VIII SA/Wa 913/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. C. na zakup samochodu i naczepy. Organy podatkowe uznały, że faktury te nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, a P. C. nie prowadził faktycznie działalności gospodarczej. Podatnik zarzucał naruszenie przepisów postępowania i wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Sąd administracyjny, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym decyzje dotyczące P. C. i zeznania podatnika, uznał, że organy prawidłowo ustaliły brak rzeczywistego obrotu i brak należytej staranności ze strony podatnika, co skutkowało oddaleniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Spór dotyczył prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. C. na zakup samochodu i naczepy. Organy podatkowe stwierdziły, że faktury te nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, ponieważ P. C. nie prowadził faktycznie działalności gospodarczej i nie był rzeczywistym dostawcą towarów. Podatnik zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dowolną ocenę dowodów. Sąd, analizując zgromadzone dowody, w tym decyzje Naczelnika W.-M. Urzędu Celno-Skarbowego w O. dotyczące P. C., uznał, że P. C. nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej i nie był dostawcą pojazdów. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko wtedy, gdy faktura odzwierciedla rzeczywisty obrót, a podatnik nie wiedział lub nie mógł wiedzieć o oszustwie. W tej sprawie, ze względu na brak rzeczywistego obrotu i brak należytej staranności podatnika w weryfikacji kontrahenta (m.in. niezweryfikowanie adresu działalności, zawieranie transakcji w przypadkowych miejscach), sąd uznał, że prawo do odliczenia nie przysługuje. Sąd oddalił skargę, podzielając ustalenia i wnioski organów podatkowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, faktury takie nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego, jeśli nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a podatnik nie dochował należytej staranności w weryfikacji kontrahenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. C. nie prowadziło faktycznie działalności gospodarczej i nie było rzeczywistym dostawcą towarów. Brak rzeczywistego obrotu oraz brak należytej staranności podatnika w weryfikacji kontrahenta wykluczają prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (26)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego faktury, gdy stwierdzają one czynności, które nie zostały dokonane.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
O.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 108
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 106m § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 106m § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 106m § 4
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
O.p. art. 180 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 181
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Podatnik nie dochował należytej staranności w weryfikacji kontrahenta. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. C. nie prowadziło faktycznie działalności gospodarczej i nie było rzeczywistym dostawcą.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, wadliwie ustalając stan faktyczny. Rozstrzygnięcie opiera się na z góry przyjętych tezach. Ocena należytej staranności powinna być dokonana na moment zawarcia transakcji. Ciężar dowodu dochowania należytej staranności spoczywa na organie podatkowym. Odmowa dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadka.
Godne uwagi sformułowania
faktury w rzeczywistości nie odpowiada faktowi zdarzenia gospodarczego podstawę do dokonania odliczenia podatku naliczonego może więc stanowić wyłącznie faktura odzwierciedlająca faktyczne zdarzenie gospodarcze w aspekcie podmiotowym, przedmiotowym oraz ilościowym w razie nadużycia lub oszustwa podatnik nie może powoływać się na swe prawo do odliczenia podatku naliczonego nie można dać wiary zeznaniom strony w zakresie rzeczywistego przebiegu transakcji nie wykazała się należytą starannością co do sprawdzenia rzetelności kontrahenta nie jest powszechną praktyką legitymowanie dostawców i dlatego nie można czynić z tego zarzutu nie sposób zgodzić się, że na korzyść strony przemawia fakt, że nie jest powszechną praktyką legitymowanie dostawców sama faktura nie tworzy prawa do odliczenia podatku na niej wykazanego każda czynność dla wywarcia w systemie VAT pełnych skutków charakterystycznych dla czynności opodatkowanej musi cechować się "stroną materialną" oraz "stroną formalną" nie można przyjąć, że podatnik odliczający podatek z takiej faktury nie jest świadomy swojego oszukańczego działania czy nadużycia prawa nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów w celu wykazania istnienia okoliczności przeciwnych nie było dla niego istotne lub, że wiedział, iż kontrahentem tym nie był P. C.
Skład orzekający
Iwona Owsińska-Gwiazda
przewodniczący
Justyna Mazur
sprawozdawca
Sławomir Fularski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak należytej staranności w weryfikacji kontrahenta, zwłaszcza przy transakcjach z podmiotami nieprowadzącymi faktycznie działalności, wyklucza prawo do odliczenia VAT, nawet jeśli organy nie udowodniły świadomości podatnika o oszustwie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku rzeczywistego obrotu i braku należytej staranności. W przypadkach, gdy obrót faktycznie istniał, a jedynie wystawca faktury był 'firmantem', ocena może być inna i wymagać badania dobrej wiary podatnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzanie kontrahentów w obrocie gospodarczym, zwłaszcza w kontekście VAT. Pokazuje praktyczne konsekwencje braku należytej staranności i potencjalne pułapki związane z 'pustymi fakturami'.
“Czy brak weryfikacji kontrahenta może kosztować utratę prawa do odliczenia VAT? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 913/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-02-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-12-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący/ Justyna Mazur /sprawozdawca/ Sławomir Fularski Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2174 art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 22 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Uzasadnienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej także: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy") decyzją z 22 października 2024 r. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.; dalej "O.p.", "Ordynacja podatkowa") oraz art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a), art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm., Dz. U. z 2020 r., poz. 106 ze zm.; dalej: "ustawa o VAT"), po rozpatrzeniu odwołania P. M. (dalej także: "skarżący", "strona", "podatnik"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik US", "organ I instancji") z 16 lipca 2024 r. określającej skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za III kwartał 2019r. i lipiec 2020r. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik US, prowadził kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczania podatku od towarów i usług za III kwartał 2019 r. i lipiec 2020 r. wobec skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M.-T. P. M. w zakresie transportu drogowego towarów na terenie kraju i sprzedaży miału. W wyniku tej kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie rozliczenia podatku VAT za III kwartał 2019 r. i lipiec 2020 r., polegające na odliczeniu podatku naliczonego wynikającego z faktur, które nie dokumentowały rzeczywistego nabycia towarów oraz błędnego rozliczenia podatku należnego wynikającego z dwóch faktur. Strona nie skorzystała z prawa do skorygowania deklaracji VAT-7K i VAT-7 za kontrolowany okres. W konsekwencji, Naczelnik US wszczął wobec strony postępowanie podatkowe. Ustalił, że skarżący w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej w III kwartale 2019 r. i w lipcu 2020 r. dokonał zawyżenia podatku naliczonego w wyniku rozliczenia podatku z faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych wystawionych przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. C. oraz dokonał zaniżenia podatku należnego za III kwartał 2019 r. z faktur wystawionych na rzecz K. F. Sp. [...] Decyzją z 16.07.2024 r. organ I instancji określił stronie zobowiązanie podatkowe za III kwartał 2019 r. i lipiec 2020 r. Organ I instancji stwierdził, że odliczenie przez stronę podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. C. jest nieskuteczne ze względu na postanowienia art. 86 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. Odnośnie faktur wystawionych na rzecz K. F. Sp. [...] organ I instancji stwierdził, iż podmiot ten wykazał w swoich plikach JPK_VAT faktury w odmiennych kwotach niż skarżący. Podniósł, iż skarżący potwierdził kwoty sprzedaży zaewidencjonowane przez tego kontrahenta oraz okazał prawidłowe faktury wystawione na te kwoty. Tym samym Naczelnik US uznał, że skarżący zaniżył podatek należny za III kwartał 2019 r. o 96,08 zł. W odwołaniu od tej decyzji strona, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, zarzuciła naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p. oraz art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Skarżący uznał, że w zebranym przez organ I instancji materiale dowodowym brak jest dowodów, że strona uczestniczyła w oszustwie podatkowym. W opinii strony materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić, że PHU P. C. nie dokonała sprzedaży pojazdów, które wskazała na fakturach wystawionych na rzecz firmy skarżącego. Dyrektor IAS, wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z 22 października 2024 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie uzasadnienia swojej decyzji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, zarzuty i argumentację odwołania. Wskazał następnie na swoje obowiązki jako organu odwoławczego oraz przepisy, jakie powinny zostać uwzględnione w prowadzonym przez organ podatkowy postępowaniu, w szczególności w zakresie gromadzenia i oceny dowodów. Zdaniem Dyrektora IAS, zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Organ odwoławczy wskazał, iż podstawową kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest, czy posiadane przez stronę faktury, wystawione przez P. C., dokumentują faktyczne zdarzenia gospodarcze, a co za tym idzie stanowią podstawę do odliczenia podatku naliczonego. Odnosząc się do tej kwestii organ odwoławczy wskazał na ramy prawne niniejszej sprawy związane z prawem podatnika do odliczenia podatku naliczonego, tj. art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a), art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT oraz poglądy prawne prezentowane w tym względzie w orzecznictwie krajowych sądów administracyjnych oraz TSUE. Wskazał, że za utrwalony należy uznać pogląd, iż uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie istnieje, gdy wystawiona faktura w rzeczywistości nie odpowiada faktowi zdarzenia gospodarczego. Podstawę do dokonania odliczenia podatku naliczonego może więc stanowić wyłącznie faktura odzwierciedlająca faktyczne zdarzenie gospodarcze w aspekcie podmiotowym, przedmiotowym oraz ilościowym. Zatem faktura musi potwierdzać, że w rzeczywistości doszło do dostawy towarów lub świadczenia usług między podmiotami w niej określonymi, w zakresie ściśle określonego towaru lub usługi oraz w zakresie ilości danego towaru lub usługi (por. wyroki: WSA w Łodzi I SA/Łd 1146/14; NSA I FSK 616/11 oraz TSUE w sprawie C-342/97; w sprawach połączonych C-354/03, C-355/03, C- 484/03; C-439/04; w sprawach połączonych: C-131/13, C-163/13 i C-134/13). TSUE wielokrotnie podkreślał, że zwalczanie oszustw, unikania opodatkowania i nadużyć jest celem uznanym i wspieranym przez VI Dyrektywę. Zasada wypracowana w orzecznictwie, zgodnie z którą podmioty nie mogą powoływać się na normy prawa wspólnotowego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie ma zastosowanie również w dziedzinie podatku VAT. Z powyższego wynika, że w razie nadużycia lub oszustwa podatnik nie może powoływać się na swe prawo do odliczenia podatku naliczonego. Zgodnie z tym orzecznictwem, jeżeli transakcja jest związana z oszustwem, skorzystanie z prawa do odliczenia jest uzależnione od dochowania przez podatnika należytej staranności, a więc od braku świadomego uczestnictwa w oszustwie i od podjęcia środków koniecznych, celem pozyskania informacji dotyczących legalności przeprowadzanej transakcji. Odnosząc powyższe rozważania do stanu sprawy organ odwoławczy przypomniał kluczowe w sprawie ustalenia faktyczne w zakresie podatku należnego i podatku naliczonego. Wynika z nich m.in., że strona w deklaracji za III kwartał 2019 r. zaniżyła podatek należny o kwotę 96,08 zł z uwagi na wykazanie w rozliczeniu za III kwartał 2019 r. faktur VAT wystawionych dla K. F. Sp. [...] w nieprawidłowych kwotach. W toku kontroli strona okazała bowiem prawidłowe faktury w tym zakresie, z których wynika ww. zaniżenie podatku naliczonego. Natomiast w zakresie podatku naliczonego ustalono, że skarżący dokonywał zakupów opodatkowanych związanych z działalnością gospodarczą. Zakupy udokumentowane są fakturami VAT, a wszystkie dokumenty źródłowe dokumentujące nabycie towarów i usług zostały wpisane do ewidencji nabyć za okres objęty kontrolą podatkową w kwotach na jakie zostały wystawione. Zakupy strony w kontrolowanym okresie dotyczyły m.in. nabyć środków trwałych: samochód osobowy [...], rok produkcji 2015 [...]oraz naczepa chłodnia [...], rok produkcji 2014, [...]. Strona wykazała faktury, na których jako wystawca figuruje Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. C., K. [...], [...] K.-S. tj.: faktura z 17.07.2019 r., nr [...], wartość netto 149 500 zł. VAT 34 385 zł, dot. zakupu samochodu [...]oraz faktura z 27.07.2020 r., [...], wartość netto 115 000 zł, VAT 26 450 zł, dot. zakupu chłodni [...]. Wobec wystawcy ww. faktur zostały przeprowadzone postępowania podatkowe przez Naczelnika W.-M. Urzędu Celno- Skarbowego w O. (dalej: Naczelnik WMUCS), w wyniku których zostały wydane ostateczne decyzje w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2019 r. oraz za poszczególne miesiące od stycznia do lipca 2020 r. Ustalono w tych postępowaniach, że P. C. (podmiot, od którego rzekomo strona nabyła samochód [...] i naczepę chłodnię [...]) nie prowadził działalności gospodarczej i zakwestionowano wystawione oraz wykazane w rejestrach faktury VAT mające dokumentować nabycia, dostawy towarów i świadczenie usług, za stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane. Wobec P. C. ustalono, że faktury przez niego wystawione nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a w konsekwencji nie rodzą obowiązku podatkowego i należy wyeliminować je z obiegu prawnego. Brak rzeczywistego obrotu towarem stanowił o konieczności zastosowania dla wystawionych przez P. C. faktur (m.in. na rzecz P. M.) art. 108 ustawy o VAT. Szczegółowe ustalenia faktyczne w zakresie ww. transakcji, w tym treść zeznań strony i pracownika M. W. (osoba odbierająca naczepę) organ odwoławczy przedstawił na str. 9-17 zaskarżonej decyzji). W ocenie Dyrektora IAS z powyższych ustaleń wynika, że osobą, z którą strona się kontaktowała, i z którą zawarła transakcje zakupu nie był P. C.. Wobec powyższego, nie można dać wiary zeznaniom strony w zakresie rzeczywistego przebiegu transakcji z P. C. oraz treści spornych faktur w zakresie dostawy pojazdów, tj. [...] i naczepy [...]. W ocenie Dyrektora IAS, przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe pozwala przyjąć, że strona naruszyła w szczególności treść art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a), art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) ustawy o VAT. Dodatkowo, nie wykazała się należytą starannością co do sprawdzenia rzetelności kontrahenta (str. 19-20 decyzji Dyrektora IAS). Jak wynika z zeznań skarżącego nie dokonał on weryfikacji otrzymanych faktur m.in. zgodnie z przepisami art. 106m ust. 1 – 2 i ust. 4m ustawy o VAT. Z jego wyjaśnień wynika, że poza sprawdzeniem rejestracji w CEIDG, podatku VAT i umieszczenia na białej liście przy drugiej transakcji, nie weryfikował kontrahenta w jakikolwiek inny sposób. Nie sprawdził, czy faktycznie pod adresem zgłoszonym do ewidencji kontrahent prowadzi działalność gospodarczą. Zawierał transakcje w przypadkowym miejscu, bezpośrednio z lawety lub telefonicznie, bez sprawdzenia towaru. Nie wylegitymował osoby wydającej samochód [...] poza adresem działalności. Natomiast przy odbiorze naczepy nie był obecny. Dokonał zapłaty za naczepę bez sprawdzenia, czy została naprawiona. Skarżący wiedział lub powinien wiedzieć, że transakcje fakturowane na dane P. C. są nierzetelne. Zdaniem Dyrektora IAS, wbrew twierdzeniom podatnika odniósł on niewątpliwie korzyść ekonomiczną polegającą na odliczeniu podatku zawartego w spornych fakturach. Zwrócić trzeba uwagę, że specyfika podatku od towarów i usług polega na zasadzie neutralności dla przedsiębiorcy, a nie czerpaniu korzyści finansowych w postaci zysku z podatku. Zatem brak faktycznego zysku nie jest wyznacznikiem uczciwego działania. Nie sposób zgodzić się, że na korzyść strony przemawia fakt, że nie jest powszechną praktyką legitymowanie dostawców i dlatego nie można czynić z tego zarzutu. Racjonalne jest żądanie od kontrahenta dowodu tożsamości w przypadku zawierania transakcji w przypadkowych miejscach, poza jego siedzibą i miejscem prowadzenia działalności. Podejmowanie czynności weryfikacyjnych winno być adekwatne do okoliczności zawierania transakcji, a upewnienie się, co do tożsamości dostawcy nie stanowi czynności wykraczających poza obiektywne kryteria dostępne dla podmiotów gospodarczych. Nie ma przy tym znaczenia powszechna praktyka stosowana na rynku, bowiem każdej transakcji towarzyszą inne realia, a tym samym ryzyko podejmowania współpracy. Ponadto fakt, że skarżący zarejestrował działalność gospodarczą rok przed pierwszą transakcją nie zwalnia strony z zachowania przezorności, ponieważ dla niego był to nowy kontrahent. Natomiast dokonanie zapłaty na rachunek bankowy w realiach niniejszej sprawy nie stanowi o rzeczywistym charakterze transakcji, bowiem materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że P. C. jedynie użyczał swoich danych w celu fakturowania transakcji. Nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej i nie dysponował środkami z niej pochodzącymi. Opisane przez stronę okoliczności towarzyszące nawiązaniu współpracy, odbiegały od standardów przyjętych w stosunkach handlowych pomiędzy uczestnikami obrotu gospodarczego. Zazwyczaj bowiem w obrocie gospodarczym nawiązanie współpracy z kontrahentem poprzedzone jest sprawdzeniem wiarygodności firmy. Takich działań, których można racjonalnie oczekiwać od przedsiębiorcy działającego z należytą starannością kupiecką, w ocenie Dyrektora IAS strona nie podjęła. Reasumując organ odwoławczy wskazał, iż prawo do odliczenia dotyczy wyłącznie tych czynności, które faktycznie zostały dokonane, bowiem sama faktura nie tworzy prawa do odliczenia podatku na niej wykazanego. Zatem każda czynność dla wywarcia w systemie VAT pełnych skutków charakterystycznych dla czynności opodatkowanej musi cechować się "stroną materialną" oraz "stroną formalną". Czynność nie posiadająca "strony materialnej" to taka, która ma jedynie swój obraz w dokumentacji, lecz nie została w rzeczywistości przeprowadzona, nie zrodzi ani obowiązku podatkowego (nie powoduje konieczności zapłaty podatku wykazanego na fakturze), ani prawa do odliczenia podatku. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Dyrektor IAS stwierdził, że faktury wystawione przez stronę nie obrazowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pomiędzy wskazanymi na nich podmiotami, w takim przypadku zasadnym było uznanie, że podatek naliczony wykazany na ww. dokumentach nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego. Tym samym, zasadne jest stanowisko, zgodnie z którym faktury wystawione przez wskazane na wstępie podmioty stwierdzają czynności, o których mowa w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. Materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji w sposób wystarczający potwierdza fakt, iż zakwestionowane faktury nie odzwierciedlały faktycznie dokonanych czynności pomiędzy wskazanymi na nich podmiotami. Dodatkowo strona nie przedstawiła poza fakturami VAT żadnych innych wiarygodnych dowodów, chociażby umowy kupna pojazdu, czy też dokumentu potwierdzającego naprawę agregatu, tj. dokumentów wskazujących na fakt, że wystawca faktur, tj. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. C. w rzeczywistości był dostawcą pojazdów. Z tych wszystkich względów, zarzuty odwołania organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione (str. 22 -25 zaskarżonej decyzji). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji organów podatkowych obydwu instancji i umorzenie postępowania ewentualnie uchylenie decyzji organów podatkowych obydwu instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, skarżący postawił zarzuty naruszenia przepisów: art. 121 § 1 O.p. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, co znajduje odzwierciedlenie w jej uzasadnieniu, z tego względu, że rozstrzygnięcie tej decyzji opiera się na z góry przyjętych przez organy obu instancji tezach, że faktury wystawione przez pana P. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. C., gdzie jako dostawca towaru wskazany jest P. C. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. C. nie dokumentują rzeczywistych transakcji oraz, że podatnik nie dochował należytej staranności i świadomie brał udział w oszustwie podatkowym; art. 121 § 1 O.p., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, co znajduje odzwierciedlenie w jej uzasadnieniu, z tego względu, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji opiera się również na zdarzeniach i okolicznościach zaistniałych po dokonaniu przez podatnika transakcji z panem P. C., uznanych przez organ drugiej instancji za relewantne dla oceny należytej staranności podatnika, w sytuacji gdy zarówno z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jak i z orzecznictwa polskich sądów administracyjnych wynika, że zachowanie przez podatnika dobrej wiary powinno być oceniane na moment zawarcia transakcji; art. 122 i 187 § 1 O.p., poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego pod kątem, czy podatnik miał prawo podejrzewać, tzn. czy wiedział lub powinien był wiedzieć, że wystawca faktury lub jakikolwiek inny podmiot na wcześniejszym etapie obrotu dopuścił się przestępstwa lub nieprawidłowości, która to okoliczność powinna być udowodniona przez organ podatkowy, a co stanowi warunek konieczny pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z wystawionych na rzecz podatnika faktur; art. 191 O.p., poprzez uznanie, w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oraz na podstawie wyłącznie części zebranego materiału dowodowego, że transakcje udokumentowane fakturami wystawionymi przez pana P. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. C. nie zostały faktycznie wykonane przez ten podmiot, a podatnik miał prawo podejrzewać, tzn. wiedział lub powinien był wiedzieć, że wystawca faktury lub jakikolwiek inny podmiot na wcześniejszym etapie obrotu dopuścił się przestępstwa lub nieprawidłowości; art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez brak dokonania wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym oraz poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na dokonaniu oceny zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny, wbrew logice i zasadom doświadczenia życiowego, a w konsekwencji - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że podatnik wiedział lub powinien wiedzieć, że transakcje fakturowane na dane pana P. C. są nierzetelne oraz, że podatnik znał faktycznego dostawcę pojazdów i wiedział, że nie kupuje od pana P. C.; art. 187 § 1 O.p., poprzez nieuprawnione przerzucenie ciężaru dowodu dochowania należytej staranności na podatnika w sytuacji, gdy z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i polskich sądów administracyjnych wynika, że to organ podatkowy powinien wykazać, iż podatnik nie dochował należytej staranności przy zawieraniu danej, konkretnej transakcji; art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 181, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 191 O.p., poprzez niezasadną odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka pana Ł. L., w sytuacji, gdy przedmiotem tego dowodu byłyby okoliczności istotne dla sprawy; art. 121 § 1 O.p. w związku z art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji kwestionującą rozliczenia podatnika w podatku od towarów i usług za III kwartał 2019 roku i za lipiec 2020 roku w sytuacji, kiedy ustalenia w sprawie zostały dokonane pomimo braku udowodnienia przez organy podatkowe obiektywnych przesłanek, że podatnik wiedział lub mógł wiedzieć, iż transakcje mające stanowić podstawę prawa do odliczenia podatku mogły wiązać się z oszustwem popełnionym przez wystawcę faktury, w sytuacji, gdy takie postępowanie organu drugiej instancji nie znajduje oparcia w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i polskich sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Może też zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż nie narusza ona prawa w sposób uzasadniający jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Sporem w sprawie objęta jest zasadność odmówienia skarżącemu prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych dla skarżącego przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. C., to jest faktury z 17.07.2019 r. nr [...], wartość netto 149 000 zł, VAT 34 385 zł, dokumentującej zakup samochodu [...] oraz faktury z 27.07.2020 r. nr [...], wartość netto 115 000 zł, VAT 26 450 zł, dotyczącej zakupu chłodni [...]. Zdaniem organów podatkowych faktury te nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych od strony podmiotowej, albowiem z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że P. C. symulował prowadzenie działalności gospodarczej, a wystawianymi fakturami dokumentował nierzeczywiste zdarzenia gospodarcze pomiędzy podmiotami wskazanymi na fakturach. Podatnik nie dochował przy tym należytej staranności w zweryfikowaniu swojego dostawcy, albowiem poza sprawdzeniem w rejestrze CEIDG, podatku VAT i umieszczenia na białej liście przy drugiej transakcji nie zweryfikował kontrahenta w jakikolwiek inny sposób. Skarżący zarzuca w szczególności naruszenie przepisów postępowania, wskazując na wadliwie, w sposób niepełny ustalony i oceniony stan faktyczny, który został oparty o jedynie na części zgromadzonych dowodów, z założeniem, że zakwestionowane w sprawie faktury wystawione przez P. C. nie dokumentują rzeczywistych transakcji oraz, że skarżący nie dochował należytej staranności i świadomie brał udział w oszustwie podatkowym. Tymczasem zakwestionowane transakcje zostały dokonane w typowych warunkach przyjętych w obrocie gospodarczym i w datach dokonywania transakcji brak jest okoliczności, z których wynikałoby, że transakcje nie zostały przez skarżącego zawarte w dobrej wierze. Jak wynika z protokołu przesłuchania strony z dnia 20 listopada 2023 r. skarżący zgodził się z ustaleniami organu podatkowego co do zaniżenia podatku należnego wynikającego z faktur wystawionych dla K. F. Sp. [...]., przedstawiając prawidłowe faktury. Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, iż podstawą materialnoprawną odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego jest art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, który stanowi, że w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Kwotę podatku naliczonego stanowi zaś suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT). Wskazane prawo do odliczenia podatku naliczonego nie ma jednak nieograniczonego charakteru. Przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT wskazuje bowiem, że nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury w przypadku, gdy stwierdzają one czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności. Dla odliczenia podatku naliczonego istotne jest zatem, by przyjęta do rozliczenia faktura VAT dokumentowała rzeczywisty obrót. Warunek taki zachodzi wtedy, gdy dana faktura odzwierciedla zdarzenie gospodarcze dokonane między podmiotami wymienionymi na fakturze, której przedmiotem jest towar bądź usługa opisana w tym dokumencie pod względem ilościowym, jakościowym, wartościowym itp. Innymi słowy, między rzeczywistą sprzedażą a jej opisem w fakturze istnieć musi pełna zgodność pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Zależność ta podkreślana jest też w orzecznictwie ETS, np. w sprawie C – 342/87 (Genius Holding BV v. Staatssecretaris van Financiën) stwierdzono, że wynikające z przepisów dyrektywy prawo do odliczenia nie znajduje zastosowania do podatku, który jest należny wyłącznie z tego powodu, że został wykazany na fakturze. Na takie odczytywanie ww. przepisów wielokrotnie wskazywano też w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyroki NSA z 14 listopada 2013 r., sygn. akt I FSK 1559/12 i z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt I FSK 380/08 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższego wynika, iż podatnik nabywa prawo do odliczenia podatku naliczonego zasadniczo wówczas, gdy faktura odzwierciedla rzeczywistość, tj. dostawę towaru lub świadczenie usługi przez podmioty ujawnione w jej treści. Wyjątkiem od tej zasady jest możliwość odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury, która nie odzwierciedla rzeczywistości, przez podatnika, który nie wiedział lub nie mógł wiedzieć, że bierze udział w czynnościach mających na celu oszustwa (nadużycia) w podatku od towarów i usług. To zaś ocenia się z uwzględnieniem podjętych przez niego aktów należytej staranności. Zauważyć przy tym wypada, że w przypadku "pustych faktur" w znaczeniu faktur dokumentujących transakcje nieistniejące, którym nie towarzyszy żadna realna dostawa towarów czy wykonanie usług, badanie dobrej wiary nie jest wymagane. Tym samym istotne jest, czy mamy do czynienia z tzw. pustą fakturą sensu stricto, czyli jedynie samym dokumentem, któremu w rzeczywistości w ogóle nie towarzyszy transakcja w nim wskazana, czy też taką pustą fakturą, której towarzyszy realna transakcja, ale z udziałem innego podmiotu niż wystawca tej faktury (jeden podmiot faktycznie realizuje transakcję, a zupełnie inny podmiot wystawia fakturę mającą rzekomo dokumentować tę transakcję, czego świadom jest odbiorca takiej faktury), albo wreszcie fakturą wystawioną przez firmanta, a zatem dotyczącą w istocie rzeczywistego obrotu towarami lub usługami, ale z zatajeniem wobec osób trzecich (nabywców) prawdziwego podmiotu realizującego tenże obrót. Ustalenie, że w danej sprawie miało miejsce wystawianie tzw. pustych faktur, w takim rozumieniu jaki przedstawiony został powyżej, oznacza, że mająca swe źródło dobra wiara ze swej istoty nie może być uwzględniona. Nie sposób bowiem przyjąć, że podatnik odliczający podatek z takiej faktury nie jest świadomy swojego oszukańczego działania czy nadużycia prawa, skoro wystawieniu tego rodzaju faktury nie towarzyszy w ogóle żadna dostawa towaru lub świadczenie usług przez podmiot ją wystawiający, ani żaden inny (obrót istnieje tylko na fakturze), albo tego rodzaju transakcję nabywca świadomie realizuje z jednym podmiotem, a dokumentuje u innego podmiotu. Natomiast w wypadku ustalenia, że w danej sprawie wystąpił rzeczywisty obrót towarami lub usługami, ale ten, który według faktury miał być świadczącym usługę lub dostarczającym towar okazał się być jedynie firmantem ukrywającym wobec nabywcy dane określające rzeczywistego podatnika (imię i nazwisko, nazwę albo firmę), "dobra wiara" ma znaczenie. Wówczas należy badać okoliczności związane z tzw. dobrą wiarą, czy też "starannością w działaniu" podatnika (zob. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt I FSK 390/13). Przenosząc powyższe wywody na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż orzekające w sprawie organy nie zakwestionowały okoliczności, iż fakturom wystawionym przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. C., o których mowa wyżej towarzyszył obrót. Uznały jednak, iż P. C. nie był w rzeczywistości dostawcą wskazanych w fakturach samochodów, albowiem nie prowadził nie prowadził działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu powyższe twierdzenia znajdują oparcie w zgromadzonych dowodach. Wskazać bowiem wypada, iż organ I instancji włączył do akt kontroli podatkowej decyzje wydane wobec P. C. przez Naczelnika W.-M. Urzędu Celno-Skarbowego w O. w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2019 r. i od stycznia do lipca 2020 r. (karty 12 – 76 teczka 2 akt kontroli). Z dokonanych w tych postępowaniach ustaleń wynika, iż dokumenty źródłowe w postaci faktur VAT wskazują na świadczenie usług i dostawy towarów m.in. sprzedaż części do pojazdów, materiałów i akcesoriów budowalnych, usług transportowych, naprawa pojazdów, usług budowlanych, piaskowania kontenerów, kupna sprzedaży pojazdów. W toku tych postępowań stwierdzono, że P. C. nie posiadał zaplecza osobowo-technicznego, jak i majątku pozwalającego na rozpoczęcie i prowadzenie działalności gospodarczej. Na rachunkach bankowych P. C. nie stwierdzono żadnych płatności z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych, brak przelewów do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wypłat wynagrodzeń oraz zaliczek na podatek dochodowy tytułem wynagrodzenia. Na rachunki bankowe wpływały środki pieniężne tytułem sprzedaży samochodów, które były wypłacane w bankomatach. W rejestrach zakupów VAT i w deklaracjach VAT-7 P. C. zaewidencjonował i wykazał w plikach JPK_VAT kwoty wynikające z faktur mających dokumentować nabycia krajowe z danymi podmiotów, co do których osoby je reprezentujące zaprzeczyły aby prowadziły jakikolwiek transakcje z P. C., nie znają takiej firmy, nie wiedza kto to jest, wskazały, że szata graficzna okazanych faktur jest inna od szaty graficznej używanej przez te podmioty. Z ww. decyzji wynika, iż P. C. z uwagi na brak kontaktu z nim nie brał udziału w postępowaniu. Wezwanie dla P. C. do złożenia zeznań w charakterze świadka w toku prowadzonej wobec skarżącego kontroli podatkowej w niniejszej sprawie, przesłane na adres wskazany jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej i adres do doręczeń nie zostało odebrane, zwrócone nadawcy jako nie podjęte w terminie. Także w postępowaniu prowadzonym wobec P. C. przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R., P. C. nie wyraził zgody na przesłuchanie. W świetle powyższych ustaleń, w ocenie Sądu trafne są ustalenia i wnioski orzekających w sprawie organów, z których wynika, że P. C. nie prowadził w rzeczywistości działalności gospodarczej i nie był dostawcą pojazdów, wskazanych w zakwestionowanych w sprawie fakturach. Dowodów pozwalających na dokonanie odmiennej oceny nie przedstawił także skarżący. Jak wynika z zeznań skarżącego (karta 85 – 86 teczka 2 akt kontroli) nie miał on żadnej wiedzy na temat zakresu działalności firmy P. C., nie był w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, nie ma też pewności, że transakcji dokonywał z P. C.. Zeznał bowiem, że "wydaje" mu się, że był to P. C., z mężczyzna, z którym dokonywał transakcji miał kontakt przy zakupie samochodu [...]. Wskazał przy tym, że rozmawiał wówczas z mężczyzną w wieku 35 – 40 lat, podczas gdy z ustaleń Naczelnika W.-M. Urzędu Celno-Skarbowego w O. wynika, iż w 2019 r. P. C. miał 21 lat. Przy drugiej transakcji przeprowadził rozmowę telefoniczną, więc nie wie czy miał wówczas kontakt z tym samym mężczyzną. Stwierdzić zatem należy, że skarżący nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów w celu wykazania istnienia okoliczności przeciwnych, w szczególności na potwierdzenie rzeczywistego przeprowadzenia transakcji z P. C. prowadzącym działalność gospodarczą po firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. C.. Zdaniem Sądu w sprawie nie wystąpiła konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, gdyż dotychczas zgromadzony w sprawie okazał się wystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i przyjęcia, że sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Jak już była o tym mowa, podatnik nabywa prawo do odliczenia podatku naliczonego zasadniczo wówczas, gdy faktura odzwierciedla rzeczywistość, tj. dostawę towaru lub świadczenie usługi przez podmioty ujawnione w jej treści, co w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniało, albowiem organy wykazały, iż zakwestionowane w sprawie faktury nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wyjątkiem od tej zasady jest możliwość odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury, która nie odzwierciedla rzeczywistości, przez podatnika, który nie wiedział lub nie mógł wiedzieć, że bierze udział w czynnościach mających na celu oszustwa (nadużycia) w podatku od towarów i usług. To zaś ocenia się z uwzględnieniem podjętych przez niego aktów należytej staranności. Istotne zaś w tej mierze jest to, czy transakcji towarzyszył obrót, czy też istniał tylko na fakturze. W tym miejscu warto wskazać, że TSUE w wyroku z 22 października 2015 r. w sprawie C-277/14 PPUH S.-c. sp[...] F. S., J. S., J. S. (Polska) stwierdził, iż przepisy szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom krajowym, takim jak w postępowaniu głównym, które odmawiają podatnikowi prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej należnego lub zapłaconego od dostarczonych mu towarów z uwagi na to, iż faktura została wystawiona przez podmiot, który w świetle kryteriów przewidzianych przez te przepisy należy uważać za podmiot nieistniejący i nie ma możliwości ustalenia tożsamości rzeczywistego dostawcy towarów, chyba że zostanie wykazane, w świetle obiektywnych przesłanek i bez wymagania od podatnika, aby dokonał ustaleń, do których nie jest on zobowiązany, że ów podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, iż rzeczona dostawa wiązała się z przestępstwem w zakresie podatku od wartości dodanej, czego zbadanie należy do sądu odsyłającego. Analogiczny pogląd został wyrażony także we wcześniejszym wyroku Trybunału z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 (Mahagében kft) i C-142/11 (Péter Dávid). TSUE w orzeczeniach tych wskazuje, że prawo podatników do odliczenia od podatku VAT, który są zobowiązani zapłacić, podatku VAT należnego lub zapłaconego z tytułu towarów i usług otrzymanych przez nich, stanowi zasadę podstawową wspólnego systemu podatku VAT ustanowionego przez ustawodawcę Unii Europejskiej. Ponieważ odmowa prawa do odliczenia stanowi wyjątek od zasady podstawowej, jaką jest istnienie takiego prawa, organ podatkowy zobowiązany jest wykazać w sposób prawnie wymagany istnienie obiektywnych przesłanek prowadzących do wniosku, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, iż transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Jeżeli bowiem istnieją przesłanki, by podejrzewać nieprawidłowości lub naruszenie prawa, przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego przypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności. Organy podatkowe nie mogą jednak w sposób generalny wymagać, by podatnik zamierzający skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT badał, czy wystawca faktury za towary lub usługi, których odliczenie ma dotyczyć, jest podatnikiem, czy dysponuje towarami będącymi przedmiotem transakcji i jest w stanie je dostarczyć oraz czy wywiązuje się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku VAT, w celu upewnienia się, że podmioty działające na wcześniejszych etapach obrotu nie dopuszczają się nieprawidłowości lub przestępstwa, albo żeby podatnik ten posiadał potwierdzające to dokumenty. Do organów podatkowych należy bowiem co do zasady dokonywanie niezbędnych kontroli podatników w celu wykrycia nieprawidłowości i naruszeń przepisów prawa w zakresie podatku VAT oraz karanie podatników winnych takich nieprawidłowości lub naruszeń. Nie mniej jednak, jak już była o tym mowa badaniu podlegają okoliczności związane z tzw. "dobrą wiarą", czy też "starannością w działaniu" podatnika. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący, nie przedłożył w toku postępowania kontrolnego i podatkowego żadnych wiarygodnych dowodów i nie wskazał żadnych okoliczności świadczących, że dostawy towarów wykazane w zakwestionowanych fakturach VAT zostały w rzeczywistości dokonane przez jego kontrahenta. Nie nabył zatem prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z treści takich faktur, które organy zasadnie uznały za faktury nie dokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W ocenie Sądu prawidłowa jest ocena orzekających w sprawie organów, iż skarżący nie dochował aktów należytej staranności w zweryfikowaniu dostawcy. Nie weryfikował kontrahenta w żaden inny sposób poza sprawdzeniem w CEIDG, jako podatnika podatku VAT i umieszczenia na białej liście. Nie był w miejscu wskazanym jako prowadzenie działalności gospodarczej, co jak wynika z dokumentacji fotograficznej dołączonej do akt pozwoliłoby powziąć wątpliwości co do rzeczywistego prowadzenia działalności gospodarczej przez P. C.. Z dołączonych fotografii nie wynika, aby działalność gospodarcza była tam prowadzona, przy wejściu na posesję brak jest jakiegokolwiek szyldu, mimo iż jak wskazuje skarżący z późniejszego wydruku z CEIDG wynika, iż działalność pod tym adresem wciąż jest prowadzona. Ponadto, jak wynika z notatki z dnia 23.10.2020 r. (karta 34 teczka 4 akt podatkowych) pod adresem Kotarwice 6 (zgłoszonym jak adres prowadzenia działalności gospodarczej) zamieszkuje matka P. C.. Nie jest zatem wykluczone, że możliwe byłoby uzyskanie informacji o tym czy działalność przez P. C. jest rzeczywiście prowadzona. Tymczasem skarżący dokonując transakcji poza miejscem wskazanym jako siedziba działalności gospodarczej prowadzonej przez P. C., skarżący nie był zainteresowany kto faktycznie jest jego kontrahentem. Wskazuje to na to, iż nie było to dla niego istotne lub, że wiedział, iż kontrahentem tym nie był P. C.. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iż skarżący przyjmując zakwestionowane w sprawie faktury wystawione przez PHU P. C. był w dobrej wierze, że istotnie jest to jego kontrahent, jak również, że dochował aktów należytej staranności, aby ustrzec się przed przyjęciem faktury, która nie dokumentuje rzeczywistej działalności gospodarczej. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 181, art. 187 § 1 i § 2, art. 188 Ordynacji podatkowej oraz art. 191 Ordynacji podatkowej wskazać należy, iż zarzutami tymi skarżący zmierza w istocie do podważenia, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, ustaleń organów podatkowych, gdyż jego zdaniem ustalenia te są niepełne i nieprawidłowe, a ocena zgromadzonych dowodów błędna. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy nie uchybiły podstawowym zasadom postępowania podatkowego i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy, zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, a wyciągnięte na jego podstawie wnioski w pełni uzasadnione. W toku postępowania wykorzystano wszystkie dowody, które były możliwe do przeprowadzenia, a następnie dowody te poddano kompleksowej analizie i wyprowadzono z nich wnioski, które ocenić należy jako logiczne i spójne. W rezultacie nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego jakoby materiał dowodowy był niezupełny, ustalenia nieprawidłowe, a ocena zgromadzonych dowodów błędna. Swoją argumentację skarżący opiera w szczególności na wskazywaniu, na okoliczności, które w jego ocenie są typowe dla przeprowadzania transakcji w obrocie gospodarczym, które nie dawały podstaw do powzięcia jakichkolwiek wątpliwości co do rzetelności kontrahenta. Pomija jednak w tej mierze, iż z wywodów tych wynika brak zainteresowania kto w rzeczywistości jest kontrahentem, które w profesjonalnym obrocie gospodarczym i zamiarze uwzględnienia otrzymanej faktury w rozliczeniu jest zasadniczą powinnością przedsiębiorcy. Z tego też względu brak jest podstaw do dopatrywania się wadliwości przeprowadzonego przez organ podatkowy postępowania z powodu odmowy przesłuchania w charakterze świadka Ł. L.. Jak wynika z wniosku dowodowego świadek ten miałby zeznawać na temat okoliczności oferowania samochodów do sprzedaży na terenie stacji diagnostycznej oraz zawierania na tej stacji transakcji sprzedaży samochodów. Z wniosku nie wynika zatem, aby świadek posiadał wiedzę o spornych w niniejszej sprawie transakcjach. Okoliczności zawierania innych transakcji, nawet gdyby miały być określone jako przyjęta praktyka, pozostają bez wpływu na ustalenia i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się zatem do zarzutów skargi Sąd w całości uznał je za niezasadne. Skarżący nie podważył skutecznie dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, a wskazana w skardze argumentacja stanowi jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami i wnioskowanymi zawartymi w zaskarżonej decyzji. Tymczasem odmienna ocena dokonanych ustaleń, niezgodna z oczekiwaniami skarżącego nie może stanowić o naruszeniu tych przepisów w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Zauważyć w tym miejscu należy, że zasada prawdy obiektywnej (art. 122 Op) wymaga podejmowania wszelkich niezbędnych działań ukierunkowanych na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 Op). Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Op). W tym zakresie należy zauważyć, że choć korzystanie w postępowaniu podatkowym z dowodów zgromadzonych w toku innych postępowań stanowi odstępstwo od zasady bezpośredniości, to jednak ustawodawca podatkowy tego nie zakazuje, a wręcz odwrotnie, dopuszcza taką możliwość. Zgodnie bowiem z art. 181 Op, dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, (...), oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Nie można zatem w tej sprawie czynić organom podatkowym zarzutu naruszenia art. 188 Op z tego względu, że np. odmówiły przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów skoro zgromadzone w toku postępowania podatkowego dowody okazały się wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Dokonana w tym względzie ich ocena, zdaniem tutejszego Sądu nie nosi natomiast cech dowolności. Sąd podziela tą ocenę, zgodnie z którą w sprawie wykazane zostało, że zakwestionowane faktury VAT wystawione dla skarżącego przez jego rzekomego kontrahenta nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Polemika z tak ustalonym stanem faktycznym nie może zaś prowadzić do wniosku pełnomocnika skarżącego, że organy podatkowe naruszyły treść art. 187 Op. W szczególności, że pełnomocnik skarżącego poza ogólnymi regułami postępowania podatkowego nie reaguje na wnioski zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w sprawie wykazane zostało, że kontrahent skarżącego nie mógł dostarczyć wskazanych w fakturach towarów. Zarzuty skargi Sąd w całości uznał zatem za niezasadne. Organy podatkowe z poszanowaniem przepisów Ordynacji podatkowej prawidłowo ustaliły stan faktyczny, poddały go trafnej ocenie i prawidłowo zastosowały do dokonanych ustaleń przepisy prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe rozważania, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ppsa Sąd oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI