VIII SA/Wa 879/23

VIII SA/Wa 879/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Justyna Mazur /sprawozdawca/
Leszek Kobylski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 58 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 25 października 2023 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 25 października 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), na podstawie art. 134 w związku z art. 58 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r.– Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a.") odmówiło A. C. (dalej: "skarżąca" lub "strona") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R. (dalej także: "Prezydent") z 20 lipca 2023r. (nr [...]) ustalającej, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone skarżącej jako przedstawicielowi ustawowemu osób uprawnionych J. i S. rodz. W. za okres od 1 października 2022 r. do 28 lutego 2023 r. w łącznej kwocie 5 000,00 zł na mocy decyzji Prezydenta Miasta R. znak [...] z dnia 11 października 2022 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi i nakładającej na stronę obowiązek ich zwrotu.
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z 20 lipca 2023r. [...] Prezydent Miasta R. ustalił, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone stronie jako przedstawicielowi ustawowemu osób uprawnionych J. W. i S. W., wypłacone za okres od 1 października 2022r. do 28 lutego 2023r. w łącznej kwocie 5 000,00 zł na mocy decyzji Prezydenta Miasta R. (znak: [...]) z 11 października 2022r. są świadczeniami nienależnie pobranymi i nałożył na skarżącą obowiązek zwrotu tych świadczeń.
W decyzji tej zawarto prawidłowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania (art. 129 § 2 k.p.a.).
Przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję skierowana została na prawidłowy adres, to jest [...] R., ul. S. [...], jednak próba jej doręczenia przez pracownika MOPS w dniu 24 lipca 2023r. nie powiodła się. W związku z tym przesyłka została awizowana na okres od 25 lipca 2023r. do 7 sierpnia 2023r. Awizo pozostawiono w skrzynce. W podanym terminie przesyłka nie została odebrana przez stronę.
Na podstawie treści przepisów art. 44 § 1 pkt 2, art. 44 § 2 – 4 k.p.a. w sprawie przyjęto, że doręczenie wskazanej na wstępie decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu 7.08.2023r.
Jak wynika z akt sprawy odwołanie od tej decyzji wniesione zostało 22.09.2023r. (data stempla pocztowego na kopercie), czyli z uchybieniem 14-dniowego terminu.
Jednocześnie z odwołaniem nadesłany został wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
W uzasadnieniu wniosku podano, że skarżąca dopiero 15 września 2023r. dowiedziała się, że wypłacone jej świadczenia alimentacyjne za okres od 1 października 2022r. do 28 lutego 2023r. zostały uznane za nienależnie pobrane po tym, jak podjęła kontakt z MOPS w R. w celu ustalenia przyczyn braku wypłaty świadczeń rodzinnych i alimentacyjnych na jej rzecz w bieżącym okresie. W poniedziałek
18 września 2023r. udała się więc do MOPS, gdzie uzyskała wgląd w treść wydanej decyzji. Z tej przyczyny, zdaniem pełnomocnika przyjąć należy, że skarżąca uchybiła terminowi na wniesienie odwołania bez swojej winy. Nigdy nie otrzymała korespondencji zawierającej zaskarżoną decyzję. Z kolei decyzja ta była wydana, a tym samym pewnie też doręczona w okresie wakacyjnym, kiedy to skarżąca rzadko bywała w zajmowanym przez siebie mieszkaniu w R., spędzając w tym okresie zdecydowaną większość czasu u swoich rodziców, którzy mieszkają w domu jednorodzinnym pod R., gdzie synowie skarżącej mogli spędzać czas na świeżym powietrzu, a jednocześnie mogli pozostawać pod opieką dziadków w okresach przerwy szkolnej. Z kolei
w miesiącu sierpniu wyjechała wraz z synami na wakacje w góry. Pełnomocnik skarżącej stwierdziła przy tym, że termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu został zachowany, bowiem skarżąca dopiero 18 września 2023r. miała możliwość zapoznać się z treścią wydanej decyzji, a jednocześnie z wniesieniem niniejszej prośby, dopełniła czynności co do której doszło do uchybienia terminowi.
Kolegium wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem odmówiło stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu, powołując się na treść art. 129 § 2 k.p.a. i art. 58 § 1 i 2 k.p.a. stwierdziło, że podstawowe znaczenie dla rozpoznania i rozstrzygnięcia złożonego wniosku o przywrócenie terminu ma, zawarta w art. 58 § 1 powołanej ustawy, przesłanka braku winy. Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić, czyli powinna ona stosowną argumentacją ewentualnie popartą konkretnymi dowodami wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie, aż do wystąpienia
z wnioskiem).
Kolegium stwierdziło, że zarzuty i wyjaśnienia pełnomocnika zawarte we wniosku nie zasługują na uwzględnienie. Po pierwsze zarzut, iż skarżąca nigdy nie otrzymała korespondencji zawierającej zaskarżoną decyzję, nie świadczy o tym, że nie nastąpiło doręczenie przesyłki. Fakt, iż nie podejmowała ona przesyłki pomimo dwukrotnego awizowania odniósł bowiem taki skutek, że zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie dokonane zostało z upływem ostatniego dnia podwójnego awizowania, czyli z końcem dnia 7 sierpnia 2023r.
Za nieuzasadnione uznało także stanowisko pełnomocnika, że dopiero od dnia 18 września 2023r. liczy się termin wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Zauważyło, że w tym dniu strona zgłosiła się do organu I instancji z prośbą o wydanie duplikatów omawianej decyzji ponieważ - jak stwierdziła, nie odebrała jej w terminie. Wyjaśniło, że uzyskanie przez mocodawczynię duplikatu decyzji spowodowało jedynie zaznajomienie się przez nią z treścią decyzji, a nie - jak twierdzi pełnomocnik - miało to wpływ na liczenie terminu złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Podobnie, zdaniem SKO pozostałe przyczyny wskazane we wniosku uniemożliwiające odebranie przez stronę przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję nie mogą być uwzględnione. Uznało bowiem, że okres wakacyjny, spędzanie z dziećmi czasu poza miejscem zamieszkania to sytuacje występujące w rodzinach wychowujących dzieci uczęszczające do szkół i nie są to zdarzenia nagłe i nie do przezwyciężenia. Dodało, że strona była świadoma o toczącym się postępowaniu
w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń za okres od 1 października 2022r. do 28 lutego 2023r., bowiem przesyłkę zawierającą zawiadomienie organu I instancji
o wszczęciu postępowania pokwitowała własnoręcznym podpisem w dniu 30 maja 2023r. Mogła się więc spodziewać kolejnej korespondencji z tego organu dotyczącej tej sprawy, a więc winna dołożyć wszelkich starań o śledzenie czy dotarła do niej jakakolwiek korespondencja z MOPS, czy też nie.
W ocenie Kolegium, niezłożenie odwołania w terminie świadczy o braku staranności strony w dokonywaniu tej czynności procesowej. Tym samym, pełnomocnik nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącej. Podniosło, iż w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się
z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy skarżąca dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 522/10).
Reasumując, zdaniem Kolegium w przypadku skarżącej nie wystąpiły przyczyny, które usprawiedliwiały niedochowanie terminu przewidzianego na złożenie odwołania. Nadto, niedołożenie odpowiedniej staranności i dbałości o własne interesy, jest tożsame z istnieniem winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, co wykluczało możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, występując o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, pełnomocnik strony postawiła następujące zarzuty naruszenia przepisów:
naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na treść wydanego postanowienia, tj.:
art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez organ wszelkich, istotnych okoliczności sprawy, w tym w szczególności niepoinformowania skarżącej przez Kancelarię Komornika o konieczności terminowego dostarczenia odpisu orzeczenia, w przedmiocie alimentów, opatrzonego klauzulą wykonalności, co skutkowało wydaniem przez Prezydenta Miasta R. decyzji, nakładającej na skarżącą obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od dnia 1 października 2022 roku do dnia 28 lutego 2023 r.,
art. 80 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób wybiórczy, skutkujący uznaniem, że w przedmiotowej sprawie nie powinna znaleźć zastosowania instytucja przywrócenia terminu, pomimo przyświecającemu jej celowi, jakim niewątpliwie pozostaje ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi,
art. 80 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie wybiórczej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkującej mylnym uznaniem przez organ, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu było w jakikolwiek sposób zawinione przez skarżącą, przy nieuwzględnieniu faktu niepozostawania przez nią w czasie doręczenia korespondencji w miejscu zamieszkania z uwagi na okres wakacyjny,
art. 80 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób wybiórczy, skutkującej mylnym uznaniem przez organ, że skoro skarżąca odebrała w dniu 30 maja 2023 roku zawiadomienie o wszczęciu postępowania, powinna się była spodziewać kolejnych adresowanych do niej w przedmiotowej sprawie pism i dołożyć wszelkich starań do śledzenia, czy dotarła do niej jakakolwiek korespondencja, przy nieuwzględnieniu, że skarżąca nie będąca profesjonalistą w dziedzinie prawa nie musi posiadać zdolności przewidywania następstw otrzymanej korespondencji;
art. 80 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie wybiórczej oceny zebranego sprawie materiału dowodowego, z pominięciem faktu, że strona skarżąca nie miała świadomości co do tego, że pobierane na rzecz dzieci świadczenia alimentacyjne w okresie 1 października 2022 roku - 28 lutego 2023 roku, mogą zostać uznane przez organ za świadczenia nienależnie pobrane,
art. 80 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie w sposób wybiórczy oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkującej uznaniem, że strona skarżąca nie dołożyła należytej staranności, co do tego, by nie dopuścić się żadnych uchybień procesowych, a także nie dbała o własne interesy, przy nieuwzględnieniu przez organ, że niemalże natychmiast po powzięciu przez skarżącą informacji co do tego, że przysługujące jej dzieciom świadczenia są nienależnie pobrane, a ich wypłacalność została wstrzymana, podjęła wszelkie niezbędne kroki, by wyjaśnić zaistniałą sytuację, co z pewnością nie świadczy o choćby lekkim niedbalstwie,
art. 80 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie w sposób wybiórczy oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkującej uznaniem, że strona skarżąca nie dołożyła należytej staranności, co do tego, by nie dopuścić się żadnych uchybień procesowych, a także nie dbała o własne interesy, z pominięciem okoliczności, że adresowana do niej korespondencja zawierająca decyzję w sprawie została skierowana do niej w okresie wakacyjnym (urlopowym), a sama skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu wskazywała, że w tym czasie nie przebywała
w wynajmowanym przez siebie mieszkaniu, tylko pomieszkiwała wraz z synami
u rodziców, którzy mieszkają poza R., i którzy pomagali skarżącej
w sprawowani opieki nad synami w okresie przerwy wakacyjnej;
art. 80 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie wybiórczej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem faktu, że dostarczony przez skarżącą Komornikowi wyrok Sądu Rejonowego w R., sygn. [...], zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego w R., sygn. akt [...], został zaopatrzony w klauzulę wykonalności dopiero w dniu 5 stycznia 2023 roku,
art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do władzy publicznej, przy jednoczesnym naruszeniu zasad współżycia społecznego w postaci pozbawienia skarżącej możliwości zaskarżenia decyzji wydanej z naruszeniem chociażby zasad współżycia społecznego, a prowadzącej do pozbawienia samotnej matki środków utrzymania synów;
art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie, choć prawidłowa analiza przedstawionych przez skarżącą okoliczności powinna prowadzić do wniosku, że uchybiła ona terminowi do wniesienia odwołania bez swojej winy.
Odpowiadając na skargę, SKO wystąpiło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ppsa sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazania wymaga, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO wydane na podstawie art. 58 k.p.a., odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 20 lipca 2023r. Nr [...], którą Prezydent R. ustalił, że świadczenia
z funduszu alimentacyjnego wypłacone stronie jako przedstawicielowi ustawowemu osób uprawnionych J. i S. rodz. W., wypłacone za okres od 1.10.2022r. do 28.02.2023r. w łącznej kwocie 5 000,00 zł na mocy decyzji Prezydenta Miasta R. (znak: [...]) z 11 października 2022r. są świadczeniami nienależnie pobranymi i nałożył na skarżącą obowiązek zwrotu tych świadczeń.
Z tej przyczyny uznać należy za chybione te zarzuty skargi, które odnoszą się do okoliczności mających wpływ na wydanie ww. decyzji i zmierzające w istocie do wykazania jej wadliwości, gdyż decyzja ta nie była przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu.
Z akt sprawy wynika niewątpliwie, że decyzja została prawidłowo doręczona
w trybie art. 44 § 1 pkt 2, § 2, § 3, i § 4 k.p.a.
Jak wynika z art. 44 § 1 pkt 2 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma
w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Z art. 44 § 2 k.p.a. wynika zaś,
iż zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru
w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia,
w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Art. 44 § 3 k.p.a. wskazuje, iż w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Z akt administracyjnych wynika, iż decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia
20 lipca 2023 r., o której mowa wyżej była doręczana za pośrednictwem pracownika organu (gońca). W dniu 24 lipca 2023 r. pisma nie doręczono, pozostawiono je
w MOPS w R., a zawiadomienie informujące o odbiorze w terminie 7 dni od następnego dnia pozostawiono w skrzynce w tym samym dniu. W dniu 1 sierpnia 2023 r. pozostawiono powtórne awizo.
Wobec nie odebrania pisma, uznano doręczenie za dokonane w dniu 7 sierpnia 2023 r. W decyzji zostało zawarte prawidłowe pouczenie o prawie i terminie (czternastu dni od doręczenia) do wniesienia odwołania.
Nie ulega zatem wątpliwości, że odwołanie wniesienie w dniu 22 września
2023 r., zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia (art. 129 § 1 i 2 k.p.a.).
Jednocześnie wraz z odwołaniem nadesłany został wniosek pełnomocnika
o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
W uzasadnieniu wniosku podano, że skarżąca dopiero 15 września 2023r. dowiedziała się, że wypłacone jej świadczenia alimentacyjne za okres od 1 października 2022r. do 28 lutego 2023r. zostały uznane za nienależnie pobrane po tym, jak podjęła kontakt z MOPS w celu ustalenia przyczyn braku wypłaty świadczeń rodzinnych
i alimentacyjnych na jej rzecz w bieżącym okresie. W poniedziałek 18 września 2023r. udała się więc do MOPS, gdzie uzyskała wgląd w treść wydanej decyzji. Z tej przyczyny, zdaniem pełnomocnika przyjąć należy, że skarżąca uchybiła terminowi na wniesienie odwołania bez swojej winy. Nigdy nie otrzymała bowiem korespondencji zawierającej zaskarżoną decyzję. Z kolei decyzja ta była wydana, a tym samym pewnie też doręczona w okresie wakacyjnym, kiedy to skarżąca rzadko bywała w zajmowanym przez siebie mieszkaniu w R., spędzając w tym okresie zdecydowaną większość czasu u swoich rodziców, którzy mieszkają w domu jednorodzinnym pod R., gdzie synowie skarżącej mogli spędzać czas na świeżym powietrzu, a jednocześnie mogli pozostawać pod opieką dziadków w okresach przerwy szkolnej. Z kolei
w miesiącu sierpniu wyjechała wraz z synami na wakacje w góry. Pełnomocnik stwierdziła jednocześnie, że termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu został zachowany, bowiem skarżąca dopiero 18 września 2023r. miała możliwość zapoznać się z treścią wydanej decyzji, a jednocześnie z wniesieniem niniejszej prośby, dopełniła czynności co do której doszło do uchybienia terminowi.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że odpowiada ono prawu. Tym samym na uwzględnienie nie zasługują zarzuty dotyczące naruszenia art. 58 § 1 k.p.a., jak i pozostałe, mające na celu wykazanie wadliwości dokonanej przez Kolegium w tym względzie oceny.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie
z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne
(§ 3).
Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie postępowania spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Trudno jest, bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę (por. wyrok NSA z 11 lipca 2018 r. II OSK 2029/16).
Dla sprawy, której przedmiotem jest przywrócenie uchybionego terminu
do dokonania określonej czynności prawnej, kluczowe znaczenie ma pojęcie braku winy w uchybieniu terminu. O braku winy w niedopełnieniu czynności w terminie można mówić wyłącznie wtedy, gdy wywiązanie się z takiego obowiązku stało się niemożliwe
z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przyczyna uchybienia terminu musi, zatem być niezależna od strony. Przywrócenie terminu jest niemożliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ustawodawca nie uzależnia, bowiem uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Oznacza to, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie sygn. akt III FSK 3835/21, LEX nr 3672670).
W ocenie strony za przywróceniem terminu do wniesienia odwołania przemawia okoliczność, że nie ponosi ona swojej winy w uchybieniu terminu, gdyż decyzja Prezydenta Miasta R. została wydana (i doręczona) w okresie wakacyjnym,
w którym przebywała wraz synami poza domem. O decyzji dowiedziała się natomiast, gdy podjęła kontakt z MOPS po tym jak nie otrzymała świadczenia alimentacyjnego. Wtedy niezwłocznie udała się do MOPS celem ustalenia przyczyny braku wypłaty świadczeń i tam uzyskała wgląd do wydanej decyzji.
Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uznania, że powyższe okoliczności dają podstawy do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Nie wskazują one na okoliczności nie do przezwyciężenia. Zauważyć bowiem należy, iż decyzja
o pobycie poza miejscem zamieszkania, gdzie podjęto próbę dokonania doręczenia, była swobodną decyzją skarżącej, podjętą przez skarżącą przy świadomości, iż zostało wszczęte postępowanie w sprawie nienależnie pobranych świadczeń. Zawiadomienie
w tym przedmiocie skarżąca bowiem odebrała w dniu 30 maja 2023 r. W zawiadomieniu tym zawarto informacje o uprawnieniach przysługujących stronie, jak również
o obowiązku informowania organu o każdej zmianie adresu. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż skarżąca nie miała i nie mogła mieć świadomości, iż we wszczętym postępowaniu będzie doręczana korespondencja. Posiadanie powyższej świadomości nie wymaga wiedzy prawniczej. Dla prawidłowego zachowania wystarczające jest zachowanie należytej staranności, jakiej należy wymagać od strony w toczącym się postępowaniu. Takiej staranności skarżącą nie dopełniła. Nie odebrała już bowiem żadnej późniejszej korespondencji, to jest zawiadomienia o zakończeniu postępowania w sprawie i możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz decyzji z dnia 20 lipca 2023 r. Biorąc pod uwagę to, iż jak wskazano we wniosku
o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, skarżąca mogła korzystać z opieki dziadków nad dziećmi, brak było jakichkolwiek przeszkód do zachowania należytej staranności w toczącym się postępowaniu. Brak wymaganej w trosce o własne interesy aktywności wynikał raczej z przekonania skarżącej, iż brak jest podstaw do zakwestionowania dokonanych wypłat. Na wyprowadzenie powyższego wniosku pozwala uzasadnienie skargi, z którego wynika, iż skarżąca była przekonana, że wszelkie kwestie związane z otrzymywaniem świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego są zgodne z przepisami prawa. Powyższe przekonanie, niezależnie od tego czy było uzasadnione, czy nie i czy zostało wywołane wprowadzeniem skarżącej w błąd, czy też wynikało z innych okoliczności, nie zwalniało skarżącej od wykazania zainteresowania toczącym się postępowaniem. Odmienne zachowanie, jakie miało miejsce w niniejszej sprawie stanowi zaś zaniedbanie, które skutkowało uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania od niekorzystnej dla skarżącej decyzji.
Stwierdzić zatem wypada, że strona nie wykazała, że złożenie odwołania
w terminie stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli
w sytuacji gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego
w danych warunkach wysiłku.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie można również uznać za skuteczne zarzutów naruszenia wymienionych w skardze przepisów k.p.a. (art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8), gdyż w sprawie ustalenia faktyczne zostały dokonane prawidłowo
i prawidłowa jest ocena, że wniosek strony z art. 58 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając to wszystko na uwadze, orzekając na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił, orzekając jak w wyroku.