VIII SA/Wa 895/22

VIII SA/Wa 895/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący/
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Osoby niepełnosprawne
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 573
art. 45 ust. 3a, art.26 a ust. 9a pkt 1w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.
Dz.U.UE.L 2014 nr 187 poz 1 art. 2 pkt 18 lit. c
Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w  zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Inwalidów "E." z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 27 września 2022 r. znak: [...] (L.dz.[...]) w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za wrzesień 2021 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz Spółdzielni Inwalidów "E." z siedzibą w S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Spółdzielni Inwalidów "E." w S. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z 27 września 2022 r. w przedmiocie odmowy stronie - Spółdzielni Inwalidów "E." wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2021 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Spółdzielnia Inwalidów E. - przekazała do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wniosek Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2021 r.
Decyzją z 8 marca 2022 r. nr [...], L.dz. [...], Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "organ" lub "Prezes PFRON") odmówił stronie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2021 r.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał m. in. art. 45 ust. 3a, art. 26a ust. 9a pkt 1 w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573 ze zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji"), art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014 r. str. 1 dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014").
Organ wyjaśnił, że w formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się
o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie i rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie wnioskodawca w części dotyczącej informacji wymaganych na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014 nie złożył oświadczeń wskazujących na znajdowanie się w trudnej sytuacji ekonomicznej.
Z dokumentacji wynikała, że Spółdzielnia posiada zobowiązania pieniężne, które przekraczają 3 miesiące.
W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego i w odpowiedzi na pismo organu strona przedstawiła następującą dokumentację:
- informację, że na dzień złożenia wniosku Wn-D za miesiąc 09/2021 r. i na dzień 31.12.2019 r. zobowiązania pieniężne nie przekraczały wartości majątku spółdzielni,
- informację, że na dzień złożenia wniosku Wn-D za miesiąc 09/2021 r. i na dzień 31.12.2019 r. spółdzielnia posiadała zobowiązania, które przekraczały 3 miesiące, ww. zobowiązania wynikały z niezapłaconych faktur za zakupione materiały,
- bilans i rachunek zysków i strat spółdzielni sporządzone na dzień 30.09.2021 r.,
- oświadczenie dotyczące otrzymanej o pomocy rekompensującej negatywne konsekwencje ekonomiczne z powodu Covid 19,
- listy płac i potwierdzenia wypłaty wynagrodzeń dotyczące pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych do systemu SODiR za miesiąc wrzesień 2021 r.
Jak wynika z decyzji z ustaleń organu dokonanych na podstawie przedstawionych przez stronę w toku prowadzonego postępowania informacji wynika, że strona spełniła przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" określoną w art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Analiza przedstawionych przez stronę wraz z pismem z dnia 26 listopada 2021 r. informacji wykazała, że strona na dzień złożenia wniosku Wn-D za wrzesień 2021 r. posiadała zobowiązania pieniężne, które przekraczały 3 miesiące. Prezes PFRON odniósł się do art. 10 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, stwierdzając przy tym, że dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
Jednocześnie organ zaznaczył, że w piśmie z dnia 26 listopada 2021 r. przekazanym przez stronę w toku prowadzonych postępowań administracyjnych dotyczących wniosków Wn-D za okresy wcześniejsze (lipiec, sierpień, wrzesień 2021 r.) strona wykazała, że na dzień 31.12,2019 r. ww. zobowiązania wynosiły łącznie 652 780,50 zł. Część ww. zobowiązań została uregulowana, aktualnie pozostały do uregulowania 2 zobowiązania w łącznej kwocie 25 002,05 zł. Strona przedstawiła ugody z kontrahentami zawarte w dniu 24.05.2021 r. i 01.06.2021 r. w kwestii spłaty ww. należności. Powyższe nie zmienia jednak fakt, że strona na dzień 31.12.2019 r. posiadała zobowiązania pieniężne, których opóźnienie w regulowaniu przekroczyło 3 miesiące.
Prezes Zarządu PFRON odmawiając stronie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2021 r. stwierdził, że powyższe nie kwalifikuje wnioskodawcy do otrzymania pomocy publicznej na podstawie art. 68ge ustawy o rehabilitacji, gdyż posiadanie zobowiązań pieniężnych, których opóźnienie w regulowaniu przekroczyło 3 miesiące oznacza, że spółka spełniła przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" określoną w art. 2 pkt 18 lit. cj rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółdzielnia wskazała, że spółka na dzień złożenia wniosku Wn-D za miesiąc wrzesień 2021 r. znajdowała się w dobrej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 oraz, że posiadanie przez przedsiębiorcę zobowiązań pieniężnych, których termin płatności przekroczył trzy miesiące, nie stanowi samodzielnej przesłanki trudnej sytuacji ekonomicznej. Stanowi jedynie domniemanie, które może zostać przez pracodawcę obalone. Podniesiono również, że Spółdzielnia nie utraciła zdolności do wykonywania swoich zobowiązań pieniężnych, w szczególności nie utraciła zdolności do uregulowania swoich zobowiązań pieniężnych wykazanych w sprawozdaniu finansowym na dzień 31.12.2019 r. ponieważ zobowiązania te zostały uregulowane.
Z kolei istnienie bieżących zaległości płatniczych przekraczających trzymiesięczny termin płatności, zdaniem strony nie stanowi automatycznie o trudnej sytuacji finansowej w rozumieniu przesłanki upadłościowej.
Zaznaczono także, że art. 68ge ustawy o rehabilitacji nie powinien znaleźć zastosowania w sprawie, gdyż wnioskodawca spełnia warunki do ubiegania się
o pomoc publiczną na podstawie przepisu art. 26a ustawy o rehabilitacji, a organ powinien zbadać bieżącą sytuację finansową podmiotu.
Zaskarżoną decyzją z 27 września 2022 r., nr [...],L.dz. [...],, Prezes PFRON – utrzymał w mocy decyzję własną.
Organ powołując się na art. 48a ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji wskazał, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.
Nadmienił, że zasadnicze znaczenie sprawie ma fakt, że organ bada, czy przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej na podstawie informacji
i dokumentów przedstawionych na dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy, na co wskazuje przepis art. 37 ust. 5 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu
w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 743), zgodnie
z którym podmiot ubiegający się o pomoc publiczną jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności oraz informacji
o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia
i podstawy prawnej jej udzielenia.
Prezes PFRON wskazał także treść art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 i wyjaśnił, że za "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" uważa się przedsiębiorstwo, które podlega zbiorowemu postępowaniu w związku
z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym postępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jego wierzycieli. Ustalił, że strona w przekazanej dokumentacji poinformowała, że posiada nieuregulowane zobowiązania przekraczające 3 miesiące.
Stwierdził, że po ponownej analizie całości materiału dowodowego w sprawie, organ podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia 8 marca 2022 r., iż strona na dzień wystąpienia z wnioskiem Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2021 r. spełniła przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" określoną w art. 2 pkt 18 lit. c) Rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014, tym samym pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzenia za lipiec 2021 r. nie może zostać udzielona.
W ocenie Prezesa PFRON analiza przedstawionych przez stronę wraz z pismem z 26 listopada 2021 r. informacji wykazała, że Spółdzielnia na dzień złożenia wniosku Wn-D za miesiąc wrzesień 2021 r. posiadała zobowiązania pieniężne, które przekraczały 3 miesiące.
Powyższe oznacza, że strona spełniła przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" określoną w art. 2 pkt 18 lit. c) ) Rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014.
Podał, że niewykonywanie przez dłużnika jego wymagalnych zobowiązań dotyczy zarówno zobowiązań prywatnoprawnych jak i publicznoprawnych. Zwrócił uwagę na treść art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego.
Jak wskazał Prezes PFRON, z przedstawionych przez stronę informacji wynika, że spółdzielnia posiadała problemy z regulowaniem swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, trwające co najmniej od 31.12.2019 r., co potwierdził przedstawiony przez stronę wykaz wymagalnych zobowiązań na dzień 31.12.2019 r. Również na dzień 15 października 2021 r., tj. na dzień złożenia wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2021 r. spółdzielnia posiadała wymagalne zobowiązania pieniężne, których opóźnienie w uregulowaniu przekroczyło 3 miesiące, tym samym w ocenie Funduszu należy przyjąć, że problemy
z regulowaniem wymagalnych zobowiązań miały charakter trwały. Ponadto strona nie przedstawiła dokumentacji z której wynikałoby, aby wszystkie wykazane na dzień złożenia wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2021 r. były objęte ugodami.
Podsumowując, Prezes PFRON stwierdził, iż z uwagi na to, że wnioskodawca
w dniu złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2021 r. podsiadał zobowiązania pieniężne, które przekraczały 3 miesiąc - w ocenie Funduszu oznacza to, że spełnił przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej" określoną w art. 2 pkt 18 lit. c) Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Tym samym pomoc publiczna w postaci wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2021 r. nie może zostać udzielona.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia Inwalidów "E." (dalej: "skarżąca") wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia 27 września 2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 8 marca 2022 r.,
2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art.26a ust. 9a pkt 1 w związku z art.48a ust.3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez ich błędne zastosowanie i odmowę wypłaty dofinansowania pomimo braku wystąpienia przesłanek uzasadniających tę odmowę;
2) art.7, 7a, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niepełną ocenę materiału dowodowego, na skutek pominięcia istotnych danych finansowych zawartych w przedłożonych do organu sprawozdaniach finansowych, dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, a nie swobodny, błędną ocenę zebranego materiału dowodowego oraz zastosowanie niedopuszczalnych prawnie domniemań dowodowych na niekorzyść strony
i rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść strony, co miało wpływ na rozstrzygnięcie.
Uzasadniając skargę podniesiono, że organ faktycznie swoje rozstrzygnięcie oparł na jednej przesłance, tj. posiadaniu przez Spółdzielnię zobowiązań, których termin płatności upłynął i przekroczył trzy miesiące, co zdaniem organu jest równoznaczne ze spełnieniem przez Spółdzielnię kryterium ogłoszenia jej upadłości. Jednocześnie Prezes PFRON pominął wszystkie inne dane finansowe Spółdzielni wskazujące na dobrą sytuację ekonomiczną podmiotu, jak też informacje o zawartych ugodach
i układach ratalnych, które faktycznie tworzą nowe terminy płatności.
W ocenie strony skarżącej rozstrzygnięcie nie jest zgodne z obowiązującymi przepisami zarówno ustawy o rehabilitacji oraz stosowanymi w tej sprawie przepisami prawa Unii Europejskiej oraz prawa upadłościowego, jak też przepisami o postępowaniu administracyjnym, na skutek pominięcia znacznej części dowodów istniejących
w sprawie.
Skarżąca szeroko skarżąca odniosła się do uregulowań zawartych w art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014.
Przedstawiła wywody odnoszące się do istnienia bieżących zaległości płatniczych przekraczających trzymiesięczny termin płatności, co w jej ocenie nie stanowi automatycznie o trudnej sytuacji finansowej w rozumieniu przesłanki upadłościowej, ponieważ jeżeli opóźnienia w płatnościach (licząc od najdawniej wymagalnej wierzytelności pieniężnej) przekraczają 3 miesiące, dłużnik może rozważać dalsze prowadzenie działalności bez złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o ile racjonalna ocena własnej sytuacji majątkowej daje uzasadnione podstawy do przyjęcia, że zdolność płatnicza będzie w niedługim czasie odzyskana. Wywiodła, iż ogłoszenie upadłości powinno nastąpić tylko wtedy, gdy nie ma widoków na zaspokojenie wszystkich wierzycieli dłużnika - wtedy bowiem okazuje się, że przedsiębiorstwo nie może być dalej utrzymane, a dalsze prowadzenie tego przedsiębiorstwa może skutkować wybiórczym pokryciem długów z pominięciem innych.
Skarżąca podkreśliła, że w przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie występuje
i w związku z powyższym dofinansowanie za okres objęty niniejszym postępowaniem powinno zostać pracodawcy wypłacone, ponieważ Spółdzielnia wyjaśniała w pismach kierowanych do Funduszu, że zobowiązanie o terminie płatności przekraczającym trzy miesiące dotyczą niektórych stałych kontrahentów, z którymi Spółdzielnia zawiera układy o odroczeniu tych płatności oraz rozłożeniu ich na raty. Przykłady takich układów zostały też do Organu przekazane. Faktycznie większość tych zobowiązań w momencie rozpatrywania niniejszej sprawy była już przez Spółdzielnię spłacona (zmniejszenie ich wysokości z 317 tys. zł. do 181 tys. zł), co jednoznacznie świadczy o fakcie, iż Spółdzielnia nie utraciła zdolności płatniczych, które kwalifikowałyby ją do upadłości.
Ponadto z przedłożonych do Organu sprawozdań finansowych sporządzonych na dzień 30 września 2021 r., tj. okresu ubiegania się o dofinansowanie wynika, że Spółdzielnia w okresie tym wykazywała zysk, a zobowiązania nie przekraczały wartości majątku, gdyż spółdzielnia posiadała dodatni kapitał własny. Skarżąca powołała się na sprawozdanie finansowe sporządzone na koniec roku 2021 r., stwierdzając w konkluzji, iż wszystkie dane finansowe złożone do organu zostały pominięte.
W odpowiedzi na skargę Prezes PFRON wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w sytuacji nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części – art. 151 p.p.s.a.
Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z prawem materialnym, procesowym regulującym postepowanie przed organami administracji publicznej i w kontrolowanej sprawie sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja zdaniem Sądu narusza prawo.
Przypomnieć należy, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzją Prezes PFRON odmówił stronie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2021 r. na podstawie art. 45 ust. 3a, art. 26a ust. 9a pkt 1 w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, jak również art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, uznając że Spółdzielnia spełniła przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" w rozumieniu rozporządzenia nr 651/2014.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych stanowiły zatem przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 2021 r. poz. 573 ze zm.), przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis
w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. nr 53, poz. 312), przepis art. 37 ust. 5 ustawy
z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 743) oraz przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu.
Stosownie do przepisu art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą, znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.
W zaskarżonej decyzji Prezes PFRON ustalił – powołując się na całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i jego analizę, że strona na dzień wystąpienia z wnioskiem Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2021 r. spełniła przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" określoną w art. 2 pkt 18 lit. c) Rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014, tym samym pomoc publiczna
w postaci dofinansowania do wynagrodzenia za lipiec 2021 r. nie może zostać udzielona. Swoje stanowisko organ poparł analizą przedstawianych przez skarżącą pism z 26 listopada 2021 r., stwierdzając, iż przedstawiona informacja wykazała, że strona na dzień złożenia wniosku Wn-D za miesiąc wrzesień 2021 r. posiadała zobowiązania pieniężne, które przekraczały 3 miesiące.
W ocenie organu powyższe oznacza, że strona spełniła przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" określoną w art. 2 pkt 18 lit. c) ) Rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014, co zostało wielokrotnie akcentowane w zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie Prezes PFRON stwierdził, iż z przedstawionych przez stronę informacji wynika, że spółdzielnia posiadała problemy z regulowaniem swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, trwające co najmniej od 31.12.2019 r., co potwierdził przedstawiony przez stronę wykaz wymagalnych zobowiązań na dzień 31.12.2019 r. Również na dzień 15 października 2021 r., tj. na dzień złożenia wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2021 r. spółdzielnia posiadała wymagalne zobowiązania pieniężne, których opóźnienie w uregulowaniu przekroczyło 3 miesiące, tym samym w ocenie Funduszu należy przyjąć, że problemy z regulowaniem wymagalnych zobowiązań miały charakter trwały.
Ponadto w ocenie organu, strona nie przedstawiła dokumentacji z której wynikałoby, aby wszystkie wykazane na dzień złożenia wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2021 r. były objęte ugodami.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że wypłacanie podmiotom gospodarczym dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych stanowi pomoc publiczną, która co do zasady jest niedozwolona. Niektóre rodzaje pomocy publicznej zostały jednak uznane za zgodne ze wspólnym rynkiem i jako takie dozwolone. Są to rodzaje pomocy, do których zastosowanie mają regulacje ujęte w rozporządzeniu nr 651/2014.
Zgodnie z definicją "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" wskazaną w art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014 za "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji", należy rozumieć przedsiębiorstwo wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:
a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się
w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE (1), a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne;
b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka,
w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych
w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE;
c) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym postępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli;
d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu;
e) w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat:
1) księgowy stosunek kapitału obcego do kapitału własnego tego
przedsiębiorstwa przekracza 7,5; oraz
2) wskaźnik relacji pokrycia odsetek do EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi
poniżej 1,0".
Analizując powyższe stwierdzić należy, że rację ma skarżąca, że wskazane przepisy jedynie ogólnie odwołują się do kryterium upadłościowego nie wskazując na fakt posiadania ponad trzymiesięcznych zaległości. Również należy podzielić stanowisko Spółdzielni, że samo posiadanie przez przedsiębiorcę zobowiązań pieniężnych, których termin płatności przekroczył trzy miesiące – nie stanowi samodzielnej przesłanki trudnej sytuacji ekonomicznej.
Z akt sprawy nie wynika jednoznacznie, że skarżąca znalazła się
w wymienionych wyżej okolicznościach, a przedstawione przez nią dokumenty nie zostały poddane dogłębnej analizie.
Organ nie wykazał także stanowczo, by Spółdzielnia spełniała kryteria w zakresie podlegania procedurze upadłościowej (czy reguluje na bieżąco swoje zobowiązania, czy nie zalega z płatnościami danin publicznych, wynagrodzeń, itp.).
Definicja pojęcia niewypłacalności została uregulowana w przepisach prawa upadłościowego.
Zgodnie z art. 10 ustawy z 28 lutego 2003 r. "Prawo upadłościowe" upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 1a ustawy, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dodatkowo domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.
Podkreślić należy, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53, poz. 312, z późn.zm.), wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić podmiotowi udzielającemu pomocy informacje dotyczące swojej sytuacji ekonomicznej, w tym sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych, sporządzone zgodnie z przepisami o rachunkowości.
Zgodnie natomiast z art. 45 ust. 2 ustawy o rachunkowości, sprawozdanie finansowe składa się z: bilansu; rachunku zysków i strat; informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje
i objaśnienia (odnoszące się bezpośrednio do bilansu lub rachunku zysków i strat).
To właśnie te dokumenty stanowią podstawę rozpoznania wniosku o wypłatę dofinansowania. To na ich podstawie organ ocenia również, czy wnioskodawca nie jest "przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji " w rozumieniu art. 2 pkt lit. c rozporządzenia nr 651/2014.
Zdaniem Sądu dysponując takim materiałem organ powinien był przeprowadzić rzetelną analizę kondycji finansowej skarżącej, zwłaszcza w sytuacji w której, posiada aktualny bilans, rachunek zysków i strat strony, listy płac i potwierdzenia wypłaty wynagrodzeń dla pracowników, czego nie uczynił. Skarżąca dodatkowo powołuje się na fakt, że zobowiązanie o terminie płatności przekraczającym trzy miesiące dotyczą niektórych stałych kontrahentów, z którymi Spółdzielnia zawiera układy o odroczeniu tych płatności oraz rozłożeniu ich na raty. Skarżąca przekazała organowi dwie ugody pozasądowe z dnia 1.06.2021 r. i 24.05.2021 r., co nie zostało uwzględnione i należycie ocenione. Ponadto część zobowiązań została spłacona, co także powinno podlegać ocenie organu.
Nie oceniono również czy zobowiązania pieniężne przekraczają wartości majątku skarżącej. Słusznie także argumentuje strona skarżąca, że z przedłożonych do organu sprawozdań finansowych sporządzonych na dzień 3 września 2021 r., tj. okresu ubiegania się o dofinansowanie wynika, że Spółdzielnia o okresie tym wykazywała zysk,
a zobowiązania nie przekraczały wartości majątku. Spółdzielnia posiada dodatni kapitał własny.
Organ mimo, że był obowiązany ocenić wniosek w oparciu o kompletny
i prawidłowo zebrany materiał dowodowy, konfrontując dane wynikające z wniosku pomocowego z nadesłanymi dokumentami nie zadośćuczynił w wystarczającym stopniu tej powinności. Jego ocena jest ogólna i powierzchowna. Należało rozważyć czy sprawozdanie finansowe na koniec roku 2021 r., wskazujący zysk netto – nie świadczy o dobrych wynikach finansowych i tendencji wzrostowej w zakresie wskaźników ekonomicznych Spółdzielni.
Zgodzić należy się również z zarzutem skargi, iż sama obiektywna okoliczność niewykonania wymaganego zobowiązania pieniężnego nie zawsze może być wystarczająca do ogłoszenia upadłości, jak mylnie wywiódł organ. Dla ustalenia, że dłużnik stał się niewypłacalny w rozumieniu art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego, konieczne jest stwierdzenie przede wszystkim, że uchyla się on od wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych (por. sygn. akt: I SA/Gd 492/18; sygn. akt: I SA/Wr 500/18). Tymczasem, skarżąca podkreśliła, że nie zaprzestała płacenia wymaganych zobowiązań.
Konsekwencją dokonania błędnej wykładni prawa materialnego przez orzekający organ było uchybienie obowiązkowi należytego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a. w zw. z art. 48a ust. 3 a ustawy o rehabilitacji) oraz wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ rozpoznający sprawę nie zbadał bowiem należycie jak przedstawiała się sytuacja ekonomiczna skarżącej. Ponadto nie przeanalizował szczegółowo i należycie dowodów złożonych przez Spółdzielnię - na okoliczność sytuacji ekonomicznej beneficjenta. Jako zasadny należało również uznać zarzut skargi naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego i wskazania, którą okoliczność organ uznał za udowodnioną. Występuje ponadto pewna sprzeczność pomiędzy decyzjami organu w zakresie oceny dowodów, bowiem w decyzji z 8 marca 2022 r. (str. 5 decyzji), organ podaje, że cyt.: " strona wykazała, że na dzień 31.12,2019 r. ww. zobowiązania wynosiły łącznie 652 780,50 zł. Część ww. zobowiązań została uregulowana, aktualnie pozostały do uregulowania 2 zobowiązania w łącznej kwocie 25 002,05 zł. Jednocześnie strona przedstawiła ugody
z kontrahentami zawarte w dniu 24.05.2021r. i 01.06.2021 r. w kwestii spłaty ww. należności".
Z kolei w decyzji z 27 września 2022 r., (str. 8 decyzji) podano, cyt.:
"z przedstawionych przez stronę informacji wynika, że spółdzielnia posiadała problemy z regulowaniem swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, trwające co najmniej od 31.12.2019 r., co potwierdził przedstawiony przez stronę wykaz wymagalnych zobowiązań na dzień 31.12.2019 r. Również na dzień 15 października 2021 r., tj. na dzień złożenia wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2021 r. spółdzielnia posiadała wymagalne zobowiązania pieniężne, których opóźnienie w uregulowaniu przekroczyło 3 miesiące, tym samym w ocenie Funduszu należy przyjąć, że problemy z regulowaniem wymagalnych zobowiązań miały charakter trwały. Ponadto strona nie przedstawiła dokumentacji z której wynikałoby, aby wszystkie wykazane na dzień złożenia wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2021 r. były objęte ugodami".
Owa niespójność w zaskarżonych decyzjach potwierdza dokonanie niepełnej analizy przedstawionej przez skarżącą dokumentacji.
Usprawiedliwieniem takiego działania organu nie może być stwierdzenie, że skarżąca nie spełnia wymogów uzyskania pomocy, wskazanych w art. 68ge ustawy
o rehabilitacji. Zgodnie z art. 68ge ustawy pomoc publiczna udzielana na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d, art. 32 i art. 41 może być udzielana pracodawcom w trudnej sytuacji ekonomicznej jako pomoc publiczna, mająca na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, o której mowa w Sekcji 3.1 komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz. Urz. UE C 91I z 20.03.2020, str. 1), zgodnie z warunkami zawartymi w komunikacie Komisji.". Natomiast z komunikatu wynika m.in., że pomoc nie może być przyznawana przedsiębiorstwom, które w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowały się już w trudnej sytuacji (w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych) – sekcja 3.1 pkt 22 lit. c Komunikatu Komisji. Organ ustalił korzystając ze sprawozdania finansowego za rok 2019 (zamieszczonego w KRS), że przedsiębiorstwo spełniło przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji", podzielił tym samym stanowisko o braku uzasadnienia do odmiennej oceny kondycji Spółdzielni.
Istotne jest jednak to, że strona wnioskowała o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych na zasadach ogólnych, nie zaś
o udzielenie pracodawcy w trudnej sytuacji ekonomicznej pomocy publicznej, mającej na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, o której mowa w Sekcji 3.1 komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19. Oznacza to powinność badania sytuacji strony przede wszystkim na datę złożenia wniosku o dofinansowanie.
Ponieważ organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie odniósł się w pełnym zakresie do kwestii sytuacji ekonomicznej strony, dokona tego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Uczyni to z uwzględnieniem wyżej wyrażonych poglądów zarówno w zakresie wykładni prawa materialnego, jak i niezbędnego zakresu postępowania dowodowego dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Rozstrzygniecie organu winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym, zgodnie
z wymogami art. 107 § 3 k.p.a..
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie
i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu
i kosztów zastępstwa radcowskiego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.