VIII SA/Wa 810/24

VIII SA/Wa 810/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marek Wroczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 415
art. 35 ust. 4
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
Dz.U. 2023 poz 2298
par. 2 ust. 1, par. 34a pkt 3, par. 33
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na  rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Wsi [...] nad W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia 10 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych oddala skargę.
Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 810/24
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] września 2024 roku Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2024 roku, poz. 572 dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] w sprawie przyznania płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej za 2019 roku – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia były ustalenia faktyczne i ocena prawna.
W dniu 30.05.2019 r. za pośrednictwem formularza udostępnionego na stronie internetowej ARiMR Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we Wsi [...] na podstawie § 19 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, ze zm. ) złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2019, w tym o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.
We wniosku zadeklarowano następujące powierzchnie do przyznania płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej:
47,12 ha w wariancie 4.4 - półnaturalne łąki wilgotne
15,52 ha w wariancie 4.5 - półnaturalne łąki świeże
23,56 ha w wariancie 4.8 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków; rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki.
W dniu 07.06.2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał w sprawie decyzję nr [...], na mocy której płatności rolno-środowiskowo-klimatyczną wnioskodawcy
przyznał w łącznej wysokości 55.357,67 zł, w tym:
w wariancie 4.4 naturalne łąki wilgotne kwotę 29.005,86 zł wynikającą z pomniejszenia tej płatności o 9.177,24 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz nałożył sankcję w wysokości 6.275,64 zł
Kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z łych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.
w wariancie 4.5 Półnaturalne łąki świeże kwotę 11.110,67 zł wynikającą z pomniejszenia tej płatności o 3.903,75 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz nałożył sankcję w wysokości 2.278,49 zł.
Kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.
w wariancie 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki kwotę 15.241,14 zł wynikającą z pomniejszenia tej płatności o 3.38,20 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz nałożył sankcję w wysokości 1.807,22 zł. Kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych oraz odmówił przyznania
- kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej.
ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym
Wnioskodawcy stanowiący powierzchnię:
Zobowiązanie Wariant; 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne podjęte w dniu 15,03,2018 r, na powierzchnię 47,11 ha.
Zobowiązanie Wariant: 4.5 Półnaturalne łąki świeże podjęte w dniu 15.03.2018 r. na powierzchnię 15,52 ha.
Zobowiązanie Wariant; 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba łub czajki podjęte w dniu 15.03.2018 r. na powierzchnię 23,45 ha.
Organ wskazał, że na wstępie należy podkreślić, iż tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej reguluje Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2015 r, poz. 415, ze zm.), zwane dalej "rozporządzeniem MRiRW ‘’, ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U.2023.2298 t.j.), zwana dalej "ustawą PROW".
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia MRiRW płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE nr J698/200Ó (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRR0W) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";.
3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
2. Odpowiednie minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013, są wskazane w załączniku nr i do rozporządzenia.
Warunkiem przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej jest zatem spełnienie odpowiednich warunków w ramach wariantów, które określone są w rozporządzeniu.
W przedmiotowej sprawie, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wyrażonym w skarżonej decyzji W. L. w imieniu Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we Wsi [...], złożył odwołanie.
W postępowaniu odwoławczym organ II instancji dokonał ponownej analizy dowodów będących podstawą rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji wziął również pod uwagę deklarację rolnika zawartą we wniosku na rok 2019 i na załącznikach graficznych oraz argumentację podnoszoną przez skarżącego w odwołaniu
Analizując zarzuty strony oraz rozstrzygniecie przedstawione w obszernym uzasadnieniu decyzji nr [...], w pierwszej kolejności organ podnosił, że zauważyć należy, że podczas kontroli administracyjnej niniejszej sprawy stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2019.
Obszar kwalifikowalny do płatności odpowiada powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, obliczony na podstawie dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku.
Powierzchnia deklarowana kwalifikowana do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 86,20 ha.
Działki rolne zadeklarowane do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej zostały zadeklarowane w ramach następujących wariantów:
1. Wariant: 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne.
2. Wariant: 4.5 Półnaturalne łąki świeże.
3. Wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki.
Jak wynika z czytelnego i spójnego, zdaniem organu odwoławczego, uzasadnienia decyzji [...], organ pierwszej instancji stwierdził natomiast zadeklarowanie w przypadku wariantu 4,4 i 4.8 powierzchni o 0,01 ha i 0,09 ha przekraczającej powierzchnię zobowiązania ustalonego w ramach tych wariantów w sprawie dotyczącej wniosku o przyznanie płatności w pierwszym roku realizacji programu wynoszącej 47,11 ha i 23,45 ha odpowiednio.
Zgodnie bowiem z § 5 ust.1 rozporządzenia RŚK zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje:
1) użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr [...], zwane dalej "użytkami rolnymi", lub obszar gruntów niebędących użytkami rolnymi, na których występują typy siedlisk przyrodniczych lub siedliska lęgowe ptaków wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f lub w pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, zwanych dalej "obszarami przyrodniczymi":
zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w rantach danego pakietu lub danego wariantu,
spełniające warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b . rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 oraz Dz. Urz. UE L 225 z 19.08.2016, str. 41), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014.
Powierzchnia zatwierdzona do płatności w ramach wariantu 4.4 i 4.8 została zatem zredukowana o 0,01 ha i 0,09 ha do powierzchni zobowiązania ustalonego w pierwszym roku jego realizacji, a nie na podstawie pomiarów powierzchni działek, których to dokładność kwestionuje skarżący w odwołaniu.
Na podstawie art. 18 ust.6 rozporządzenia UE nr 640/2014 powierzchnia kwalifikująca się do płatności w wariancie 4.4 i 4.8 została ustalona na podstawie powierzchni stwierdzonej odpowiadającej podjętemu zobowiązaniu.
Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt. 5 rozporządzenia MRiRW rolnik lub zarządca jest zobowiązany do przestrzegania innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów i ich wariantów załączniku nr 2 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego.
Wskazać następnie należy, że jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji organ i instancji nieprawidłowością, która skutkowała pomniejszeniem płatności i nałożoną sankcją było stwierdzenie w rozpatrywanej sprawie niespełnienia przez rolnika wymogów w ramach każdego z wariantów 4.4, 4.5 i 4.8:
• R_449 - Rolnik przestrzega wymogu pozostawienia 15-20% powierzchni nieskoszonej (użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe)
• R_4412 - Rolnik pozostawił nieskoszoną właściwą część działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe).
Zgodnie z § 33 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego w przypadku stwierdzenia braku przestrzegania wymogu zmniejsza się kwotę płatności do Wariant: 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne, która ma być przyznana.
Należało podkreślić, iż w załączniku nr 2 sekcja IV rozporządzenia MRiRW dla wariantów 4.4, 4.5 i 4.8. określone zostały wymogi pozostawienia innego nieskoszonego fragmentu działki rolnej w dwóch kolejnych latach na obszarze wynoszącym 15-20% powierzchni tej działki.
W przedmiotowej sprawie podczas przeprowadzania kontroli administracyjnej system zgłosił dla działek rolnych A1, E1, G1 w ramach wariantu 4.8, działek C 1 oraz F2 w ramach wariantu 4.4 oraz działki F1 w ramach wariantu 4.5 błędy, iż powierzchnia nieskoszoną z bieżącej kampanii pokrywa się z powierzchnią nie koszenia z roku poprzedniego.
W związku z powyższym na podstawie materiału graficznego z roku 2018 oraz 2019 dokonano analizy położenia powierzchni nieskoszonej i zastosowano nieprawidłowość dla działek z wariantu 4.8 R_4_8_14, dla wariantu 4.4 R_4_4_12 oraz dla wariantu 4.5 R_4_5_14.
Ponadto organ stwierdził dla działki rolnej A 1 w ramach wariantu 4.8, D 1 w ramach wariantu 4.4 oraz FI w ramach wariantu 4.5 błąd dotyczący, iż wyrysowana powierzchnia nieskoszoną na działce rolnej nie mieści się w wymaganym procentowym przedziale 15-20%.
W wyniku weryfikacji stwierdzonych błędów na działce A 1 zastosowano nieprawidłowość R_4_8_11 ; na działce D 1 zastosowano nieprawidłowość R_4_4_9 oraz na działce F1 zastosowano nieprawidłowość 4511.
W związku z zastosowaniem nieprawidłowości R_4_4_12 w ramach wariantu 4.4 oraz R_4_5_14 w ramach wariantu 4.5 wystąpiło pierwsze wystąpienie nieprawidłowości skutkujące nałożeniem na producenta 7 % sankcji.
Zgodnie z § 22 ust. 2 rozporządzenia MRiRW rolnik lub zarządca wskazują we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013:
1) powierzchnie, na których realizują poszczególne pakiety lub warianty, oraz określone w planie działalności rolnośrodowiskowej elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 3 - w przypadku pakietów lub wariantów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-8;
2)części obszarów, na których jest realizowane zobowiązanie w ramach pakietów wymienionych § 4 ust. 1 pkt 4, 5 lub 8, które mają pozostać nieskoszone w danym roku;
Rolnik ma zatem obowiązek wskazania na materiale graficznym zarówno powierzchni działek rolnych jak i ich fragmentów pozostawionych w danym roku jako nieskoszone w pakiecie 4, którego warianty 4, 5 i 8 realizował wnioskodawca w rozpatrywanym przypadku.
Naruszenie wymogu R_4_4_12 , R_4_5_14 i R_4_8_14 pozostawienia innego nieskoszonego fragmentu w dwóch kolejnych latach, nie wynika natomiast z niedokładności ustaleń organu bądź wskazań rolnika pozostawionego obszaru w niedokładny sposób.
Z załączników graficznych z lat 2018 i 2019, na których wnioskodawca, zgodnie z § 22 ust.2 pkt2 rozporządzenia RŚK wyrysował obszary nieskoszone, wynika, że obszary te w kolejnym roku 2019 są takie same jak w roku ubiegłym - 20 18 r.
Błąd dotyczący pozostawienia nieskoszonej niewłaściwej powierzchni działki w roku 2019 nie jest wynikiem braku odpowiedniej funkcjonalności aplikacji eWniosek, niedokładnością jej działania czy jak twierdzi skarżący, niską jakością sprzętu udostępnionego przez BP ARiMR, ale jest wynikiem wskazania fragmentu pozostawionego jako nieskoszony przez samego wnioskodawcę.
Należy w tym miejscu wskazać również, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt. 2 rozporządzeniem MRiRW oraz w zw. z art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy PROW, zobowiązanie rolno-środowiskowo- klimatyczne jest realizowane przez okres 5 lat od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej
Zgodnie z § 34a pkt 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego w przypadku stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach zobowiązania rolno-środowiskowo- klimatycznego, w celu zastosowania art. 35 ust. 4 rozporządzenia nr 640/2014, płatność rolno-środowiskowo- klimatyczna podlega zwrotowi, a do ustalenia wysokości tego zwrotu § 33 ust. l-9b oraz 9d-13 stosuje się odpowiednio, z tymże w przypadku uchybienia określonego w § 33 ust. 3 w odniesieniu do uchybienia wymienionego w załączniku nr 8 do rozporządzenia w części 11. Pakiet 2. Ochrona gleb i wód w Ip. 2-13, 16 -18, w części III. Pakiet 3. Zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych w Ip. 2 -6 oraz w części IV. Pakiet 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 i Pakiet 5. Cenne
siedliska poza obszarami Natura 2000 w Ip. 8, 15-20, 26-31, 35, 37, 43, 45, 48-53, 62-65, 67, 68, 76-81, 85, 87,96, 98, 101-103, 105, 1 12-117, 121, 123, 130-136, 141, 143, 149-151, 153, 154, 162-166, 172, 174, 180183, 185 i 186 - iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości danego uchybienia wynosi dla roku realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego poprzedzającego:
rok realizacji tego zobowiązania, w odniesieniu, o którego stwierdzono dane uchybienie - 50%,
o 2 lata rok realizacji tego zobowiązania, w odniesieniu, do którego stwierdzono dane uchybienie - 30%,
o 3 lata rok realizacji tego zobowiązania, w odniesieniu, do którego stwierdzono dane uchybienie - 10%,
o 4 lata rok realizacji tego zobowiązania, w odniesieniu, do którego stwierdzono dane uchybienie - 5%
iloczynu współczynnika dotkliwości i trwałości tego uchybienia określonego w załączniku nr 8 do rozporządzenia.
Z przepisu, art. 35 ust. 2-4 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu de zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE U 181 z 30.06.2014 r. str. 48, z późn. zm.)- dalej zwanego "rozporządzeniem Komisji (UE) Nr 640/2014" wynika, że odmawia się wnioskowanego wsparcia bądź cofa się je w całości lub w części, jeżeli nie spełniono zobowiązań ustanowionych w programie rozwoju obszarów wiejskich lub, w stosownych przypadkach, innych obowiązków dotyczących operacji, ustanowionych w przepisach Unii, w przepisach krajowych lub w programie rozwoju obszarów wiejskich, w szczególności w przepisach w zakresie zamówień publicznych, pomocy państwa oraz innych obowiązkowych normach i wymogach.
Przy podejmowaniu decyzji o kwocie wsparcia podlegającego odmowie lub wycofaniu w wyniku nieprzestrzegania zobowiązań lub innych obowiązków, o których mowa w ust. 2, państwa członkowskie biorą pod uwagę dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność niezgodności dotyczącej warunków przyznania wsparcia określonych w ust. 2,
Dotkliwość niezgodności zależy w szczególności od znaczenia jej konsekwencji, z uwzględnieniem celów, którym miały służyć niespełnione zobowiązania lub obowiązki.
Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność wywiera na całość operacji.
Trwałość zależy w szczególności od czasu trwania skutków lub możliwości likwidacji tych skutków przy użyciu racjonalnych środków.
Powtarzalność zależy od tego, czy stwierdzono wcześniej podobne niezgodności, w ostatnich czterech latach lub w całym okresie programowania 2014-2020, w przypadku tego sarnio beneficjenta i takiego samego środka lub rodzaju operacji lub - w przypadku okresu programowania 2007 – 2013 – podobnego środka. W przypadku zobowiązań lub płatności wieloletnich cofnięcia w oparciu o kryteria określone w ust.3 stosuje się również do kwot wypłaconych w latach poprzednich.
Jeśli chodzi o płatności do wariantu 4.4 – półnaturalne łąki wilgotne powierzchnia deklarowana wynosiła 47,12 ha a powierzchnia stwierdzona 46,83 ha. Łączna powierzchnia wykluczona w ramach realizacji wariantu 4.4 wynosiła 0,29ha.Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych i kwalifikowanych wynosiła 0,62%. Zgodnie z art. 18 ust.6 akapit pierwszy, art. 19 ust.1 rozporządzenia UE 640/14 w przypadku gdy różnica między powierzchnia zadeklarowaną a stwierdzoną wynosi mniej niż 3% lub 2 ha płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. 46,83 ha x 815,35 zł = 38 183,10 zł.
Kwota ta została pomniejszona ze względu na:
- stwierdzone niezgodności w roku 2019
- nieprzestrzeganie norm lub wymogów w odniesieniu do roku poprzedniego – 2018.
W czasie kontroli stwierdzono brak przestrzegania wymogów do wariantu 4.4 półnaturalne łąki wilgotne:
- R 449 – rolnik nie przestrzega wymogu pozostawienia 15 -20 % powierzchni niekoszonej
- R 4412 – rolnik pozostawił nieskoszoną właściwą część działki rolnej.
W związku z tym zgodnie z § 33 ust.3 rozporządzenia jeżeli zostaje stwierdzone uchybienie następuje zmniejszenie płatności:
R449 dla działki D1 – zmniejszenie 72,89 zł,
R 449 dla działki F2 – zmniejszenie – 1 625,66 zł ,
R 4412 dla działki C 2 – zmniejszenie 1 283,61 zł,
R 4412 dla działki F2 – zmniejszenie 3 522,26 zł.
W związku z wystąpieniem kolejnego uchybienia – powtarzalność o którym mowa w § 33 ust.1-3, 5,8,11pkt 1,13 rozporządzenia wystąpienia błędu R 4412 nałożono sankcję w wysokości 7% ( 46,83x815,35x7% = 2 672,82 zł.
Łącznie w ramach wariantu 4.4 półnaturalne łąki wilgotne płatność zmniejszono o kwotę 9 177,24 zł.
Kwota przyznanej płatności rolno -środowiskowo – klimatycznej za 2019 rok w ramach wariantu 4.4 zmniejszeniach wyniosła kwotę 29 005,86 zł
Również na podmiot nałożono sankcję wieloletnią za nieprzestrzeganie norm lub w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości odnośnie roku 2018 wyniosła 6 275,64 zł, która to kwota będzie potrącana z przyszłych płatności przez organ.
Wyliczenie płatności do wariantu 4.5 – półnaturalne łąki świeże.
Powierzchnia deklarowana 15,52 ha, powierzchnia stwierdzona 15,49 ha, powierzchnia przedeklarowana – 0,03 ha co stanowi 0,19%. Płatność została przyznana do powierzchni stwierdzonej – 15,49 ha w wysokości 15 014,42 zł.
Kwota została pomniejszona ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w roku 2019 oraz nieprzestrzeganie norm lub wymogów w roku 2019.
W czasie kontroli administracyjnej w tym wariancie stwierdzono naruszenia :
- R 4514 – rolnik pozostawił nieskoszoną właściwą część działki, która została zaznaczona w materiale graficznym,
- R 4511 – rolnik przestrzega wymogu pozostawienia 15 – 20 % powierzchni nieskoszonej.
W związku z tym zgodnie z § 33 ust.3 rozporządzenia jeżeli zostaje stwierdzone uchybienie następuje zmniejszenie płatności:
R4511 dla działki F1 – zmniejszenie 900,87 zł ,
R4514 dla działki F1 – zmniejszenie 1 951,87 zł .
W związku z wystąpieniem kolejnego uchybienia( powtarzalność o której mowa w art. 35 ust.3 akapit 5 rozporządzenia nr 640/2014, którym mowa w § 33 ust.3 rozporządzenia R 4514 sankcja 7% co dało kwotę 1 051,01 zł.
Mając powyższe na uwadze płatność rolno – środowiskowo – klimatyczna został zmniejszona o łączną kwotę 3 903,75 zł.
Łączna kwota płatności w 2019 roku w ramach wariantu 4.5 po pomniejszeniach wyniosła 11 110, 67 zł.
Kwota ta została pomniejszona ze względu na nieprzestrzeganie norm lub wymogów w odniesieniu do stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących roku 2018 o kwotę 2 278,49 zł. Kwota powyższych sankcji będzie potrącana z płatności realizowanych przez organ z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.
Płatność do wariantu 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki.
Powierzchnia zadeklarowana wynosiła 23,56 ha, a powierzchnia stwierdzona 23,35 ha. Powierzchnia stwierdzona była większa niż powierzchnia zobowiązania o 0,11 ha.
Kwota płatności wyniosła 23,45 ha x 796,56 zł = 18 679,34 zł.
Kwota ta została pomniejszona ze względu na nieprawidłowości z roku 2019 oraz nieprzestrzeganie norm i wymogów z roku 2018.
W czasie kontroli stwierdzono brak przestrzegania następujących wymogów:
- R4811 – rolnik przestrzega wymogu pozostawienia 15 – 20 % powierzchni nieskoszonej,
- R4814 – rolnik pozostawił niewłaściwą część nieskoszonej działki.
W ramach wariantu 4.8 dokonano łącznego zmniejszenia płatności o kwotę 3 438,20 zł.
18 679,34 zł – 3 438,20 = 15 241,14 zł. – kwota przyznanej płatności.
Kwota ta zostanie pomniejszona ze względu na nieprzestrzeganie norm lub wymogów w 2018 roku. Sankcja wieloletnia wyniosła 1 807,22 zł. Kwota ta będzie potrącana w ciągu kolejnych 3 lat kalendarzowych.
W trakcie prowadzonego postępowania stwierdzono, że koszty transakcyjne za sporządzenie dokumentacji przyrodniczej zostały przyznane w roku rozpoczęcia realizacji zobowiązania, a producent nie podejmuje nowego zobowiązania w ramach pakietu 4, a koszty zostały wypłacone w pierwszym roku zobowiązania.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Wsi [...].
Zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie:
Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. Art. 6, 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 §3 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2024 roku, poz. 572 z późn. zm.) zwanej dalej k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia i wyjaśnienia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, braki w uzasadnieniu wydanej decyzji administracyjnej i błędne przyjęcie iż z analizy materiału dowodowego wynika iż skarżący nie spełnia przesłanek dla przyznania płatności w pełnej wysokości, a dodatkowo obciążenie skarżącego kwotami sankcji, a w konsekwencji naruszenie przepisów postępowania pociągnęło za sobą
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 415 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem MRiRW, ustawa z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 (Dz.U.2023, 2298 t.j.) zwana dalej ustawą PROW przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie iż w niniejszej sprawie nie doszło do spełnienia przesłanek dla przyznania płatności w pełnej wysokości i obciążenie kwotami sankcji w tym za 5 lat wstecz, w sytuacji w której prawidłowe zastosowanie w okolicznościach faktycznych sprawy doprowadziłoby organ do ustalenia iż skarżący spełnia wymogi do przyznania płatności w pełnej wysokości, wolnej od jakichkolwiek sankcji;
Z uwagi na powyższe wnosiła o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podnosiła, że przedmiotowa decyzja narusza zarówno przepisy proceduralne oraz przepisy prawa materialnego.
W przedmiocie naruszenia przepisów postępowania skarżąca podnosiła, iż nie zgadza się z nałożeniem sankcji dla wariantów 4.4, 4.5,4.8 wraz z odmową kosztów transakcyjnych za rzekome nieprawidłowości w realizacji zobowiązania. Powierzchnia uprawniona do płatności była zgodna z powierzchnią zadeklarowaną we wnioskach o płatności w latach 2018 -2022. Wynikała ona z przeprowadzonych przez spółkę pomiarów geodezyjnych, a nie w oparciu o ortofotomapy, które nie uwzględniają specyfiki terenu.
Spółka podnosiła, że kontrole przeprowadzone na miejscu nie stwierdziły żadnych nieprawidłowości, a ponadto skarżący działał zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej i ekologicznej czego organy w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniły.
Skarżąca podnosiła, że organ nie wypełnił nałożonego na niego obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
W ocenie skarżącej należy uznać, że materiał dowodowy, który znajduje się w aktach administracyjnych nie został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości do czego organ był zobowiązany na mocy przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Nadto w zdaniem skarżącej złamano zasadę z art. 7 k.p.a. ponieważ niedokładnie wyjaśniono stan faktyczny.
Odnośnie naruszenia prawa materialnego skarżąca wskazywała na naruszenie art. 24 oraz art. 25 ust.1 i 2 ustawy PROW.
Naruszono art. 24 wyżej powołanej ustawy ponieważ postępowanie trwało dłużej niż czas niezbędny do należytego wyjaśnienia sprawy, było o wielokrotnie przedłużane, choć organ nie podejmował żadnych czynności dowodowych.
Wskazywał, że zgodnie z art. 25 ust.1 i 2 ustawy PROW organ powinien poinformować podmiot ubiegający się o pomoc o stwierdzonych brakach oraz skutkach ich nieusunięcia w zakreślonym terminie. Organ uchybił temu przepisowi ponieważ nie wezwał skarżącego do uzupełnienia jakichkolwiek nieprawidłowości. Tym samym organ naraził skarżącą na pomniejszenie kosztów płatności oraz nałożone sankcje.
Skarżąca wskazywała, że zgodnie z art. 27 ustawy PROW w postępowaniu w sprawie pomocy organ stoi na straży praworządności oraz jest zobowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nie można mówić o staniu na straży praworządności oraz o orzekaniu na podstawie i w granicach prawa skoro organ pomija reguły procesowe w przedmiotowym postępowaniu opierając się jedynie na kontroli administracyjnej i ortofotomapach i uznaje za prawidłowe działanie organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko w sprawie.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ podnosił, że w postępowaniu przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ograniczeniu ulega zasada prawdy obiektywnej oraz wynikający z niej obowiązek organu zawarty w art. 77 k.p.a. Przyjęty w art. 27 ust.1 pkt 2 ustawy PROW w postępowaniach o przyznanie prawa pomocy, organ przed którym toczy się postępowanie jest zobowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z powołanym przepisem przyjęto zasadę, iż ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Zgodnie z art. 27 ust.1 pkt 3 i 4 ustawy PROW organ na żądanie strony udziela niezbędnych pouczeń oraz zapewnia stronom czynny udział w postępowaniu w każdym studium postępowania, umożliwia wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.
W związku z tym organ z urzędu nie ma obowiązku wzywania producenta rolnego do usuwania ,, jakichkolwiek nieprawidłowości lub braków ‘’jeśli w ocenie organu nie jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego i wydania rozstrzygnięcia, zwłaszcza, że składanie wniosków o przyznanie płatności, w tym rolno – środowiskowo – klimatyczne jest dobrowolne.
Producent rolny składając wniosek jest zobowiązany podać prawidłowe dane co do powierzchni, rodzaju wniosku. Za merytoryczną treść wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności odpowiedzialność ponosi wnioskodawca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 t.j.) oraz art. 3 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zatem zadaniem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).
Rozpatrując sprawę pod kątem wskazanych wyżej kryteriów, a zatem analizując orzeczenie pod względem zgodności zarówno z przepisami procedury, jak i prawa materialnego, Sąd nie stwierdził naruszeń, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu ustalenia poczynione przez organy, po analizie zgromadzonych w sprawie dowodów oraz braku dowodów przeciwstawnych, były wystarczające dla prawidłowego zastosowania przepisów materialnoprawnych w tej sprawie. Zgodnie z treścią § 2 ust.1 rozporządzenia płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków
o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się
o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";
3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Zgodnie z treścią § 4 ust. rozporządzenia MRiRW rolnik lub zarządca realizujący zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne:
1) posiada plan działalności rolnośrodowiskowej, który sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale odpowiednio doradcy rolnośrodowiskowego lub eksperta przyrodniczego, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją";
2) nie może przekształcać występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanych dalej "trwałymi użytkami zielonymi";
3) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje przyrody, określone w planie działalności rolnośrodowiskowej;
4) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej w odniesieniu do gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, zawierający wykaz:
a) działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin,
b) wypasów zwierząt - w przypadku prowadzenia wypasu;
4a) posiada dokumentację przyrodniczą stanowiącą szczegółową charakterystykę danego siedliska przyrodniczego lub siedliska lęgowego ptaków, sporządzoną przez eksperta przyrodniczego, na formularzu udostępnionym przez Agencję, zgodnie z metodyką sporządzania takiej dokumentacji udostępnioną przez Agencję, zwaną dalej "dokumentacją przyrodniczą", w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia lub w roku rozpoczęcia realizacji danego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego - w przypadku pakietu wymienionego w ust. 1 pkt 4 i 5, z wyłączeniem wariantu 4.7.
5) przestrzega innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia;
6) nie jest obowiązany do wypełnienia obowiązku informacyjnego, o którym mowa
w części I pkt 2.2 lit. b załącznika III do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 808/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 18, z późn. zm.).
W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje:
1) użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej "użytkami rolnymi", lub obszar gruntów niebędących użytkami rolnymi, na których występują typy siedlisk przyrodniczych lub siedliska lęgowe ptaków wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f lub w pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, zwanych dalej "obszarami przyrodniczymi":
a) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu,
b) spełniające warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej,
c) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 oraz Dz. Urz. UE L 225 z 19.08.2016, str. 41), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, lub
2) zwierzęta ras lokalnych zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danej rasy lokalnej objętej wariantem pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7, dla których są spełnione warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, będące zwierzętami zatwierdzonymi w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 18 lit. b rozporządzenia nr 640/2014.
Zgodnie z treścią § 33 ust. 3 rozporządzenia RŚK jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika lub zarządcę wymogów w ramach poszczególnych pakietów lub ich wariantów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 2-6, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w części dotyczącej danego pakietu lub jego wariantu przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiącą iloczyn:
1) iloczynu:
a) współczynnika dotkliwości danego uchybienia i
b) współczynnika trwałości danego uchybienia
- określonych w załączniku nr 8 do rozporządzenia oraz
2) kwoty stanowiącej iloczyn:
a) wysokości płatności, jaka przysługiwałaby w ramach danego pakietu lub wariantu, gdyby rolnik lub zarządca przestrzegał tych wymogów, oraz
b) procentowego stosunku powierzchni obszaru, na którym stwierdzono to uchybienie, do powierzchni obszaru, na którym powinny być przestrzegane te wymogi w ramach danego pakietu lub jego wariantu.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 "siła wyższa"
i "nadzwyczajne okoliczności" mogą zostać uznane w szczególności w następujących przypadkach:
a. śmierć beneficjenta;
b. długoterminowa niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;
c. poważna klęska żywiołowa powodująca duże szkody w gospodarstwie rolnym;
d. zniszczenie w wyniku wypadku budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym;
e. choroba epizootyczna lub choroba roślin dotykająca, odpowiednio, cały inwentarz żywy lub uprawy należące do beneficjenta lub część tego inwentarza lub upraw;
f. wywłaszczenie całego lub dużej części gospodarstwa rolnego, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu złożenia wniosku.
Jako okoliczności nadzwyczajne dodatkowo można uznać m.in.:
- zniszczenie upraw przez dzikie zwierzęta,
- zniszczenie upraw w wyniku niekorzystnych warunków atmosferycznych takich jak np. susza, gradobicie, powódź, mróz, piorun, osuwiska ziemi, zalanie na skutek opadów atmosferycznych,
- zniszczenie upraw lub płodów rolnych spowodowane pożarem,
- zagryzienie zwierząt zadeklarowanych do płatności przez dzikie zwierzęta -
w przypadku, gdy rolnik może dowieść, że zwierzęta były chronione przed dzikimi zwierzętami tzn. były np. wypasane na obszarze ogrodzonym, chronionym przed dostępem dzikich zwierząt (za siłę wyższą nie można uznać zagryzienia zwierzęcia przez dzikie zwierzę w sytuacji, gdy jest ono wypasane na obszarze, na którym spotykane są dzikie zwierzęta. W takich okolicznościach śmierć zwierzęcia w wyniku ataku dzikiego zwierzęcia jest prawdopodobna, a więc przewidywalna i nie jest sytuacją nadzwyczajną),
- wystąpienie organizmów kwarantannowych,
- tymczasowe aresztowanie beneficjenta. Zgodnie z art. 4 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w sytuacji, gdy beneficjent nie jest w stanie wykonać zobowiązania w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności i nie wystąpiły dodatkowe koszty lub utracone dochody przed wystąpieniem siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, nie przyznaje się płatności rolno- środowiskowo-klimatycznej, ale tylko za część, na którą wpływ miało działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych (płatność zostaje zmniejszona w danym roku).
W przypadku, gdy nie zostały spełnione warunki do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu, płatności nie przyznaje się i nie ustala się kwoty do zwrotu z tytułu zaniechania realizacji zobowiązania oraz kar administracyjnych.
W przypadku, gdy na skutek wystąpienia siły wyższej lub wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych nie są realizowane wymogi, o których mowa w załączniku nr 2 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, płatność zmniejsza się o współczynnik określony w załączniku nr 8 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, ale nie stosuje się art. 35 ust. 4 rozporządzenia (UE) 640/2014.
Należy zauważyć, iż mimo podnoszonego w skardze zarzutu wadliwych ustaleń faktycznych skarżąca spółka w żadnym stopniu nie wykazała na czym polegała wadliwość tych ustaleń i jak winny wyglądać prawidłowe ustalenia.
Co prawda skarżąca wskazuje, iż doszło do naruszenia przepisów art. 6,7,8,11, 77§ 1, 80, art. 107 § 3 k.p.a podnosząc błędną ocenę zgromadzonego materiału w sprawie, brak rozważenia i wyjaśnienia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie w sprawie, braki w uzasadnieniu decyzji i błędne przyjęcie, iż skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania płatności w pełnej wysokości. Należy zauważyć, iż organ wskazał na uchybienia, które zostały zawarte w złożonym wniosku i przedstawił sposób i wynik wyliczenia zastosowanych sankcji.
Organ podnosił, iż wnioskodawca winien zgodnie z § 4 ust.2 pkt 5 rozporządzenia przestrzegać wymogi określone dla poszczególnych pakietów i ich wariantów. Organ zarzucił, iż w każdym z realizowanych wariantów wnioskodawca dopuścił się braku przestrzegania wymogu pozostawienia 15 -20 % powierzchni nieskoszonej( użytkowanie kośne i kośno – pastwiskowe) oraz wymogu pozostawiania innej części nieskoszonej części działki w każdym kolejnym roku realizacji programu działalności rolnośrodowiskowej i ekologicznej. Przedmiotowe błędy zostały stwierdzone na podstawie kontroli administracyjnej złożonego wniosku wraz z załącznikami oraz porównanie danych zawartych w złożonym wniosku w roku poprzedzającym. Podstawą do przeprowadzenia kontroli administracyjnej stanowi przepis art.
Za prawidłowe Sąd uznał zastosowanie przez organy orzekające ograniczeń płatności, jak i nałożonych sankcji. Pomniejszenia oraz kary administracyjne zastosowane w kontrolowanej sprawie wynikają bowiem ze stwierdzonych na podstawie deklaracji rolnika w kolejnych latach (wskazania obszarów pozostawionych jako nieskoszone na materiale graficznym w latach 2018-2019) naruszeń wymogów w ramach danego pakietu/wariantu polegających na pozostawieniu tej samej powierzchni nieskoszonej działki w kolejnych latach oraz niedochowanie w roku 2019 wymogu pozostawienia powierzchni nieskoszonej odpowiadającej 15-20% powierzchni danej działki rolnej ustalone na podstawie deklaracji tej powierzchni we wniosku na rok 2019.
Skarżąca, co wynika z deklaracji, od 2018 r. i 2019 roku r. na działkach rolnych A1,E1,G1( wariant 4.8), C2, F2 ( wariant 4.4) oraz F1 ( wariant 4.5) (obrysowane obszary pozostawione jako nieskoszone) pozostawiła te same fragmenty nieskoszone co 2018 roku , zaś winna była w 2019 r. pozostawić inny fragment nieskoszony. To zaś świadczy o nieprzestrzeganiu, w żadnym wariancie, jednego wymogów określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia do których rolnik lub zarządca jest zobowiązany, zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia. Należy zauważyć, iż zaznaczenia obszaru niekoszonego we wniosku z 2018 roku i 2019 roku nie realizują wskazanych obszarów w złożonym w 2018 roku przez skarżącą Planie działalności rolnośrodowiskowej( k- 1 -21 akt administracyjnych oraz k-8 -33 akt sądowych).
W stosunku do działki A1( wariant 4.8), działki D1( wariant 4.4), F1( wariant 4.5) powierzchnia wyrysowana części działek które nie podlegają skoszeniu na złożonym wniosku za 2019 rok nie mieści się w przedziale 15 -20% określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Odpowiednio części niekoszone stanowią – działki A1 -11,98%,D1 -12,08%, F1 - 7,67% co stanowi uchybienie objęte sankcjami.
Skarżąca spółka w skardze w żadnym stopniu nie zakwestionowała, iż doszło do uchybienia w zakresie pozostawienia innej części działki bez koszenia oraz procentowej powierzchni pozostawionej bez koszenia. Fakt ten wynika wprost z materiału graficznego stanowiącego załącznik do wniosku o przyznanie płatności za rok 2019 oraz porównania do danych przedstawionych we wniosku i załączniku graficznym za poprzedni rok oraz planie działalności rolnośrodowiskowej.
Należy zauważyć, że zatwierdzona do płatności powierzchnia w ramach wariantu 4.4 i 4.8 została zredukowana o 0,01 ha i 0,09 ha do powierzchni zobowiązania ustalonego w pierwszym roku realizacji. Zgodnie z § 6 rozporządzenia zasadniczo wielkość obszaru objętego zobowiązaniem rolno – środowiskowo – klimatycznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji z wyjątkami wyszczególnionymi w tym przepisie. Wielkość obszaru na której realizowane są pakiety w ramach wariantu 4.4 i 4.8 zostały ustalone po kontroli wniosku z 2018 roku i tak ustalona powierzchnia obowiązuje przez cały czas realizacji zobowiązania rolno – środowiskowo – klimatycznego.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że jako niezasadny należy uznać wniosek o przyznanie w roku 2019 kosztów transakcyjnych. Koszty transakcyjne zostały przyznane za sporządzenie dokumentacji przyrodniczej w roku rozpoczęcia realizacji zobowiązania na podstawie § 18 ust.1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW. W nowym roku 2019 skarżąca nie podjęła nowego zobowiązania i dlatego nie było podstaw do przyznania refundacji kosztów transakcyjnych i nie sporządzała nowej dokumentacji przyrodniczej.
Odnosząc się do zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów art. 24, art. 25 i art. 27 ustawy z 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020( Dz.U z 2023 roku, poz. 2298 , dalej jako ustawa PROW) należy uznać je za niezasadne.
Należy podzielić stanowisko organu, że zgodnie z art. 27 ust.1 pkt 2 ustawy PROW w postępowaniach o przyznanie pomocy organ jest zobowiązany wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego. Obowiązki organu nakładane przez art. 7 i art. 77 k.p.a. zostały ograniczone. To strona jest zobowiązana dostarczyć organowi dowody na poparcie okoliczności, z których wywodzi skutek prawny.
Zgodnie z art. 27 ust.1 pkt 3 ustawy PROW w postępowaniu o przyznanie pomocy organ przed którym toczy się postępowanie udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.
Producent rolny składający wniosek o płatność jest zobowiązany podać prawidłowe dane i organy mają obowiązek wziąć pod uwagę żądanie rolnika wyrażone we wniosku. Za treść merytoryczną wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności odpowiedzialność ponosi wnioskodawca. Tak więc organ nie ma obowiązku wzywania z urzędu do poprawienia złożonego wniosku o przyznanie płatności.
Zgodnie z art. 74 ust.1 - 4 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady(UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 roku, który odsyła do art. 59 państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikalności do otrzymania pomocy.
Kontrola administracyjna wspierana jest przez zaimplementowane w systemie informatycznym dane przestrzenne tzn. dane wektorowe granic działek ewidencyjnych, dane ewidencyjne pól zagospodarowania oraz ortofotomapy z wykorzystaniem technologii geograficznych systemów informacyjnych(GIS). Obowiązek wykorzystania danych GIS wynika z art. 68 rozporządzenia(UE) nr 2021/2116.
Tak więc dokonywana ocena przedmiotowego wniosku została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami.
W związku z powyższym biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.