VIII SA/WA 878/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na postanowienie o zaliczeniu nadpłaty podatku na poczet mandatu karnego jego żony, uznając solidarną odpowiedzialność małżonków i prawidłowość działań organu podatkowego.
Skarga dotyczyła postanowienia o zaliczeniu nadpłaty podatku z zeznania PIT-37 na poczet mandatu karnego nałożonego na żonę skarżącego. Skarżący argumentował, że długi są osobiste żony i nie powinien być z nich rozliczany, a także podnosił kwestie związane z korektą zeznania podatkowego. Sąd uznał, że w przypadku wspólnego rozliczenia małżonków istnieje solidarna odpowiedzialność za zobowiązania i wierzytelność z tytułu nadpłaty. Zaliczenie nadpłaty na poczet mandatu nastąpiło przed złożeniem korekty zeznania, a późniejsze przekazanie pozostałej części nadpłaty komornikowi było zgodne z prawem.
Sprawa dotyczyła skargi M. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego w R. o zaliczeniu nadpłaty podatku w kwocie 61,60 zł na poczet mandatu karnego nałożonego na żonę skarżącego, E. O. Skarżący zarzucał, że długi są osobiste jego żony i nie powinien być z nich rozliczany, kwestionował również sposób naliczenia kosztów upomnienia i odsetek. Podnosił, że złożył korektę zeznania podatkowego, która została zignorowana. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że w przypadku wspólnego rozliczenia małżonków (na mocy art. 6 ust. 2 updof) istnieje solidarna odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna wierzytelność z tytułu nadpłaty (art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej). Zaliczenie nadpłaty na poczet mandatu karnego nastąpiło z dniem powstania nadpłaty (12 marca 2022 r.), czyli przed złożeniem przez małżonków korekty zeznania (27 kwietnia 2022 r.). Sąd podkreślił, że organ podatkowy miał prawo zaliczyć nadpłatę na poczet zaległości jednego z małżonków, a także był zobowiązany do realizacji zajęcia komorniczego wierzytelności. Kwestie związane z korektą zeznania i naliczeniem kwoty 448,21 zł nie były przedmiotem zaskarżonego postanowienia, które dotyczyło jedynie zaliczenia nadpłaty na poczet mandatu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy może zaliczyć nadpłatę wynikającą ze wspólnego rozliczenia małżonków na poczet zaległości podatkowych lub niepodatkowych należności budżetowych jednego z małżonków, ze względu na solidarną odpowiedzialność małżonków.
Uzasadnienie
Wspólne rozliczenie małżonków skutkuje solidarną odpowiedzialnością za zobowiązania i solidarną wierzytelnością z tytułu nadpłaty. Organ podatkowy ma prawo zaliczyć nadpłatę na poczet zaległości jednego z małżonków, a także jest zobowiązany do realizacji zajęcia komorniczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
Op art. 76 § 1
Ordynacja podatkowa
Nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych, odsetek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi.
Op art. 76 § 1a
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy może zaliczyć nadpłatę na poczet niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym.
Op art. 76a § 1
Ordynacja podatkowa
W sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie.
Op art. 76a § 2
Ordynacja podatkowa
Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem powstania nadpłaty w przypadkach, o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1-3 i 5 oraz § 2.
Op art. 73 § 2
Ordynacja podatkowa
Nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego dla podatników podatku dochodowego.
Op art. 92 § 3
Ordynacja podatkowa
Małżonkowie opodatkowani łącznie ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku.
updof art. 6 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Reguluje możliwość łącznego opodatkowania dochodów małżonków.
Pomocnicze
k.c. art. 367 § 1
Kodeks cywilny
Reguluje solidarność wierzycieli, zgodnie z którą dłużnik może spełnić świadczenie do rąk jednego z nich, a przez zaspokojenie któregokolwiek z wierzycieli dług wygasa względem wszystkich.
k.c. art. 367 § 2
Kodeks cywilny
Dłużnik może spełnić świadczenie, według swego wyboru, do rąk któregokolwiek z wierzycieli solidarnych.
ppsa art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
ppsa art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Warunki wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego przez sąd administracyjny.
ppsa art. 119
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
ppsa art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.
u.f.p. art. 60
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Definicja środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, w tym grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego.
k.p.c.
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania egzekucyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Solidarna odpowiedzialność małżonków za zobowiązania podatkowe i wierzytelność z tytułu nadpłaty w przypadku wspólnego rozliczenia. Zaliczenie nadpłaty na poczet mandatu karnego nastąpiło z dniem powstania nadpłaty, przed złożeniem korekty zeznania. Organ podatkowy był zobowiązany do realizacji zajęcia komorniczego wierzytelności.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że długi żony nie powinny być rozliczane z jego nadpłaty. Argument skarżącego dotyczący nieskuteczności korekty zeznania podatkowego w kontekście zaliczenia nadpłaty. Argument skarżącego dotyczący nieprawidłowości naliczenia kosztów upomnienia i odsetek.
Godne uwagi sformułowania
nadpłata jest prawem niezbywalnym osoby niezadłużonej i zwrot nie podlega egzekucji nadpłata wynikająca ze wspólnego rozliczenia małżonków jest należnością solidarną organ podatkowy może, a nawet musi zastosować art. 76 § 1 Op. zaliczenie nadpłaty nastąpiło z dniem powstania nadpłaty
Skład orzekający
Iwona Owsińska-Gwiazda
sędzia
Justyna Mazur
sprawozdawca
Marek Wroczyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaliczania nadpłat, solidarności małżonków w zobowiązaniach podatkowych oraz realizacji zajęć komorniczych w kontekście nadpłat podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnego rozliczenia małżonków i zaliczenia nadpłaty na niepodatkową należność budżetową (mandat karny). Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczeń podatkowych małżonków i zaliczania nadpłat, co jest istotne dla wielu podatników. Wyjaśnia zasady solidarności i kolejności działań organów.
“Czy nadpłata podatku z Waszego wspólnego PIT-u może pokryć mandat karny Waszego współmałżonka? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 878/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-03-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Owsińska-Gwiazda Justyna Mazur /sprawozdawca/ Marek Wroczyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1540 art. 76 par. 1a, art. 76a par. 1, art. 76b par. 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 16 września 2022 r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet mandatu karnego oddala skargę Uzasadnienie Postanowieniem z 16 września 2022 r., po rozpatrzeniu zażalenia M. N. (dalej: "skarżący", "strona" lub "podatnik") Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IAS") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik US", "organ I instancji") z 17 czerwca 2022 r. w sprawie zaliczenia nadpłaty na niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym w kwocie 61,60 zł (mandat karny). Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z 17 czerwca 2022r. organ I instancji zaliczył nadpłatę z zeznania rocznego PIT- 37 z 12 marca 2022 r. w wysokości 61,60 zł (50,00 zł mandat karny i 11,60 zł koszty upomnienia). Jednocześnie Naczelnik US poinformował, że pozostała po dokonaniu ww. zaliczenia nadpłata w kwocie 2.695,95 zł została przekazana do Komornika Sądowego na zajęcie wierzytelności [...] z 12.11.2021 r. W zażaleniu na to postanowienie, skarżący nie zgodził się z działaniem D. Urzędu Skarbowego w R. opisanym w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślił, że ww. zobowiązania są osobistymi długami jego żony E. O. i nie wyraża zgody na ich uregulowanie z nadpłaty. Dodał, iż zarówno Komornik Sądowy, jak i Naczelnik US, których strona nie jest dłużnikiem nie poinformowali o zamiarze zajęcia nadpłaty. Zdaniem strony, jeżeli małżeństwo dokonuje wspólnego rozliczenia rocznego, a długi ma tylko jeden z małżonków to komornik nie może zająć zwrotu podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 27 marca 2014 r. wydał wyrok, który zakazuje organowi egzekucyjnemu przejęcie nadpłaty podatkowej z tytułu jednego z małżonków. Sąd uznał, że nadpłata jest prawem niezbywalnym osoby niezadłużonej i zwrot nie podlega egzekucji. W tej sytuacji, wierzytelność zaspokaja się z majątku osobistego dłużnika, np. wynagrodzenia za pracę. Ponadto skarżący wskazał, że dokonał korekty zeznania (PIT – 37) za 2021 r., polegającej na indywidualnym rozliczeniu dochodów małżonków (E. O. i skarżącego), w której wyliczono nadpłatę w wysokości 2.309,34 zł. W tej sytuacji, pierwotnie złożone zeznanie podatkowe nie powinno być brane pod uwagę przez Urząd Skarbowy. Tymczasem korekta ta została zignorowana, a kwota należnej nadpłaty nie zwrócona przez urząd. Zdaniem strony, złożona korekta została wykorzystana do zażądania zapłaty w formie upomnienia (nie było wcześniej żadnego pisemnego wezwania, informacji z żądaniem kwoty 476,21 zł z określonym terminem zapłaty, a upomnienie piszemy wtedy, gdy brak jest reakcji uiszczenia opłaty za powinności). Mając na uwadze powyższe, formę upomnienia oraz jego koszt 16,00 zł oraz odsetki 12,00 zł są niesłusznie żądane. Jak twierdzi skarżący dla własnej korzyści Urząd Skarbowy korektę uznaje, żądając zapłaty z tytułu dokonanej korekty w kwocie 476,21 zł, ignorując przy tym prawo do korygowania zeznania podatkowego, nie zwracając pieniędzy. Dlatego strona nie zgadza się z zaskarżonym postanowieniem i domaga się uznania skorygowanego zeznania podatkowego oraz wypłaty z tego tytułu należnej kwoty, jak również anulowanie niesłusznie naliczonego podatku 476,21 zł wraz z odsetkami i kosztami upomnienia. Dyrektor IAS, zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z 16 września 2022r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, po czym wskazał, że z akt sprawy wynika, iż 12 marca 2022 r. do D. Urzędu Skarbowego w R. wpłynęło wspólne zeznanie podatkowe za 2021 r. (PIT-37), w którym wykazano kwotę nadpłaty w wysokości 2.757,55 zł. Przedmiotową nadpłatę, w części stanowiącej kwotę 61,60 zł zaliczono na poczet mandatu karnego E. O. wraz z kosztami upomnienia, na potwierdzenie czego organ I instancji wydał zaskarżone postanowienie. Następnie organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną postanowienia Naczelnika US stanowiły przepisy art. 76 § 1 i § 1a Op oraz art. 76a § 1 Op. Podniósł, iż przed dokonaniem zwrotu nadpłaty organ podatkowy jest zobligowany do sprawdzenia, czy na podatniku nie ciążą zaległe lub bieżące zobowiązania podatkowe. W przedmiotowej sprawie, organ I instancji ustalił, że w dniu powstania nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 rok, wynikającej ze wspólnego zeznania małżonków (E.O. i skarżącego), na E. O. ciążyło zobowiązanie z tytułu mandatu karnego wraz z kosztami upomnienia w kwocie 61,60 zł. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie uznał, że w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające zaliczenie nadpłaty na poczet ww. mandatu. Odwołując się przy tym do treści art. 76a § 2 pkt 1 Op dodał, że ww. zaliczenie nastąpiło w dniu powstania nadpłaty, tj. w dniu złożenia zeznania, czyli 12 marca 2022r., zatem przed złożeniem przez stronę korekty zeznania PIT-37. Jednocześnie Dyrektor IAS wyjaśnił, że w przypadku, gdy małżonkowie wybiorą łączne opodatkowanie dochodów, ich należność z tytułu nadpłaty podatku jest należnością solidarną, do której znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740, ze zm.; dalej: "kc"), regulujące solidarność wierzycieli. Oznacza to, że do zwrotu nadpłaty współmałżonkom opodatkowanym łącznie znajdzie zastosowanie art. 367 powołanej ustawy. Stosownie zaś do treści art. 92 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa małżonkowie opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku od sumy dochodów małżonków, z zastrzeżeniem § 3 a. Z cyt. przepisów wynika zatem, że jeżeli organ podatkowy będzie dokonywał zwrotu nadpłaty podatku, może on zasadniczo dokonać zwrotu nadpłaty któremukolwiek z małżonków. Zwrot ten będzie skutkował wygaśnięciem zobowiązania z tytułu nadpłaty. Nadto, w przypadku powstania nadpłaty wynikającej ze wspólnego rozliczenia małżonków organ podatkowy zobowiązany jest zaliczyć nadpłatę na zaległości każdego z małżonków (por. wyrok NSA z 12 września 2017r., sygn. akt I FSK 2199/15 i z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 430/18). W ocenie Dyrektora IAS, powyższe zasady dotyczą również sytuacji, gdy dłużnik zajętej wierzytelności (organ podatkowy) otrzymuje zawiadomienie o zajęciu wierzytelności stanowiącej nadpłatę wynikającą z zeznania podatkowego złożonego wspólnie przez małżonków. W takiej sytuacji, organ podatkowy zobowiązany jest zrealizować takie zajęcie. Z tej przyczyny, w realiach rozpoznawanej sprawy Naczelnik US stosownie do art. 896 § 1 i 2 w związku z art. 902 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego zobowiązany był do realizacji zajęcia wierzytelności E. O. wystawionego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w J. z 11 listopada 2021 r. Dyrektor IAS zauważył przy tym, że nadpłata została przekazana Komornikowi Sądowemu w dniu 29 marca 2022 r., zatem przed złożeniem korekt zeznań PIT-37. Podkreślił przy tym, że kwestie związane z przekazaniem części nadpłaty na zajęcie wierzytelności E. O. nie stanowią przedmiotu postępowania w sprawie zażalenia na postanowienie o zaliczeniu nadpłaty. Zdaniem Dyrektora IAS, przedmiotem niniejszego postępowania nie jest również kwestia wystawienia przez organ I instancji upomnienia z 14 czerwca 2022 r. (nr [...]). Jednakże, jak wskazano uprzednio nadpłata wynikająca ze wspólnego zeznania małżonków jest zrealizowana na rzecz któregokolwiek z małżonków, w tym poprzez zaliczenie na poczet jego zaległości czy przekazania na zajęcie wierzytelności - jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Zatem nadpłata wykazana w zeznaniu rocznym za 2021 r. w kwocie 2.757,55 zł została zrealizowana. Tym samym, złożenie w niniejszej sprawie korekt zeznania PIT - 37 za 2021r., z wykazaną przez skarżącego nadpłatą w kwocie 2.309,34 zł, a przez E.O. w kwocie 0,00 zł, ujawniło zaległość podatkową w kwocie 448,21 zł ciążącą solidarnie na skarżącym i E. O.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która ma charakter opisowy, skarżący wystąpił o uchylenie postanowień obydwu instancji, wypłatę przez [...] Urząd Skarbowy w R. nadpłaty z PIT-37 za 2021r. w kwocie 2.309,34 zł oraz uchylenie (anulowanie) żądania zapłaty przez II Urząd Skarbowy w R. kwoty 448,21zł. Zdaniem skarżącego, w zaskarżonym postanowieniu nie przedstawiono żadnych podstaw prawnych odmowy stronie wypłaty kwoty 2.309,34 zł, wynikającej z zeznania podatkowego PIT-37 za 2021r. oraz żądania zapłaty błędnie naliczonej zaległości podatkowej w kwocie 448,21zł. Nie wykazano merytorycznie skąd ta kwota się wzięła oraz jaką podstawą prawną posiłkowano się sporządzając jej żądanie. Organ podatkowy nie skupił się także na wyjaśnieniu kwestii dlaczego odmawia wypłaty ww. nadpłaty i na jakiej podstawie prawnej uchylił się od tego obowiązku, skoro korekta zeznania podatkowego jest prawomocna. Jedynie w jednym, lakonicznym i nie merytorycznym stwierdzeniu zażądał od skarżącego kwoty 448,21 zł. Brak jest jakiegokolwiek dogłębnego pochylenia się nad sprawą i jej dokładnego przeanalizowania oraz podstaw prawnych, o które oparłby się brak wypłaty kwoty 2.309,34 zł wynikającej z nadpłaty z PIT- 37 za 2021 r. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IAS wystąpił o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżeniem w niniejszej sprawie zostało objęte postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o zaliczeniu nadpłaty na poczet mandatu karnego (50 zł) i kosztów upomnienia (11,60 zł), w łącznej kwocie 61,60 zł, ciążącego na E. O.. Jak wynika z ustaleń organów podatkowych oraz akt sprawy skarżący i jego małżonka E. O. złożyli w dniu 12 marca 2022 r., wspólne zeznanie podatkowe PIT-37 w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r., w którym wykazali kwotę nadpłaty wynoszącą 2.757,55 zł. W dniu 27 kwietnia 2022 r. skarżący oraz jego małżonka E. O. dokonali korekty złożonego wspólnie zeznania podatkowego PIT- 37 za 2021 r. i rozliczyli się odrębnie. Skarżący w swojej korekcie zeznania podatkowego wykazał nadpłatę w kwocie 2.309,34 zł, zaś u E.O. nie wystąpiła nadpłata. Zdaniem organów podatkowych organ I instancji był zobowiązany do zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości z tytułu mandatu karnego ciążącej na E. O., albowiem małżonkowie opodatkowani łącznie ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe i solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku od sumy dochodów małżonków. Zaliczenie nadpłaty nastąpiło w dniu złożenia zeznania podatkowego (12 marca 2022 r.), to jest przed dniem złożenia korekty. Organ podatkowy był też zobowiązany do realizacji zajęcia komorniczego, wskutek czego pozostała część nadpłaty została przekazana Komornikowi Sądowemu w dniu 29 marca 2022 r. Organ odwoławczy zauważył przy tym, iż kwestie związane z realizacją zajęcia komorniczego nie stanowią przedmiotu postępowania w sprawie zażalenia na postanowienie o zaliczeniu nadpłaty, podobnie jak wystawienie upomnienia dotyczącego uregulowania należności w kwocie 476,21 zł (448,21 zł należność główna w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r., 12,00 zł odsetki za zwłokę i 16 zł koszty upomnienia). Skarżący podnosi zaś, iż w zaskarżonym postanowieniu nie wskazano żadnych podstaw prawnych do odmowy wypłaty kwoty 2.309,34 zł, pomimo prawidłowego złożenia korekty, jak również nie została wyjaśniona kwestia żądania zapłaty kwoty 448,21 zł. Zauważyć zatem należy, iż zarzuty skargi nie odnoszą się do zaskarżonego postanowienia o zaliczeniu nadpłaty wykazanej w pierwotnym rozliczeniu podatkowym na poczet niezapłaconego mandatu, ale dotyczą kwestii związanych z korektą zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r. Tymczasem wskazać należy, iż zgodnie z art. 76 § 1 Op nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. W myśl zaś art. 76 § 1a Op organ podatkowy, u którego powstała nadpłata, będący organem Krajowej Administracji Skarbowej, może zaliczyć nadpłatę na poczet niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, w rozumieniu art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, z późn. zm.), do których wymiaru lub poboru jest właściwy inny organ Krajowej Administracji Skarbowej. Zgodnie z art. 60 pkt 6a ww. ustawy, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe. Jak wynika z art. 76a § 1 Op, w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 76a § 2 pkt 1 Op zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem powstania nadpłaty - w przypadkach, o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1-3 i 5 oraz § 2. Zgodnie z art. 73 § 2 pkt 1 Op nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego - dla podatników podatku dochodowego. Zgodnie z art. 92 § 3 Op małżonkowie opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku od sumy dochodów małżonków, z zastrzeżeniem § 3a, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Instytucję łącznego opodatkowania małżonków w podatku dochodowym od osób fizycznych reguluje art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1128 ze zm.; dalej: "updof"). W niniejszej sprawie bezsporne jest to, że skarżący wraz z małżonką, korzystając z art. 6 ust. 2 updof i składając wspólne zeznanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r. wyrazili wolę łącznego opodatkowania swoich dochodów. W przypadku, gdy zgodnie z art. 6 ust. 2 updof małżonkowie wybiorą łączne opodatkowanie, ich należność z tytułu nadpłaty podatku jest należnością solidarną. Do solidarności tej zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego regulujące solidarność wierzycieli. W praktyce oznacza to, że do zwrotu nadpłaty współmałżonkom opodatkowanym łącznie znajdzie zastosowanie przepis art. 367 kc. Zgodnie z art. 367 § 1 kc kilku wierzycieli może być uprawnionych w ten sposób, że dłużnik może spełnić całe świadczenie do rąk jednego z nich, a przez zaspokojenie któregokolwiek z wierzycieli dług wygasa względem wszystkich (solidarność wierzycieli). Natomiast zgodnie z § 2 tego artykułu dłużnik może spełnić świadczenie, według swego wyboru, do rąk któregokolwiek z wierzycieli solidarnych. Jednakże w razie wytoczenia powództwa przez jednego z wierzycieli dłużnik powinien spełnić świadczenie do jego rąk. Konsekwencją stosowania art. 92 § 3 Op i art. 367 § 1 kc jest to, że jeżeli organ podatkowy dokonuje zwrotu nadpłaty podatku, może on zasadniczo dokonać zwrotu nadpłaty któremukolwiek z małżonków. Zwrot ten będzie skutkował wygaśnięciem zobowiązania z tytułu nadpłaty (zob. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa – Komentarz praktyczny, ODDK Spółka z ograniczona odpowiedzialnością Sp. k., Gdańsk 2015, str. 461). Skoro zatem organ podatkowy ma prawo do dokonania zwrotu całej nadpłaty na rzecz jednego z małżonków, jako jednego z wierzycieli solidarnych, zaś z drugiej strony, każdy ze współmałżonków, jako wierzyciel solidarny – jest uprawniony do otrzymania całej nadpłaty – to w sytuacji ciążących na podatniku uprawnionym do otrzymania całej nadpłaty zaległości podatkowych, organ podatkowy może, a nawet musi zastosować art. 76 § 1 Op. Przepis ten zawiera dyspozycję dla organu podatkowego do obligatoryjnego zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe i to niezależnie od woli strony domagającej zwrotu nadpłaty. Nie wyklucza on zatem możliwości zaliczenia nadpłaty wynikającej ze wspólnego opodatkowania małżonków na podstawie art. 6 ust. 2 updof na poczet zaległości podatkowej jednego z małżonków. W myśl art. 70 § 1a Op organ podatkowy ma także możliwość zaliczenia nadpłaty na poczet należności nałożonej w drodze mandatu karnego. Jak już była o tym mowa, z uwagi na złożenie wspólnego zeznania podatkowego małżonków w dniu 12 marca 2022 r., zgodnie z art. 76a § 2 pkt 1 Op w zw. z art. 73 § 2 pkt 1 Op nadpłata wskutek złożenia tego zeznania podatkowego powstała z dniem 12 marca 2022 r. i z tym samym dniem została w kwocie 61,60 zł zaliczona na poczet należności z tytułu mandatu karnego, obciążającego małżonkę skarżącego. Tym samym miało to miejsce przed datą złożenia korekty zeznania podatkowego, co miało miejsce w dniu 27 kwietnia 2022 r. Zdaniem Sądu prawidłowo organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotem zażalenia w niniejszej sprawie nie może być realizacja zajęcia egzekucyjnego, jak również konsekwencje złożonej w kwietniu 2022 r. korekty zeznań podatkowych. Przedmiotem rozstrzygnięcia w zaskarżonym postanowieniu jest bowiem zaliczenie nadpłaty na poczet niepodatkowej należności o charakterze publicznoprawnym w postaci mandatu karnego, a nie zajęcie egzekucyjne w prowadzonym przez Komornika Sądowego wobec E. O. (w zajęciu B. - porównanie numeru PESEL z zajęcia, o którym mowa i zeznania podatkowego wskazuje, iż jest to ta sama osoba), postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1805). Zgodnie z treścią zajęcia organ podatkowy został zobowiązany do nie wypłacania dłużnikowi do wysokości podanych w zajęciu należności i aż do pełnego ich pokrycia poza częścią wolną od zajęcia żadnych świadczeń pieniężnych wynikających z zajętej wierzytelności i przekazywania świadczeń pieniężnych na wskazany rachunek bankowy Komornika. Odnosząc się jednak do zarzutów skargi wskazać należy, iż jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, przekazanie pozostałej części nadpłaty Komornikowi Sądowemu, z uwagi na zajęcie wierzytelności z tytułu zwrotu podatku lub nadpłaty podatku z dnia 11 listopada 2021 r. nastąpiło w dniu 29 marca 2022 r. Tym samym miało to miejsce przez złożeniem przez skarżącego i jego małżonkę korekt wspólnego zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r. Jak trafnie zatem wskazuje organ odwoławczy, realizacja kwoty nadpłaty wykazanej we wspólnym zeznaniu rocznym za 2021 r. w kwocie 2.757,55 zł nastąpiła przed złożeniem korekt. Tym samym złożenie korekt z wykazaniem przez skarżącego nadpłaty w kwocie 2.309,34 zł, a przez małżonkę w kwocie 0,00 zł, to jest ogólnie kwocie niższej niż dotychczasowa, wskutek realizacji nadpłaty w wyższej kwocie spowodowało powstanie zaległości podatkowej w kwocie 448,21 zł (2.757,55 zł – 2.309,34 zł = 448,21 zł). Z tych względów z uwagi na brak podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekając na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI