VIII SA/Wa 792/23

VIII SA/Wa 792/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna /przewodniczący/
Iwona Owsińska-Gwiazda
Sławomir Fularski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art.4, art. 6, art. 12
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 22 ust. 2, art. 32, art. 34
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 września 2023r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 12 września 2023 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej kpa), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201; dalej u.t.d.), lp. 5.1.2., lp. 6.1.3, Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 6, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85; dalej "rozporządzenie 561/2006" (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 22 ust. 2, art. 32, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego; dalej "rozporządzenie 165/2014" (Dz. Urz. UE L 60 z 28.2.02014, str. 1), art. 1, art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. Urz. UE L Nr 249, str. 1), Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Ś. Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji) z 18 stycznia 2023 r. o nałożeniu na P. G. (dalej: strona, skarżący) kary pieniężnej w wysokości 10 250 zł
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Dnia 9 listopada 2022r. na drodze krajowej nr [...], w miejscowości Z. W., dokonano kontrolo drogowej zestawu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego marki D. o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Pojazdem kierował K. C.. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy, w imieniu
i na rzecz strony. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z 9 listopada 2022 r.
Decyzją z dnia 18 stycznia 2023 r. nr [...] organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10 250 zł. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło:
- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin tj. za czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin;
- podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu;
- niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa. Strona wskazała, iż z protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka nie wynika, że kierowca otrzymał polecenie wykorzystania magnesu, brak jest pytań zadanych kierowcy, a także nie zostało wskazane jak długo kierowca korzystał z magnesu i czy pojazd w tym czasie się poruszał. W ocenie skarżącego organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do ustalenia czy po stronie skarżącego występują przesłanki wskazane w art. 92b utd. Strona oświadczyła, że zatrudniani przez nią kierowcy przechodzą drobiazgowe szkolenia oraz posiadają konieczne kwalifikacje, a stosowanie niedozwolonych przedmiotów w przedsiębiorstwie jest surowo zabronione. Zdaniem skarżącego nie ma on wpływu na zachowania kierowcy podejmowane w trasie. Jednocześnie podniósł, że organ nie przeprowadził przesłuchania kierowcy mimo wniosku strony, co skutkuje niekompletnością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z 12 września 2023 r. GITD przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść zastosowanych przepisów prawa, m.in. art. 92a ust. 1,3,7, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 oraz art. 4 pkt 22 utd.
Organ odwoławczy, w pierwszej kolejności, odniósł się do naruszenia określonego w Ip. 5.1.2 załącznika nr 3 do utd polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin: tj.: 2) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin – konsekwencją którego jest kara pieniężna w wysokości 150 zł. Wskazał na przepisy art. 4 lit. k, art. 6 ust.1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Podniósł, że na podstawie analizy danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego K. C. stwierdzono, iż w okresie od godz. 04:26 do godz. 17:25 w dniu w dniu 3 listopada 2022 r. prowadził on pojazd łącznie 10 godzin 9 minut. Kierowca mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 9 godzin. Norma dziennego czasu została przekroczona
o 1 godzinę 9 minut. W toku kontroli strona nie okazała dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe zasadnie nałożono karę pieniężną
w kwocie 150 zł z tytułu naruszenia lp. 5.1.2 załącznika nr 3 do utd.
Odnosząc się do naruszenia polegającego na podłączeniu do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie
z tego urządzenia lub przedmiotu - Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do utd, sankcjonowanego karą pieniężną w wysokości 10 000 zł, GITD wskazał na przepisy art. 22 ust. 2 i art. 32 ust. 3 rozporządzenia 165/2014. Organ odwoławczy powołał się na ustalenia dokonane w toku kontroli drogowej ciągnika siodłowego marki D. o nr rej. [...] przeprowadzonej 9 listopada 2022 r. na drodze krajowej nr [...]. Stwierdzono wówczas, że kierowca K. C. wykonywał w dniu 8 listopada 2023 r. przejazd używając niedozwolonego przedmiotu - magnesu, co potwierdził kierowca podczas przesłuchania w charakterze świadka złożonego podczas kontroli, zeznając: "Oświadczam, że w dniu 8 listopada 2022 r. przyłożyłem magnes do impulsatora w celu zakłócenia jego pracy
w zakresie wskazań prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Nie jestem w stanie powiedzieć o której dokładnie przyłożyłem ten magnes do impulsatora."
GITD uznał, że wskazywane przez stronę okoliczności, tj. że z protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka nie wynika że kierowca otrzymał polecenie wykorzystania magnesu, brak jest pytań zadanych kierowcy, a także nie zostało wskazane jak długo kierowca korzystał z magnesu i czy pojazd w tym czasie się poruszał, nie mają wpływu na zasadność stwierdzonego naruszenia. Organ odwoławczy zauważył, że strona jako przedsiębiorca transportowy ma obowiązek zapewnić taką organizację pracy, by nie dopuścić do podejmowania przez kierowcę ww. praktyk celem zakłócenia dokonywania przez tachograf zapisów dotyczących aktywności kierowcy, przebytej drogi i prędkości. Powołała się na wyrok WSA
w Gorzowie Wielkopolskim z 13 października 2016 r. II SA/Go 564/16, w którym sąd ten uznał, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego,
a powstałym skutkiem. Dalej GITD zauważył, że bez znaczenia dla sprawy jest jak długo kierowca poruszał się z przyłożonym do impulsatora magnesem, ponieważ wskazane naruszenie sankcjonuje już sam fakt podłączenia do tachografu niedozwolonego przedmiotu celem zakłócenia jego pracy. Faktem bezsprzecznym, potwierdzonym zgromadzonymi w sprawie dowodami w postaci protokołu kontroli, protokołu z przesłuchania kierowcy w charakterze świadka oraz sporządzonej w toku kontroli dokumentacji fotograficznej, jest to, że kierowca przyłożył do impulsatora magnes celem zakłócenia jego pracy w zakresie wskazań prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. W protokole oględzin pojazdu wskazano, że na impulsatorze skrzyni biegów stwierdzono widoczne ślady obtarcia obudowy spowodowane przykładaniem magnesu. Powyższe okoliczności uzasadniają nałożenie na stronę kary pieniężnej w kwocie 10 000 zł z tytułu ww. stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do utd.
W odniesieniu do stwierdzonego naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis (Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do utd), GITD przytoczył brzmienie art. 34 rozporządzenia 165/2014. Wyjaśnił, że analiza okazanych do kontroli danych cyfrowych wykazała, iż kierowca nie spełnił wymogu dokonywania wpisów manualnych na karcie kierowcy dotyczących swojej aktywności w okresie: - od 17 października 2022 r. godz. 17:29 do 18 października 2022 r. godz. 05:30 - łącznie kierowca nie dokonał 1 wpisu manualnego. Jednocześnie kierowca nie spełnił wymogu dokonywania wpisów manualnych symbolu kraju miejsca rozpoczęcia dziennego okresu pracy w dniu 2 listopada 2022 r. - brak 1 wpisu manualnego. Powyższe zasadnie skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 100 zł z tytułu ww. stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do utd.
Organ odwoławczy wskazał, że odnośnie zastosowania w sprawie art. 92b utd strona nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, iż zapewniła prawidłową organizację i dyscyplinę pracy, jak i żadnych dowodów, że do popełnienia naruszeń doszło w wyniku niemożliwych do przewidzenia okoliczności. W toku niniejszej sprawy ujawniono, że kierowca zakłócił poprawne rejestrowanie swojej aktywności przez tachograf, poprzez wykorzystanie niedozwolonego przedmiotu. Ponadto strona jako profesjonalny podmiot zajmujący się transportem drogowym powinna nie dopuścić do posiadania i wykorzystywania przez kierowcę niedozwolonych przedmiotów zakłócających prace urządzenia rejestrującego.
GITD uznał również, że w sprawie nie przedstawiono dowodów uzasadniających zastosowanie w sprawie art. 92c utd, który to przepis nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy. Odnosząc się do zarzutu braku przeprowadzenia dowodu
z przesłuchania kierowcy w charakterze świadka, organ odwoławczy wskazał, że strona w toku postępowania nie wnioskowała o przeprowadzenie takiego dowodu. Ponadto zauważył, że kierowca złożył oświadczenie w charakterze świadka w toku kontroli drogowej, zaś w sprawie nie ujawniono nowych okoliczności na które należałoby przeprowadzić ponowne przesłuchanie.
Za niezasadne organ odwoławczy uznał zarzuty odwołania. W jego ocenie, postępowanie było prowadzone w sposób prawidłowy, zaś organ zebrał kompleksowo materiał dowodowy i na tej podstawie wyczerpująco ustalił stan faktyczny sprawy. Strona natomiast nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu.
Skargę na decyzję GITD z 12 września 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący. Autor skargi zarzucił jej naruszenie przepisów prawa tj.:
1) art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez co WITD naruszył obowiązek stania na straży praworządności;
2) art. 8 kpa poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która to ocena była konsekwencją poczynienia ustaleń w oparciu
o materiał, który nie został rozpatrzony w sposób wyczerpujący i kompletny, przez co naruszona została zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, jak również zasada nieodstępowania od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym;
3) art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego
w sposób niewyczerpujący, co skutkuje brakiem możliwości jednoznacznego wskazania, że dana okoliczność została udowodniona;
4) art. 92a ust. 1 utd poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 10 250 zł pomimo braku podstaw do jej nałożenia.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona zwróciła m.in. uwagę na fakt, że z treści oświadczenia kierowcy w żaden sposób nie wynika, czy otrzymał on polecenie założenia magnesu do impulsatora w celu zakłócenia pracy tego urządzenia, czy też była to jego własna inicjatywa w tym zakresie. Ponadto w treści protokołu przesłuchania brak jest pytań zadanych kierowcy, a zatem nie sposób jest stwierdzić, czy okoliczność ta była badana w trakcie czynności przez kontrolerów. Brak jest również jakiejkolwiek wzmianki na temat tego, jak długo pojazd kierowany przez K. C. poruszał się z podpiętym do impulsatora magnesem, co z kolei uniemożliwia określenie, czy wystąpiło w efekcie naruszenie norm czasu pracy kierowcy, a jeżeli tak to jaki był zakres tego naruszenia. Zdaniem strony z treści protokołu nie wynika informacja, czy 8 listopada 2022 r. pojazd zaopatrzony w magnes w ogóle się poruszał.
W ocenie skarżącego, w toku postępowania organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do ustalenia, czy po jego stronie występują przesłanki wskazane w art. 92b ust. 1 utd. Strona podniosła, że wszyscy kierowcy, którzy świadczą usługi na rzecz skarżącego przechodzą drobiazgowe szkolenia z zakresu przepisów regulujących problematykę czasu pracy kierowców w aspekcie zarówno teoretycznym jak również praktycznym, a stosowanie jakichkolwiek niedozwolonych elementów jest
w przedsiębiorstwie skarżącego surowo zabronione. W praktyce skarżący nie ma wpływu na to, jak zachowa się każdy kierowca w trakcie każdego przejazdu, zaś w jego gestii pozostaje jedynie zachowanie należytej staranności w zakresie zatrudniania odpowiednio wykwalifikowanych osób na stanowisku kierowcy, a następnie jeszcze dodatkowego przeszkolenia tych osób w zakresie odpowiednich przepisów powszechnie obowiązujących, jak i zasad wewnętrznych panujących
w przedsiębiorstwie skarżącego, które również służą temu, aby wyeliminować ryzyko naruszania przepisów powszechnie obowiązujących. Obciążenie skarżącego karą pieniężną, w sytuacji, kiedy ten dochował wszelkiej staranności, aby do uchybienia nie doszło oraz nie miał żadnego wpływu na popełnienie wykroczenia przez kierowcę, jest rażącym naruszeniem zasad współżycia społecznego, gdyż winę, a co za tym idzie również i karę, przypisuje się w tym przypadku podmiotowi całkowicie niewinnemu powstaniu objętych postępowaniem uchybień. Brak przeprowadzenia dowodu
z przesłuchania kierowcy powoduje, zdaniem strony, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niekompletny, a przez to decyzja została wydana w sposób wadliwy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz odniósł się do zarzutów skargi. GITD w całości podtrzymał twierdzenia i oceny prawne powoływane
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby organ administracji naruszył przepisy prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5 000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w tym przepisie, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.).
W art. 92a ust. 1 u.t.d. ustalono odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy podmiotu wykonującego transport drogowy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków
i warunków przewozu drogowego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania wynikających z przepisów prawa nakazów i zakazów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnianie wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Stosownie do art. 92a ust. 7 utd wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku
z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 – załącznika nr 3 do ustawy. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów.
Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej
i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ co do zasady zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej
w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. oraz załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W kontrolowanej sprawie organy orzekające nałożyły na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 10 250 zł za następujące delikty administracyjne, tj. a) przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin, tj. za czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin (stosownie do lp. 5.1.2. załącznika nr 3 do utd); b) podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu (stosownie do lp. 6.1.3. załącznika nr 3 do utd); c) niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis (stosownie do lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do utd).
Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz powyżej wskazane przepisy, Sąd stwierdził, że nie są zasadne zarzuty skargi dotyczące braku podstawy prawnej do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej.
Bezspornym jest, że w dniu kontroli kierowca wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz skarżącego. Potwierdza to protokół kontroli drogowej z 9 listopada 2022 r., który jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Protokół kontroli jako dokument urzędowy korzysta
z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny.
Ponadto organ korzystał z protokołu zeznań kierowcy. Do materiału dowodowego organy zaliczyły takie dowody, jak dane z karty kierowcy oraz tachografu, jak również protokół oględzin pojazdu, potwierdzenie przekazania magnesu oraz dokumentację fotograficzną. Organ odwoławczy wywiódł swoje stanowisko w prawidłowy sposób
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, prawidłowo kwalifikując ustalony stan faktyczny do poszczególnych typów naruszeń prawa transportowego. GITD uzasadnił w sposób właściwy pod względem kwalifikacji naruszenia, za które wymierzył przewidzianą prawem karę pieniężną.
W kontrolowanej sprawie poza sporem pozostaje zatem, że w trakcie krajowego transportu drogowego w dniu 9 listopada 2022 r. doszło do popełnienia stwierdzonych wyżej naruszeń. W ocenie Sądu prawidłowe są ustalenia organów odnośnie stanu faktycznego, zastosowanych przepisów prawa, bez potrzeby przytaczania ich i Sąd przyjmuje je za własne. Skarżący wskazuje jednak, że popełnienie naruszeń wynika
z okoliczności niezależnych od strony i to jest kwestią sporną w przedmiotowej sprawie.
W niniejszej sprawie organy orzekające, w ocenie Sądu, w sposób prawidłowy rozważyły możliwość także odstąpienia od wymierzenia przedmiotowej kary w oparciu
o art. 92b i art. 92c utd. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych we wskazanych przepisach ustawy spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, a nie tylko wskazać, że dołożył należytej staranności organizując przewóz
i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Należy pamiętać, że nie wystarczy wykazanie braku winy przedsiębiorstwa, lecz wymagane jest udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, przy czym okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92b i art. 92c utd powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. To na przedsiębiorcę nałożony został obowiązek wyboru właściwych rozwiązań organizacyjnych dotyczących dyscyplinowania osób wykonujących na jego rzecz usługi kierowania pojazdem; przedsiębiorcę obciążają kwestie właściwego doboru osób współpracujących, właściwego systemu motywacyjnego czy szkoleniowego. Wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, co nie może oznaczać zwolnienia przedsiębiorcy
z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Pamiętać należy, że samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych
i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gdańsku z 30 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 171/16; por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 13 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 35/16 - publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, okoliczności sprawy i zgromadzone dowody nie wskazują, że skarżący jako podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszeń,
a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Należy zauważyć, że każde przedsiębiorstwo transportowe należycie wypełniające obowiązki związane z transportem drogowym zobowiązane jest do regularnego (tj. co najmniej raz na 28 dni) pobierania od kierowców wykresówek oraz wczytywania danych cyfrowych. W przypadku zatem systematycznej kontroli dotyczącej czasu pracy kierowcy przedsiębiorca należycie sprawujący nadzór nad swoja flotą i kadrą zatrudnionych kierowców może szybko wychwycić zarówno nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego w pojeździe, jak też nieprawidłowości w działaniu kierowców.
Prawidłowa jest ocena całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji obu instancji, że skarżący nie sprawował z należytą starannością nadzoru nad organizacją pracy kierowców i przestrzeganiem przez nich obowiązujących przepisów dotyczących wykonywania transportu drogowego. Nie sposób bowiem uznać, że przedsiębiorca dbający w należyty sposób o przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących transportu drogowego i wykonujący przewozy drogowe z należytą starannością pozbawia się możliwości osobistego nadzoru nad kierowcami. Wskazywane przez skarżącego przeprowadzanie drobiazgowych szkoleń kierowców z zakresu przepisów regulujących problematykę czasu pracy kierowców
w aspekcie zarówno teoretycznym, jak również praktycznym, jak i informowanie, że stosowanie jakichkolwiek niedozwolonych elementów jest w przedsiębiorstwie surowo zabronione nie są wystarczającymi rozwiązaniami organizacyjnymi, które mogłyby zwolnić przedsiębiorcę za popełnione naruszenia. Skoro wykonywanie przewozów drogowych podlega ustawowej limitacji i poddane jest surowym rygorom, przedsiębiorca wykonujący takie przewozy powinien być świadomy odpowiedzialności z nią związaną
i wprowadzać takie rozwiązania organizacyjne, które nie będą iluzoryczne, a pozwolą skutecznie wywiązać się z nałożonych przez ustawodawcę obowiązków w tym zakresie. Wskazać też należy, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia - magnesu przyłożonego do skrzyni biegów, niewykonaniu wpisu manualnego dotyczącego aktywności kierowcy, jak i wpisu manualnego dotyczącego kraju rozpoczęcia dziennej zmiany oraz przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 9 minut, co bezsprzecznie potwierdzają zeznania kierowcy zawarte w protokole z przesłuchania świadka z 9 listopada 2022 r.
Zdaniem Sądu, na powyższe ustalenia nie ma wpływu przeprowadzenie ewentualnego ponownego przesłuchania kierowcy, gdyż nie mogłyby ono wpłynąć na rozstrzygnięcie w sprawie. Jak słusznie wskazał GITD, czynność ta byłaby uzasadniona jedynie w przypadku pozostawania w sprawie niewyjaśnionych wątpliwości, które
w kontrolowanym postępowaniu nie wystąpiły. Za w pełni wiarygodne należało zatem uznać zeznania złożone przez kierowcę podczas czynności kontrolnych, nie zaś takie które składałby on później, gdyż nie posiadałyby one wówczas takiego przymiotu wiarygodności, jak zeznania już złożone. Ponadto należy zauważyć, że skarżący nie ujawnił nowych okoliczności na które należałoby przeprowadzić ponowne przesłuchanie. W ocenie Sądu, wskazane powyżej naruszenia świadczą, wbrew twierdzeniom skarżącego, o niezapewnieniu w prowadzonym przez niego przedsiębiorstwie właściwej organizacji i dyscypliny pracy.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności,
o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2021 r., II GSK 889/19). Wskazać trzeba, że zamontowanie przez kierowcę magnesu nie możne być uznane za okoliczność, której podmiot wykonujący transport nie mógł przewidzieć, na którą nie miał wpływu, a samo naruszenie, tj. założenie magnesu - za zdarzenie, którego nie mógł przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności, jaką powinien się wykazać przy zawodowym świadczeniu usług transportowych w oparciu o ustawę o transporcie drogowym (por. wyrok NSA z 1 lipca 2020 r., II GSK 3927/17). Stanowisko to Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela.
Reasumując Sąd uznał, że organy administracji w sposób wystarczający zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, zaś jego oceny dokonano w ramach swobodnej,
a nie dowolnej oceny, co znalazło wyraz w uzasadnieniu sporządzonym w sposób wymagany w art. 107 § 3 kpa, czyniąc też zadość treści art. 8 kpa. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisów
z zakresu transportu drogowego. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, podniesione w skardze zarzuty nie mogły mieć znaczenia dla podważenia zgodności z prawem kontrolowanych w niniejszym postępowaniu decyzji i w tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.