VIII SA/Wa 826/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca J. C. została zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, który pobierała od listopada 2005 r. do maja 2011 r., jednocześnie otrzymując dodatek pielęgnacyjny z ZUS. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że skarżąca została prawidłowo pouczona o niemożności pobierania obu świadczeń jednocześnie i powinna była poinformować MOPS o zmianie sytuacji. WSA w Warszawie, rozpoznając skargę, uchylił zaskarżoną decyzję w części nakładającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Sąd uznał, że niedopuszczalne jest orzekanie o obowiązku zwrotu świadczenia w tej samej decyzji, która stwierdza jego nienależność, powołując się na orzecznictwo NSA i innych WSA. W pozostałej części skargę oddalono, uznając, że skarżąca została prawidłowo pouczona o obowiązku zawiadomienia organu o nabyciu prawa do dodatku pielęgnacyjnego i pobierała świadczenia mimo braku ku temu podstaw prawnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaProceduralne aspekty wydawania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, w szczególności zakaz orzekania o obowiązku zwrotu w tej samej decyzji, która stwierdza nienależność świadczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą o świadczeniach rodzinnych i procedurą zwrotu świadczeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy można orzec o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w tej samej decyzji, która stwierdza jego nienależność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jest to niedopuszczalne. Nakazanie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego nie może być orzeczone w tej samej decyzji, co samo uznanie świadczenia za nienależnie pobrane.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz orzecznictwo sądów administracyjnych wskazują, że decyzja stwierdzająca nienależność świadczenia musi stać się ostateczna przed wydaniem decyzji nakazującej jego zwrot, uwzględniając przy tym ewentualne przedawnienie.
Czy osoba pobierająca zasiłek pielęgnacyjny, która jednocześnie nabyła prawo do dodatku pielęgnacyjnego, została prawidłowo pouczona o obowiązku zawiadomienia organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarżąca została prawidłowo pouczona o niemożności równoczesnego pobierania dodatku pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na dowody zgromadzone w aktach sprawy (oświadczenie, wniosek, decyzja) świadczące o prawidłowym pouczeniu skarżącej o obowiązku zawiadomienia MOPS o nabyciu prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Sąd uznał, że skarżąca i jej pełnomocnicy powinni zdawać sobie sprawę z tego obowiązku.
Czy pobieranie zasiłku pielęgnacyjnego przez osobę uprawnioną do dodatku pielęgnacyjnego stanowi świadczenie nienależnie pobrane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.
Uzasadnienie
Nabycie prawa do dodatku pielęgnacyjnego skutkuje z mocy prawa utratą uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego, a świadczenia te są rodzajowo odmienne i nie można ich pobierać jednocześnie.
Przepisy (12)
Główne
u.ś.r. art. 16 § 1, 2, 6
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.
u.ś.r. art. 30 § 1 i 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi i ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna.
u.ś.r. art. 30 § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie nienależnie pobrane.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7, 77, 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 i 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt. 1 a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność orzekania o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w tej samej decyzji, która stwierdza jego nienależność.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące błędnej wykładni i zastosowania art. 30 ust. 1 i 2 u.ś.r. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 77, 80 k.p.a. w zakresie ustaleń faktycznych i oceny świadomości skarżącej. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 i 9 k.p.a. w zakresie zasady zaufania i należytego informowania.
Godne uwagi sformułowania
nakazanie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego nie mogło być orzeczone w tej samej decyzji, co samo uznanie świadczenia za nienależnie pobrane • Dopiero bowiem, gdy uprawomocni się decyzja uznająca dane świadczenie za nienależnie pobrane, można nakazywać jego zwrot
Skład orzekający
Iwona Owsińska-Gwiazda
przewodniczący
Justyna Mazur
sprawozdawca
Iwona Szymanowicz-Nowak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wydawania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, w szczególności zakaz orzekania o obowiązku zwrotu w tej samej decyzji, która stwierdza nienależność świadczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą o świadczeniach rodzinnych i procedurą zwrotu świadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje istotne różnice między świadczeniami (zasiłek pielęgnacyjny a dodatek pielęgnacyjny) i podkreśla znaczenie prawidłowej procedury administracyjnej przy wydawaniu decyzji o zwrocie środków publicznych.
“Czy można żądać zwrotu świadczenia, zanim decyzja stanie się prawomocna? WSA wyjaśnia kluczowy błąd proceduralny.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.