VIII SA/Wa 808/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia ze składek przedsiębiorcy, uznając, że organ powinien zbadać faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko formalny wpis w CEIDG.
Skarżący R.W. domagał się zwolnienia z opłacania składek ZUS za okres od grudnia 2020 r. do kwietnia 2021 r., powołując się na spadek przychodów związany z pandemią COVID-19. ZUS odmówił, argumentując, że skarżący nie prowadził przeważającej działalności oznaczonej danym kodem PKD we wrześniu 2020 r., co uniemożliwiało porównanie przychodów. Sąd uchylił decyzję ZUS, stwierdzając, że organ powinien zbadać faktyczne prowadzenie działalności przez przedsiębiorcę, a nie opierać się wyłącznie na wpisie w CEIDG, który może być nieaktualny.
Sprawa dotyczyła skargi R.W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i inne fundusze za okres od grudnia 2020 r. do kwietnia 2021 r. ZUS argumentował, że skarżący nie spełnił warunku spadku przychodów o co najmniej 40%, ponieważ we wrześniu 2020 r. nie prowadził działalności oznaczonej kodem PKD, który był jego przeważającą działalnością na dzień 31 marca 2021 r. Skarżący twierdził, że faktycznie prowadził działalność gastronomiczną od stycznia 2020 r., ale nie zaktualizował kodu PKD w CEIDG. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów dotyczące wsparcia przedsiębiorców w związku z pandemią COVID-19 mają na celu pomoc tym, którzy faktycznie ponieśli straty. Sąd wskazał, że domniemanie prawdziwości danych wpisanych do CEIDG jest wzruszalne i organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, aby ustalić faktyczny stan rzeczy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję ZUS, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem wytycznych sądu, w szczególności w zakresie oceny faktycznego prowadzenia działalności i porównania przychodów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli faktycznie prowadził działalność uprawniającą do zwolnienia, organ powinien to zbadać, a nie opierać się wyłącznie na wpisie w CEIDG.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że domniemanie prawdziwości danych w CEIDG jest wzruszalne, a organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, aby ustalić faktyczne prowadzenie działalności przez przedsiębiorcę, co jest kluczowe dla przyznania pomocy pandemicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
Rozporządzenie RM z 2021 r. § § 10 ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
Zwalnia z obowiązku opłacania składek za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 stycznia 2021 r. lub od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. płatnika prowadzącego na 31 marca 2021 r. działalność wg PKD z listy, którego przychód był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu z miesiąca poprzedniego, analogicznego miesiąca roku poprzedniego, lutego 2020 r. lub września 2020 r., jeśli był zgłoszony jako płatnik przed 1 listopada 2020 r.
Rozporządzenie RM z 2021 r. § § 10 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
Zwalnia z obowiązku opłacania składek za okres od 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2021 r. płatnika prowadzącego na 31 marca 2021 r. działalność wg PKD z listy, którego przychód był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu z miesiąca poprzedniego, analogicznego miesiąca roku poprzedniego, lutego 2020 r. lub września 2020 r., jeśli był zgłoszony jako płatnik przed 1 listopada 2020 r.
Rozporządzenie RM z 2021 r. § § 10 ust. 2a pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
Zwalnia z obowiązku opłacania składek za okres od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. lub od 1 kwietnia 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. płatnika prowadzącego na 31 marca 2021 r. działalność wg PKD z listy, którego przychód był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu z miesiąca poprzedniego, analogicznego miesiąca roku poprzedniego, lutego 2020 r. lub września 2020 r., jeśli był zgłoszony jako płatnik przed 1 listopada 2020 r.
ustawa o COVID-19 art. 31zq ust. 7
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa prawna decyzji ZUS o odmowie zwolnienia.
ustawa o COVID-19 art. 31zy ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa prawna decyzji ZUS o odmowie zwolnienia.
u.s.u.s. art. 83 ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa prawna decyzji ZUS o odmowie zwolnienia.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji przez ZUS.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek uwzględnienia oceny prawnej i wytycznych sądu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
ustawa o CEIDG art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy
Domniemanie prawdziwości danych wpisanych do CEIDG.
Pomocnicze
Rozporządzenie RM z 2021 r. § § 11 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
Warunek zwolnienia: przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. do 30 czerwca 2021 r.
Rozporządzenie RM z 2021 r. § § 11 pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
Warunek zwolnienia: przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za luty 2021 r. do 30 czerwca 2021 r.
Rozporządzenie RM z 2021 r. § § 11 pkt 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
Warunek zwolnienia: przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec 2021 r. i kwiecień 2021 r. do 30 czerwca 2021 r.
k.p.a. art. 79a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania strony o konieczności wskazania niespełnionych przesłanek.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania.
k.p.a. art. 107 § 1 i § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wskazanie na konieczność zwrócenia uwagi na te przepisy przy wydawaniu nowej decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ ZUS nie powinien opierać się wyłącznie na wpisie w CEIDG, ale powinien zbadać faktyczne prowadzenie działalności przez przedsiębiorcę. Domniemanie prawdziwości danych w CEIDG jest wzruszalne, a organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Przedsiębiorca, który faktycznie prowadził działalność uprawniającą do zwolnienia i poniósł straty, powinien otrzymać pomoc, nawet jeśli nie zaktualizował wpisu w CEIDG.
Odrzucone argumenty
Organ ZUS prawidłowo odmówił zwolnienia z opłacania składek, ponieważ skarżący nie prowadził przeważającej działalności oznaczonej danym kodem PKD we wrześniu 2020 r., co uniemożliwiało porównanie przychodów.
Godne uwagi sformułowania
domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. A zatem, w takiej sytuacji, należy przyjąć że we wrześniu 2020r. skarżący rzeczywiście prowadził przeważającą działalność w zakresie objętym kodem [...]. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć taki wpis potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne, mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego. Ratio legis rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorcom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku z nowymi zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi.
Skład orzekający
Justyna Mazur
przewodniczący
Leszek Kobylski
sprawozdawca
Sławomir Fularski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wsparcia przedsiębiorców w związku z pandemią COVID-19, zwłaszcza w kontekście znaczenia faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej w porównaniu do formalnego wpisu w CEIDG."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia ws. wsparcia pandemicznego i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych sytuacji, gdzie kluczowe są formalne wpisy w rejestrach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej w kontekście uzyskiwania pomocy publicznej, nawet jeśli formalne wpisy w rejestrach nie są idealne. Jest to ważna lekcja dla przedsiębiorców i organów administracji.
“ZUS odmówił pomocy przez błąd w CEIDG? Sąd stanął po stronie przedsiębiorcy!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 808/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-12-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-09-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Justyna Mazur /przewodniczący/ Leszek Kobylski /sprawozdawca/ Sławomir Fularski Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Sygn. powiązane I GSK 821/22 - Wyrok NSA z 2022-11-08 Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 371 par. 10 ust. 1 pkt 2, par. 10 ust. 2, par. 10 ust. 21 pkt 1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 par. 1 pkt 1 lit c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2021 r. znak: [...]; Uzasadnienie Decyzją z [...] maja 2021 r. znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. (dalej: ZUS, organ), działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm., dalej: ustawa o COVID-19) w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID-19 i § 10 ust. 1, ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 i 713) oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423 ze zm., dalej: rozporządzenie RM z 2021 r.), odmówił R. W. (dalej: strona, wnioskodawca, skarżący) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na: ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres: od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ powołał treść § 10 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 2a pkt 1 oraz § 11 pkt 2, pkt 3 i pkt 4 rozporządzenia RM z 2021 r., odnosząc te przepisy do poszczególnych okresów. ZUS wskazał, że we wniosku z 9 maja 2021 r. o zwolnienie z opłacania składek za grudzień 2020 r., oraz styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. strona oświadczyła, że na 31 marca 2021r. prowadzi przeważającą działalność oznaczoną kodem [...], a przychód z tej działalności za marzec 2021 r. był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego we wrześniu 2020 r. Organ wyjaśnił, iż wg danych zapisanych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej - CEIDG działalność z kodem [...] zaczął wnioskodawca prowadzić od 9 listopada 2020 r. (data wpisu do CEIDG) Wcześniej w 2020 roku kod ten nie był wykazany w rejestrze ani jako rodzaj przeważającej działalności ani jako rodzaj działalności dodatkowej. Wobec powyższego nie można stwierdzić spadku przychodu z działalności oznaczonej kodem [...] uzyskanego w marcu 2021 r. w stosunku do przychodu uzyskanego we wrześniu 2020 r. Zdaniem ZUS, ponieważ głównym kodem PKD na 31 marca 2021 r. był kod [...]i jednocześnie strona nie prowadziła tego rodzaju działalności we wrześniu 2020 r., to nie można porównać spadku przychodu pomiędzy marcem 2021 r. a wrześniem 2020 r., dlatego też na podstawie § 10 ust. 2a rozporządzenia RM z 2021 r., nie przysługuje stronie prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu wnioskowanych składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. Jednocześnie organ poinformował wnioskodawcę, iż może on złożyć w maju osobny wniosek o zwolnienie z opłacania składek na podstawie kodu PKD [...] jeżeli wystąpił u niego spadek przychodów o co najmniej 40% pomiędzy przychodem uzyskanym w kwietniu 2021 r. w porównaniu z przychodem uzyskanym w marcu 2021 r. lub pomiędzy przychodem uzyskanym w marcu 2021 r. w porównaniu z przychodem uzyskanym w lutym 2021 r., jak i może także złożyć wniosek w czerwcu porównując przychody pomiędzy majem, a kwietniem 2021 r. Na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS decyzją z [...] lipca 2021 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19 w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID-19 i § 10 ust. 1 rozporządzenia RM z 2021 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ powtórzył motywy, jakimi się kierował, wydając decyzję z [...] maja 2021 r. Uznał, iż brak jest podstaw do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek we wnioskowanym okresie, gdyż strona nie prowadziła działalności oznaczonej kodem [...] we wrześniu 2020r., przez co można porównać spadku przychodu pomiędzy marcem 2021 r. a wrześniem 2020 r. Od powyższej decyzji skarżący, pismem z dnia 11 sierpnia 2021r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił organowi zaniechanie sprawdzenia czy faktycznie we wrześniu 2020 r. prowadził działalność gospodarczą - mała gastronomia - zapiekanki radomskie. Wyjaśnił, iż od 1 stycznia 2020 r. była i jest do dnia dzisiejszego to główna działalność jego firmy. Dlatego też nie zgodził się ze stwierdzeniem, że nie zmieniając kodu PKD w odpowiednim czasie ZUS nie może stwierdzić czy faktycznie prowadził małą gastronomię, a co za tym idzie porównać spadku obrotu do września 2020 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu, zaskarżona decyzja została wydana w sposób prawidłowy i brak jest podstaw do jej zmiany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną rozpoznania wniosku strony za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. jest § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2021 r., z którego wynika, że zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z,93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Zgodnie z § 11 pkt 2 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r., nie później niż do dnia 30 czerwca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Podstawą prawną rozpoznania wniosku strony za okres od 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2021 r. jest § 10 ust. 2 rozporządzenia RM z 2021 r., z którego wynika, że zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z,93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Zgodnie z § 11 pkt 3 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za luty 2021 r., nie później niż do dnia 30 czerwca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Podstawą prawną rozpoznania wniosku strony za okres od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. jest § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia RM z 2021 r., z którego wynika, że zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z,93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Zgodnie z § 11 pkt 4 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec 2021 r. i kwiecień 2021 r., nie później niż do dnia 30 czerwca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. W rozpatrywanej sprawie spór sprowadzał się do ustalenia, czy organ zasadnie odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego, uznając, że w jego przypadku nie sposób stwierdzić zaistnienia przesłanki zwolnienia, jaką jest co najmniej o 40% niższy przychód w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub lutym 2020r., lub we wrześniu 2020r. Jednak organ, wskazując na nieistnienie tego warunku, nie kwestionował wyliczeń arytmetycznych, ale przyjął, że nie jest możliwe ustalenie tej przesłanki, bowiem w miesiącu, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodów, tj. we wrześniu 2020 r., skarżący nie prowadził tego rodzaju działalności, w związku z którą ubiega się o pomoc. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż wskazane powyżej przepisy rozporządzenia RM z 2021, mające zastosowanie w sprawie, wskazują, że zwolnieniem z opłacania składek za wnioskowany przez skarżącego okres zostali objęci prowadzący w przepisie rodzaje działalności wg. stanu na 31 marca 2021 r. W ocenie Sądu, skarżący należy do grupy podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie go ze składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r., gdyż na dzień 31 marca 2021 r. prowadził on rodzaj działalności (zdefiniowany odpowiednim kodem PKD), jako działalność przeważająca, który uprawniał go do domagania się zwolnienia. Sąd zauważa, iż z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz treści skargi wynika, że skarżący działalność pod kodem [...] prowadzi od września 2018r., jednak nie dopełnił obowiązku zgłoszenia zmian, co uczynił 9 listopada 2020r. Z akt sprawy wynika, że we wnioskowanym okresie prowadził on przeważającą działalność gospodarczą o kodzie [...], wpisaną do CEIDG od 1 stycznia 2020 r. (data zaistnienia zmiany), która uprawnia go do skorzystania ze zwolnienia z opłacania składek, stosownie do § 10 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 2a pkt 1 rozporządzenia RM z 2021 r., (por. wydruk ze strony CEIDG załączony do ww. wniosku – k. 22 akt administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 zdanie 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2020r. poz. 2296 t.j., dalej: ustawa o CEIDG) domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. A zatem, w takiej sytuacji, należy przyjąć że we wrześniu 2020r. skarżący rzeczywiście prowadził przeważającą działalność w zakresie objętym kodem [...]., bowiem warunkiem uzyskania zwolnienia z opłacania składek jest faktyczne prowadzenie działalności oznaczonej odpowiednim kodem jako przeważającej. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który np. posiada wpis kodu PKD w rejestrze REGON jako rodzaj przeważającej działalności wymieniony w § 10 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a rozporządzenia RM z 2021 r., choć rzeczywiście nie prowadzi przeważającej działalności w zakresie objętym kodem. Stanowisko takie jest jednolite w orzecznictwie sądów administracyjnych, na dowód czego należy wskazać np. wyroki WSA: w Rzeszowie z 25 marca 2021 r., sygn. akt l SA/Rz 189/21 oraz z 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt l SA/Rz 202/21, w Szczecinie z 18 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 955/20, w Białymstoku z 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 140/21, z 5 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 171/21, z 14 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 184/21, w Krakowie z 27 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 506/21, z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt 522/21, z 4 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1264/21, w Poznaniu z 3 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Po 627/21 (wszystkie publ. CBOSA). Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć taki wpis potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne, mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego. Domniemania są jednak wzruszalne i to zależy od inicjatywy podmiotu, który złożył wniosek inicjujący postępowanie administracyjne, zaś organ orzekający w takiej sprawie przed wydaniem niekorzystnej decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. ZUS przed wydaniem decyzji powinien powiadomić stronę o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). Ratio legis rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorcom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku z nowymi zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. Tak więc organy powinny dążyć do udzielania pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie, spełniają kryteria do uzyskania pomocy (por. wyrok WSA w Krakowie z 4 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1264/21, publ. Lex nr 3257269). Wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie do którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. W tej sytuacji to przedsiębiorca, który nie dokonał w przewidzianym terminie zmiany, winien w tym postępowaniu zaoferować dowody, które jednoznacznie wskażą, iż w tej dacie wykonywał inny rodzaj przeważającej działalności niż wynika z wypisu. W sytuacji pandemii gdzie byt i dalsza działalność gospodarcza może zależeć od skorzystania przez przedsiębiorcę ze zwolnienia z opłacania składek, szczególnie gdy została zgłoszona sygnalizacja o rozbieżności pomiędzy wpisem a prowadzoną działalnością winno być przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w tym przedmiocie. Sąd zauważa, że skarżący do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dołączył wydruki z kasy fiskalnej za rok 2020, jako dowód prowadzenia działalności pod kodem PKD [...]. Wobec powyższego, nie można zgodzić się ze stwierdzeniem organu, że "nie można stwierdzić spadku przychodu z działalności oznaczonej kodem [...]uzyskanego w marcu 2021r. w stosunku do przychodu uzyskanego we wrześniu 2020r.". Rozpatrując ponownie wniosek skarżącego z 9 maja 2021 r. organ uwzględni przedstawioną przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu (stosownie do art. 153 p.p.s.a.) ocenę prawną i wytyczne, a następnie oceni, czy uzyskany przez skarżącego przychód w marcu 2021 r. z działalności oznaczonej kodem PKD [...] był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego we wrześniu 2020 r. W zależności od wyników tej oceny organ podejmie odpowiednie rozstrzygnięcie w sprawie. ZUS będzie miał na uwadze nie tylko ww. wytyczne, ale wydając nową decyzję zwróci szczególną uwagę na przepis art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze kontrolowane przez Sąd w sprawie decyzje ocenić należy jako wadliwe, co skutkuje ich uchyleniem. Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI