
i układach ratalnych, które faktycznie tworzą nowe terminy płatności. W ocenie strony skarżącej rozstrzygnięcie nie jest zgodne z obowiązującymi przepisami zarówno ustawy o rehabilitacji oraz stosowanymi w tej sprawie przepisami prawa Unii Europejskiej oraz prawa upadłościowego, jak też przepisami o postępowaniu administracyjnym, na skutek pominięcia znacznej części dowodów istniejących w sprawie.
Skarżąca szeroko odniosła się do uregulowań zawartych w art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014. Zaznaczyła, że z przedłożonych do Organu sprawozdań finansowych sporządzonych na dzień 31 maja 2022 r., tj. okresu ubiegania się
o dofinansowanie wynika, że Spółdzielnia w okresie tym wykazywała zysk,
a zobowiązania nie przekraczały wartości majątku, gdyż spółdzielnia posiadała dodatni kapitał własny.
Również ze sprawozdania finansowego sporządzonego na koniec roku 2021 r. wynika, że rok ten Spółdzielnia zamknęła zyskiem netto w wysokości 153 907,00 zł, zwiększeniu w stosunku do poprzedniego roku uległy przychody Spółdzielni - z 6,6 mIn. zł do 7,1 mIn. zł, zysk ze sprzedaży wzrósł ze straty w poprzednim roku wynoszącej 437 933,03 zł do 56 192,88 zł, tj. o 494 125,91 zł, a kapitał Spółdzielni wzrósł z 1 668 081,20 zł do 1 771 163,90 zł, co świadczy o dobrych wynikach finansowych i tendencji wzrostowej w zakresie podstawowych wskaźników ekonomicznych przedsiębiorstwa.
Wszystkie te dane finansowe złożone do Funduszu zostały pominięte, a organ oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na jednej informacji finansowej dotyczącej wysokości zobowiązań, których termin płatności przekroczył trzy miesiące, która nawet nie znajduje się w sprawozdaniach finansowych, ale została przekazana organowi przez Spółdzielnię w ramach przedstawienia całości sytuacji ekonomicznej podmiotu.
W odpowiedzi na skargę Prezes PFRON wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w sytuacji nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z prawem materialnym, procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i w kontrolowanej sprawie sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja zdaniem Sądu narusza prawo.
Przypomnieć należy, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzją Prezes PFRON odmówił skarżącej wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2022 r. na podstawie art. 45 ust. 3a, art. 26a ust. 9a pkt 1 w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, jak również art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, uznając że Spółdzielnia spełniła przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" w rozumieniu rozporządzenia nr 651/2014.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych stanowiły zatem przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 2021 r. poz. 573 ze zm.), przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis
w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. nr 53, poz. 312), przepis art. 37 ust. 5 ustawy
z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 743) oraz przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu.
Stosownie do art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą, znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.
W zaskarżonej decyzji Prezes PFRON ustalił – powołując się na całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i jego analizę, że strona na dzień wystąpienia z wnioskiem Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2022 r. spełniła przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" określoną w art. 2 pkt 18 lit. c) Rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014, tym samym pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzenia za luty 2022 r. nie może zostać udzielona. Swoje stanowisko organ poparł analizą przedstawianych przez skarżącą pismo z 12 lipca 2022 r., stwierdzając, iż przedstawiona informacja wykazała, że strona na dzień złożenia wniosku Wn-D za maj 2022 r. posiadała zobowiązania pieniężne, które przekraczały 3 miesiące. W ocenie organu powyższe oznacza, że strona spełniła przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" określoną w art. 2 pkt 18 lit. c) Rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014.
Jednocześnie Prezes PFRON stwierdził, iż z przedstawionych przez stronę informacji wynika, że spółdzielnia posiadała problemy z regulowaniem swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, trwające co najmniej od 31.12.2019 r., co potwierdził przedstawiony przez stronę wykaz wymagalnych zobowiązań na dzień 31.12.2019 r. Również na dzień 20 czerwca 2022 r., tj. na dzień złożenia wniosku Wn-D
o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2022 r. spółdzielnia posiadała wymagalne zobowiązania pieniężne, których opóźnienie w uregulowaniu przekroczyło 3 miesiące, tym samym w ocenie Funduszu należy przyjąć, że problemy z regulowaniem wymagalnych zobowiązań miały charakter trwały. Ponadto w ocenie organu, strona nie przedstawiła dokumentacji z której wynikałoby, aby wszystkie wykazane na dzień złożenia wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2022 r. były objęte ugodami.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że wypłacanie podmiotom gospodarczym dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych stanowi pomoc publiczną, która co do zasady jest niedozwolona. Niektóre rodzaje pomocy publicznej zostały jednak uznane za zgodne ze wspólnym rynkiem i jako takie dozwolone. Są to rodzaje pomocy, do których zastosowanie mają regulacje ujęte w rozporządzeniu nr 651/2014.
Zgodnie z definicją "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" wskazaną w art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014 za "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji", należy rozumieć przedsiębiorstwo wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:
a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się
w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE (1), a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne;
b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka,
w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych
w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE;
c) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym postępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli;
d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu;
e) w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat:
1) księgowy stosunek kapitału obcego do kapitału własnego tego
przedsiębiorstwa przekracza 7,5; oraz
2) wskaźnik relacji pokrycia odsetek do EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi
poniżej 1,0".
Wbrew stanowisku organu, rację ma skarżąca, że wskazane przepisy jedynie ogólnie odwołują się do kryterium upadłościowego nie wskazując na fakt posiadania ponad trzymiesięcznych zaległości. Również należy podzielić stanowisko Spółdzielni, że samo posiadanie przez przedsiębiorcę zobowiązań pieniężnych, których termin płatności przekroczył trzy miesiące - nie stanowi samodzielnej przesłanki trudnej sytuacji ekonomicznej.
Jednocześnie Sąd stwierdza, że z akt sprawy nie wynika jednoznacznie, że skarżąca znalazła się w wymienionych wyżej okolicznościach.
Organ nie wykazał także stanowczo, by Spółdzielnia spełniała kryteria w zakresie podlegania procedurze upadłościowej (czy reguluje na bieżąco swoje zobowiązania, czy nie zalega z płatnościami danin publicznych, wynagrodzeń, itp.). Definicja pojęcia niewypłacalności została uregulowana w przepisach prawa upadłościowego. Zgodnie
z art. 10 ustawy z 28 lutego 2003 r. "Prawo upadłościowe" upadłość ogłasza się
w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 1a ustawy, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dodatkowo domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.
Podkreślić należy, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53, poz. 312, z późn.zm.), wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić podmiotowi udzielającemu pomocy informacje dotyczące swojej sytuacji ekonomicznej, w tym sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych, sporządzone zgodnie z przepisami o rachunkowości.
Zgodnie natomiast z art. 45 ust. 2 ustawy o rachunkowości, sprawozdanie finansowe składa się z: bilansu; rachunku zysków i strat; informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje
i objaśnienia (odnoszące się bezpośrednio do bilansu lub rachunku zysków i strat). To właśnie te dokumenty stanowią podstawę rozpoznania wniosku o wypłatę dofinansowania. To na ich podstawie organ ocenia również, czy wnioskodawca nie jest "przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji " w rozumieniu art. 2 pkt lit. c rozporządzenia nr 651/2014.
Zdaniem Sądu dysponując takim materiałem organ powinien był przeprowadzić rzetelną analizę kondycji finansowej skarżącej, zwłaszcza w sytuacji w której, posiada aktualny bilans, rachunek zysków i strat strony, listy płac i potwierdzenia wypłaty wynagrodzeń dla pracowników, czego nie uczynił. Skarżąca dodatkowo powołuje się na fakt, że zobowiązanie o terminie płatności przekraczającym trzy miesiące dotyczą niektórych stałych kontrahentów, nadto iż część zobowiązań została spłacona, co także powinno podlegać ocenie organu.
Nie oceniono również czy zobowiązania pieniężne przekraczają wartości majątku skarżącej. Słusznie także argumentuje strona skarżąca, że z przedłożonych do organu sprawozdań finansowych sporządzonych na dzień 31 maja 2022 r., tj. okresu ubiegania się o dofinansowanie wynika, że Spółdzielnia o okresie tym wykazywała zysk,
a zobowiązania nie przekraczały wartości majątku. Spółdzielnia posiada dodatni kapitał własny. Przedstawiono również badanie sytuacji ekonomicznej beneficjenta na dzień 31 maja 2022 r., z którego wynika, że podmiot pod względem finansowym został zweryfikowany pozytywnie.
Należało także poddać analizie i ocenie sprawozdanie finansowe sporządzone za okres 01.01.2022 r – 31.05.2022 r., z którego wynika zysk spółdzielni. Z kolei
z innych spraw wnioskodawcy organ dysponował danymi w zakresie zysku lub strat za poprzednie okresy (okoliczność znana Sądowi z urzędu). Na podstawie tych dokumentów można ustalić czy istnieją wyniki finansowe o tendencji wzrostowej/spadkowej w zakresie podstawowych wskaźników ekonomicznych przedsiębiorstwa.
Organ mimo, że był obowiązany ocenić wniosek w oparciu o kompletny
i prawidłowo zebrany materiał dowodowy, konfrontując dane wynikające z wniosku pomocowego z nadesłanymi dokumentami nie zadośćuczynił w wystarczającym stopniu tej powinności.
Zgodzić należy się również z zarzutem skargi, iż sama obiektywna okoliczność niewykonania wymaganego zobowiązania pieniężnego nie zawsze może być wystarczająca do ogłoszenia upadłości, jak mylnie wywiódł organ. Dla ustalenia, że dłużnik stał się niewypłacalny w rozumieniu art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego, konieczne jest stwierdzenie przede wszystkim, że uchyla się on od wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych (por. sygn. akt: I SA/Gd 492/18; sygn. akt: I SA/Wr 500/18). Tymczasem, skarżąca podkreśliła, że nie zaprzestała płacenia wymaganych zobowiązań.
Konsekwencją dokonania błędnej wykładni prawa materialnego przez orzekający organ było uchybienie obowiązkowi należytego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a. w zw. z art. 48a ust. 3 a ustawy o rehabilitacji) oraz wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ rozpoznający sprawę nie zbadał bowiem należycie jak przedstawiała się sytuacja ekonomiczna skarżącej. Ponadto nie przeanalizował szczegółowo i należycie dowodów złożonych przez Spółdzielnię - na okoliczność sytuacji ekonomicznej beneficjenta. Jako zasadny należało również uznać zarzut skargi naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego i wskazania, którą okoliczność organ uznał za udowodnioną.
Usprawiedliwieniem takiego działania organu nie może być stwierdzenie, że skarżąca nie spełnia wymogów uzyskania pomocy, wskazanych w art. 68ge ustawy
o rehabilitacji. Zgodnie z art. 68ge ustawy pomoc publiczna udzielana na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d, art. 32 i art. 41 może być udzielana pracodawcom w trudnej sytuacji ekonomicznej jako pomoc publiczna, mająca na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, o której mowa w Sekcji 3.1 komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz. Urz. UE C 91I z 20.03.2020, str. 1), zgodnie z warunkami zawartymi w komunikacie Komisji.". Natomiast z komunikatu wynika m.in., że pomoc nie może być przyznawana przedsiębiorstwom, które w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowały się już w trudnej sytuacji (w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych) – sekcja 3.1 pkt 22 lit. c Komunikatu Komisji. Organ ustalił korzystając ze sprawozdania finansowego za rok 2019 (zamieszczonego w KRS), że przedsiębiorstwo spełniło przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji", podzielił tym samym stanowisko o braku uzasadnienia do odmiennej oceny kondycji Spółdzielni.
Istotne jest jednak to, że strona wnioskowała o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych na zasadach ogólnych, nie zaś
o udzielenie pracodawcy w trudnej sytuacji ekonomicznej pomocy publicznej, mającej na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, o której mowa w Sekcji 3.1 komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19. Oznacza to powinność badania sytuacji strony przede wszystkim na datę złożenia wniosku o dofinansowanie.
Ponieważ organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie odniósł się w pełnym zakresie do kwestii sytuacji ekonomicznej strony, dokona tego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, uwzględniając dowody przedstawione przez Spółdzielnię. Uczyni to z uwzględnieniem wyżej wyrażonych poglądów zarówno w zakresie wykładni prawa materialnego, jak i niezbędnego zakresu postępowania dowodowego dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Rozstrzygniecie organu winno znaleźć swoje odzwierciedlenie
w uzasadnieniu decyzji sporządzonym, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a..
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie
i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu
i kosztów zastępstwa radcowskiego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.