VIII SA/Wa 796/23

VIII SA/Wa 796/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153 i art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 682
art. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Cezary Kosterna, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi H. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia 4 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Wojewody [...]na rzecz skarżącej H. G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Nr [...] Wojewody Mazowieckiego z 4.10.2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. Nr [...] z 27.11.2028 r.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Starosta K. (dalej: Starosta) decyzją z 27 listopada 2018 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla [...] P. S. obejmującego budowę budynku mieszkalno-usługowego wraz z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wod.-kan., c.o. i wentylacyjną z lokalizacją na działce nr [...], położonej u zbiegu ulic K. i K. [...] M. w K. (obr. ewid. [...], jedn. ewid. [...]).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, powołując się na art. 35 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2018 poz. 1202), że inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę, cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami (rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz do spraw sanitarno-higienicznych) oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z uwagi na fakt, iż działka inwestycyjna zlokalizowana jest w strefie ochrony konserwatorskiej, uzyskano nadto pozytywne uzgodnienie projektu budowlanego przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (postanowienie z 21 listopada 2018 r. nr [...]).
Starosta stwierdził kompletność projektu budowlanego i posiadanie przez inwestora wymaganych opinii oraz informacji dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wykonanie obowiązku sprawdzenia projektu przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz zaświadczenia o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego autorów projektu oraz sprawdzających. W ocenie organu pierwszej instancji, po wprowadzeniu przez inwestora w projekcie budowlanym zmian uwzględniających pierwotne zastrzeżenia Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zawarte w postanowieniu z 7 sierpnia 2018 r. nr [...] (dotyczące liczby kondygnacji budynku), przedmiotowy projekt jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Centrum Miasta K., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z 25 sierpnia 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 221 z 2005 r., poz. 7224; dalej: plan miejscowy z 2005 r.). Nadto projektowana lokalizacja budynku na działce inwestycyjnej o szerokości 8 m bezpośrednio przy granicy sąsiedniej działki jest zgodna z § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015 r., poz. 1422, dalej: warunki techniczne), określającym, że dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określone w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej.
W odwołaniu W. G. – właściciel sąsiedniej działki nr [...], wskazał na spór graniczny między jego działką a działką inwestycyjną. Wniósł o uchylenie decyzji i zarzucił dowolne i błędne ustalenie szerokości działki inwestycyjnej na 8 m, podczas gdy szerokość ta wynosi 7,5 m, co powoduje, iż wydanie decyzji z tak określonym wymiarem działki doprowadzi do bezprawnego zajęcia części nieruchomości odwołującego się. Podniósł, że pominięto okoliczność, iż na działce inwestycyjnej w granicy znajdował się budynek do rozbiórki, a odwołujący się posiada dokument wyrażający zgodę na budowę na działce nr [...], z którego wynika, że szerokość działki inwestycyjnej nr [...] wynosi 7,5 m.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Mazowiecki (dalej: Wojewoda) decyzją z 19 lutego 2019 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił udzielenia pozwolenia na budowę.
Wojewoda wskazał, że nieruchomość objęta inwestycją zlokalizowana jest na terenie, na którym obowiązuje plan miejscowy z 2005 r. Działka, na której zaprojektowano przedmiotową inwestycję, położona jest na terenie oznaczonym w powyższym planie symbolem 9 MN, tj. na terenach strefy zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o niskiej intensywności zabudowy, w której jako przeznaczenie podstawowe terenu ustalono mieszkalnictwo jednorodzinne. Jako przeznaczenie dopuszczalne ustalono zaś budynki gospodarcze, liniowe, punktowe i kubaturowe obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej i komunikacji, tereny zieleni rekreacyjnej ogólnodostępnej, drobny handel i usługi podstawowe w parterach budynków usytuowanych wzdłuż ulic. Zgodnie z § 13 ust 5 pkt 4 ww. planu miejscowego na obszarze strefy zabudowy mieszkaniowej MN obowiązują następujące zasady zagospodarowania terenów i kształtowania zabudowy: wysokość zabudowy mieszkaniowej – do dwóch kondygnacji z poddaszem użytkowym, z dachami o kącie nachylenia do 45% lub mansardowymi z możliwością podpiwniczenia. MPZP nakłada zatem ograniczenie w zabudowie terenu dla planowanej inwestycji ilością 2 kondygnacji przy zabudowie tego terenu, z jednoczesnym wskazaniem, że zawierać się ma w nich także ewentualne poddasze użytkowe. Wojewoda przywołał też definicję pojęcia "kondygnacja", zawartą w § 3 pkt 16 warunków technicznych oraz treść § 72 ust. 1 tego rozporządzenia. Ustalił, że pierwsze dwie kondygnacje mają wysokość 2,5 m i 3 m, zaś przestrzeń nad drugą kondygnacją, liczona między największą a najmniejszą wysokością pomieszczenia, wynosi 2,97 m oraz posiada okna jak pierwsze dwie kondygnacje. Nadto przestrzeń nad drugą kondygnacją posiada strop oraz wysokość, jaką w świetle § 3 pkt 16 warunków technicznych powinna posiadać kondygnacja. W tej sytuacji, gdy przestrzeń nad drugą kondygnacją posiada strop, należy taktować ją jako trzecią kondygnację, a nie jako poddasze. W związku z powyższym uznał, że przedmiotowa inwestycja posiada trzy kondygnacje, co jest niezgodne z § 13 ust. 5 pkt 4 planu miejscowego obowiązującego na tym terenie. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego rozgraniczenia działek nr [...] i [...] Wojewoda wyjaśnił, że ta kwestia powinna być przedmiotem badania w postępowaniu cywilnym.
W skardze P. S. podniósł, że wystąpił do Burmistrza Gminy K. o wyjaśnienie zapisu dotyczącego ograniczenia w zabudowie terenu do dwóch kondygnacji z poddaszem użytkowym. Z odpowiedzi z 1.03.2019 r. wynika, że przez budowę dwóch kondygnacji z poddaszem użytkowym należy rozumieć wysokość zabudowy do dwóch pełnych kondygnacji i dodatkowo poddasza użytkowego jako trzecią kondygnację. Zdaniem skarżącego przedmiotowy projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jak również prawa miejscowego, a pozytywną opinię dotyczącą projektu wydał również Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, po konsultacjach z Gminą K. odnośnie do zapisów w m.p.z.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15.05.2019 r., VIII SA/Wa 214/19, uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
Sąd dostrzegł, że kluczową kwestią, jest ustalenie zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami m.p.z.p. tj. ocenę prawidłowości twierdzenia organów, że zapis § 13 ust. 5 pkt 4 planu, dotyczący wysokości budynku do dwóch kondygnacji z poddaszem użytkowym, oznacza dopuszczenie budowy budynku o dwóch pełnych kondygnacjach nadziemnych, w tym zawierających ewentualne poddasze użytkowe, czy też poddasze należy traktować jako trzecią kondygnację.
Sąd wskazał, że pierwotnie przedstawiony przez skarżącego projekt zakładał budowę budynku trzykondygnacyjnego z poddaszem użytkowym. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z 7 sierpnia 2018 r. nr [...] odmówił uzgodnienia inwestycji w związku ze sprzecznością projektu budowlanego z § 13 ust. 5 pkt 4 planu miejscowego z 2005 r. Po przedłożeniu poprawionego projektu budowlanego MWKZ, postanowieniem z 21.11.2018 r. nr [...] orzekł o uzgodnieniu inwestycji dotyczącej budowy budynku mieszkalno-usługowego, zgodnie z wnioskiem oraz dokumentacją techniczną wskazując, że w spornym przepisie planu chodzi o zabudowę do dwóch pełnych kondygnacji i dodatkowo poddasze jako trzecia kondygnacja, co koresponduje ze stanowiskiem Burmistrza Gminy K. przedstawionym w piśmie z 1 marca 2019 r., dołączonym przez skarżącego do skargi. Sąd podzielił w całości dokonaną przez Burmistrza Gminy K. i MWKZ interpretację § 13 ust. 5 pkt 4 planu miejscowego z 2005 r., co prowadzi do wniosku, że usytuowanie planowanej inwestycji jest zgodne z tym przepisem. Zdaniem Sądu określenie wysokości budynku zawarte w przywołanej regulacji, z literalnego i logicznego punktu widzenia oznacza koniunkcję i sumę dwóch wartości – dwóch kondygnacji i poddasza. To, że poddasze przeznaczone na pobyt ludzi – w myśl § 3 pkt 16 warunków technicznych – jest też kondygnacją, nie stoi w sprzeczności z prezentowanym stanowiskiem. Jeśli intencją miejscowego uchwałodawcy byłoby ustalenie wysokości budynków na poziomie dwóch kondygnacji, to przy skośnych dachach (o kącie nachylenia do 45º lub mansardowych) zapis ten powinien brzmieć: "do dwóch kondygnacji, w tym poddasze użytkowe", bądź "jedna kondygnacja z poddaszem" lub jednoznacznie "dwie kondygnacje". W ocenie Sądu, wobec zaistniałej nieścisłości w ww. zapisie planu miejscowego, nie można ograniczyć inwestora w wykonywaniu jego prawa własności poprzez zakazanie mu wzniesienia projektowanego budynku, niezależnie od tego, że z uwagi na charakter poddasza (z pomieszczeniami na pobyt ludzi) będzie on uchodził za budynek trzykondygnacyjny. Nie zmieni to jednak kwalifikacji formalnoprawnej budynku (dwukondygnacyjny z poddaszem użytkowym), a tylko taka jest przedmiotem oceny organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę. Skoro m.p.z.p. dopuszcza wysokość zabudowy do dwóch kondygnacji z poddaszem użytkowym, to jest możliwość wzniesienia takiego budynku, niezależnie od charakteru tego poddasza, tzn. czy uważa się je za kondygnację (§ 3 pkt 16 warunków technicznych). W konkluzji Sąd uznał, że na skutek nieprawidłowej oceny całości materiału dowodowego Wojewoda naruszył art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego, dokonując błędnej wykładni zapisów planu miejscowego obowiązującego na terenie K..
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17.05.2021 r. II OSK 2929/19 oddalił skargę kasacyjną wniesioną od powyższego wyroku przez W. G.. W uzasadnieniu wskazał, iż wykładnia WSA § 13 ust. 5 pkt 4 uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest prawidłowa. Niewątpliwie zapis: "Wysokość zabudowy mieszkaniowej: do dwóch kondygnacji z poddaszem użytkowym" nie jest precyzyjny, a to oznacza, że wymaga dokonania wykładni innej niż gramatycznej, językowej. Odnosząc się do konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności, należało dokonać takiej systemowej wykładni, która prowadzi do jak najmniejszego ograniczenia prawa własności, przy czym ograniczenie to odnosić się winno do właściciela działki inwestycyjnej. Wprawdzie przepisy szczególne m.in. Kodeks cywilny czy Prawo budowlane wprowadzają pewne ograniczenia w korzystaniu z własnej nieruchomości (m.in. związane z oddziaływaniem na nieruchomości sąsiednie ponad przeciętną marę) jednakże powyższe wskazuje jedynie na to, iż w pierwszej kolejności należy ustalić zakres prawa własności. Ustalając powyższe należy uwzględnić, że jest to prawo chronione konstytucyjnie, a Ustawa Zasadnicza wskazuje, że własność może zostać ograniczona jedynie w drodze ustaw. Powyższe oznacza, że interpretacja takich zakazów musi być dokonywana zawężająco. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy zdaniem NSA prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że przy wykładni omawianego przepisu Planu nie można pominąć treści postanowienia organu konserwatorskiego. Nie bez znaczenia dla powyższego pozostaje również to, że pierwotnie - postanowieniem z 7.08.2018 r, WKZ odmówił uzgodnienia inwestycji wskazując na jej sprzeczność z planem również w zakresie wysokości budynku. Konserwator wywiódł, że projekt zakładał m.in. realizację budynku trzykondygnacyjnego. Projekt został poprawiony także w ww. zakresie, co ostatecznie umożliwiło pozytywne zaopiniowanie przez organ konserwatorski, który dodatkowo oparł się o interpretację tego zapisu dokonaną przez organ uchwałodawczy. Za taką interpretacją przemawia także, zdaniem NSA, analiza treści uchwały z 2005 r. we wszystkich punktach, które odnoszą się do ustaleń dopuszczalnej wysokości obiektów. I tak m.in. w § 10 ust. 6 pkt 1c aktu wprowadzono wysokość maksymalną zabudowy -III kondygnacje, w innym miejscu określa się ten parametr na II kondygnacje ( § 10 ust. 6 pkt 6c), a w jeszcze innym maksymalną ilość kondygnacji określono na "III lub II wraz z poddaszem użytkowym" (§ 10 ust. 6 pkt 5d). Zwłaszcza ostatni zapis wskazuje jednoznacznie, iż ustawodawca miejscowy odróżnia sytuacje, gdy budynek posiada 3 pełne kondygnacje od budynku dwukondygnacyjnego z poddaszem. Niezdefiniowanie pojęcia "poddasze" przez ustawodawcę miejscowego prowadzi do wniosku, że określając wysokość budynku poprzez dodanie do ilości kondygnacji poddasza oznacza podwyższenie pełnej kondygnacji o użytkową przestrzeń stanowiąca kondygnacje niepełną (na części powierzchni jest niższa z racji istniejących skosów). Konkludując, zakładając racjonalność miejscowego ustawodawcy NSA stwierdził, że skoro przepisy planu określają maksymalną wysokość obiektów na III kondygnacje lub II kondygnacje z poddaszem, to należało przyjąć, że w tym ostatnim przypadku chodzi o 2 pełne kondygnacje plus poddasze. Wprawdzie ww. §§ odnosiły się do innych obszarów określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jednakże nie można byłoby znaleźć uzasadnienia dla odmiennej wykładni tych samych pojęć w tym samym akcie w zależności od obszaru, na którym znajduje się obiekt. Zdaniem NSA wniosek inwestora dotyczył budynku dwukondygnacyjnego z poddaszem i prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił jako błędną wykładnię omawianego parametru dokonaną przez organ odwoławczy.
Natomiast wobec braku stosownych zarzutów skargi kasacyjnej NSA nie mógł ocenić czy zaskarżone do Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięcie pomimo, być może, błędnego uzasadnienia odpowiadało prawu, a co nie uprawniałoby Sądu pierwszej instancji do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. NSA wskazał, że rację ma Sąd I instancji oraz organ odwoławczy, że kwestie związane z przebiegiem granicy nie mogły być przedmiotem badania w niniejszej sprawie. Podniósł, że rozpoznając odwołanie Wojewoda obowiązany będzie ocenić czy przedmiotowa inwestycja może być zlokalizowana w granicach określonych w projekcie. Z materiału zdjęciowego dołączonego do pisma W. G. z 9 maja 2019 r. wynika, że budynek posadowiony na działce nr [...] (stanowiącej jego własność w dacie orzekania przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji, a obecnie jego spadkobierców) od strony działki inwestycyjnej po zewnętrznej stronie posiada przyłącze gazowe (rura gazowa uwidoczniona na zdjęciu k. 32). Akta sprawy nie pozwalają stwierdzić czy budynek skarżącego kasacyjnie został zrealizowany zgodnie z pozwoleniem na budowę (w aktach sprawy brak takiego pozwolenia), co ma o tyle znaczenie, że skoro skarżący kasacyjnie twierdził, że planowana inwestycja będzie realizowana w części na nieruchomości stanowiącej jego własność, to mogłoby to oznaczać, że przyłącze gazowe faktycznie znajduje się na nieruchomości inwestycyjnej. Nie przesądzając w żaden sposób prawidłowości realizacji inwestycji na działce nr [...], badając czy projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym warunkami technicznymi zobowiązany będzie do uwzględnienia istniejącego przyłącza gazowego, o ile ma on jakikolwiek wpływ na lokalizację inwestycji objętej wnioskiem. Powyższe wątpliwości są o tyle uzasadnione, że z części graficznej projektu zagospodarowania terenu wynika, że w dacie jego realizacji na działce znajdował się budynek mieszkalny przeznaczony do rozbiórki (oznaczony nr 3.). Brak w aktach sprawy szczegółowej informacji co do sposobu posadowienia planowanej inwestycji na działce w odniesieniu budynku podlegającego rozbiórce. Okoliczności te będą musiały być dodatkowo wyjaśnione w związku z tym, iż z części opisowej do ww. projektu nie wynika by projekt obejmował rozbiórkę budynku mieszkalnego. Oceniając zgodności projektu zagospodarowania terenu na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 Pb organ zobowiązany będzie uwzględnić ww. okoliczności, to jest przede wszystkim istniejące przyłącze gazowe (o ile przyłącze to koliduje z planowaną inwestycją), a w przypadku wątpliwości w zakresie legalności tego przedsięwzięcia rozważyć wystąpienie ze stosowym wnioskiem do organu nadzoru budowalnego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę w celu sprawdzenia ww. okoliczności.
Wojewoda Mazowiecki wydając w/w decyzję w jej uzasadnieniu wskazał, iż zlecił Staroście P. przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego mającego na celu uzupełnienie dokumentacji projektowej poprzez:
1. doprowadzenie projektu budowlanego do zgodności z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U .22018 r., poz. 1935),
2. doprowadzenie do zgodności projektu budowlanego z wnioskiem o pozwolenie na budowę w zakresie projektowanej inwestycji - należy, wskazać, ze wniosek z 16 lipca 2018 r., obejmuje: budowę budynku mieszkalno-usługowego z instalacją elektryczną, sanitarną i wentylacyjną, zaś z dokumentacji projektowej wynika, ze projektowana jest również instalacja c.o.
3. wykazanie zgodności inwestycji z § 18 m.p.z.p. Centrum Miasta K. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w K. Nr [...] z sierpnia 2005 r., ustalającym zasady uzbrojenia w infrastrukturę techniczną obszaru objętego planem. W przypadku realizacji przyłącza elektrycznego, kanalizacyjnego i wodociągowego według odrębnego opracowania, należy przedłożyć warunki techniczne
z poszczególnymi gestorami sieci celem wykazania możliwości wykorzystania działki inwestycyjnej zgodnie z jej przeznaczeniem.
4. przedłożenie opinii geotechnicznej zgodnej z rozporządzeniem Ministra Transportu,
Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych.
5. Wykazanie zgodności projektu budowlanego z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy prawo budowlane, poprzez poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, poprzez uzupełnienie projektu budowlanego o czytelną analizę nasłonecznienia, przesłaniania i zacieniania z jednoznacznymi wnioskami, w zakresie spełnienia warunków § 13, 57, 60 ww. rozporządzenia, zarówno dla obiektu projektowanego jak i budynku mieszkalnego znajdującego się na działce strony skarżącej.
6. wykazanie spełnienia warunków § 271 i 272, regulujących usytuowanie budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe, z uwagi na usytuowanie budynku mieszkalno-usługowego w granicy z działką o nr [...]. Zgodnie z § 272 ust. 3 ww. warunków technicznych, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5,
7. wskazanie na rysunkach zaprojektowanych ścian oddzielenia przeciwpożarowego, zgodnie z 235 ust.2 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który mówi, że ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E I60,
8. wykazanie zgodności inwestycji z § 5 ust. 6 mpzp, w zakresie zapewnienia miejsca na gromadzenie odpadów stałych.
9. określenie ilości miejsc postojowych dla samochodów, w tym dla stałych użytkowników i przebywających okresowo z uwzględnieniem miejsc dla osób niepełnosprawnych, zgodnie z wytycznymi zawartymi w § 18 ust. 1 r.w.t.
10. przedstawienie w projekcie budowlanym informacji dotyczących dostosowania obiektu dla potrzeb osób niepełnosprawnych oraz zaprojektować i odpowiednio oznaczyć miejsce parkingowe dla osób niepełnosprawnych zgodnie z § 18 i 20 r.w.t. Wskazać należy, że Inwestor nie przewidział realizacji miejsc dla niepełnosprawnych,
11. Wyjaśnienie kwestii odprowadzania wód opadowych. Wskazać należy, że z projektu zagospodarowania terenu części opisowej wynika, że wody opadowe z projektowanego dachu odprowadzane będą na własną działkę, natomiast z projektu budowlanego części sanitarnej wynika, że wody opadowe z dachu odprowadzane będą poprzez rynny i zewnętrzne rury spustowe do zewnętrznej kanalizacji deszczowej.
12. wykazanie, iż realizacja przedmiotowego budynku w granicy z działką o nr ew. [...], nie będzie kolidowała z przyłączem gazowym zlokalizowanym od strony działki inwestycyjnej.
Wojewoda podniósł, że w dniu 17 kwietnia 2023 r. do tut. urzędu wpłynęła uzupełniona dokumentacja projektowa, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w w/w postanowieniu. Przytaczając argumentację z w/w wyroków sądów wskazał, że ocena projektu zagospodarowania terenu z m.p.z.p. w zakresie wysokości planowanej inwestycji prowadzi do wniosku, że planowana inwestycja nie narusza prawa w tym zakresie. Ponadto po przeprowadzeniu postepowania w zakresie wykazania czy inwestycja nie koliduje z istniejącym przyłączem gazowym przy budynku na działce nr [...], zrealizowanym od strony działki inwestycyjnej, Wojewoda stwierdził, ze inwestycja nie narusza przepisów prawa w tym zakresie. Podniósł, iż podczas kontroli 15.06.2022 r. inspektorzy PINB w K. stwierdzili, że na działce nr [...] usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny, konstrukcji murowanej, dachem dwuspadowym krytym blachodachówką, ściana szczytowa od strony działki nr [...] jest ścianą murowaną, pełną. Ogrodzenie między działką nr [...] a działką [...] zlokalizowane jest wzdłuż budynku mieszkalnego w odległości od niego od 0,75 do 0,80 m. Podczas kontroli okazano decyzje Burmistrza Miasta i Gminy K. Nr [...] z 10.11.1998 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przyłączem gazu i wewnętrznym instalacji gazowej, umowę o przyłączeniu do sieci gazowej z 30.01.2002 r. z protokołem szczelności instalacji gazowej. Z w/w dokumentów zdaniem organu wynika, iż budynek i przyłącze gazowe oddano do użytkowania, a przyłącze zrealizowano w oparciu o w/w decyzję Burmistrza. Nadto współwłaścicielki nieruchomości posiadają umowę o przyłącze do sieci gazowej z 30.01.2002 r. oraz umowę na sprzedaż paliwa gazowego. Organ wskazał też, że z wyjaśnień inwestora i materiału zdjęciowego wynika, iż po wybudowaniu obiektu na działce inwestycyjnej, zapewniony będzie dostęp do istniejącego przyłącza ze względu na odległość od istniejącego do projektowanego budynku. Wojewoda wskazał, że Inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone postanowieniem Wojewody z 19.09.2022 r., niejasności co do poszczególnych rozwiązań projektowych zostały wyjaśnione szczegółowo, a analiza nasłonecznienia oraz przesłaniania wraz z aktualnym warunkami technicznymi przyłączenia do mediów miejskich dołączone do projektu budowlanego. Projekt budowlany jest zatem kompletny. Organ wskazał, że inwestor złożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 Pb), spełniono obowiązujące w m.p.z.p. ustalenia dla inwestycji bowiem: zachowano przeznaczenia dla tego terenu – zabudowa mieszkaniowo-usługowa, wskaźnik maksymalnej ilości kondygnacji naziemnych j/w, maksymalna powierzchnię zabudowy 30% powierzchni działki – w projekcie przewidziano 27,6%. Ponadto zaprojektowano 4 miejsca postojowe: 2 dla użytkowników stałych oraz 2 miejsca w tym 1 dla niepełnosprawnych – dla użytkowników przebywających okresowo. Zaopatrzenie w wodę, odprowadzenie ścieków, energię elektryczną, gaz przewidziane są w sposób zgodny z m.p.z.p. dla tego terenu tj. zaopatrzenie w wodę z sieci wodociągowej, odprowadzenie ścieków do miejskiej sieci kanalizacyjnej, w energię elektryczną z sieci elektroenergetycznej, wody opadowe odprowadzone na teren zielony działki inwestora. Teren inwestycyjny znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej a Mazowiecki WKZ postanowieniem z 21.11.2018 r. uzgodnił inwestycję zgodnie z wnioskiem oraz dokumentacją techniczną. Inwestycja nie narusza też przepisów z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe; przepisów określających przesłanianie obiektów z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, nasłonecznienia pokoi mieszkalnych co potwierdza analiza zacienienia i przesłaniania pomieszczeń, oświadczenie projektanta i sprawdzającego o wykonaniu projektu budowlanego w zgodności z przepisami prawa. Budynek ma dostęp do drogi publicznej, na działkę możliwy jest wjazd za pośrednictwem istniejącego zjazdu z ul. K.. Projekt posiada informacje dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wymagane opinie, uzgodnienia, opinię geotechniczną, badania podłoża gruntowego, został sporządzony przez osobę posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane. Kwestia nieprawidłowego rozgraniczenia działek [...] i [...] nie jest przedmiotem badania w niniejszym postepowaniu, a kwestia przekroczenia granic nieruchomości sąsiedniej winna być załatwiana na drodze postępowania cywilnego. Organ wskazał, że w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę organ bada czy w wyniku realizacji inwestycji może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm prawa budowlanego i warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowanie realizacja inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako uzasadniające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a o takie które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych innych osób a nie interesów faktycznych.
W skardze na w/w decyzję skarżąca H. G. i K. G. zarzuciły naruszenie
1) art. 33 ust 2 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 roku prawo budowlane poprzez wydanie pozwolenie na budowę w sytuacji, gdy P. S. nie posiada prawa do dysponowania całym terenem, na którym ma być posadowiony budynek - chodzi o zajętą część działki
[...] w sytuacji gdy faktycznie budynek na działce [...] znajduje się około 1,4 od granicy, a projektowany budynek wedle mapy ma przylegać do ściany budynku na działce [...].
2) naruszenie prawa materialnego przez nie zastosowanie art. 66 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane oraz przepisów prawa postępowania administracyjnego - art- 7 i 8 kpa w zw. z art. 104 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 140 kpa mimo, że dokumentacja załączona do wniosku o pozwolenie na budowę wskazuje jednoznacznie, iż budynek ma zostać wzniesiony częściowo na działce [...], powoduje jej nadmierne zacienienie z uwagi na jego wysokość i długość, co powoduje zagrożenie dla mienia w postaci prawa własności działki [...];
3) nie rozpoznanie istotny sprawy wskutek braku faktycznego zbadania i odniesienia się przez Wojewodę Mazowieckiego do kwestii:
a) zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego budynku posadowionego w granicy z działką [...], podczas gdy budynek znajdujący się na tej działce nie jest posadowiony w granicy, a około 1,4 metra od niej (zabudowa pierzejowa jest więc niemożliwa), projektowany budynek jest sprzeczny z istniejącą linią zabudowy i winien być oddalony od granicy o 1,5 metra.
b) naruszenia mojego prawa własności poprzez inwestycję o szerokości 8 m, w sytuacji gdy działka P. S. ma szerokość 7,5 metra.
4) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności :
a) art. 77 § 1 kpa przez zaniechanie przez organ czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w szczególności poprzez zaniechanie powołania biegłego celem oceny, czy usytuowanie budynku na działce [...] wkracza w prawo własności na działce [...], podczas gdy z załaczonej dokumentacji projektowej wynika, iż budynek na działce [...] przylega do budynku na działce [...], który jest oddalony od granicy w związku z istniejącą w czasie jego wznoszenia linią zabudowy.
b) art. 80 kpa i 81 kpa poprzez dokonanie przez organ dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów nie spełniającej wymogów przepisów prawa procesowego w szczególności poprzez oparcie wydanej decyzji na niepełnej i niewiarygodnej dokumentacji w postaci mapy z zaznaczonym usytuowaniem projektowanego budynku, jak również analizy zacienienia budynku nie obejmującej zacienienia powodowanego przez projektowany budynek, lecz zacienia powodowanego przez budynek, kó6rego współwłaścicielką jest H. G..
c) art. 107§ 1 i 3 kpa poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich podnoszonych przez skarżącą zarzutów w toku postępowania lub lakoniczne i nie uzasadnione stwierdzenie, iż: inwestycja nie koliduje z istniejącym przyłączem gazu oraz nie narusza przepisów prawa w zakresie nasłonecznienia pomieszczeń.
Stawiając powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z 27 listopada 2018 roku, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania przed sądem.
W uzasadnieniu skargi podniosły m.in., iż wybudowanie budynku w takim usytuowaniu jak wskazano w projekcie będzie, wbrew twierdzeniom organu II instancji, kolidowało z istniejąca rurą gazową, a odległość ściany od istniejącej rury gazowej musi być odpowiednio duża, by możliwa była jej konserwacja lub naprawa. Tej kwestii organy nie zbadały mimo, ze wskazano w uzasadnieniu decyzji, iż budowa nie koliduje z usytuowaniem przyłącza gazowego. Wskazały, że działka inwestycyjna ma mniejszą szerokość niż budynek, który ma na niej powstać, nadto zgodnie z Prawem budowlanym odległość między ścianami sąsiednich budynków winna wynosić 1,5 m i tak też powinno być w sprawie niniejszej.
Pismem z 11.12.2023 r. K. G. cofnęła skargę. Postanowieniem z 29.12.2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie przed WSA w Warszawie w stosunku do K. G..
Uczestnik P. S. pismem z 26.01.2024 r. wniósł o oddalenie skargi.
Skarżąca H. G. pismem z 6.05.2024 r. wniosła skargę uzupełniająca na w/w decyzję Wojewody Mazowieckiego eksponując fakt, iż 29.11.2023 r. wystąpiła z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości nr [...] i [...] i sprawa ta jest w toku. Załączyła zaświadczenie Burmistrza Gminy K. z 30.04.2024 r., iż akta sprawy o rozgraniczenie znak: [...], pismem z 6.03.2024 r., przekazano do SKO w R..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wskazuje, iż istotne znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy ma fakt, że sprawa była przedmiotem oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA), który ww. wyrokiem z 17 maja 2021r. w sprawie sygn. akt II OSK 2929/19 oddalił skargę kasacyjną H. G., K. G., i H. G. – następców prawnych W. G. od wyroku tut. Sądu z 15 maja 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 214/19, którym WSA uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego. Uchylenie sprawy nakłada tym samym obowiązek uzupełnienia przez organ postępowania w sprawie w zakresie wskazanym przez Sąd tzn. w zakresie możliwości zlokalizowania inwestycji w granicach określonych w projekcie, ewentualnej kolizji istniejącego przyłącza gazowego z planowaną inwestycją.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. W ocenie Sądu należy uznać, że "sprawa", o której mowa w powyższym przepisie, to sprawa w znaczeniu materialnym, a nie formalnym, a pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku. Ocena prawna, o której stanowi ww. przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Natomiast naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 p. p. s. a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem tego sądu (J. Tarno, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wydanie 3, Warszawa 2008, str. 376 i nast.). W orzecznictwie podkreśla się, że działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego. Bez ścisłego stosowania powołanego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376).
Ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana - po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, Wolters Kluwer, Warszawa 2006, s. 325-326 i B. Adamiak, Glosa do wyroku SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSP 1999/5/101). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.
Orzekające ponownie w niniejszej sprawie organy administracji oraz Sąd są zatem związane wykładnią wyrażoną w motywach wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15.05.2019 r. i wyroku NSA z 17.05.2021 r., albowiem w okolicznościach tej sprawy nie zaistniały wymienione wyżej przesłanki, umożliwiające odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w cytowanych wyrokach. Tym samym kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji wynika z oceny realizacji zaleceń zawartych w uzasadnieniu omawianych wyroków.
Dokonując pod takim kątem oceny prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie choć nie wszystkie zarzuty w niej zawarte należy podzielić.
W ocenie Sądu Wojewoda Mazowiecki w zaskarżonej decyzji dokonał prawidłowej wykładni przepisów m.p.z.p. określających wysokość planowanej inwestycji do 2 kondygnacji z poddaszem użytkowym, zgodnie ze stanowiskiem obu sądów, stosując się do wykładni wskazanej w w/w wyrokach, bez potrzeby jej ponownego przytaczania w tym miejscu. Prawidłowo tez przyjął, że kwestie związane z przebiegiem granicy nie mogły być przedmiotem badania w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Mankamentem zaskarżonego rozstrzygnięcia jest natomiast nie wypowiedzenie się przez Wojewodę co do możliwości zlokalizowania przedmiotowej inwestycji w granicach określonych w projekcie, w kontekście przyłącza gazowego usytuowanego na działce nr [...] od strony działki inwestycyjnej do czego był zobligowany cyt. wyrokiem NSA. Wojewoda Mazowiecki nie wskazał bowiem odległości między istniejącym przyłączem gazowym, a granicą działki inwestycyjnej wynikającą z mapy sporządzonej dla celów projektowych.
Aczkolwiek Wojewoda Mazowiecki przeprowadza postępowanie wyjaśniające: kontrolę dokonaną przez Inspektorów PINB w K., której wyniki przytacza wraz ze wskazaniem przedstawionych podczas kontroli dokumentów obrazujących podstawę wzniesienia budynku mieszkalnego z przyłączem gazowym na działce [...], umowę o przyłączeniu do sieci gazowej, protokół szczelności, datę oddania do użytkowania budynku wraz z przyłączem, to poczynione ustalenia kwituje stwierdzeniem, że "inwestycja nie narusza przepisów prawa w tym zakresie", których nie przytacza, zatem nie jest możliwe skontrolowanie przez tut. Sąd sygnalizowanej przez NSA kwestii kolizji inwestycji z istniejącym przyłączem gazowym i legalności tego przedsięwzięcia. Brak też ustaleń co do sposobu posadowienia planowanej inwestycji na działce w odniesieniu do budynku podlegającego rozbiórce. Wyjaśnienie i tych okoliczności postulował NSA oddalając skargę kasacyjną, a Wojewoda Mazowiecki nie poczynił żadnych ustaleń w tym przedmiocie, przy czym z projektu budowlanego w pkt 2 p.2.1. pt. "Istniejący stan zagospodarowania" (str. 3 projektu) wynika, że na terenie opracowania zlokalizowany jest budynek mieszkalny oraz budynek zaewidencjonowany jako "inna budowla". Oba obiekty przeznaczone są do rozbiórki wg odrębnego opracowania. Zauważyć też należy, że w zaskarżonej decyzji brak jest też wskazania odległości między istniejącym przyłączem gazowym, a granicą działki inwestycyjnej wynikającą z mapy sporządzonej dla celów projektowych, wskazano jedynie odległość między budynkiem skarżącej a ogrodzeniem, a nie odległość między przyłączem gazowym a granicą wynikająca z mapy projektowej.
Z tych przyczyn sąd uchylił zaskarżoną decyzję, tak by Wojewoda Mazowiecki ponownie rozpoznając sprawę wypełnił kompleksowo zalecenia NSA co do dalszego postępowania.
Odnośnie kwestii sporu granicznego wskazać należy, iż rozgraniczenie nieruchomości, a więc ustalenie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami regulują przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, a ponadto przepisy 152-153 k.c. Przeprowadzenie postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości należy do obowiązków właścicieli nieruchomości, gdyż ustalenie granic nieruchomości leży w ich interesie. Dla wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy złożyć pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie o posiadaniu takiego prawa, co wynika z art. 32 ust. 4 pkt 2 Pb. Organy administracji architektoniczno-budowlanej ani organy nadzoru budowlanego nie są upoważnione do kontrolowania przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami, ustalania czy w danym przypadku było przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe. Wątpliwości stron w tym zakresie, nie mogą stanowić przeszkody w wydaniu pozwolenia na budowę ani przesłanki do wstrzymania takiego postępowania, chyba że toczy się aktualnie postępowanie rozgraniczeniowe, którego wynik mógłby podważyć złożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uchylił zaskarżona decyzję. Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 200 p.p.s.a.