VIII SA/Wa 908/22

VIII SA/Wa 908/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-08-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Justyna Mazur /przewodniczący/
Leszek Kobylski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GZ 91/23 - Postanowienie NSA z 2023-04-27
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1505
art. 29 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia uzyskanego za wycofanie owoców oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na decyzję Nr [...] z dn. 27 czerwca 2022 r. Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( dalej jako: "Prezes ARiMR", "organ odwoławczy") na podstawie której, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz, 735, ze zm.) oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505, z póżn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania organizacji producentów [...] Sp. z o. o. od Decyzji Nr [...] z dnia 01.04.2022 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia uzyskanego za wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji, wydanej przez Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – orzekł o utrzymaniu w całości decyzji Nr [...] z dnia 01.04.2022 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia uzyskanego za wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji, wydaną przez Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stania faktycznym i prawnym sprawy:
Organizacja producentów [...] Sp. z o. o. z siedzibą w m. K. gm. B. [...] ( dalej jako: "strona", "skarżąca") jako uczestnik mechanizmu Wspólnej Polityki Rolnej "Dalszego wsparcia kryzysowego producentów owoców", zwanego dalej "embargo VI", realizowanego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych
środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją
zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 82), zwanego dalej "rozporządzeniem RM" powiadomieniem z dn. 19.01.2018 r. zadeklarowała zamiar dokonania operacji wycofania jabłek (z przeznaczeniem na bezpłatną dystrybucję), w łącznej ilości 2 570 094 kg z powierzchni 83,99 ha. Na podstawie złożonego Powiadomienia [...] Sp. z o. o. przeprowadziła w dniach 30.03.2018 r., 04.04.2018 r" 06.04.2018 r" 11.04.2018 r" 11.06.2018 r" 13.06.2018 r., 15.06.2018 r., 18.06.2018 r" 20.06.2018 r" 22.06.2018 r" operacje wycofania jabłek z rynku. Postępowanie w sprawie zakończyło się wydaniem przez Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzji nr [...] z dnia 19.09.2018 r. o przyznaniu wsparcia finansowego w wysokości 87119,81 EUR, tj. 371 519,83 zł. Na tej podstawie na rzecz OP [...] Sp. z o.o. w dniu 27.09.2018 r. została zrealizowana płatność.
W okresie 24.02.2020 r. - 18.03.2020 r. służby kontrolne agencji przeprowadziły czynności kontrolne w przedmiocie ustalenia prawidłowości przyznania pomocy w ramach mechanizmu " Tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej". W piśmie z dnia 30.03.2020 r. (znak: [...]), w wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdzono nieprawidłowo wypłaconą na mocy Decyzji Nr [...] z dnia 19.09.2018 r. kwotę wsparcia (371519.83 PLN). W wystąpieniu pokontrolnym wskazano, że przy weryfikacji podanej przez organizację producentów [...] Sp. z
o. o. ilości produktów z Powiadomienia nie uwzględniono strat spowodowanych niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi (przymrozki), jakie wystąpiły na działkach członków tej organizacji w 2017 r., w związku z czym należy podjąć działania naprawcze. W dalszym toku sprawy Dyrektor M. OR ARiMR zawiadomieniem Nr [...] z dnia 19.11.2020 r. wszczął postępowanie administracyjne ws. ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia uzyskanego za wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji.
W następstwie ww. czynności w dniu 01.04.2022 r. Dyrektor M.OR
ARiMR wydał Decyzję Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia uzyskanego za wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji wskazując, iż kwota nienależnie pobranych środków wynosi 163 089,50
PLN oraz że kwotę tę należy powiększyć o odsetki w wysokości 12 980,01 PLN. W uzasadnieniu ww. Decyzji Nr [...] z dnia 01.04.2022 r. organ pierwszej
instancji wskazał na nieprawidłowość w wyliczeniu kwoty w wysokości 371 519,83
PLN, która zdaniem organu została błędnie wyliczona i wypłacona organizacji producentów [...] Sp. z o. o., bowiem przy weryfikacji przez organ ilości produktów z Powiadomienia nie uwzględniono strat, jakie wystąpiły u członków organizacji z tytułu przymrozków. Poniesione i udokumentowane straty miały wpływ na możliwości produkcyjne strony, co w konsekwencji przełożyło się na zawyżoną płatność z tytułu wycofania na bezpłatną dystrybucję owoców. Organ wskazał podstawy prawne odnoszące się do wypłacania przez ARiMR środków' wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej, a także do kwestii ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz sposobu naliczenia należnych odsetek.
W odwołaniu strona zaskarżyła w całości Decyzję Nr [...] z dnia 01.04.2022
r. wydaną przez Dyrektora M. OR ARiMR oraz wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji i o umorzenie postępowania.
Skarżący podnosi, że w uzasadnieniu decyzji nie wskazano podstawy faktycznej, na jakiej organ pierwszej instancji wydał przedmiotową decyzję. Wskazuje także, że na dzień złożenia Powiadomienia, jabłka planowane do wycofania przechowywane były
w obiekcie organizacji, względnie w gospodarstwach jej członków.
Zaskarżonej decyzji strona zarzuca, iż dokonano w niej tylko wyliczenia możliwej do wycofania ilości jabłek i wskazano kwotę nienależnej pomocy, nie wskazując, na jakiej podstawie organ nakazuje zwrot tej kwoty. Jednocześnie strona podnosi, że ze złożonych w postępowaniu wyjaśniającym przez nią dokumentów wynika, że posiadała w swoich magazynach ilości jabłek pozwalające na dokonanie operacji w zadeklarowanych ilościach. Ponadto, w opinii skarżącego niewłaściwe jest stawianie znaku równości pomiędzy szacunkowo określonymi przez komisje stratami w
uprawach jabłoni, a plonami uzyskanymi podczas zbiorów, których określenie możliwa jest dopiero po zebraniu całości owoców.
Po rozpatrzeniu odwołania, orzekając o utrzymaniu w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora OR ARiMR w Warszawie, Prezes ARiMR w kwestionowanej decyzji przedstawił następujące stanowisko i argumenty:
Przede wszystkim organ odwoławczy stwierdził, że podziela stanowisko organu I instancji co do ustaleń w zakresie strat w zbiorach owoców powstałe na skutek wiosennych przymrozków w 2017 r. W tej kwestii organ odwoławczy stwierdził, że
straty poniesione przez członków' [...] Sp. z o. o. w wyniku wiosennych przymrozków w 2017 r. potwierdzają wydane przez Kierownika Biura Powiatowego w G. decyzje o przyznaniu pomocy dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody' w wysokości, co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy w wyniku przymrozków wiosennych w 2017r. oraz protokoły z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego.
Wystąpienie strat u wskazanych personalnie w treści decyzji 11 producentów,
będących członkami organizacji [...] Sp. z o. o. miało bezpośredni wpływ na zmniejszenie zbioru, a co za tym idzie na ilość produktu możliwą do zadeklarowania przez stronę w Powiadomieniu oraz limit dostaw wyliczony na podstawie
współczynnika przydziału (0,09), a co za tym idzie na ilość jabłek możliwą do wycofania z rynku na bezpłatną dystrybucję.
Organ drugiej instancji, biorąc pod uwagę ww. dane odnośnie poniesionych strat stwierdza, iż strona na wskazanych w Powiadomieniu działkach o pow. 83,99 ha poniosła znaczne straty w zakresie od 71% do 85 % produkcji dla siedmiu z jedenastu członków organizacji, którzy przekazali jabłka na bezpłatną dystrybucję, zgodnie z ww. zestawieniem. Straty wykazano na znacznej powierzchni, bo aż 51,89 ha upraw.Zważywszy na stan faktyczny powstały na skutek strat poniesionych w
uprawach producentów, potwierdzony ww. lustracją na miejscu (protokoły z kontroli) ustalono maksymalne możliwe do uzyskania plony przez każdego z członków grupy
ze zgłoszonych w Powiadomieniu działek (pow. 83,99 ha) oraz maksymalne ilości jabłek możliwe do przekazania na bezpłatną dystrybucję. Wystąpienie strat na
poziomie 71% - 85 % na znacznej powierzchni upraw, tj. 51,89 ha zgłoszonych działek należących do siedmiu producentów (M. S., I. M., E. Ś., B. M., A. Ł., A. O., A. K. - członków [...]) ma bezpośredni wpływ na zmniejszenie zbioru, a co za tym idzie, na ilość produktu, który mógł zostać wycofany na bezpłatną dystrybucję.
Łącznie organizacja producentów [...] Sp. z o. o. od swoich członków mogła wycofać na bezpłatną dystrybucję 121 946,50 kg jabłek na kwotę 208 430,33 zł. Wyliczenie tej maksymalnej ilości, jaką mogła wycofać organizacja producentów [...] Sp. z o. o. w ramach bezpłatnej dystrybucji uwzględnia poniesione straty z tytułu wiosennych przymrozków, możliwości produkcyjne zadeklarowane w oświadczeniu
oraz współczynnik przydziału dla każdego z członków grupy z osobna. Strona
natomiast wycofała na bezpłatną dystrybucję jabłka w ilości 218 400 kg, tj. z przekroczeniem ustalonego dla niej współczynnika limitu 0,09. Tym samym przyznanie wsparcia w kwocie 371 519,83 zł do ilości 218 400 kg jabłek jest w ocenie organu odwoławczego bezzasadne. Odnosząc się do stwierdzonej różnicy pomiędzy kwotą jaką należało przyznać za wycofanie jabłek w ramach bezpłatnej dystrybucji [...] Sp. z o. o. (kwota 208 430,33zł), a kwotą przyznaną w decyzji nr [...] z dnia 19.09.2018 r. (kwota 371 519,83 zł) stwierdzić należy, że różnica w kwocie 163 089,50 zł (słownie: sto sześćdziesiąt trzy tysiące osiemdziesiąt dziewięć złotych 50/100) stanowi kwotę nienależnie pobranych płatności.
Organ odwoławczy w odniesieniu do ustaleń stanu faktycznego w sprawie podniósł,
że w tym zakresie podzielił stanowisko organu I instancji Dyrektora OR ARiMR w Warszawie wyrażone w decyzji z dn. 1 kwietnia 2022 r. Nr [...]. Podzielił także zasadność i przyjął jako prawidłowe materiały dowodowe w oparciu o które powyższe zostało stwierdzone, tj.:
• decyzje o przyznaniu pomocy dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody w wysokości co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy w wyniku przymrozków wiosennych w 2017 r. wydane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G.,
• protokoły z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym
lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego podpisane przez Wojewodę M.,
• oświadczenia o możliwościach produkcyjnych od członków organizacji, którzy korzystali z Pomocy dla producentów, w których gospodarstwach, w wyniku wiosennych przymrozków w 2017 r. zostały zniszczone drzewa i krzewy owocowe lub truskawki przesłane przez Stronę w odpowiedzi na wezwanie nr 1
z dnia 29.01.2021 r.,
wydruki z Rejestru pomocy "de minimis" (RDM),
stany magazynowe przesłane przez Stronę w odpowiedzi na wezwanie nr [...] z dnia 28.12.2021 r.
Reasumując tę część swojego stanowiska, organ odwoławczy stwierdził, że mając na względzie przepisy art. 10 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/1165 w pełni zasadna i obligatoryjna była weryfikacja wszystkich danych dotyczących przedmiotowego postępowania i beneficjenta przez organy administracji, odpowiadające za prawidłowa realizację zadań związanych z wypłatą wsparcia.
Natomiast podstawą prawną wydanej decyzji wynikającą z przepisów krajowych jest
art. 29 ust.1 i 2 ustawy z dn. 9.05.2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2019 r. poz. 1505, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa", który stanowi podstawę do wydania decyzji w przypadku dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych oraz nie uzależnia konieczności wydania decyzji w tym przedmiocie od przyczyny z powodu, której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje, więc swoim zakresem nienależnie lub nadmiernie pobranie środki publiczne w oparciu o decyzję, która następnie została usunięta z obrotu prawnego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy stwierdził, że nie podziela zarzutów skarżącej [...] w zakresie dotyczącym braku wskazania podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia oraz
zarzutu chybionego stwierdzenia w przedmiocie otrzymania przez [...] podwójnego wsparcia. W ocenie organu strona, w toku postępowania administracyjnego, nie przedłożyła dowodów mogących skutecznie podważyć ich ustalenia. Przekazane organowi w dniu 10.02.2022 r. informacje, będące odpowiedzią na wezwanie z dnia 28.12.2021 r. zawierają informacje o stanach magazynowych strony na dzień złożenia Powiadomienia w ilości 333 314 kg jabłek. Ponadto, strona
nie wskazuje jednak żadnej innej konkretnej ilości produktów, jakie posiadała w tym dniu poza lakoniczną informacją, że jabłka magazynowane były również w gospodarstwach członków organizacji, co uniemożliwia potwierdzenie przez organ faktycznych możliwości strony w' zakresie dostarczenia jabłek na bezpłatną dystrybucję.
Organ odwoławczy wskazuje, iż odwołanie strony nie zawiera argumentów mogących mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia i nie zasługuje na uwzględnienie. Strona,
pomimo, iż miała możliwość wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów, nie przedstawiła żadnych dokumentów odnoszących się do okoliczności
podnoszonych w odwołaniu. Odwołanie strony nie zawiera argumentów na uzasadnienie tych zarzutów.
Konkludując Prezes ARiMR stwierdził, że opierając się na całości materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, organ drugiej instancji
doszedł do przekonania, że odwołanie strony w zakresie nienależnie pobranych płatności, ustalonych w kwocie 163 089,50 PLN, nie zasługuje na uwzględnienie. Powyższa kwota, jako nienależnie pobrana, została obliczona prawidłowo przez organ pierwszej instancji i podlega zwrotowi w tym przedmiocie wraz z ustalonymi przepisami prawa odsetkami. Organ odwoławczy stwierdza, że organ pierwszej instancji właściwie ustalił sposób wyliczenia odsetek, liczonych od kwoty nienależnie pobranej płatności oraz datę, od której należy odsetki liczyć, tj. dzień 27.09.2018 r. Tym samym, organ odwoławczy, dokonując własnej oceny sprawy, doszedł do takich samych wniosków, jak organ pierwszej instancji.
Skargę na powyższą decyzję pismem z dn. 3 sierpnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] sp. z o.o. ( dalej jako: "skarżąca") reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem.
Zaskarżając ww. decyzję w całości skarżąca postawiła następujące zarzuty:
I/ naruszenie przepisów postępowania w postaci błędnego zastosowania art. 7, art. 77
§ 1, w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ustalenie, iż:
1/ możliwości produkcyjne wymienionych w decyzji członków Skarżącej pozwalały na wycofanie z rynku ilości 121 946,50 kg jabłek, ze względu na wystąpienie w ich gospodarstwach przymrozków wiosennych;
2/ procent szkody wskazany w protokołach z oszacowania szkód w gospodarstwach członków organizacji wymienionych w decyzji, odzwierciedla faktyczne straty w uprawach jabłoni po dokonanych zbiorach, pomimo że:
1/ możliwości produkcyjne członków organizacji były dużo wyższe co potwierdzają złożone do akt rejestry zakupów;
2/ niewłaściwe jest stawianie znaku równości pomiędzy szacunkową, a rzeczywistą stratą w uprawach;
II/ naruszenie przepisów prawa materialnego, w postaci błędnego zastosowania § 4
ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2018 r., poz. 82), zwanym dalej: "rozporządzeniem RM", w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505, Lj.), zwaną dalej: "ustawą o ARiMR", poprzez przyjęcie,
że organizacja producentów, w ramach składanego powiadomienia o zamiarze dokonania operacji wycofania powinna faktycznie posiadać ilości jabłek
zadeklarowane w powiadomieniu na dzień składania powiadomienia, pomimo że organizacja producentów w powiadomieniu deklaruje ilość owoców pochodzących od swoich członków i producentów z którymi ma zawarte umowy, jaki ma zamiar wycofać, niezależnie od ilości posiadanych owoców na dzień składania powiadomienia.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca [...] wniosła o :
1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu niższego stopnia;
2. o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącej, według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi, rozwijając argumentację, jej autor wskazuje, że organy w ramach przedmiotowej sprawy przyjmują, iż oszacowane przez Komisje straty w uprawach dokonywane przed zawiązaniem się owoców na drzewach stanowią podstawę do określenia ilości owoców jaką może zebrać producent dotknięty
szkodami z powodu niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. W ocenie autora skargi tylko faktyczne zbiory owoców mogą być podstawą do ustalenia ilości owoców zebranych przez członków organizacji, a organy w przedmiotowej sprawie, w sposób zamierzony i mający na celu wykazanie z góry postawionej tezy, przedstawiają fakty
w sposób niekorzystny dla Skarżącej, operując jedynie szacunkowymi.
Ponadto rozwinięta została argumentacja w odniesieniu do tezy, że Skarżąca jeżeli na dzień powiadomienia nie posiadała, względnie nie dysponowała ilością 2 570 094 kg jabłek, to nie mogła zadeklarować w powiadomieniu tej ilości do wycofania w ramach bezpłatnej dystrybucji. Według pełnomocnika żaden przepis rozporządzenia RM, w szczególności §4 ust. 3 i 4, jak również rozporządzenia 2017/1165, nie wymaga od organizacji producentów podania ilości deklarowanych do wycofania jabłek, odpowiadającej ilości będącej na stanie magazynu organizacji. Na podstawie z
samego faktu, że na dzień 18 stycznia 2018 r. Skarżąca w swoich magazynach posiadała 333 314 kg jabłek, nie oznacza, że nie dysponowała większymi ilościami owoców.
W odpowiedzi na skargę organ przedstawiając akta sprawy wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zawarte w treści decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne
sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i
wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt
1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy zgodnie z prawem organy ARiMR przeprowadziły postępowanie i wydały decyzje ustalające dla [...] kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia uzyskanego za
wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji.
Wskazanym w kontrolowanych decyzjach powodem dla którego organy ARiMR wydały decyzje na podstawie art. 29 ustawy z dn. 9 maja 2008 r. o ARiMR ( tj. decyzji określających dokonanie nienależnej lub nadmiernej wypłaty określonych środków publicznych), było ustalenie, że biorąc pod uwagę zgłoszone w Powiadomieniu powierzchnie działek, oświadczenia o możliwościach produkcyjnych członków OP
[...] Sp. z o.o. oraz wiosenne przymrozki w 2017 r. kwota pomocy jaką mogła otrzymać organizacja producentów [...] Sp. z o.o. to 208 430,33 zł. natomiast pomoc jaką otrzymała decyzją z dnia 19.09.2018 r. nr [...] to
371 519,83 zł.
Odnosząc się do stwierdzonej różnicy pomiędzy kwotą jaką należało przyznać za wycofanie jabłek w ramach bezpłatnej dystrybucji za 2018 r. [...] Sp. z o. o.,
a kwotą przyznaną w decyzji nr [...] z dnia 19.09.2018 r" stwierdzić należy, że wartość 163 089,50 zl (słownie: sto sześćdziesiąt trzy tysiące osiemdziesiąt dziewięć złotych 50/100) stanowi kwotę nienależnie pobranych płatności.
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny kontrolowanych decyzji, Sąd uznaje za właściwe wskazanie na mające w sprawie zastosowanie przepisy, zarówno prawa krajowego, jak i unijnego. Zasady przyznawania pomocy z tytułu wsparcia uzyskanego za wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji uregulowane zostały w powołanym przez organy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej.
Według § 5 ust.1 ww. rozporządzenia RM maksymalna ilość produktów objęta operacjami, za które może zostać udzielone wsparcie w odniesieniu do jabłek wynosiła 77.565 ton. W dniu, w którym suma ilości produktów wynikających z powiadomień przekroczy ilość, o której mowa w ust. 1, Prezes Agencji podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej Agencji informację o: 1) zakończeniu
przyjmowania powiadomień dotyczących operacji obejmujących daną grupę
produktów oraz o 2) wysokości współczynnika przydziału stosowanego w odniesieniu do ilości produktów wynikających z powiadomień złożonych w tym dniu oraz w okresie ostatnich pięciu dni poprzedzających ten dzień.
W sprawie niniejszej Prezes ARiMR poinformował, iż z uwagi na przekroczenie ilości,
o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, tj. 77 565 ton - łącznie jabłka
oraz gruszki, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu 19.01.2018 r. zakończyła przyjmowanie powiadomień w zakresie operacji wycofania z rynku na bezpłatna dystrybucje oraz inne przeznaczenie dla ww. grupy produktów. Dla powiadomień złożonych w dniu 19 stycznia 2018 r. Prezes ARiMR określił
współczynnik przydziału, który dla jabłek wyniósł 0.09.
Według zestawienia maksymalnych plonów warzyw i owoców możliwych do uzyskania w warunkach polskich, przygotowanego przez Instytut Ogrodnictwa w S., maksymalny plon dla jabłoni w 2017 r. wynosił 80 t/ha.
Przy wyliczeniu maksymalnej ilości jaką mogła wycofać organizacja producentów [...] Sp. z o.o. w ramach bezpłatnej dystrybucji uwzględniono poniesione straty z tytułu wiosennych przymrozków w 2017 r., możliwości produkcyjne zadeklarowane w oświadczeniach oraz współczynnik przydziału, dla każdego z członków grupy z
osobna.
Stosownie do treści §10 ust. 1 rozporządzenia RM Dyrektor ARiMR, wydając decyzję
o udzieleniu wsparcia, określa wysokość wsparcia jako iloczyn ilości produktów objętych operacją oraz maksymalnej kwoty wsparcia określonej dla danego rodzaju produktu objętego operacją w załączniku II do rozporządzenia 2017/1165, z uwzględnieniem redukcji w przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 3 oraz art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 2017/1165. Przy obliczaniu wysokości wsparcia uwzględnia się ilość produktów danego rodzaju objętych operacją, nie większą jednak niż ilość produktów kwalifikująca się do objęcia tą operacją zgodnie odpowiednio z § 5 ust. 5 albo § 6 ust. 6 (§ 10 ust. 2 rozporządzenia RM). W przypadku operacji przeprowadzonej przez podmioty, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2, ( tj. organizacji producentów), jeżeli wysokość wsparcia w przeliczeniu na 1 ha upraw, z których pochodzą produkty objęte tą operacją, przekracza maksymalny poziom wsparcia określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, wsparcie przysługuje w wysokości stanowiącej iloczyn maksymalnego poziomu wsparcia określonego w załączniku nr 2
do rozporządzenia i powierzchni tych upraw (§ 10 ust. 3 rozporządzenia RM).
W rozpoznawanej sprawie organy ARiMR ustaliły, że organizacja producentów [...] Sp. z o. o. ubiegała się o udzielenie wsparcia na bezpłatną dystrybucję w ramach mechanizmu WPR "Dalsze wsparcie kryzysowe producentów owoców " i złożyła w
dniu 19.01.2018 r. Powiadomienie, oraz w dniu 31.07.2018 r. "Wniosek o przyznanie wsparcia (bezpłatna dystrybucja/inne przeznaczenie), a następnie w dniu 13.09.2018
r. korektę ww. wniosku. Na podstawie Decyzji Nr [...] wydanej przez Dyrektora M. OR ARiMR w dniu 10.09.2018 r. o przyznaniu
wsparcia – [...] otrzymała wsparcie finansowe z tytułu wycofania jabłek na bezpłatną dystrybucję w kwocie 371 519,83 zł.
W okresie 24.02.2020 r. - 18.03.2020 r. służby kontrolne agencji przeprowadziły czynności kontrolne w przedmiocie ustalenia prawidłowości przyznania pomocy w ramach mechanizmu " Tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej". W piśmie z dnia 30.03.2020 r. (znak: [...]), w wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdzono nieprawidłowo wypłaconą na mocy Decyzji Nr [...] z dnia 19.09.2018 r. kwotę wsparcia (371519.83 PLN). W wystąpieniu pokontrolnym wskazano, że przy weryfikacji podanej przez organizację producentów [...] Sp. z
o. o. ilości produktów z Powiadomienia nie uwzględniono strat spowodowanych niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi (przymrozki), jakie wystąpiły na działkach członków tej organizacji w 2017 r., w związku z czym należy podjąć działania naprawcze.
W dalszym toku sprawy. Dyrektor M. OR ARiMR zawiadomieniem Nr [...] z dnia 19.11.2020 r. wszczął postępowanie administracyjne ws. ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia uzyskanego za wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji.
W następstwie ww. czynności w dniu 01.04.2022 r. Dyrektor M. OR
ARiMR wydał Decyzję Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia uzyskanego za wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji wskazując, iż kwota nienależnie pobranych środków wynosi 163 089,50
PLN oraz że kwotę tę należy powiększyć o odsetki w wysokości 12 980,01 PLN. W uzasadnieniu ww. Decyzji Nr [...] z dnia 01.04.2022 r. organ pierwszej
instancji wskazał na nieprawidłowość w wyliczeniu kwoty w wysokości 371 519,83
PLN, która zdaniem organu została błędnie wyliczona i wypłacona organizacji producentów [...] Sp. z o. o., bowiem przy weryfikacji przez organ ilości produktów z Powiadomienia nie uwzględniono strat, jakie wystąpiły u członków organizacji z tytułu przymrozków. Poniesione i udokumentowane straty miały wpływ na możliwości produkcyjne strony, co w konsekwencji przełożyło się na zawyżoną płatność z tytułu wycofania na bezpłatną dystrybucję owoców. Organ wskazał podstawy prawne odnoszące się do wypłacania przez ARiMR środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej, a także do kwestii ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz sposobu naliczenia należnych odsetek. W świetle art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505, z póżn. zm.) właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. I, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. I, tj. Dyrektor M. OR ARiMR.
Powyższe ustalenia zobowiązywały organ Dyrektora M. OR ARiMR do podjęcia wszystkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także do zweryfikowania precyzyjnie ustalonego w przepisach szczególnych zakresu dokumentacji pod kątem wykazania relewantnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych w celu ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.
W odniesieniu do ustalenia stanu faktycznego organy ARiMR wskazały, a Sąd zgadza się z tymi ustaleniami, że Straty poniesione przez członków [...] Sp. z o. o. w wyniku wiosennych przymrozków w 2017 r. potwierdzają wydane przez Kierownika Biura Powiatowego w G. decyzje o przyznaniu pomocy dla producentów rolnych,
w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody w wysokości, co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy w wyniku przymrozków wiosennych w 2017r. oraz protokoły z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego.
Dokumentując ww. okoliczności w aktach administracyjnych sprawy znajdują się stosowne protokoły szacowania szkód i decyzje odszkodowawcze.
Sąd zgadza się także z oceną organów ARiMR, że wystąpienie strat u ww. producentów, będących członkami organizacji [...] Sp. z o. o. miało bezpośredni wpływ na zmniejszenie zbioru, a co za tym idzie na ilość produktu możliwą do zadeklarowania przez stronę w Powiadomieniu oraz limit dostaw wyliczony na podstawie współczynnika przydziału (0,09), a co za tym idzie na ilość jabłek możliwą
do wycofania z rynku na bezpłatną dystrybucję.
Przedstawione i poparte szczegółowymi wyliczeniami okoliczności dotyczące
wielkości zbiorów jabłek w gospodarstwach sadowniczych członków [...], uzasadniają ocenę, że należy zgodzić się z twierdzeniami organów ARiMR, że OP na wskazanych w Powiadomieniu działkach o pow. 83,99 ha poniosła znaczne straty w zakresie od 71% do 85 % produkcji dla siedmiu z jedenastu członków organizacji, którzy przekazali jabłka na bezpłatną dystrybucję, zgodnie z ww. zestawieniem. Straty wykazano na znacznej powierzchni, bo aż 51,89 ha upraw.
Zważywszy na stan faktyczny powstały na skutek strat poniesionych w uprawach producentów, potwierdzony ww. lustracją na miejscu (protokoły z kontroli) ustalono maksymalne możliwe do uzyskania plony przez każdego z członków grupy ze zgłoszonych w Powiadomieniu działek (pow. 83,99 ha) oraz maksymalne ilości jabłek możliwe do przekazania na bezpłatną dystrybucję. Wystąpienie strat na poziomie 71% - 85 % na znacznej powierzchni upraw, tj. 51,89 ha zgłoszonych działek należących
do siedmiu producentów (M. S., I. M., E. Ś., B. M., A. Ł., A. O., A. K. - członków [...]) ma bezpośredni wpływ na zmniejszenie zbioru, a co za tym idzie, na ilość produktu, który mógł zostać wycofany na bezpłatną dystrybucję.
Dokonane przez organy wyliczenia w zawartych w aktach sprawy i ujętych w decyzji organu I instancji zestawienia, należy uznać za wiarygodne i przyjąć, że łącznie organizacja producentów [...] Sp. z o. o. od swoich członków mogła wycofać na bezpłatną dystrybucję w 2018 r. 121 946,50 kg jabłek. Wyliczenie tej maksymalnej ilości, jaką mogła wycofać organizacja producentów [...] Sp. z o. o. w ramach bezpłatnej dystrybucji uwzględnia poniesione straty z tytułu wiosennych przymrozków, możliwości produkcyjne zadeklarowane w oświadczeniach oraz współczynnik przydziału dla każdego z członków grupy z osobna. [...]wycofała jabłka na bezpłatną dystrybucję w ilości 218 400 kg natomiast wycofanie z rynku na bezpłatną dystrybucję powinno się odbyć w zakresie ilości mniejszej niż faktycznie wycofana,
gdyż skarżąca OP przekroczyła ustalony dla niej limit. Tym samym przyznanie
wsparcia w kwocie 371 519,83 zł do ilości 218 400 kg jabłek zasadnie zostało uznane przez organy ARiMR za bezzasadne i zakwalifikowane jako nienależne w rozumieniu art. 29 ustawy o ARiMR oraz art. 10 ust.3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/1165.
Konkludując wywody dotyczące oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wyprowadzonych na jego podstawie wniosków, w ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego należy uznać za prawidłowe. Nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, że organ był uprawniony do przeprowadzenia szczegółowej weryfikacji możliwości uzyskania danego plonu. Przedstawione wyżej wyliczenia dokonane przez organ należy uznać za wiarygodne, rzetelne i jako takie zasługujące
na uwzględnienie.
Mając na względzie powyższe stanowisko co do wiarygodności zebranego w sprawie materiału dowodowego, tym samym zarzuty postawione w skardze dotyczące naruszenia przepisów postepowania art. 7, art. 77§1, art. 80 kpa należało uznać za niezasadne. To skarżąca w ocenie Sądu nie dostrzega, że organy ARiMR uwzględniły przy rozpoznaniu wniosku całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie
zaś jak chciałaby skarżąca [...] z pominięciem okoliczności odnoszących się do strat spowodowanych przymrozkami.
W ocenie Sądu, w sprawie nie ma dokumentów, które zaprzeczały by treści ustaleń wystąpienia pokontrolnego oraz protokołów z oszacowania strat na działkach siedmiu producentów - członków organizacji [...] w szczególności w zakresie możliwości produkcyjnych na powierzchni działek zgłoszonych w Powiadomieniu oraz wielkości straty na nich poniesionych wskutek wystąpienia przymrozków wiosennych w 2017 roku. Producenci: M. S., I. M., E. Ś., B. M., A. L., A. O., A. K. (członkowie organizacji [...]) podpisując protokoły ze start potwierdzili, iż na swoich działkach ponieśli straty
na poziomie wskazanym w protokołach. Protokół kontroli (raport z kontroli), sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy, jest dokumentem urzędowym (vide wyrok NSA z 28 maja 2020 r., I GSK 1376/19, LEX nr 3025463).
W tym kontekście sformułowane w skardze uzasadnienie zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy potraktować jako polemikę z ustaleniami dowodowymi zebranymi w sprawie, a nie podważanie tych ustaleń w sposób przewidzianym w k.p.a.
i p.p.s.a.
Również jako niezasadne Sąd potraktował zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci błędnego zastosowania § 4 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2018 r., poz. 82), zwanym dalej: "rozporządzeniem RM", w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy
o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505, t.j.), zwaną dalej: "ustawą o ARiMR", poprzez przyjęcie, że organizacja producentów, w ramach składanego powiadomienia o zamiarze dokonania operacji wycofania powinna faktycznie posiadać ilości jabłek zadeklarowane w powiadomieniu na dzień składania powiadomienia, pomimo że organizacja producentów w powiadomieniu deklaruje ilość owoców pochodzących od swoich członków i producentów z którymi ma zawarte umowy, jaki ma zamiar wycofać, niezależnie od ilości posiadanych owoców na dzień składania powiadomienia.
W ocenie Sądu takie sformułowanie zarzutu, kierujące oceny i ustalenia na
okoliczności wręcz techniczne ( sposobu przechowywania zbiorów przez [...]), nie
może zostać uwzględnione z powodów całokształtu dokonanych ustaleń faktycznych
w sprawie, w szczególności oświadczeń członków co do przyjętego w organizacji
zasad przechowywania i przekazywania przez członków zbiorów dla przedsięwzięć których stroną jest [...], wskazujące, że [...] dysponuje stosowną infrastrukturą magazynową dla przechowywania zbiorów owoców swoich członków.
Ponadto Sąd wziął przy ocenie tego zarzutu stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę w który zostało zawarte stwierdzenie, że z art.9 ust.l lit. a) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/1165 wynika, że operacje wycofania przez organizacje producentów podlegają kontrolom pierwszego szczebla zgodnie z art.108 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011. Z kolei z art.108 ust.1 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011 wynika, że kontrole są przeprowadzane w organizacji producentów, a nie u członków tej organizacji, i
obejmują fizyczną kontrolę masy i jakości jabłek. Kontrola może być przeprowadzona niezwłocznie (tj. nawet tego samego dnia) po otrzymaniu powiadomienia o zamiarze wycofania jabłek z rynku. W związku z tym nie ulega wątpliwości, że z przepisów prawa wynikało jednoznacznie, iż jabłka objęte operacją wycofania z rynku musiały znajdować się w magazynie organizacji producentów w dniu ww. powiadomienia.
Mając powyższe na względzie Sąd skargę jako niezasadną oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.