VIII SA/Wa 791/23

VIII SA/Wa 791/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Justyna Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 72 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 9 października 2023 r., znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego R. T. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z 9 października 2023 r. na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa") po rozpoznaniu odwołania R. T. (dalej także: "skarżący", "podatnik") od decyzji Wójta Gminy B. (dalej także: "Wójt", "organ I instancji") z 8 maja 2023 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2021 r. - uchyliło w całości decyzję organu I instancji
i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Wójt Gminy B. decyzją z 8 maja 2023 r. na podstawie art. 207
i 210 w związku z art. 72 Ordynacji podatkowej, art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 8 pkt 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r.
o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 333 ze zm.), komunikatów Prezesa GUS
z dnia 20 października 2014 r., 19 października 2015 r., 18 października 2016 r.,
18 października 2017 r., 18 października 2018r., 18 października 2019 r.,
19 października 2020r., w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów, będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, Uchwał Rady Gminy B. [...] z dnia 7 listopada 2014r., [...] z dnia 28 października 2015r., [...] z dnia
26 października 2016r., [...] z dnia 25 października 2017r., [...] z dnia 18 października 2018r., [...] z dnia 30 października 2019r., [...] z dnia 27 października 2020 r., w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej do obliczania podatku rolnego w latach, art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach
i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1170, dalej: "upol"), Uchwał Rady Gminy B. [...] z dnia 30 października 2012r., [...] z dnia
9 grudnia 2015r., [...] z dnia 25 października 2017r., [...] z dnia
30 października 2019r., [...] z dnia 27 października 2020r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego
o stwierdzenie nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 2016-2021, odmówił stwierdzenia nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za okres
od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2021 r.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie podnosząc m.in., że Wójt odmawia stwierdzenia nadpłaty
w zobowiązaniu pieniężnym za lata 2016 -2019 po raz szósty, powołując się na treść art. 21 prawo geodezyjne i kartograficzne. Zarówno Wójt Gminy B., jak
i Starosta P. zapominają, że przepis ten ma zastosowanie zawsze, ale tylko
w przypadku prawidłowych i rzetelnych danych zawartych w ewidencji gruntów
i budynków. Dodał, że sprawa, której dotyczy postępowanie, tak w Gminie jak
i w Starostwie toczy się od wielu lat, rzekomo jako bardzo skomplikowana. Tymczasem, zdaniem skarżącego winna być załatwiona niezwłocznie, ponieważ okoliczności z nią związane są i były znane organowi Gminy, były znane Wójtowi
i Staroście. Obaj mieli pełną świadomość, że działki strony zawsze były i są gruntami rolnymi. Mieli świadomość, że zmieniona klasyfikacja rodzaju gruntu jest błędna
i pomimo tej wiedzy utrzymywali ten patologiczny stan.
Skarżący powołał się na wytyczne zawarte w uzasadnieniu zapadłego uprzednio wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt. VIII SA/Wa 890/21 z 9 grudnia 2021r. Sąd wskazał wówczas, że z tych samych przyczyn co w roku 2020, korekcie powinna podlegać modernizacja dokonana
w 2016r. wskutek istnienia tych samych okoliczności, mających wpływ na klasyfikację gruntów skarżącego. Zatem Wójt Gminy powinien wyjaśnić te okoliczności pozyskując rzetelne informacje ze Starostwa, czego do dziś skutecznie nie zrobił, co byłoby podstawą do wznowienia postępowania podatkowego.
Sąd wskazał w tej sprawie, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają jedynie charakter techniczno - deklaratoryjny i nie można dawać bezkrytycznego prymatu danym z ewidencji gruntów i pomimo, że dane te mają walor dokumentu urzędowego, to jednak moc takiego dokumentu może być podważona. NSA stwierdził, że przeprowadzenie takiego przeciwdowodu nie jest wyłączone przez art. 21 prawo geodezyjne. Ewidencja stwierdza pewien stan zaistniały w określonym czasie i podlega ona ocenie i zakwestionowaniu, zwłaszcza w sytuacji, gdy ewidencja zawiera dane nieodpowiadające prawdzie i rzeczywistości, z czym mamy tu do czynienia.
Argumentacja Wójta, że bezskutecznie podejmuje próbę uzyskania informacji co do okoliczności, jakie istniały w latach 2016 - 2019 niczego nie tłumaczy. Skarżący stwierdził także, że: stanowisko Wójta Gminy nie ma racji i jest chybione,
a narracja również i Starosty oparta na fałszu i manipulacji jest niedopuszczalna. Chociażby twierdzenie Wójta w ostatnim uzasadnieniu, że działki sąsiadujące z [...] zostały w owym czasie również sklasyfikowane jako B - tereny mieszkaniowe
i rzekomo takie pozostały, dowodzi na powyższy zarzut. Nie jest to prawdą, ponieważ sąsiednia działka [...] jest i zawsze była sklasyfikowana jako rolna, co łatwo zweryfikować przeglądając rejestry gruntów. Odnośnie odpowiedzi Starosty co do braku podstaw do zmiany klasyfikacji gruntu w latach 2016 -2019, w związku
z brakiem złożenia uwag ze strony skarżącego, nie ma decydującego wpływu na wydaną decyzję. To na Wójcie Gminy, na organie podatkowym spoczywa obowiązek podjęcia i wznowienia postępowania podatkowego, ma niezbite dowody i fakty
w sprawie, skarżący przedstawił je wielokrotnie jako przeciwdowody w sprawie.
O sprawie już w 2017r. informował urzędników oraz zastępcę Wójta, nie podjęli wówczas żadnych działań, przekonując, że wszystko jest prawidłowe, tak jak dziś.
Reasumując, zdaniem skarżącego, organ nie wypełnił zaleceń zawartych
w wyroku WSA, sygn. akt. VIII SA/Wa 890/21, co stanowi o naruszeniu art. 153 ustawy ppsa.
Z podanych przyczyn, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji, ponieważ została wydana na podstawie zmanipulowanej własnej interpretacji prawa, zatem z wielokrotnym, rażącym jego naruszeniem. Jednocześnie wniósł
o merytoryczne zakończenie sprawy.
Kolegium, wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją
z 9 października 2023 r. zastosowało w sprawie treść art. 233 § 2 Op i uchyliło decyzję organu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu podało, że pismem z 14 czerwca 2021 r. strona wniosła
o stwierdzenie nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 2016-2021
z powodu błędnej klasyfikacji gruntów.
Z akt sprawy wynika, że w 2016 r. Starostwo Powiatowe w P. dokonało modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonanej przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne Sp. [...] w O.. Na podstawie zmiany nr [...] z dnia 27 lipca 2016 r. w Ewidencji Gruntów i Budynków dokonano zmiany klasyfikacji gruntów na działce nr [...]. Zmiana polegała na zmianie klasyfikacji gruntów o powierzchni 1 250 m2 objętych działką nr [...] z "łąki - symbol ŁIV", na "tereny zabudowy mieszkalnej - symbol B". W dniu 18 sierpnia 2016 r. strona złożyła informację o podatku od nieruchomości IN-1 z uwzględnieniem powyższej zmiany. W wyniku powyższej zmiany została wydana decyzja z dnia 22 sierpnia 2016 r. o zmianie łącznego zobowiązania pieniężnego. Strona nie odwołała się od powyższej decyzji.
Następnie w 2019 r. została przeprowadzona kolejna modernizacja ewidencji gruntów i budynków, wykonana przez firmę [...] Sp. [...] w W.,
o czym obwieszczono w Dzienniku Urzędowym Województwa M. w dniu 12 listopada 2019 r. pod pozycją [...]. Dokonano zmian w klasyfikacji gruntów na działce nr [...] - przypisano tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B o pow.
1 271 m2 (wcześniej było 1 250 m2). W dniu 21 grudnia 2020 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła zmiana nr [...] z dni 17 grudnia 2020 r. określona jako korekta modernizacji 2019 r. Na jej podstawie zmieniono klasyfikację gruntów objętych działką nr [...] - tereny mieszkaniowe o symbolu B o pow. 1 271 m2 sklasyfikowano jako grunty rolne zabudowane Br-ŁIV o pow. 1 271 m2.
Strona nie złożyła zarzutów od dokonanych zmian w klasyfikacji gruntów.
Powyższe zmiany dokonane w latach 2019-2020 zostały uwzględnione przez organ I instancji w wymiarze podatku ze skutkiem od 01.01.2020 r. W związku
z dokonanymi zmianami w klasyfikacji gruntów i budynków łączne zobowiązanie pieniężne dla skarżącego za lata 2016-2021 kształtowane było następującymi decyzjami ostatecznymi wydanymi przez Wójta Gminy:
z 4.02.2016 r. nr [...] w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. w kwocie 454,00 zł, (zmienioną decyzją z dnia 22.08.2016 r. nr [...] o zmianie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. w kwocie 749,00 zł, oraz z dnia 7.09.2016 r. nr
[...] o zmianie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. w kwocie 679,00 zł);
z 31.01.2017 r. nr [...] w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 r. w kwocie 1 250,00 zł, (zmienioną decyzją z dnia 27.02.2017 r. na kwotę 951,00 zł oraz z dnia 19.07.2021 r. nr [...] na kwotę 1 084,00 zł);
z 26.01.2018 r. nr [...] w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. w kwocie 1 213,00 zł (zmienioną decyzją z dnia 6.09.2018 r. nr [...] na kwotę 1 136,00 zł);
z 25.01.2019 r. nr [...] w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 r. w kwocie 1 286,00 zł (zmienioną decyzją
z dnia 6.02.2019 r. nr [...] na kwotę 882,00 zł);
z 3.02.2020 r. nr [...] w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r. w kwocie 995,00 zł (zmienioną decyzją z dnia 4.03.2021 r. nr [...] na kwotę 518,00 zł oraz z dnia 2.12.2020 r. nr [...] na kwotę 984,00 zł);
z 4.02.2021 r. nr [...] w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. w kwocie 1 027,00 zł (zmienioną decyzją z dnia 4.03.2021 r. nr [...] na kwotę 847,00 zł.).
Strona nie odwoływała się od ww. decyzji organu pierwszej instancji
i uiszczała podatek w wysokościach z nich wynikających.
Decyzją z 21 lipca 2021 r. Wójt odmówił stronie stwierdzenia nadpłaty
w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za okres od 1.01.2016 r. do 31.12.2021 r. wskazując przede wszystkim, że wiążące dla organu podatkowego są zapisy
w ewidencji gruntów i budynków. Ponadto wskazano, że strona nie kwestionowała zmian w ww. ewidencji w przewidzianym trybie. Strona odwołała się od powyższej decyzji do SKO, które decyzją z 9 września 2021 r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzję uzasadniono tym, że postępowanie podatkowe prowadzone na skutek wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie jest właściwym trybem do wzruszenia ostatecznych decyzji w sprawie określenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego.
W wyniku skargi złożonej przez stronę, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie w wyroku z 9 grudnia 2021 r., sygn. akt. VIII SA/Wa 890/21 uchylił decyzję Kolegium z 9 września 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy
z 21 lipca 2021. r. Sąd wskazał na dwa zasadnicze uchybienia popełnione w toku postępowania podatkowego. Po pierwsze, organ pierwszej instancji naruszył art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż "zawarte w uzasadnieniu decyzji ustalenia nie zawierają zestawienia dokonanych przez skarżącego wpłat. Biorąc pod uwagę wydawane decyzje zmieniające (zmniejszające) wymiar łącznego zobowiązania podatkowego brak zestawienia dokonanych przez podatnika wpłat sprawia, że wniosek o uiszczeniu wpłat zgodnie z wydanymi decyzjami nie poddaje się ocenie co do jego prawidłowości". Z tych względów, w ocenie Sądu, Kolegium winno uchylić ww. decyzję celem uzupełnienia. Po drugie, Sąd wskazał na naruszenie art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 181 i art. 191 Op uznając, że nie zostały wyjaśnione okoliczności pozwalające na ocenę zasadności wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty. Zauważył przy tym, że z akt podatkowych wynika, że korekta zmian
w ewidencji gruntów i budynków dokonana została jedynie w ograniczonym zakresie, gdyż [...] Sp. [...] w W. mogła dokonać korekty tylko swoich projektów operatów opisowo-kartograficznych. Zdaniem Sądu, "w tych okolicznościach nie jest wykluczone, iż z tych samych przyczyn korekcie w tym zakresie powinna podlegać modernizacja dokonywana w 2016 r., wskutek istnienia tych samych okoliczności mających wpływ na klasyfikację gruntów skarżącego. Zgodzić się zatem należy ze skarżącym, iż organ powinien wyjaśnić powyższe okoliczności przez chociażby pozyskanie informacji w tym zakresie ze Starostwa Powiatowego w P.. Ocena tych okoliczności pozwoliłaby na ustalenie, czy zachodzi w odniesieniu do postępowań podatkowych, których wynik ma wpływ na stwierdzenie istnienia w niniejszej sprawie nadpłaty, podstawy do wznowienia postępowania podatkowego, wskazanej w art. 240 S 1 pkt 5 O.p." Odnośnie naruszenia przepisów o postępowaniu dowodowym Sąd zajął również stanowisko, zgodnie z którym ewidencja gruntów i budynków stanowi wprawdzie dokument urzędowy, jednak moc takiego dokumentu może być podważona, na co wskazuje art. 194 § 3 Op. Powyższej możliwości nie wyłącza art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 14 listopada 2001 r., który stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Inaczej mówiąc, "ewidencja jako dokument stwierdzający pewien stan zaistniały w określonej chwili, podlega ocenie zgodnie z art. 194 § 3 Op., czy istniała możliwość jego zakwestionowania, w szczególności w sytuacji gdy ewidencja zawierała dane nie odpowiadające prawdzie – rzeczywistości".
Kolegium wskazało następnie, że na skutek uchylenia decyzji przez WSA Wójt, ponownie rozpoznając wniosek strony w niniejszej sprawie, pismem z 31 marca 2022 r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w P. o udzielenie informacji czy "są podstawy do zmiany klasyfikacji gruntów działki nr [...] w miejscowości R. za lata 2016-2019".
W odpowiedzi przekazano informację o przeprowadzonych modernizacjach klasyfikacji gruntu objętego działką nr [...], o trybie ich przeprowadzenia oraz braku zaskarżenia przez stronę w przewidziany w przepisach sposób. Z tych względów, brak było podstaw do zmiany klasyfikacji gruntów w latach 2016-2019. W piśmie wskazano również, że na skutek wniosku strony z 17 lutego 2020 r. dokonano oględzin nieruchomości oraz sporządzono operat techniczny i na tej podstawie dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych 17 grudnia 2020 r.
Decyzją organu I instancji z 16 maja 2022 r. (nr [...]) odmówiono stronie stwierdzenia nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za okres od 01.01.2016-31.12.2021. Decyzję tą, w wyniku rozpatrzenia odwołania SKO decyzją ([...]) z 8.08.2022 r. uchyliło, a sprawę przekazało temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Kolegium stwierdziło, że przeprowadzone postępowanie podatkowe oraz zaskarżona decyzja nie wypełniają zaleceń zawartych we wskazanym wyroku WSA w Warszawie. Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji nie uzupełnił uzasadnienia decyzji o elementy wskazane przez Sąd, ponadto pomimo podjęcia próby uzyskania informacji od Starostwa Powiatowego w P., nie ustalono istotnych dla sprawy okoliczności.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji zwrócił się po raz kolejny do Starostwa o udzielenie informacji w zakresie tego, czy opierając się na otrzymanej dokumentacji z firmy Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne sp.
[...] w O. można uznać czy w latach 2016-2019 istniały te same okoliczności, co w latach kolejnych, wpływające na klasyfikację gruntów, które pozwalałyby na zakwalifikowanie działki jako rolnej lub rolnej zabudowanej.
W odpowiedzi Starostwo przedstawiło przebieg modernizacji ewidencji gruntów i budynków, zarówno tej przeprowadzonej w latach 2012-2015, jak
i ponownej modernizacji przeprowadzonej w latach 2018-2019. Organ ten stwierdził, że w okresie 2016-2019 nie było żadnych podstaw do zmian wpływających na zmianę użytków gruntowych dla działki nr [...]. Podkreślił również, że zgodnie
z posiadanymi kompetencjami jako organ ewidencyjny jedynie rejestruje w ewidencji gruntów i budynków te stany prawne, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne orzekające, i które wynikają z potwierdzonych dokumentów, nie jest natomiast uprawniony do rozstrzygania sporów dotyczących tego, jaki należy ujawnić użytek na danej działce ewidencyjnej czy też jaka jest funkcja obiektu budowlanego.
Decyzją z 15.09.2022 r. organ I instancji ponownie odmówił wnioskowanej nadpłaty. Kolegium decyzją [...] z 6.02.2023 r. ponownie uchyliło decyzję organu I instancji, a sprawę przekazało temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Stwierdziło, że pomimo podjęcia kolejnej próby uzyskania informacji od Starostwa Powiatowego w P., nie ustalono istotnych dla sprawy okoliczności. Jak wynika z wyroku wydanego w sprawie, zdaniem Sądu organy podatkowe winny ustalić, czy w latach 2016-2019 istniały te same, co w latach 2020-2021 okoliczności mające wpływ na klasyfikację gruntów będących w posiadaniu strony, a nie czy są proceduralne podstawy do zmiany zapisów w ewidencji gruntów
i budynków za lata 2016-2019. Z pisma Starostwa Powiatowego ponownie wynikają informacje dotyczące trybu, w jakim dokonano zmian w ewidencji gruntów
i budynków oraz ich przebiegu, a nie informacje dotyczące tego, czy w latach 2016-2019 istniały te same okoliczności faktyczne, co w latach kolejnych wpływające na klasyfikację gruntów. Co istotne, zgodnie ze stanowiskiem Sądu - którym organy orzekające w sprawie są związane na podstawie ww. przepisów ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - organy podatkowe, będąc
w posiadaniu informacji poddających w wątpliwość prawidłowość zapisów
w ewidencji gruntów i budynków, winny przeprowadzić postępowanie dowodowe
w zakresie prawidłowej klasyfikacji dla potrzeb wymiaru podatku. Powyższego organ I instancji nie uczynił.
Kolegium zaleciło, że organ I instancji winien wziąć pod uwagę ww. rozważania organu odwoławczego, jak również zalecenia zawarte w wyroku WSA
w Warszawie z 9 grudnia 2021 roku sygn. akt. VIII SA/Wa 890/21. Powyższe winno doprowadzić do zgromadzenia zupełnego materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Tylko tak przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadzić może do prawidłowego opodatkowania spornej nieruchomości i tym samym do oceny czy zaistniała nadpłata. Wszelkie ustalenia dokonane przez organ I instancji znajdą wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu decyzji. W obliczu tak sformułowanej odpowiedzi Starostwa Powiatowego w P. należy podjąć próbę uzyskania od tego organu wyciągu z operatu będącego podstawą zmian w ewidencji gruntów i budynków w 2016 r. i pełnej dokumentacji związanej z korektą do operatu z 2019 roku, dotyczących działek należących do skarżącego i na podstawie tych dokumentów stwierdzić, zgodnie ze wskazaniem Sądu, czy z tych samych przyczyn, które były podstawą dokonania korekty operatu z 2019 roku (dokonanej na wniosek skarżącego) korekcie winna podlegać modernizacja dokonywana w 2016 roku.
W dokonaniu takiej oceny pierwszeństwo zaś powinny mieć okoliczności faktyczne nad proceduralnymi. Dotychczasowa odpowiedź Starostwa sprowadza się do akcentowania kwestii proceduralnych, natomiast nie są one przedmiotem zaistniałego sporu. W ocenie Kolegium, organ I instancji winien zwrócić się ponownie do Starostwa i uzyskać odpowiedź w kwestii zaistniałej w sprawie, a mianowicie kwestii co do tego czy w latach 2016-2019 istniał taki sam stan faktyczny na spornym gruncie, który uzasadniałby jego inną kwalifikację tego gruntu w tych latach. Wyraźnie podkreślić tu należy, że niniejsze ustalenia nie mają prowadzić do zmiany klasyfikacji gruntów - jest to odrębne postępowanie, które nie leży w gestii organów podatkowych. Organ występując do Starostwa z ponownym zapytaniem winien to wyraźnie zaakcentować - m. in. wskazać cele jakim ma służyć zakres wnioskowanej informacji. Ponadto organ I instancji winien innym drogami ustalić, czy w okresie istotnym dla sprawy były prowadzone postępowania, w tym np. czy składane były wnioski, czy wydawane były np. pozwolenia, decyzje, etc. dot. działki strony, co niewątpliwie pomogłoby ustalić status podatkowy tej działki. Na koniec organ
I instancji winien -wg art. 199 Op- przesłuchać stronę na okoliczność statusu działki w badanym okresie. Organ winien rozważyć także inne środki dowodowe przewidziane w Op i sprawić by sprawa rozpatrzona została w całokształcie.
Ponownie organ I instancji decyzją z 8.05.2023 r. odmówił wnioskowanej nadpłaty, od której złożone odwołanie jest aktualnie rozpatrywane przez Kolegium.
W ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji pismem z 28.02.2023 kolejny raz zwrócił się do Starostwa Powiatowego w P. z zapytaniem, czy w latach 2016-2019 istniały te same okoliczności co w latach 2020-2021 mające wpływ na klasyfikację. W odpowiedzi organ ten wskazał, że nie było podstaw do zmian wpływających na zmianę użytków ww. działki. Otrzymana dokumentacja prezentuje kolejność nanoszonych zmian. Organ wskazał, że na mapie [...]do zmiany nr [...] z dnia 27.07.2016r. (I modernizacja), możemy zobaczyć, że działki sąsiadujące z [...], zostały również sklasyfikowane jako B tereny mieszkaniowe. Wykaz zmian danych ewidencyjnych [...] do zmiany [...](II modernizacja) pokazuje, że wcześniejszy stan został utrzymany również w pozostałych działkach. Sprawdzone przez geodetów uwarunkowania na gruncie nie spowodowały zmiany klasyfikacji działek. Dopiero sprawozdanie techniczne z dnia 20.10.2020 r. dało podstawę do korekty nr [...] z dnia 17.12.2020r. Zagospodarowanie działki, jak również zmiana użytkowania budynku miały niewątpliwie największy wpływ na zmianę klasyfikacji użytków.
Kolejne pismo nr [...], z 6.03.2023 skierowano do Wydziału Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego w P. odnośnie wydanych decyzji/zaświadczeń lub pozwoleń dotyczących budynków na działce nr [...]. W odpowiedzi wskazano, że nie było wydane pozwolenie na budowę oraz nie dokonano zgłoszenia budowy oraz nie były prowadzone kontrole na ww. działce. Pismem nr [...] zwrócono się do Kierownika Referatu Usług Komunalnych Urzędu Gminy w B. o informacje odnośnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z udzielonej odpowiedzi wynika, że Gmina B. aktualnie nie posiada takiego planu, lecz teren całej gminy objęty jest Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, z którego wynika, że działka [...] znajduje się w terenach pod zabudowę zagrodową i usługową z możliwością lokalizacji zakładów rzemieślniczych. Od wielu lat w odległości ok. 50 m znajduje się zakład produkcyjny. Organ podatkowy wypełniając wytyczne Kolegium wezwał stronę na przesłuchanie na okoliczność ustalenia statusu działki w badanym okresie, jednak strona pismem z dnia 26.04.2023 nie wyraziła zgody na przesłuchanie w charakterze strony (art. 199 Op).
Organ I instancji stwierdził, że w wyniku kontroli konta podatkowego strony za lata 2016 - 2021 nie figuruje na nim nadpłata w łącznym zobowiązaniu pieniężnym. Dodał, że ustalony wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2016-2021 jest zgodny z przepisami ustawy, a także zgodny z treścią art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ewidencja gruntów i budynków zawiera także dane wskazujące na podmiot zobowiązany do zapłaty podatku. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując ustaleń w sprawie organ jest związany zarówno zakresem przedmiotowym, jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Nieakceptowanie przez podatnika zapisów widniejących w ewidencji nie oznacza, że zapisy te są nieprawdziwe. Organ I instancji skonkludował uzasadnienie decyzji, że kwoty należnego podatku za lata 2016-2021 zostały prawidłowo ustalone przez organ podatkowy i uregulowane przez podatnika na podstawie decyzji wymiarowych i zmieniających w oparciu o dokumenty zebrane w toku postępowania, jak również dane wynikające z zapisów w Ewidencji Gruntów
i Budynków Starostwa Powiatowego w P.. Zatem organ podatkowy nie dopatrzył się podstaw faktycznych i prawnych do wprowadzenia zmian mających wpływ na wydane decyzje wymiarowe i zmieniające za lata 2016-2021.
Oceniając ponownie sprawę Kolegium, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, dopatrzyło się istnienia istotnej przeszkody prowadzenia przedmiotowego postępowania, której to nie dostrzeżono we wcześniejszych fazach rozpatrywania sprawy. Wskazało, iż wniosek strony z 14.06.2023 r. dotyczy stwierdzenia nadpłat wynikających z ww. decyzji organu I instancji ustalających stronie łączne zobowiązania pieniężne za lata 2016- 2021. Jak wspomniano wyżej od decyzji tych strona nie wniosła odwołań - są one więc ostateczne. Podstawą żądania strony jest przepis art. 72 § 1 pkt 1 Op, który przewiduje dwie sytuacje wystąpienia nadpłaty: albo (1) podatnik wpłacił kwotę wyższą niż kwota podatku, którą wyznacza ustawa podatkowa lub decyzja podatkowa (także decyzja ustalająca - art. 21 § pkt 2 O.p.),
a zatem powstaje kwota nadpłacona, albo (2) podatnik uiszcza kwotę tytułem podatku, w sytuacji gdy obowiązek podatkowy nie istniał lub wygasł. Podatnik, dążący do zainicjowania postępowania podatkowego w przedmiocie nadpłaty dysponuje uprawnieniem przyznanym w art. 75 § 1 i 2 Op. W świetle tego przepisu prawa wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie może być stosowany przez podatników
w odniesieniu do nadpłat podatków powstających po doręczeniu decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (art. 21 § 1 pkt 2 Op). W myśl art. 75 § 1 Op, jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Identyczne uprawnienie przysługuje, zgodnie z art. 75 § 2 Op, podatnikom, których zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 (pkt 1), osobom, które były wspólnikami spółki cywilnej w chwili rozwiązania spółki, w sytuacjach określonych w pkt 1 (pkt 2) i płatnikom lub inkasentom (pkt 3).
Kolegium wskazało, że w judykaturze uznaje się, że podatnik kwestionujący kwotę podatku wynikającą z decyzji ustalającej (art. 21 § 1 pkt 2 Op), nie może formułować wniosku o stwierdzenie nadpłaty, o którym mowa w art. 75 § 1 i 2 Op. Przysługują mu jedynie środki prawne w postaci zainicjowania postępowania odwoławczego lub trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznych (art. 240, art. 247, art. 254 Op). Przeciwna wykładnia art. 75 § 1 i 2 Op doprowadziłaby do tego, że instytucja stwierdzenia nadpłaty mogłaby być wykorzystywana do wzruszania ostatecznych decyzji ustalających, wydanych na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 Op (por. wyroki NSA: z 14 marca 2019 r., II FSK 975/17; z 23 czerwca 2015 r.,
II FSK 1316/15; z 25 czerwca 2015 r., II FSK 1315/15). Tymczasem tryb postępowania podatkowego zmierzający do stwierdzenia nadpłaty nie jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, dzięki któremu można wzruszyć ostateczne decyzje podatkowe, gdyż środki te określone zostały enumeratywnie w przepisach rozdziałów 17,18 i 19 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z 3 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 206/05; z 25 czerwca 2015 r. sygn. akt II FSK 1314/15, zob. również L. Etel, Komentarz do art. 75 ustawy - Ordynacja podatkowa, Lex nr 145136).
W świetle powyższej wykładni art. 75 § 1 i 2 Op, SKO uznało, że nieskuteczne jest złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, w sytuacji gdy kwota zobowiązania wynika z ostatecznej decyzji podatkowej, o której mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Op. Wniosek taki nie wszczyna postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, a organ podatkowy jest zobligowany do zastosowania art. 165a Op, tj. wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W ocenie Kolegium, nie ma wpływu na powyższe przy tym, wydanie 17.06.2021 r. przez organ I instancji postanowienia
o wszczęciu na wniosek strony postępowania w sprawie określenia nadpłaty
w łącznym zobowiązaniu pieniężnym. Postanowienie takie nie znajduje bowiem podstaw prawnych, zaś organ I instancji winien podjąć kroki zmierzające do proceduralnego uregulowania tej kwestii.
Reasumując, zdaniem SKO, skoro strona sformułowała wniosek nieprzewidziany w art. 75 § 1 i 2 Op, tzn. wnioskowała o stwierdzenie nadpłaty
w podatku, powstałym w sposób wskazany w art. 21 § 1 pkt 2 Op (w drodze wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego), w stanie faktycznym sprawy nie zaistniały okoliczności uzasadniające wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie nadpłaty (art. 74a Op.), zatem zasadnym było wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 165a Op - odnosząc się wyłącznie do nieuprawnionego wniosku strony (por. wyrok NSA z 12.07.2023 r., sygn. akt III FSK 348/23).
W konsekwencji, wydanie przez organ I instancji zaskarżonej decyzji było niezasadne i naruszało ww. przepisy dotyczące nadpłaty, tj. art. 71 i 75 Op.
Zdaniem Kolegium, w tym aspekcie wytyczne zawarte w wyroku WSA wydanym po skardze strony tracą niejako swą aktualność. Prowadzenie sprawy i jej merytoryczne rozpatrzenie godziłoby w ww. przepisy Op, regulujące nadpłatę. Dlatego, na podstawie art. 233 § 2 Op, Kolegium postanowiło zaskarżoną decyzję uchylić w całości i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, mając w szczególności na uwadze realizację zasady dwuinstancyjności postępowania. Przywołał art. 165a Op, wskazując, iż organ I instancji winien wziąć pod uwagę powyższe stwierdzenia organu odwoławczego. Odnosząc się do odwołania Kolegium stwierdziło, że wobec aktualnego stanowiska strony nie zasługuje ono na uwzględnienie.
W skardze, która ma charakter opisowy, skarżący podniósł, że po prowadzonym przez kilka lat postępowaniu administracyjnym w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w zobowiązaniu pieniężnym za okres 2016-2019r. Kolegium
w uzasadnieniu swojej decyzji, którą rozpatrywało przez ponad pięć miesięcy stwierdza, że dopatrzyło się istnienia istotnej przeszkody prowadzenia przedmiotowego postępowania, a której to nie dostrzeżono we wcześniejszych fazach rozpatrywania sprawy. Stwierdza, że stronie nie przysługiwało nawet złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, ponieważ nie wniosła wówczas odwołania od decyzji, a zatem stała się ostateczna. To samo uzasadnienie zawarte jest we wcześniejszej decyzji SKO z 9 września 2021r. utrzymującej zaskarżoną decyzję
w mocy, wydaną wcześniej przez Wójta Gminy B., w której odmawia stwierdzenia nadpłaty. Wówczas po skardze do Sądu zostaje ona uchylona, również uchylona jest decyzja organu I instancji. Argumenty dziś podnoszone są tymi samymi co w roku 2021r., a co Sąd w prosty sposób obalił wskazując, że nie ma przeszkody do prowadzenia przedmiotowej sprawy i precyzyjnie określił sposób jej załatwienia. Dziś próba zniweczenia wszystkich ustaleń prowadzonego przez kilka lat postępowania nie może się udać, nie może być zgody na manewrowanie prawem. Dodał, że w obecnej decyzji Kolegium twierdzi, że w stanie faktycznym sprawy nie zaistniały okoliczności uzasadniające wszczęcie z urzędu postępowania
w przedmiocie nadpłaty, a wniosek strony był nieuprawniony, więc wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i jego wytyczne straciły aktualność, zatem zostały w sprytny sposób zignorowane i zlekceważone. Wywód zasadności korzystania z instytucji nadpłaty tylko w dwóch wymienionych przypadkach zdaje się być nadużyciem, rzadko jest tak, że ktoś nadgorliwie płaci więcej niż mu każą
i rzadko jest tak, że płacą za coś, czego nie ma, a ta interpretacja do tego się sprowadza. Nadpłata to kwota podatku pobranego nienależnie, lub w wysokości większej niż należna i to bez względu na to, czy decyzja była ostateczna, czy też nie. Wskazał, iż nie on popełnił błąd, lecz urzędnik dokonując czynności błędnej zmiany klasyfikacji gruntu, której konsekwencją było płacenie większej kwoty podatku, niż powinienem. Dodał, iż wszystko udowodnił i wykazał przez te kilka lat postępowania wyręczając poniekąd organ, który sam z urzędu winien to uregulować. Skarżący podniósł, iż powyższe odbiera jako próbę wprowadzenia chaosu i zamętu prawnego, utrudniającego zakończenie merytoryczne sprawy. Z podanych przyczyn wniósł
o uchylenie decyzji Kolegium i wnikliwe rozpatrzenie sprawy, w tym ostateczne merytoryczne jej rozstrzygnięcie.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Dodało, że w następstwie zaskarżonej decyzji Kolegium, organ I instancji postanowieniem z 30.10.2023 r. znak [...] odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w/s stwierdzenia nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 2016-2021 r. Na postanowienie to skarżący złożył w ustawowym terminie zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. Nr 2022, poz. 2492 ze zm.), sprawowana jest w oparciu
o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie,
że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę
do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
W okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie ma także art. 153 ppsa, albowiem w sprawie wniosku skarżącego o stwierdzenie nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2021 r. został wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 9 grudnia
2021 r. wyrok w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 890/21, uchylający decyzję Kolegium z dnia 9 września 2021 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty za ww. okres oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia 21 lipca 2021 r.
Zgodnie z brzmieniem art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Kolegium została bowiem wydana z naruszeniem art. 153 ppsa.
Kolegium rozpoznając ponownie sprawę dopatrzyło się istnienia przeszkody prowadzenia postępowania, polegającej na braku możliwości skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w sytuacji gdy wniosek skarżącego dotyczy nadpłat wynikających z decyzji organu I instancji ustalających stronie łączne zobowiązanie pieniężne, od których strona nie wniosła odwołania. W tych okolicznościach uznało za zasadną odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a Op,
a wytyczne Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku za nieaktualne.
Odnosząc się do prawidłowości powyższych stwierdzeń na gruncie art. 153 ppsa wskazać należy, iż jak trafnie zauważyło Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Sąd w ww. wyroku dopatrzył się naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op. Sąd wskazał, iż: "Dokonując oceny zasadności wniosku skarżącego o stwierdzenie nadpłaty organy orzekające w sprawie ustalając, iż na koncie podatkowym nie figuruje nadpłata w łącznym zobowiązaniu pieniężnym, swoje twierdzenia oparły
o ustalenie, iż dokonane przez skarżącego wpłaty były zgodne z wystawionymi decyzjami, które nie były przez skarżącego kwestionowane. Ustalenie, iż kwoty wpłacone przez skarżącego są zgodne z wydanymi decyzjami nie jest przez podatnika podważane, chociaż decyzja organu I instancji nie jest w ocenie Sądu czytelna, co do wysokości dokonanych przez podatnika wpłat. Uzasadnienie tej decyzji opiera się bowiem na wskazaniu kwot zobowiązania podatkowego ustalonych poszczególnymi decyzjami i podsumowaniu, że kwoty te zostały wpłacone zgodnie
z wystawionymi decyzjami. Zawarte w uzasadnieniu decyzji ustalenia nie zawierają zestawienia dokonanych przez skarżącego wpłat. Biorąc pod uwagę wydawane decyzje zmieniające (zmniejszające) wymiar łącznego zobowiązania podatkowego brak zestawienia dokonanych przez podatnika wpłat sprawia, że wniosek
o uiszczeniu wpłat zgodnie z wydanymi decyzjami nie poddaje się ocenie co do jego prawidłowości. Zauważyć jednocześnie wypada, iż odnośnie roku 2019 zobowiązanie podatkowe zostało ustalone pierwotnie na 1.286,00 zł (decyzją z dnia 25 stycznia 2019 r.), następnie zmienione na kwotę łącznie 1.021,00 zł (decyzją z dnia
6 września 2019 r.). Tym samym pomiędzy ww. kwotami jest różnica wynosząca 265 zł, a w decyzji brak jest odniesienia się co do tej kwoty." Sąd dopatrzył się także naruszenia art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 181 i art. 191 Op wskazując, iż z uwagi na kwestionowanie przez skarżącego klasyfikacji gruntów dokonanej
w 2016 r. uznał za celowe dokonanie oceny tych okoliczności, która to ocena: "...pozwoliłaby na ustalenie, czy zachodzi w odniesieniu do postępowań podatkowych, których wynik ma wpływ na stwierdzenie istnienia w niniejszej sprawie nadpłaty, podstawy do wznowienia postępowania podatkowego, wskazanej w art. 240 § 1 pkt 5 Op". Sąd jednocześnie zgodził się "... z organem odwoławczym, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku jest postępowaniem odrębnym od postępowań podatkowych prowadzonych w przedmiocie wymiaru podatku, tak w trybie zwykłym, jak i nadzwyczajnym...", uznając jednocześnie, iż "działanie organu podatkowego w postępowaniu o stwierdzenie nadpłaty nie może pomijać okoliczności podnoszonych przez podatnika jako uzasadnienie wniosku
w tym przedmiocie".
Już tylko z tych przytoczonych wyżej fragmentów uzasadnienia wyroku
w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 890/21 wynika, iż dokonana przez Sąd ocena uwzględniła to, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty jest odrębnym postępowaniem od postępowania podatkowego w przedmiocie wymiaru podatku; zmiana wymiaru podatku mogłaby mieć miejsce w przypadku zmiany decyzji podatkowej (wymiarowej) w wyniku wznowienia postępowania – o ile okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania wymiarowego zaistniałyby, a organ podatkowy uznałby za zasadne wznowienie postępowania podatkowego, co jest formalnie możliwe także z urzędu. Zdaniem Sądu stanowisko organów podatkowych co do istnienia nadpłaty w odniesieniu do pozostających w obrocie prawnym decyzji wymiarowych powinno być oparte na zestawieniu dokonywanych wpłat, tak aby
w sposób czytelny przedstawione zostało, czy istotnie dokonane wpłaty były zgodne z tymi decyzjami, z uwagi na wydawanie decyzji zmniejszających wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego. Powyższe okoliczności, jako istotne dla rozstrzygnięcia miały zostać przez organy podatkowe w prowadzonym postępowaniu wyjaśnione.
Powyższy wyrok nie został przez żadną ze stron postępowania zaskarżony
i jest prawomocny. Ocena prawna wyrażona w niezaskarżonym wyroku sądu pierwszej instancji, uchylającym decyzję wiąże zarówno organ, jak i sąd rozpoznający sprawę ponownie. Ustanowiona w art. 153 ppsa zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne
i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2023 r. w sprawie I OSK 2338/21 – LEX nr 3648684).
Z uwagi na to, iż nie zachodzą w sprawie okoliczności uchylające związanie oceną prawną wynikające z art. 153 ppsa, organy podatkowe są zobligowane do jej uwzględnienia w postępowaniu prowadzonym po wydanym wyroku w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 890/21 tut. Sądu. Nie straciły one bowiem na aktualności,
a stanowisko Kolegium wskazujące na zasadność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty zostało w istocie oparte na odmiennej ocenie okoliczności sprawy niż wyrażona w ww. wyroku. Miejscem dla odmiennej oceny niż wyrażona w wyroku, o którym mowa była skarga kasacyjna, z której to możliwości wniesienia Kolegium nie skorzystało. W tej sytuacji jest związane, podobnie jak Sąd orzekający w sprawie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku sygn. akt VIII SA/Wa 890/21.
Skarga jest zatem zasadna w zakresie, w jakim zmierza do wykazania wydania decyzji z naruszeniem art. 153 ppsa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium zobowiązane będzie rozpoznać sprawę przy uwzględnieniu powyższych wywodów, wskazanej powyżej oceny prawnej oraz oceny prawnej i wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania zawartych w wyroku wydanym w sprawie tut. Sądu sygn. akt
VIII SA/Wa 890/21.
Nie można się zaś zgodzić ze skarżącym w zakresie, w jakim zdaje się zmierzać do wykazania, iż wniosek o stwierdzenie nadpłaty może podważać decyzję ustalającą wymiar podatku. Jak to wynika także z uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 890/21, postępowanie o stwierdzenie nadpłaty jest postępowaniem odrębnym od postępowań podatkowych prowadzonych
w przedmiocie wymiaru podatku, tak w trybie zwykłym, jak i nadzwyczajnym. Prawidłowość kwoty podatku wpłaconej w wykonaniu wydanej w tym przedmiocie
i pozostającej w obrocie prawnym decyzji, należy odnosić do tej decyzji.
Z tych względów Sąd orzekając na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając jak w punkcie 1 wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania Sąd oparł o treść art. 200, art. 205 § 1
i art. 209 ppsa. Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota stanowi uiszczony przez skarżącego wpis sądowy.