VIII SA/Wa 783/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o niedopuszczalności sprzeciwu wobec kontroli podatkowej, uznając, że kontrola była niezbędna do przeciwdziałania przestępstwom skarbowym.
Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które uznało sprzeciw spółki wobec kontroli podatkowej za niedopuszczalny. Kontrola została wszczęta bez zawiadomienia na podstawie art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców, co miało być uzasadnione koniecznością przeciwdziałania przestępstwom skarbowym. WSA, związany wykładnią NSA, uznał, że skarga podlega kognicji sądu administracyjnego, ale podzielił stanowisko organu odwoławczego, że sprzeciw był niedopuszczalny z uwagi na przesłanki z art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.
Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2019 r., które uchyliło postanowienie organu I instancji o kontynuowaniu czynności kontrolnych i orzekło o niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu przez spółkę. Kontrola podatkowa w zakresie VAT za okres od 01.09.2016 r. do 31.03.2017 r. została wszczęta bez zawiadomienia na podstawie art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców (p.p.), co miało być uzasadnione koniecznością przeciwdziałania przestępstwom skarbowym lub zabezpieczenia dowodów. Spółka wniosła sprzeciw, który organ I instancji uznał za zasadny i postanowił o kontynuowaniu kontroli. Dyrektor IAS uchylił to postanowienie, uznając sprzeciw za niedopuszczalny na podstawie art. 59 ust. 2 p.p. WSA w Warszawie, związany wykładnią NSA (postanowienie I FSK 1516/19), uznał, że skarga podlega kognicji sądu administracyjnego. Jednakże, sąd podzielił stanowisko Dyrektora IAS, że z akt sprawy wynika, iż przeprowadzenie kontroli było niezbędne dla przeciwdziałania przestępstwom skarbowym, co zgodnie z art. 59 ust. 2 p.p. wyłącza dopuszczalność wniesienia sprzeciwu. W związku z tym, WSA oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo stwierdził niedopuszczalność sprzeciwu i nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sprzeciw nie jest dopuszczalny w przypadku, gdy organ przeprowadza kontrolę powołując się na przesłanki z art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców.
Uzasadnienie
Sąd, związany wykładnią NSA, uznał, że choć skarga podlega kognicji sądu, to zgodnie z art. 59 ust. 2 Prawa przedsiębiorców, sprzeciw jest niedopuszczalny, gdy kontrola jest niezbędna dla przeciwdziałania przestępstwom skarbowym lub zabezpieczenia dowodów. Organ odwoławczy prawidłowo orzekł o niedopuszczalności sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
p.p. art. 48 § ust. 11 pkt 2
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Przepis ten stanowi podstawę do wszczęcia kontroli bez uprzedniego zawiadomienia przedsiębiorcy, gdy jest ona niezbędna dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia.
p.p. art. 59 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Wniesienie sprzeciwu nie jest dopuszczalne, w przypadku gdy organ przeprowadza kontrolę, powołując się na przepisy art. 48 ust. 11 pkt 2, art. 50 ust. 2 pkt 2, art. 54 ust. 1 pkt 2, art. 55 ust. 2 pkt 2 oraz art. 62.
Pomocnicze
p.p. art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem określonych przepisów.
p.p. art. 59 § ust. 7
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Organ kontroli rozpatruje sprzeciw i wydaje postanowienie o odstąpieniu od czynności kontrolnych lub kontynuowaniu czynności kontrolnych.
p.p. art. 59 § ust. 9
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Na postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych można wnieść zażalenie.
p.p. art. 59 § ust. 16
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Do postępowań w zakresie sprzeciwu i zażalenia, w zakresie nieuregulowanym, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
KPA art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie wyłączającym możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie w przedmiocie zażalenia na postanowienie wydane wskutek wniesienia sprzeciwu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ord.pod. art. 291c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kontrola podatkowa była niezbędna dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia, co zgodnie z art. 59 ust. 2 Prawa przedsiębiorców wyłącza dopuszczalność wniesienia sprzeciwu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów KPA (art. 6, 7, 7a, 8, 9 i 15) poprzez brak prawidłowego postępowania wyjaśniającego przez Dyrektora IAS. Naruszenie art. 124 § 2 KPA poprzez niedostateczne uzasadnienie postanowienia. Naruszenie art. 48 ust. 1 Prawa przedsiębiorców poprzez przyjęcie za prawidłowe rozpoczęcie kontroli bez zawiadomienia. Naruszenie art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców poprzez błędną wykładnię i zastosowanie. Naruszenie art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa przedsiębiorców poprzez niezastosowanie ograniczeń czasu trwania kontroli. Naruszenie art. 59 ust. 2 Prawa przedsiębiorców poprzez błędne zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
przedmiot postępowania wywołanego sprzeciwem, o którym mowa w art. 84c ust. 1 u.s.d.g, ma charakter "sprawy" w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. skarga w niniejszej sprawie przysługuje i podlega kognicji sądów administracyjnych. w odniesieniu do przytoczonego stanu faktycznego nie ulega wątpliwości, że skarżone postanowienie jest orzeczeniem wydanym w przedmiocie zażalenia na postanowienie wydane wskutek wniesienia sprzeciwu, bez względu na to, czy został on rozpoznany czy też nie.
Skład orzekający
Iwona Owsińska-Gwiazda
sędzia
Leszek Kobylski
sprawozdawca
Marek Wroczyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność drogi sądowej w sprawach dotyczących sprzeciwu wobec kontroli podatkowej wszczętej bez zawiadomienia z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego, a także interpretacja art. 59 ust. 2 Prawa przedsiębiorców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ powołuje się na przesłanki z art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie kontroli podatkowej, a jej rozstrzygnięcie opiera się na wykładni przepisów Prawa przedsiębiorców oraz orzecznictwie NSA i TK, co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i podatkowym.
“Czy można zablokować kontrolę podatkową, gdy podejrzewasz przestępstwo skarbowe? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 783/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2019-12-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-11-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Owsińska-Gwiazda Leszek Kobylski /sprawozdawca/ Marek Wroczyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I FSK 805/20 - Wyrok NSA z 2023-06-29 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 646 art. 48 ust. 11 pkt 2 i art. 59 ust. 2 Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu oddala skargę. Uzasadnienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej także: Dyrektor IAS, organ odwoławczy) postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. znak: [...], działając na podstawie art. 123, art. 138 § 1 pkt 2, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej KPA) oraz art. 59 ust. 2, art. 59 ust. 16 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 646 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: Spółka, strona, skarżąca) na postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: organ I instancji) nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. o kontynuowaniu czynności kontrolnych w kontroli podatkowej - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł o niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu. Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] grudnia 2018 r. poprzez doręczenie Spółce wydanego przez Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w R. upoważnienia do przeprowadzenia kontroli nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. została wszczęta kontrola podatkowa w [...] Sp. z o.o. w zakresie kontroli prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od 01 września 2016 r. do 31 marca 2017 r. W ww. upoważnieniu przewidywany termin zakończenia kontroli wskazany został na [...] lutego 2019 r. Pismem nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., doręczonym Prezes Zarządu A. K. tego samego dnia, Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w R. poinformował, że nie zawiadomiono Spółki o zamiarze wszczęcia niniejszej kontroli podatkowej z uwagi na zapis art. 48 ust. 11 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r. poz. 646 ze zm.; dalej: "p.p."). Ponadto organ podatkowy poinformował, że zgodnie z art. 55 ust. 2 pkt 2 p.p. nie stosuje się ograniczenia czasu trwania kontroli. W dniu [...] stycznia 2019 r. Spółka złożyła do organu podatkowego pierwszej instancji wniosek o wyjaśnienie przyczyn niedokonania zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej. Pismem nr [...], [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w R. poinformował, że nie zawiadomiono Spółki o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej z uwagi na zapis art. 48 ust. 11 pkt 2 p.p. Ponadto organ I instancji poinformował Spółkę, że w protokole z kontroli podatkowej w zakresie kontroli prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od 01.04.2017 r. do 30.06.2017r. stwierdzono nieprawidłowe rozliczenie dostaw wewnątrzwspólnotowych samochodów zakupionych od firmy [...] na zasadach WNT oraz bezprawne skorzystanie z procedury VAT marża przy sprzedaży samochodów używanych nabytych od [...]. W dniu [...] stycznia 2019 r. Spółka złożyła do [...] [...] Urzędu Skarbowego w R. sprzeciw wobec podjęcia i prowadzenia czynności kontrolnych. Jednocześnie pismem z dnia 31 stycznia 2019 r. Spółka zgodnie z art. 59 ust. 3 p.p. zawiadomiła kontrolujących o wniesieniu sprzeciwu do Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w R. wobec podjęcia i prowadzenia czynności kontrolnych w ramach kontroli podatkowej nr [...]. W sprzeciwie Spółka wskazała na naruszenie: art. 48 ust. 1 p.p. poprzez wszczęcie kontroli podatkowej bez zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, kiedy z okoliczności faktycznych wynika brak przesłanek uprawniających Naczelnika Urzędu Skarbowego do wszczęcia kontroli podatkowej bez zawiadomienia; art. 55 ust. 1 pkt 3 p.p. poprzez przekroczenie czasu trwania kontroli. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w R., działając na podstawie art. 59 ust. 7 pkt 2 p.p. w związku z art 291c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.) orzekł o kontynuowaniu czynności kontrolnych w kontroli podatkowej wszczętej w dniu [...] grudnia 2018 r. na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...].12.2018 r. w zakresie kontroli prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od 01.09.2016 r. do 31.03.2017 r. We wniesionym zażaleniu Spółka zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów prawa tj.: art. 48 ust. 1 p.p. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie za prawidłowe rozpoczęcie kontroli bez zawiadomienia Spółki o zamiarze wszczęcia kontroli; art. 48 ust. 11 pkt 2 p.p. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w sprawie zachodzą okoliczności uprawniające Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w R. do pominięcia procedury zawiadomienia podatnika o zamiarze wszczęcia kontroli, kiedy z okoliczności faktycznych wynika brak przesłanek uprawniających ten organ do wszczęcia kontroli podatkowej bez zawiadomienia, a sam Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w R. nie wykazał, że takie przesłanki zaistniały; art. 59 ust. 4 p.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że sprzeciw wnosi się tylko w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli, kiedy z treści przepisu wynika, że sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli lub wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu; art. 55 ust. 1 pkt 3 p.p. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowej kontroli nie mają zastosowania ograniczenia czasu trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie o odstąpieniu od czynności kontrolnych. Po rozpatrzeniu zażalenia, wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., Dyrektor IAS uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł o niedopuszczalności wniesionego sprzeciwu. Organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 48 ust. 1 , ust. 11 pkt 2, art. 59 ust. 1, 2, 7 i 16 p.p. Wyjaśnił, iż z akt sprawy wynika, że przeprowadzenie kontroli podatkowej w zakresie kontroli prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od 01.09.2016 r. do 31.03.2017 r. (wszczętej na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej nr [...] z dnia [...].12.2018 r.) jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia. Ponadto wskazał, iż stosownie do art. 55 ust. 2 pkt 2 p.p. do takiej kontroli nie mają też zastosowania limity czasu jej trwania. Dyrektor IAS wyjaśnił, że wydanie postanowienia o odstąpieniu bądź kontynuowaniu czynności kontrolnych następuje po merytorycznym rozpoznaniu sprzeciwu. W jego ocenie, w niniejszej sprawie Spółce nie przysługiwało uprawnienie do złożenia sprzeciwu, z uwagi na przepis art. 59 ust. 2 p.p. Dlatego też organ odwoławczy uznał, że w związku z tym, że art. 59 ust. 2 p.p. nie przewiduje możliwości wniesienia sprzeciwu, z uwagi na wystąpienie przesłanki wskazanej w art. 48 ust. 11 pkt 2 p.p., organ I instancji błędnie postanowił o kontynuowaniu czynności kontrolnych w kontroli podatkowej wszczętej w dniu [...].12.2018 r. na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...].12.2018 r. Zdaniem Dyrektora IAS organ podatkowy pierwszej instancji winien stwierdzić niedopuszczalność sprzeciwu w związku z wystąpieniem przesłanki, o której mowa w art. 48 ust. 11 pkt 2 p.p., nie zaś rozpatrywać sprawę na podstawie art. 59 ust. 9 p.p. W związku z tym uchylił w całości postanowienie organu I instancji i, mając na uwadze przepis art. 59 ust. 2 p.p., orzekł o niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu. Pismem z dnia [...] marca 2019 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora IAS z dnia [...] lutego 2019 r. Autor skargi wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa tj.: art. 6, 7, 7a, 8, 9 i 15 KPA w zw. z art. 59 ust. 16 p.p. poprzez brak prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez Dyrektora IAS, a w szczególności zaniechania rozpatrzenia poszczególnych zarzutów strony wnoszonych w zażaleniu na postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w R., zarówno co do ustaleń w zakresie stanu faktycznego, oceny dowodów, jak i zastosowania przepisów prawa, a tym samym pozbawienia strony prawa do niezależnego rozstrzygania sprawy w dwóch instancjach; art. 124 § 2 KPA w zw. z art. 59 ust. 16 p.p. poprzez niedostateczne uzasadnienie postanowienia, nie odniesienie się do wszystkich zarzutów Spółki i brak jednoznacznego wykazania, że w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające stosowanie art. 48 ust. 11 p.p. i w konsekwencji art. 59 ust. 2 p.p.; art. 48 ust. 1 p.p. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie za prawidłowe rozpoczęcie kontroli bez zawiadomienia Spółki o zamiarze wszczęcia kontroli; art. 48 ust. 11 pkt 2 p.p. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w sprawie zachodzą okoliczności uprawniające Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w R. do pominięcia procedury zawiadomienia podatnika o zamiarze wszczęcia kontroli, kiedy z okoliczności faktycznych wynika brak przesłanek uprawniających Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w R. do wszczęcia kontroli podatkowej bez zawiadomienia, a organ nie wykazał, że takie przesłanki zaistniały; art. 55 ust. 1 pkt 3 p.p. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowej kontroli nie mają zastosowania ograniczenia czasu trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku; art. 59 ust. 2 p.p. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy faktycznie żadna z przesłanek z art. 48 ust. 11 p.p. nie istniała, o czym świadczą działania organów, fakt pouczenia o możliwości wniesienia sprzeciwu, rozpatrzenie tego sprzeciwu, a nadto okoliczności faktyczne sprawy. Mając na względzie wskazane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora IAS z dnia [...] lutego 2019 r. w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]. Dyrektor IAS w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi. Postanowieniem z 20 maja 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 316/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora IAS z [...] lutego 2019 r. w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu. WSA uznał, że w niniejszej sprawie brak jest kognicji sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 października 2019 r. (I FSK 1516/19) uchylił zaskarżone postanowienie. Wyjaśnił, iż wyrokiem z 20 grudnia 2017 r. wydanym w sprawie o sygn. akt SK 37/15 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. rozumiany jako wyłączający możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie w przedmiocie zażalenia na postanowienie wydane wskutek wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 84c ust. 1 u.s.d.g., jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. NSA zwrócił następnie uwagę, że sentencja uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GPS 3/13 nie wiąże na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. sądów administracyjnych w niniejszej sprawie z uwagi na to, że dotyczy dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej w sprawie skargi na rozstrzygnięcie o odmowie rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ust. 1 u.s.d.g. co w przytaczanym stanie faktycznym nie ma miejsca. W tym kontekście NSA stwierdził, że przedmiot postępowania wywołanego sprzeciwem, o którym mowa w art. 84c ust. 1 u.s.d.g, ma charakter "sprawy" w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Tym samym stwierdził, że skarga w niniejszej sprawie przysługuje i podlega kognicji sądów administracyjnych. W jego ocenie w odniesieniu do przytoczonego stanu faktycznego nie ulega wątpliwości, że skarżone postanowienie jest orzeczeniem wydanym w przedmiocie zażalenia na postanowienie wydane wskutek wniesienia sprzeciwu, bez względu na to, czy został on rozpoznany czy też nie. Nadto NSA wskazał, iż w jego cenie na uwzględnienie zasługuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 grudnia 2017 r. wydany w sprawie o sygn. akt SK 37/15, którym stwierdzono niezgodność z Konstytucją RP art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., rozumianego jako wyłączającego możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie w przedmiocie zażalenia na postanowienie wydane wskutek wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 84c ust. 1 u.s.d.g. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa Art. 190 p.p.s.a. znajduje zastosowanie, gdy doszło do wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. W takim wypadku sąd ten związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przez którą należy rozumieć ustalenie jednoznacznej normy na podstawie określonego przepisu prawa materialnego lub procesowego. Jak już wskazano wyżej przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]lutego 2019 r. uchylające postanowienie organu I instancji o kontynuowaniu czynności kontrolnych i orzekające o niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu. Postanowienie organu I instancji zostało wydane w związku z wniesieniem przez Spółkę sprzeciwu wobec podjęcia i prowadzenia czynności kontrolnych. Z akt podatkowych, jak już także była o tym mowa wynika, iż kontrola podatkowa w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od 1 września 2016 r. do 31 marca 2017 r. została wszczęta wobec Spółki w dniu [...] grudnia 2018 r. z przyczyn wskazanych w art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców. Z tych też przyczyn nie dokonywano zawiadomienia Spółki o zamiarze wszczęcia kontroli. Z art. 48 ust. 11 pkt 2 wynika bowiem, iż zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia. W myśl art. 59 ust. 1 Prawa przedsiębiorców przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. Sprzeciw wymaga uzasadnienia. Jednakże zgodnie z art. 59 ust. 2 ww. ustawy wniesienie sprzeciwu nie jest dopuszczalne, w przypadku gdy organ przeprowadza kontrolę, powołując się na przepisy art. 48 ust. 11 pkt 2, art. 50 ust. 2 pkt 2, art. 54 ust. 1 pkt 2, art. 55 ust. 2 pkt 2 oraz art. 62. W tych okolicznościach organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji i na podstawie art. 59 ust. 2 Prawa przedsiębiorców orzekł o niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu. NSA przywołanym postanowieniem z dn. 8 października 2019r. sygn. I FSK 1616/19, uchylając postanowienie WSA w Warszawie z dn. 20 maja 2019r. sygn. VIII SA/Wa 316/19 o odrzuceniu skargi [...] sp. z o.o. na postanowienie DIS w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu – uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. NSA w powyższym orzeczeniu wyraził stanowisko, że "przedmiot postępowania wywołanego sprzeciwem, o którym mowa w art. 84c ust. 1 u.s.d.g, ma charakter "sprawy" w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Tym samym stwierdzić należy, że skarga w niniejszej sprawie przysługuje i podlega kognicji sądów administracyjnych. W odniesieniu do przytoczonego stanu faktycznego nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżone postanowienie jest orzeczeniem wydanym w przedmiocie zażalenia na postanowienie wydane wskutek wniesienia sprzeciwu, bez względu na to, czy został on rozpoznany czy też nie." Stosownie do wskazanego już art. 190 p.p.s.a. tut. Sąd, jako ponownie rozpoznający niniejszą sprawę jest związany powyższą wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez NSA. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że podstawą działania organów były przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646, z późn. zm. ; dalej "Prawo przedsiębiorców", "pr.p.") oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ; dalej "k.p.a."). Regulacje dotyczące kontroli działalności gospodarczej zostały zamieszczone w rozdziale 5 ustawy - Prawo przedsiębiorców. W art. 48 ust. 1 wypowiedziano zasadę zawiadamiania przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli. W art. 48 ust. 11 pkt 2 pr.p. wskazano natomiast, że zasada ta nie obowiązuje w przypadku, gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia. W myśl art. 59 ust. 1 pr.p. przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. Zgodnie natomiast z art. 59 ust. 2 pr.p. wniesienie sprzeciwu nie jest dopuszczalne, w przypadku gdy organ przeprowadza kontrolę, powołując się na przepisy art. 48 ust. 11 pkt 2, art. 50 ust. 2 pkt 2, art. 54 ust. 1 pkt 2, art. 55 ust. 2 pkt 2 oraz art. 62. Stosownie do art. 59 ust. 7 pr.p. organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o odstąpieniu od czynności kontrolnych (pkt 1) lub kontynuowaniu czynności kontrolnych (pkt 2). Art. 59 ust. 9 pr.p. przesądza z kolei o możliwości wniesienia zażalenia na drugie z tych postanowień i wskazuje, że w wyniku jego rozpatrzenia właściwy organ wydaje postanowienie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia (pkt 1) lub uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych (pkt 2). Na mocy art. 59 ust. 16 do postępowań, o których mowa w ust. 7 i ust. 9, w zakresie nieuregulowanym, stosuje się przepisy k.p.a. Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy należy wskazać, iż sądy administracyjne kontrolują działalność organów administracji publicznej, a kontrola ta obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze oraz uwzględniając opisany stan sprawy, w tym stanowisko zawarte w cyt. orzeczeniu NSA sygn. akt I FSK 1516/19, uznać trzeba, że w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie DIS w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu w sprawie rozpatrzenia sprzeciwu, skarga podlega kontroli sądu administracyjnego, sprawowanej w oparciu o kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych) i w konsekwencji w sprawie zachodzi dopuszczalność drogi sądowej. Jednocześnie należy zgodzić się z organem DIS, że z akt sprawy wynika, że przeprowadzenie kontroli podatkowej w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres 01.09.2016r. do 31.03.2017r. jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia. Co do zasady wydanie postanowienia o odstąpieniu bądź kontynuowaniu czynności kontrolnych następuje po merytorycznym rozpoznaniu sprzeciwu strony. Natomiast w niniejszej sprawie skarżącej nie przysługiwało uprawnienie do złożenia sprzeciwu z uwagi na przepis art. 59 ust.2 ustawy pr.p. W związku z tym, że art. 59 ust.2 ustawy pr.p. nie przewiduje możliwości wniesienia sprzeciwu, z uwagi na wystąpienie przesłanki wskazanej w art. 48 ust.11 pkt.2 ustawy pr.p., organ I instancji błędnie postanowił o kontynuowaniu czynności kontrolnych w kontroli podatkowej wszczętej w dn. [...].12.2018r. W niniejszej sprawie należy podzielić stanowisko DIS, że organ podatkowy I instancji winien stwierdzić niedopuszczalność sprzeciwu w związku z wystąpieniem przesłanki o której mowa w art. 48 ust.11 pkt. 2 ustawy pr.p., nie zaś rozpatrywać sprawę na podstawie art. 59 ust.9 ustawy pr.p. Należy przy tym podkreślić, iż sprzeciw to - z wyraźnej woli ustawodawcy - środek prawny, którym przedsiębiorca sprzeciwia się podjętym już czynnościom, wykonywanym przez organy z naruszeniem przepisów powyżej wskazanych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż instytucja prawna sprzeciwu wobec czynności kontrolnych, to instrument pozwalający przedsiębiorcy reagować w sytuacji podjęcia i prowadzenia czynności kontrolnych z naruszeniem przepisów regulujących zasady i tryb kontroli działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2012 r. I GSK 698/11; dostępny tamże). Powyższe oznacza, w ocenie Sądu, że prawidłowo organ stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie organ podatkowy I instancji powinien stwierdzić niedopuszczalność sprzeciwu w związku z wystąpieniem przesłanki o której mowa w art. 48 ust.11 pkt.2 ustawy pr.p., nie zaś rozpatrywać sprawę na podstawie art. 59 ust.9 ww. ustawy. Stąd rozstrzygnięcie o uchyleniu w całości postanowienia organu i instancji i stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu, jest zgodne z prawem. W ocenie Sądu - wbrew zarzutom skargi - organy prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności uwzględniając treść cyt. przepisów. Obowiązkiem organu jest rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy orzekające odniosły się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonały oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się tym samym naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, w stopniu wpływającym na wynik sprawy, ani naruszenia innych przepisów postępowania w stopniu mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie i uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa wskazanych w skardze, jak również naruszenia innych przepisów, które to naruszenie uzasadniałoby uwzględnienie skargi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI