VIII SA/Wa 874/25

VIII SA/Wa 874/25 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-12-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marek Wroczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi A. C. na decyzje Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 25 czerwca 2025 r., znak [...] w przedmiocie odmowa prawa do renty rolniczej postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
Pismem z 3 grudnia 2025 r. A.C. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: Prezes KRUS, organ rentowy) z dnia 25 czerwca 2025 r. w przedmiocie odmowy prawa renty rolniczej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu, albowiem postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się wyłącznie na podstawie prawnie dopuszczalnej i skutecznie wniesionej skargi.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej.
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa KRUS z 25 czerwca 2025 r. w przedmiocie odmowy prawa renty rolniczej.
Należy zauważy, że kontrola sądowoadministracyjna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych została uregulowana w sposób szczególny w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009 ze zm., dalej: u.s.u.s.) oraz w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2023 r. poz. 208 ze zm., dalej: u.s.r.).
Jak wynika z treści art. 36 ust. 1 pkt 1 – 9, 12 w związku z ust. 3 u.s.r. co do zasady sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rolników zostały poddane kognicji sądu powszechnego. Wyżej wymienione przepisy stanowią, że od decyzji Prezesa KRUS wydanych w sprawach: podlegania ubezpieczeniu oraz ustania ubezpieczenia, a także wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie (pkt 1), zmiany warunków ubezpieczenia, a także stwierdzenia obowiązku opłacania składki, o której mowa w art. 17 ust. 2 (pkt 1a), stwierdzenia obowiązku opłacania dodatkowej składki miesięcznej, o której mowa w art. 17 ust. 4 (pkt 1b), przedłużenia prawa do renty rolniczej szkoleniowej (pkt 2a), ustalenia prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia i ich indywidualnego wymiaru (pkt 3), zawieszenia prawa do świadczeń (pkt 4), zawieszenia lub wstrzymania wypłaty świadczeń oraz wznowienia zawieszonej lub wstrzymanej wypłaty (pkt 5), zwrotu nienależnie pobranych świadczeń (pkt 6), przyznania odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczeń (pkt 7), potrącenia składek na ubezpieczenie lub innych należności ze świadczeń z ubezpieczenia (pkt 8), wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, z zastrzeżeniem ust. 1a (pkt 9), interpretacji indywidualnych, o których mowa w art. 62a (pkt 12), a także w przypadku niewydania decyzji w tych sprawach - przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (ust. 3).
Zgodnie z art. 4778 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1550, dalej: k.p.c.) do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Zakres spraw, które ustawodawca uznaje za sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych na potrzeby postępowania cywilnego określony został w art. 476 § 2 i 3 k.p.c.
Z kolei sprawy z zakresu ubezpieczenia społecznego, w tym rolniczego, które ustawodawca zastrzegł dla właściwości sądów administracyjnych, to wyłącznie sprawy wymienione art. 83 ust. 4 u.s.u.s., tj. przyznanie świadczenia z ubezpieczenia społecznego w drodze wyjątku; odmowa przyznania takiego świadczenia; umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz wymienione w art. 55 u.s.r. emerytura lub renta rolnicza w drodze wyjątku.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja została wydana w przedmiocie odmowy prawa do renty rolniczej, która - jak zostało wyżej wykazane - nie podlega kontroli sądu administracyjnego, a sądu powszechnego, w tym przypadku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...], o czym zresztą skarżący został prawidłowo pouczony w treści zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia