VIII SA/WA 868/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę właścicielki nieruchomości na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zobowiązującą do udostępnienia części nieruchomości na cele konserwacji i remontu urządzeń przesyłowych gazu.
Skarżąca D.W. wniosła skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zobowiązującą ją do udostępnienia części nieruchomości na rzecz spółki gazowniczej w celu przeprowadzenia prac konserwacyjnych i remontowych urządzeń przesyłowych. Skarżąca kwestionowała zasadność decyzji, podnosząc m.in. brak rokowań i brak wskazania podmiotu zobowiązanego do wykonania prac. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, a prace miały na celu zapewnienie bezpieczeństwa i niezawodności funkcjonowania gazociągu.
Sprawa dotyczyła skargi D.W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zobowiązującą skarżącą do udostępnienia części jej nieruchomości na rzecz [...] Sp. z o.o. w celu wykonania czynności związanych z konserwacją i remontem urządzeń służących do przesyłania gazu. Skarżąca nie wyrażała zgody na udostępnienie nieruchomości, podnosząc zarzuty dotyczące braku rokowań, nieprecyzyjności decyzji oraz wpływu istniejących urządzeń na funkcjonalność terenu. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty, wskazując, że przepis art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami znajduje zastosowanie, gdy istnieje konieczność wykonania prac konserwacyjnych lub remontowych urządzeń przesyłowych, a właściciel nie wyraża na to zgody. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał, że planowane prace (odkopanie rury gazowej, wymiana zabezpieczeń, modernizacja punktu kontrolno-pomiarowego) mieszczą się w definicji remontu w rozumieniu przepisów, a celem jest zapewnienie bezpieczeństwa i niezawodności gazociągu. Sąd podkreślił, że brak zgody właściciela jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji, a rokowania nie muszą zakończyć się porozumieniem. Uzależnienie zgody od wypłaty odszkodowania zostało uznane za brak wyrażenia zgody. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, uzależnienie zgody od wypłaty odszkodowania jest równoznaczne z brakiem zgody, co pozwala na wydanie decyzji w trybie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że właściciel, który uzależnia zgodę na udostępnienie nieruchomości od wypłaty odszkodowania, faktycznie nie wyraża zgody, co jest przesłanką do wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 124b u.g.n. Celem tych przepisów jest zapewnienie możliwości wykonania niezbędnych prac konserwacyjnych i remontowych dla urządzeń przesyłowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.g.n. art. 124b § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten znajduje zastosowanie, jeżeli wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu.
Pomocnicze
u.g.n. art. 124b § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa podmiot uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji.
u.g.n. art. 124b § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa czas trwania ograniczenia prawa własności (nie dłuższy niż 6 miesięcy) oraz obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego.
u.g.n. art. 124 § 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy obowiązku przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje utrzymanie w mocy lub uchylenie decyzji organu I instancji przez organ II instancji.
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi jako niezasadnej.
Prawo budowlane art. 3 § 8
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja remontu.
Prawo energetyczne
Ustawa - Prawo energetyczne
Obowiązki operatora systemu przesyłowego dotyczące bezpieczeństwa i niezawodności funkcjonowania systemu.
k.c. art. 3052
Kodeks cywilny
Ustanowienie służebności przesyłu w drodze orzeczenia Sądu.
k.c. art. 49 § 1
Kodeks cywilny
Część składowa przedsiębiorstwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spełnienie przesłanek z art. 124b ust. 1 u.g.n. do wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości. Prace konserwacyjne i remontowe gazociągu służą zapewnieniu bezpieczeństwa i niezawodności jego funkcjonowania. Uzależnienie zgody właściciela od wypłaty odszkodowania jest równoznaczne z brakiem zgody. Brak obowiązku prowadzenia rokowań do skutku przed wydaniem decyzji na podstawie art. 124b u.g.n.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Naruszenie art. 124b ust. 2 u.g.n. poprzez błędne stwierdzenie, że wnioskodawca był podmiotem uprawnionym. Naruszenie art. 124b ust. 2 u.g.n. poprzez brak wskazania w decyzji, kto jest podmiotem zobowiązanym do wykonania czynności. Naruszenie art. 124b ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 124 ust. 4 u.g.n. poprzez brak zastrzeżenia o obowiązku przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. Naruszenie art. 124b ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 13 k.p.a. poprzez brak rokowań ze skarżącą. Naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego. Naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez użycie nieprecyzyjnego sformułowania w decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Przepis ten przewiduje szczególny przypadek czasowego ograniczenia wykonywania prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej, stanowiący postać wywłaszczenia. Z literalnej wykładni ww. przepisu wynika, że zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości nie może być wydane, gdy podmiotowi ubiegającemu się o takie zezwolenie przysługuje tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, szczególnie gdy jest nim służebność przesyłu ustanowiona w drodze umowy albo w drodze orzeczenia Sądu na podstawie art. 3052 KC. W ocenie Sądu, treść wniosku i dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w sposób wystarczający wskazuje, że planowane prace, mające być realizowane na działce skarżącej, mieszczą się w dyspozycji art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przy analizie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami należy sięgać do uregulowań ustawy – Prawo energetyczne w zakresie obowiązków operatorów i sposobu realizacji tych obowiązków. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca uzależniła wyrażenie zgody na planowany remont od wypłaty przez PGNiG odszkodowania za uniemożliwienie wykorzystania gruntu zgodnie z jej wolą i zapisami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zaznaczyć zaś należy, że za wyrażenie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości nie może być zaś uznawane wyrażenie jej, ale tylko pod pewnymi, określonymi warunkami. Nie jest to bowiem zgoda bezwarunkowa, a jedynie przedstawienie propozycji, na jakich zgoda taka może być w przyszłości udzielona.
Skład orzekający
Iwona Owsińska-Gwiazda
sprawozdawca
Leszek Kobylski
członek
Marek Wroczyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście remontów urządzeń przesyłowych oraz znaczenia braku zgody właściciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji udostępnienia nieruchomości na cele remontowe istniejących urządzeń przesyłowych, a nie budowy nowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o gospodarce nieruchomościami w kontekście infrastruktury przesyłowej, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw energetycznych.
“Właściciel musi udostępnić nieruchomość na remont gazociągu, nawet jeśli się nie zgadza?”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 868/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/ Leszek Kobylski Marek Wroczyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane II OZ 64/23 - Postanowienie NSA z 2023-02-14 II SA/Gl 976/22 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2023-08-25 I OZ 64/23 - Postanowienie NSA z 2023-03-29 II OSK 23/24 - Postanowienie NSA z 2024-02-07 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1899 art. 124b ust. 1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca), Sędzia WSA Leszek Kobylski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 września 2022 r. Nr: [...] w przedmiocie udostępnienia części nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia 28 września 2022 r. Nr [...]Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania D.W. (dalej: "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...]NR [...]z 21 czerwca 2022 r. znak: [...]zobowiązującą skarżącą do udostępnienia [...] Sp. z o.o. części nieruchomości położonej w obrębie Nr [...][...]. jedn. ewid. [...], oznaczonej jako działka nr [...], w celu wykonania czynności związanych z konserwacją i remontem urządzeń służących do przesyłania gazu. Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Wnioskiem z 11 marca 2022 r. [...] Sp. z o.o. reprezentowana przez T. K. wystąpiła do Starosty [...]o wydanie decyzji w trybie art. 124b ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: "u.g.n.") zobowiązującej właścicielkę nieruchomości położnej w obrębie Nr [...]jedn. ewid. [...], oznaczonej jako działka nr [...], do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z konserwacją i remontem urządzeń służących do przesyłania gazu. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Starosta [...] decyzją NR [...]z dnia 21 czerwca 2022 r. zobowiązał skarżącą do udostępnienia nieruchomości. Starosta wskazał, iż obowiązkowi udostępnienia w celu wykonania prac konserwatorsko-remontowych podlega grunt o pow. 192 m² zaznaczony na załączniku graficznym kolorem czerwonym, oraz grunt o powierzchni 220,5 m² zaznaczony na załączniku kolorem zielonym przeznaczony na dojazd do miejsca planowanych prac. W punkcie 2 orzeczenia ww. decyzji organ wskazał, iż skarżąca zobowiązana jest udostępnić opisaną nieruchomość na okres 20 dni licząca od daty rozpoczęcia prac na przedmiotowym gruncie. W odwołaniu skarżąca podniosła, iż nadal stanowczo nie wyraża zgody na przeprowadzenie jakichkolwiek prac na nieruchomości. Zarzuciła Staroście nie uwzględnienie ,,słusznego interesu indywidualnego i poniesionych strat wywołanych główną przyczyną jaką jest przebieg przewodów gazowych demolujących funkcjonalność terenu". Wskazała, iż w księdze wieczystej nr [...]nie było i nie ma żadnego wpisu na temat służebności. Decyzją z 28 września 2022 r. Wojewoda [...]utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty [...]. W uzasadnieniu decyzji zacytował treść art. 124b ust. 1 u.g.n. Wyjaśnił, że przepis ten znajduje zastosowanie, jeżeli dojdzie do łącznego spełnienia następujących przesłanek: wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń oraz gdy właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na udostępnienie nieruchomości w tym celu. Przepis ten przewiduje szczególny przypadek czasowego ograniczenia wykonywania prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej, stanowiący postać wywłaszczenia. Właściciel, użytkownik wieczysty lub uprawniony z tytułu innych praw rzeczowych ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób wynikający z komentowanego artykułu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. Wojewoda zaznaczył, że decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być wydana jedynie, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n., które nie należą do części składowych nieruchomości i musi ściśle określać zakres ograniczenia prawa własności. Z literalnej wykładni ww. przepisu wynika, że zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości nie może być wydane, gdy podmiotowi ubiegającemu się o takie zezwolenie przysługuje tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, szczególnie gdy jest nim służebność przesyłu ustanowiona w drodze umowy albo w drodze orzeczenia Sądu na podstawie art. 3052 KC. W takim przypadku zajęcie nieruchomości następuje bowiem w ramach wykonywania służebności. Decyzja ograniczająca uprawnienia właściciela nieruchomości w sposób opisany w dyspozycji tego przepisu może zostać wydana po spełnieniu następujących warunków: po pierwsze - udostępnienie nieruchomości następuje w celu wykonania czynności, o których mowa w przepisie, po drugie - właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody. W ocenie organu odwoławczego Starosta [...] w przeprowadzonym postępowaniu dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w efekcie czego uznał, iż wymienione powyżej warunki uzasadniające wydanie decyzji zobowiązującej właścicielkę nieruchomości do jej udostępnienia zostały spełnione. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu kwestii związanych z wpływem inwestycji infrastrukturalnych istniejących od lat na nieruchomości i w jej sąsiedztwie, na możliwości jej wykorzystania zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także na jej wartość organ stwierdził, iż kwestie te nie mogły być rozpatrywane w ocenianym postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. Kwestia ta nie ma znaczenia dla spraw rozstrzyganych w oparciu o art. 124b ust. 1 u.g.n., tj. spraw odnoszących się do decyzji o udostępnianiu nieruchomości w celu wykonania konserwacji, remontu lub usunięcia awarii. Tylko w przypadku decyzji wydawanych w oparciu o art. 124 u.g.n. dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń użyteczności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, starosta jest zobowiązany wykazać, w decyzji zgodność tych ograniczeń z planem miejscowym, a w przypadku jego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ograniczenie prawa własności nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. może odnosić się jedynie do przyszłych, dopiero planowanych budów, nie może być natomiast stosowane do uregulowania korzystania z nieruchomości w związku ze zwykłą eksploatacją już istniejących na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, w kt6óej zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przywołany art. 124 b u.g.n. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. dalej jako ,,k.p.a.") poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oraz nieuprawnione stwierdzenie, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa; 2. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas gdy organ II instancji powinien przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na poniższe uchybienia przepisom postępowania oraz wskazać organowi I instancji jakie okoliczności powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy; 3. art. 124 b ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2O21 r. poz. 1899 ze zm. dalej jako ,,u,g,n.") poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, który błędnie stwierdził, iż wnioskodawca [...] sp. z o.o. była podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem, jako podmiot zobowiązany do wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń infrastruktury publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów podczas, gdy taki wniosek nie wynika z uzasadnienia decyzji organu I i II instancji 4. art. 124b ust. 2 u.g.n. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy z decyzji Starosty nie wynika, kto jest podmiotem zobowiązanym do wykonania czynności, o której mowa w art. 124 b ust. 1 u.g.n. w niniejszej sprawie, 5. art. 124b ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 124 ust. 4 u.g.n. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas gdy organ w przedmiotowej decyzji nie zawarł zastrzeżenia, iż na Wnioskodawcy ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń przez co decyzja naruszała prawo Skarżącej do odszkodowania; 6. art. 124 b ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 13 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas gdy w Wnioskodawca nie przeprowadził rokowań ze skarżącą co jest ustawowym wymogiem do wydania decyzji w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n.; 7. art. 7 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Starosty podczas gdy wydając decyzję organ I instancji naruszył zasadę dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy czym działał na szkodę słusznego interesu Skarżącej; 8. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Starosty podczas gdy organ I instancji w pkt 2. decyzji użył nieprecyzyjnego, nieostrego sformułowania, iż ,,właścicielka nieruchomości zostanie z odpowiednim wyprzedzeniem powiadomiona o terminie rozpoczęcia prac" czym naruszył zasadę zaufania do władzy publicznej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 124b ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 344 – dalej: "u.g.n.") Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek Spółki z dnia 11 marca 2022 r. o wydanie decyzji w trybie art. 124b u.g.n. ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obręb Nr [...], jedn. ewid. [...]- miasto. Z treści wniosku wynika, że decyzja jest niezbędna do realizacji zadania polegającego na wykonania czynności związanych z konserwacją urządzeń służących do przesyłania gazu stanowiących własność [...] Sp. z o.o., na okres 10 dni od daty rozpoczęcia ww. prac. W uzasadnieniu wniosku inwestor podkreślił, iż planowane na nieruchomości prace polegające na odkopaniu rury gazowej, wymianie zabezpieczeń końców rury ochronnej wraz z oczyszczeniem przestrzeni międzyrurowej oraz modernizacją punktu kontrolno-pomiarowego wraz z okablowaniem pomiarowym są niezbędne do utrzymania bezpieczeństwa gazociągu. Do wniosku dołączony został załącznik graficznych w postaci mapy, na którym uwidocznione zostało miejsce prowadzenia prac. Zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Przepis art. 124b ust. 1 u.g.n. może być zastosowany, jeżeli kumulatywnie spełnione zostaną dwie przesłanki: wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami wymienionych w przepisie przewodów i urządzeń; właściciel nie wyraża zgody na takie udostępnienie. Warunkiem dopuszczalności wydania decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest wykazanie braku zgody podmiotów praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości oraz zaistnienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia (M. Wolanin, w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 831-832, nb 4 do art. 124b). W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że skarżąca takiej zgody nie wyraziła. W ocenie Sądu, treść wniosku i dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w sposób wystarczający wskazuje, że planowane prace, mające być realizowane na działce skarżącej, mieszczą się w dyspozycji art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rozumienie pojęcia remontu zawarte w art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami odnoszone jest do definicji zawartej w art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo budowlane, jako wykonywania w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (i bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu - co stanowiłoby przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy - Prawo budowlane oraz zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość - co prowadziłoby do rozbudowy lub nadbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane). W orzecznictwie wskazuje się, że nie można jednak zamieszczonych w ustawie Prawo budowlane definicji przenosić wprost na grunt art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, bez uwzględnienia specyfiki regulacji i sytuacji faktycznej, jak również nie można poprzestawać na definicjach ustawy - Prawo budowlane z pominięciem obowiązków operatora systemu przesyłowego, o których mowa w ustawie z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (tj.: Dz.U. z 2019 r. poz. 755 ze zm.), [dalej: ustawa – Prawo energetyczne]. Przy analizie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami należy sięgać do uregulowań ustawy – Prawo energetyczne w zakresie obowiązków operatorów i sposobu realizacji tych obowiązków. Możliwość przewidziana w art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi jedynie narzędzie do ich wypełniania, zgodnie z wymogami art. 4 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne. Są to zatem dodatkowe wymagania, nieznajdujące swej podstawy w ustawie Prawo budowlane. Zgodnie z art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy – Prawo energetyczne ma być zagwarantowane bezpieczeństwo oraz "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego". Wobec tego przeprowadzenie działań mających na celu remont sieci w sposób gwarantujący "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego" może być uznane za remont w rozumieniu art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. wyrok NSA z 13 marca 2020 r., I OSK 2208/18). W orzecznictwie wskazuje się także, że stosowanie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami jest uwarunkowane zamierzeniem realizacji prac mieszczących się w pojęciach remontu, jednakże nie chodzi o ścisłe rozumienie tych pojęć, w tym ścisłe rozumienie remontu w świetle art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo budowlane. Przez konserwację i remonty ciągów, przewodów i urządzeń należy rozumieć działania dotyczące ciągów, przewodów i urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów, a zarazem służą realizacji zadań określonych w ustawie – Prawo energetyczne, takich jak zagwarantowanie realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (art. 4 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne), czy zapewnienie niezawodności systemu elektroenergetycznego (art. 9c ust. 2 pkt 3 ustawy – Prawo energetyczne). Prawidłowo organy uznały, że planowane prace mają zwiększyć i poprawić warunki bezpieczeństwa istniejącego gazociągu. Wyszczególnione we wniosku prace konserwatorskie związane z modernizacją zabezpieczenia przeciwkorozyjnego gazociągu wysokiego ciśnienia [...], polegające na wymianie zabezpieczeń końców rury ochronnej wraz z oczyszczeniem przestrzeni międzyrurowej oraz remontem punktu kontrolno-pomiarowego wraz z okablowaniem pomiarowym, mające na celu zmniejszenie ryzyka jego awaryjności oraz wzrostu bezpieczeństwa przesyłu gazu mieszczą się w dyspozycji przepisu art. 124 b u.g.n. Z art. 124b ust. 1 u.g.n. wynika, że do uruchomienia trybu przewidzianego w tym przepisie wystarczy, że właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na jej udostępnienie inwestorowi. Wydanie decyzji na jego podstawie nie musi być bowiem poprzedzone rokowaniami, które miałyby być prowadzone przez wnioskodawcę z właścicielem nieruchomości. Wymaga również podkreślenia, że brak porozumienia stron jest wystarczający do stwierdzenia, że złożenie wniosku o wydanie kontrolowanej obecnie decyzji, zostało poprzedzone etapem negocjacji. Rokowania polegają bowiem na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie zgodnie z własną wiedzą i wolą. Nie oznaczają jednak konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczyło zatem wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich postanowieniach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. W sytuacji zaś, gdy właściciel stanowczo sprzeciwia się zaproponowanym warunkom wskazując, że są one nie do przyjęcia i przedstawia własne oczekiwania, które z kolei nie satysfakcjonują inwestora, ten ma prawo uznać, że dalsze rokowania nie doprowadzą do uzyskania konsensusu. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca uzależniła wyrażenie zgody na planowany remont od wypłaty przez PGNiG odszkodowania za uniemożliwienie wykorzystania gruntu zgodnie z jej wolą i zapisami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zaznaczyć zaś należy, że za wyrażenie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości nie może być zaś uznawane wyrażenie jej, ale tylko pod pewnymi, określonymi warunkami. Nie jest to bowiem zgoda bezwarunkowa, a jedynie przedstawienie propozycji, na jakich zgoda taka może być w przyszłości udzielona (tak NSA w wyroku z 18.05.2023 r., I OSK 981/22, CBOSA). Uzależnienie zgody na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontami od wypłaty odszkodowania, zasadnie więc zostało ocenione przez orzekające w sprawie organy za brak wyrażenia zgody przez skarżące. W niniejszej sprawie nie podlega badaniu to, czy wnioskodawca posiada tytuł prawny do nieruchomości, z którą wiąże się przedmiotowa sieć, jako część składowa przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego. W związku z tym, że decyzja wydawana na podstawie art. 124b u.g.n. dotyczy wyłącznie ciągów, przewodów i urządzeń, które już istnieją (a przy tym wymagają m.in. remontów), nie ma potrzeby weryfikowania na tym etapie ich zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (P. Wojciechowski, Komentarz do art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami). Zatem nie podlega tu badaniu legalność sieci, bowiem remont i doprowadzenie do stanu niezagrażającego życiu lub zdrowiu ludzi i mienia są niezbędne w każdym przypadku, także wobec sieci wybudowanych z naruszeniem przepisów budowlanych. Do badania legalności tego rodzaju obiektów właściwe są organy nadzoru budowlanego, a nie Wojewoda (wyrok WSA w Gliwicach z 26.07.2017r. II SA/Gl 1283/16 dostępny w cbosa). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w sprawie zaistniała hipoteza określona art. 124 ust. 1 w zw. z ust. 3 u.g.n. do ograniczenia w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości Skarżącej. Decyzja w sposób precyzyjny określa sposób ograniczenia nieruchomości poprzez wskazanie, że prace będą prowadzone na odcinku gazociągu wysokiego ciśnienia [...] relacji [...]o długości ok. 5m. Obszar prowadzenia prac konserwatorsko remontowych obejmował będzie powierzchnię po 8m na stronę od osi rury przewodowej gazociągu [...]oraz obszar ok. 12m od granicy z sąsiednią działką nr [...]- łącznie obszar 192 m² (16mx12m) oznaczony na załączniku graficznym kolorem czerwonym. Zgodnie z dyspozycją art. 124b ust. 1 decyzja o zobowiązaniu do udostepnienia nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (zdanie ostatnie cyt. przepisu). W przedmiotowej sprawie w celu realizacji planowanych prac niezbędny dojazd nastąpi od drogi gruntowej działka o nr ew. [...]w pasie gruntu o szerokości 3,5 m oraz długości ok. 63 m – łącznie 220,5 m² (3,5x63) oznaczony na załączniku graficznym kolorem zielonym. Jednocześni Starosta określił, iż obowiązek udostępnienia nieruchomości inwestorowi ustala się na okres 20 dni, licząc od daty rozpoczęcia w/w prac na przedmiotowym gruncie, a zatem zgodnie z tym wskazanym w ust. 3 cyt. przepisu (na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy). Inwestor wskazał, że o terminie rozpoczęcia prac poinformuje właścicielkę nieruchomości z tygodniowym wyprzedzeniem, drogą pisemną co zaaprobowały organy obu instancji (str. 4 decyzji Starosty i str. 3 decyzji Wojewody). Zarzut naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej pozostaje zatem gołosłowny. Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 124b ust. 2 bowiem w decyzji organ I instancji wskazał, iż podmiotem któremu udzielono zezwolenia jest [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...]w imieniu której działa na podstawie udzielonego pełnomocnictwa z 3.03.2022 r. T. K. – pracownik spółki [...]p. S. spółka jawna z siedzibą w [...]. W aktach administracyjnych znajdują się wymienione pełnomocnictwa. Odnosząc się do kolejnego zarzutu - nie zawarcia w decyzji zastrzeżenia, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego – nie jest on zasadny, bowiem stosowne zastrzeżenie zawarto w decyzji organu I instancji (str. 4 – 5 decyzji Starosty) i decyzji II instancji na str. 5. Orzekający merytorycznie w sprawie organ II instancji dokonał dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a ich ocena skutkująca zobowiązaniem skarżącego do udostępnienia części jego nieruchomości niezbędnej do wykonania planowanych czynności została w świetle zgromadzonego materiału dowodowego należycie wykazana i uzasadniona, spełniając wymogi określone w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Wyklucza to uznanie skuteczności zarzutów skargi naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa procesowego i materialnego, skutkując jej oddaleniem. Mając na względzie powyższe Sad na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI