VIII SA/Wa 780/24

VIII SA/Wa 780/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 9 ust. 4, art. 17
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58  par. 1  pkt 5a, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 559
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. P. i W. P. na uchwałę Rady Gminy w Z. z dnia 24 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obrębu geodezyjnego Z., w gminie Z., powiat r., woj. M. – etap I 1) oddala skargę w zakresie części tekstowej i graficznej dotyczącej terenów oznaczonych w zaskarżonej uchwale symbolami [...] i [...] w odniesieniu do działek nr ewid. [...] i nr ewid. [...]; 2) odrzuca skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez K. P. i W. P. ( dalej jako: "strony", "skarżący") jest Uchwała Rady Gminy w [...]Nr [...]z dnia 24 listopada 2022 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obrębu geodezyjnego [...], w gminie [...], powiat [...], woj. [...] - etap I ( Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z dn. 1 grudnia 2022 r., poz. 1235), która została zaskarżona w całości.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Rada Gminy w [...]podjęła w dn. 24 listopada 2022 r. uchwałę Nr [...]w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obrębu [...], powiat [...], woj. [...]– etap I( dalej jako: "m.p.z.p.", "plan miejscowy"). Organ stanowiący Gminy [...]stwierdził, że uchwalany m.p.z.p. dla obszaru obrębu geodezyjnego [...]gm. [...], nie narusza ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...]przyjętego uchwałą Nr [...]z dn. 7 marca 2012r.
Rodzaje przeznaczenia terenów w planie miejscowym oznaczone są symbolami:
tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej, oznaczone symbolem MN/U;
teren zabudowy usługowo - produkcyjnej oznaczony symbolem U/P;
teren zabudowy usługowej lub składowo - magazynowej, oznaczony symbolem U/PS;
teren zieleni naturalnej, oznaczony symbolem Zn;
teren wód powierzchniowych śródlądowych oznaczony symbolem WS;
teren drogi publicznej klasy głównej K.DG;
tereny dróg publicznych klasy lokalnej, oznaczone symbolem K.DL;
teren drogi publicznej klasy dojazdowej, oznaczony symbolem K.DD;
tereny dróg wewnętrznych, oznaczone symbolem KDW.
Stosownie do §3.1 uchwały Ilekroć w uchwale jest mowa o:
1) planie - należy przez to rozumieć ustalenia tekstowe i graficzne miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, o którym mowa w § 1 niniejszej uchwały;
2) rysunku planu - należy przez to rozumieć rysunek planu na mapie w skali I: 1000, stanowiący załącznik nr 1 do niniejszej uchwały;
3) linii rozgraniczającej - należy przez to rozumieć linię rozgraniczającą tereny o różnym przeznaczeniu i różnych zasadach zagospodarowania ustalone planem;
4) ustawie - należy przez to rozumieć ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 roku;
5) przepisach odrębnych - należy przez to rozumieć przepisy ustaw wraz z aktami wykonawczymi, w tym techniczno-budowlanymi;
6) przeznaczeniu terenu - należy przez to rozumieć ustalone planem dla terenu kategorie przeznaczenia podstawowego lub uzupełniającego, w tym mieszczące się w danym przeznaczeniu funkcje obiektów;
7) przeznaczeniu podstawowym - należy przez to rozumieć przeznaczenie terenu pod funkcje, których udział w zagospodarowaniu lub zabudowie jest przeważający w sposób określony w ustaleniach szczegółowych planu;
8) przeznaczeniu uzupełniającym - należy przez to rozumieć przeznaczenie, które uzupełnia przeznaczenie podstawowe w sposób określony w ustaleniach planu; realizacja przeznaczenia uzupełniającego może następować przed przeznaczeniem podstawowym;
9) nieprzekraczalnej linii zabudowy - wyznaczona na rysunku planu linia ograniczająca obszar, na której dopuszcza się realizację budynków lub rozbudowy i nadbudowy istniejących;
10) terenie - należy przez to rozumieć fragment obszaru o określonym przeznaczeniu ograniczony liniami rozgraniczającymi i oznaczony symbolem, w którym cyfra oznacza numer terenu w obszarze, a litery oznaczają przeznaczenie terenu;
11) usługach - należy przez to rozumieć obiekty niemieszkalne wolno stojące lub wbudowane w inne obiekty, służące prowadzeniu działalności zaspokajającej potrzeby ludności oraz służące działalności wytwórczej nie związanych z produkcją dóbr materialnych metodami przemysłowymi oraz działalność rzemieślniczą, z wykluczeniem obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży większej niż 2000,00 m2;
12) produkcja przemysłowa - należy przez to rozumieć obiekty wolno stojące lub wbudowane w inne obiekty, służące prowadzeniu nierolniczej działalności gospodarczo-technicznej, której celem jest masowe wytwarzanie produktów;
13) składy i magazyny - obiekty służące działalności związanej ze składowaniem i magazynowaniem towarów i produktów, wraz z obiektami towarzyszącymi;
14) przedsięwzięcie uciążliwe - przedsięwzięcie zaliczone, na podstawie przepisów odrębnych, do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
15) przedsięwzięcie nieuciążliwe - należy przez to rozumieć przedsięwzięcie, którego uciążliwość, rozumiana jest jako przekroczenie standardów obowiązujących na podstawie przepisów odrębnych, nie wykracza poza granice działki budowlanej, na której jest realizowane i które nie jest zakwalifikowane do kategorii przedsięwzięć zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
16) strefa ochronna napowietrznej linii elektroenergetycznej - strefa oddziaływania linii elektroenergetycznej zajmująca pas technologiczny o szerokości 14,0 m (po 7,0 m w obie strony od osi linii), który ze względu na ochronę przed szkodliwym dla ludzi i środowiska promieniowaniem elektromagnetycznym oraz ze względu na potrzeby eksploatacyjne tej linii, wymaga uwzględnienia ograniczeń w zagospodarowaniu terenu;
17) ciągu komunikacyjnym - należy przez to rozumieć przestrzeń urządzoną w sposób umożliwiający pełnienie funkcji dojścia, dojazdu lub dojścia i dojazdu do nieruchomości, wydzieloną liniami rozgraniczającymi teren drogi publicznej lub wewnętrznej lub też zlokalizowaną w obrębie terenu o innej funkcji;
18) ciągu pieszo-jezdnym - należy przez to rozumieć ciąg komunikacyjny, na którym ruch pojazdów i pieszych może się odbywać bez ich wzajemnej segregacji;
19) obiekt towarzyszący - należy przez to rozumieć obiekt pełniący funkcję zaplecza technicznego, magazynowego, infrastruktury technicznej, komunikacyjnego, parkingowego, administracyjnego, socjalnego, wyłącznie dla funkcji zagospodarowania realizujących przeznaczenie terenu, na którym obiekt ten jest zlokalizowany;
zieleń naturalna - zieleń niska, średnia lub wysoka powstała samoistnie;
21) zieleń izolacyjna - nasadzenia drzew i krzewów o strukturze gatunkowej i przestrzennej optymalnej do pełnienia funkcji izolacyjno-ochronnych od innych terenów lub obiektów;
dach płaski - dach o kącie nachylenia połaci dachowych do 12°;
dach stromy - dach o kącie nachylenia połaci dachowych powyżej 12°;
24) dach zielony - specjalny wielowarstwowy dach z nasadzeniami z roślin wieloletnich, stanowiący powierzchnię biologicznie czynną.
Stosownie do przepisu §24 m.p.z.p. Dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej, oznaczonych na rysunku planu symbolami 3MN/U, 4MN/U, 5MN/U, 6MN/U, 7MN/U, 8MN/U, 9MN/U ustala się następujące zasady zabudowy i zagospodarowania:
Ustala się następujące przeznaczenie podstawowe terenu:
zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna,
zabudowa usługowa realizowana jako przedsięwzięcia nieuciążliwe z zastrzeżeniem punktu 3.
Ustala się następujące przeznaczenie uzupełniające terenu:
obiekty towarzyszące,
zieleń urządzona,
infrastruktura techniczna.
Zakazuje się lokalizacji usług z zakresu:
stacji paliw, transportu, logistyki i spedycji, warsztatów samochodowych, myjni, krematoriów,
usług i handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m2,
budynków o powierzchni zabudowy powyżej 1500 m2.
Zasady realizacji przeznaczenia terenu:
a) ustala się realizację przeznaczenia w postaci budynków mieszkalnych jednorodzinnych w formie zabudowy wolno stojącej lub bliźniaczej,
b) dopuszcza się zmianę sposobu użytkowania lokali z mieszkalnych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych na lokale o funkcji usługowej, a także zmianę rodzaju prowadzonych usług w lokalach usługowych i dostosowanie ich wymagań określonej działalności,
c) lokale usługowe powinny być oddzielone od lokali mieszkalnych poprzez lokowanie ich w odrębnych częściach budynku, należy zapewnić oddzielne wejścia do części usługowej i mieszkalnej,
d) dopuszcza się realizację przeznaczenia podstawowego i uzupełniającego na jednej działce budowlanej lub odrębnie na poszczególnych działkach budowlanych,
dopuszcza się dobudowanie budynków usługowych do budynków mieszkalnych, mieszka! no-usługowych.
Zasady kształtowania zabudowy:
a) linie zabudowy — nakazuje się lokalizację nowej zabudowy w obrębie nieprzekraczalnych linii zabudowy (rysunek planu),
zasady lokalizacji zabudowy względem granic z działkami sąsiednimi - zgodnie z przepisami odrębnymi,
c) dopuszcza się lokalizację budynków gospodarczych w granicy z działek powstałych w wyniku podziału objętego planem terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej MN/U,
d) dopuszcza się rozbudowę, nadbudowę i przebudowę oraz zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych.
Wskaźniki zagospodarowania.
a) ustala się intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej:
minimalna - 0,1,
maksymalna - 0,9,
b) ustala się maksymalny wskaźnik powierzchni zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej na 30%,
c) ustala się minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej na 50%.
Gabaryty nowej zabudowy:
maksymalna wysokość zabudowy:
budynków mieszkalnych, usługowych i mieszkalnych z funkcją usługową - 12,0 m,
- obiektów towarzyszących, w tym budynków gospodarczych i garażowych związanych z funkcjonowaniem przeznaczenia podstawowego i uzupełniającego - 7 m, realizowanych wyłącznie jako budynki do wysokości jednej kondygnacji nadziemnej,
budowli - 25 m,
geometria dachów:
budynki mieszkalne i usługowe - dachy strome, o kącie nachylenia do 45°,
- obiektów towarzyszących. w tym budynków gospodarczych i garażowych związanych z funkcjonowaniem przeznaczenia podstawowego i uzupełniającego: dachy płaskie, strome o kącie nachylenia do 45°,
szerokość elewacji frontowej - nie określa się.
Zasady obsługi komunikacyjnej terenu:
1) Ustala się obsługę komunikacyjną terenu za pomocą zjazdów z dróg publicznych i wewnętrznych znajdujących się w planie lub bezpośrednio graniczących z obszarem objętym planem, z zachowaniem wymogów przepisów odrębnych z zakresu dróg publicznych.
Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dn. 20 września 2024 r. wnieśli K. P. i W. P. ( dalej jako: "skarżący") reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając ją w całości. Zakres zaskarżenia (całościowy a nie wyłącznie częściowy, czy to w zakresie konkretnych postanowień lub wyłącznie w zakresie nieruchomości, których Skarżący są właścicielami) uzasadnili znaczną ilością uchybień o charakterze istotnym, które uzasadniają eliminację z obrotu Zaskarżonej Uchwały w całości, a nie jedynie w jej części.
W stosunku do zaskarżonej uchwały podnieśli następujące zarzuty:
1/ naruszenia art. 4 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw ("u.p.z.p.") oraz § 4 pkt 1, § 7 pkt 7, § 9 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (,,Rozporządzenie"), poprzez brak jednoznacznego określenia przeznaczenia terenów, dla których ustalono definicje i zasady realizacji przeznaczania podstawowego i uzupełniającego, który to brak umożliwia zaniechanie realizacji przeznaczenia podstawowego;
2/ naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 10 w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 9 lit. a Rozporządzenia, poprzez ustalenie zasad obsługi nieruchomości, które nie pozwalają na wykorzystanie przedmiotowych nieruchomości zgodnie z ustalonym przeznaczeniem, gdyż zastosowane regulacje planistyczne nie realizują w sposób właściwy upoważnienia wynikającego z przepisu art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p., nakazującego w ramach planu miejscowego określenie m.in. zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji, ponieważ uzależniają zgodne z przeznaczeniem wykorzystanie nieruchomości, nieprzylegających do dróg publicznych, od zgody osób trzecich na udostępnienie nieruchomości prywatnych na cele budowy dróg wewnętrznych;
3/ naruszenie art. 15 ust. 2 i 3 pkt 1 w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p., poprzez wykroczenie poza delegację ustawową, jaką ww. przepisy stanowią dla ograniczeń w sposobie wykonywania własności, skutkiem czego było niewłaściwe ustalenie zasad podziału nieruchomości oraz nieuprawnione wprowadzenie regulacji w zakresie dopuszczalnych materiałów wykończeniowych elewacji budynków;
4/ naruszenie art. 114 w zw. ustawy z dnia 23 stycznia 2008 r. Prawo ochrony środowiska ("POS") w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p., poprzez zaniechanie określania do jakiej kategorii terenów wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 POŚ zaliczają się wyznaczone w Zaskarżonej Uchwale tereny 1-9MN/U;
5/ naruszenie art. 1 ust. 3 w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p., poprzez zaniechanie ważenia interesu publicznego i interesów prywatnych, zgłaszanych w postaci uwag dotyczących działki nr ewid. [...], zmierzających do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania jako terenu 8MN/U;
6/ naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 1 ust. 3 w zw. z art. art. 1 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p., poprzez niedopełnienie przez Organ obowiązków wynikających z ww. przepisów przy uchwalaniu Zaskarżoną Uchwałą planu miejscowego, w szczególności: (i) obowiązku rozważnego, uzasadnionego oraz racjonalnego uwzględnienia prawa własności podmiotów dotkniętych treścią planu miejscowego (art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p.), (ii) obowiązku wyważenia potrzeb interesu publicznego oraz interesów prywatnych wynikających ze zgłaszanych wniosków i uwag (art. 1 ust. 3 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p.), (iii) obowiązku ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu (art. 1 ust. 3 u.p.z.p.).
W związku z powyższym skarżący wnieśli o:
1) dopuszczenie dowodów z załączonej do skargi "Ekspertyzy merytorycznej" sporządzonej przez mgr inż. P. W. na okoliczności tam wskazane;
stwierdzenie nieważności Zaskarżonej Uchwały w całości.
Z ostrożności procesowej, wyłącznie na wypadek uznania przez tut. Sąd braku podstaw do stwierdzenia nieważności całej Zaskarżonej Uchwały, Skarżący wnoszą o uznanie za nieważne części tekstowej i graficznej Zaskarżonej Uchwały w zakresie dotyczącym terenów oznaczonych symbolami 8-9MN/U.
3) zasądzenie od Rady Gminy [...]kosztów postępowania na rzecz Skarżących, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący argumentowali, że są właścicielami znajdujących się w obszarze objętym uchwałą nieruchomości:
Skarżący K. P. jest właścicielem nieruchomości gruntowej składającej się z działki o numerze ewidencyjnym [...]położonej w miejscowości [...], dla której Sąd Rejonowy w [...], VI Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą o nr [...] ("Nieruchomość 1").
Natomiast Skarżący W. P. jest właścicielem nieruchomości gruntowej składającej się m.in. z działki o numerze ewidencyjnym [...]położonej w miejscowości [...], dla której Sąd Rejonowy w [...], VI Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą o nr [...] ("Nieruchomość 2").
Mając na uwadze fakt, że treść Zaskarżonej Uchwały przesądza o sposobie wykorzystania Nieruchomości 1 i Nieruchomości 2 będących własnością Skarżących (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.), Skarżący posiadają interes prawny we wniesieniu skargi w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Natomiast w odniesieniu do sformułowanych w skardze poszczególnych zarzutów uzasadniając ich zasadność wskazano:
1/ w odniesieniu do zarzutu z pkt. 1 skarżący podnieśli, że w Zaskarżonej Uchwale nie zawarto takich ustaleń dotyczących uregulowania dla terenów w zakresie przeznaczenia podstawowego i uzupełniającego, w związku z czym można zasadnie przyjąć, że zgodnie z ustaleniami Zaskarżonej Uchwały możliwe będzie bezterminowe zainwestowanie poszczególnych terenów wyłącznie pod funkcje realizujące przeznaczenie uzupełniające, podczas gdy przeznaczenie podstawowe nie zostanie zrealizowane nigdy.
Określenia sposobu, w jaki funkcje przeznaczenia podstawowego mają przeważać nad innymi funkcjami, nie zamieszczono również w regulacjach w zakresie zasad realizacji przeznaczenia poszczególnych terenów. W przedmiotowych regulacjach umieszczono tylko zapis, określający jedyną zasadę współistnienia na danym terenie przeznaczenia podstawowego i uzupełniającego, w brzmieniu jak następuje: "dopuszcza się realizację przeznaczenia podstawowego i uzupełniającego na jednej działce budowlanej lub odrębnie na poszczególnych działkach budowlanych". Wskazać należy, że zasada ta praktycznie i całkowicie uniezależnia realizację przeznaczenia uzupełniającego na danej działce budowlanej od realizacji przeznaczenia podstawowego na tej działce, ale także na jakiejkolwiek innej działce w obrębie danego terenu.
Wyżej omówione postanowienia Zaskarżonej Uchwały całkowicie zacierają, wynikającą z definicji § 3 ust. 1 pkt 7 i 8 Zaskarżonej Uchwały, specyfikę i różnicę pomiędzy przeznaczeniem podstawowym i uzupełniającym danego terenu. Prowadzi to do braku jasności w kluczowej, dla każdego planu miejscowego, regulacji przeznaczenia terenu, co jest sytuacją niemożliwą do zaakceptowania w ramach zasad demokratycznego państwa prawnego,
2/ w odniesieniu do zarzutów sformułowanych w pkt. 2 skargi skarżący podnieśli, że zgodnie z art. 15 ust.2 pkt. 10 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo min. zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Przywołane przepisy wskazują jednoznacznie, że jedną z istotnych funkcji planu miejscowego jest wyznaczenie konkretnego układu komunikacyjnego dla terenów, które z uwagi na ich funkcję wymagają takiego skomunikowania. Tymczasem wg. regulacji przyjętych w kwestionowanej uchwale, w ocenie skarżących, obsługa komunikacyjna ww. nieruchomości nie została prawidłowo zagwarantowana. Gwarancji takiej nie daje bowiem wyznaczenie drogi wewnętrznej na działkach prywatnych właścicieli, skoro przeznaczenie terenu pod drogę wewnętrzną nie oznacza, że właściciel tego terenu ma obowiązek tę drogę zrealizować oraz udostępnić osobom trzecim. W tej sytuacji brak prawidłowego określenia dostępu pośredniego do drogi publicznej powoduje, że regulacje planistyczne odnoszące się do tych działek pozbawione są obligatoryjnego elementu, od którego istnienia uzależniona jest możliwość ich wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem ustalonym w planie miejscowym. Bez prawidłowego ukształtowania przez Zaskarżoną Uchwałę układu komunikacyjnego łączącego te działki z drogą publiczną, pozostałe postanowienia planu odnoszące się do tych działek nie będą mogły posłużyć do efektywnego wykorzystania. Brak zapewnienia prawidłowej komunikacji z drogą publiczną powoduje, że działka przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne z usługami, nie może być w ten sposób zainwestowana,
3/ w odniesieniu do zarzutów określonych w pkt. 3 skargi, skarżący podnieśli, że w Zaskarżonej Uchwale zostały zawarte postanowienia wykraczające poza delegację ustawową i przez to w sposób nieuprawniony ograniczające wykonywanie prawa własności nieruchomości przez podmioty władające nieruchomościami objętymi przedmiotowym planem miejscowym. Regulując parametry nowo wydzielanych działek budowlanych inne niż minimalna powierzchnia tych działek, Rada Gminy w [...] wykroczyła poza delegacje ustawową przepisu art. 15 ust.2 pkt. 8 u.p.z.p., działając poza zakresem władztwa planistycznego gminy. Kolejnym wykroczeniem poza delegację ustawową są ustalenia § 8 ust. 1 pkt 3 lit. b i lit. c tiret drugie Zaskarżonej Uchwały. Zawarto w nich regulacje w zakresie dopuszczalnych materiałów wykończeniowych elewacji budynków. Wskazać należy, że art. 15 ust. 3 pkt 8 u.p.z.p. upoważnia, w zależności od potrzeb, do określenia w planie miejscowym jedynie kolorystyki obiektów budowlanych oraz pokrycie dachową a nie do określenia materiałów wykończeniowych elewacji budynków. Tego rodzaju ustaleń, stosownie do art. 37g ust.2 pkt.2 u.p.z.p. dokonuje się w miejscowym planie rewaloryzacji. Skoro zatem ustawa wraz z przepisami wykonawczymi jasno określa w jakiego rodzaju akcie prawa miejscowego może wystąpić dana regulacja (w tym wypadku jest to miejscowy plan rewitalizacji), to na gruncie zasad państwa prawa nie jest dopuszczalnym, aby regulacja ta była wprowadzana za pomocą innego rodzaju aktu (planu miejscowego), sporządzanego przecież według innych zasad i pod innymi warunkami niż miejscowy plan rewitalizacji,
4/ wreszcie w odniesieniu do zarzutu z pkt. 4 skargi wskazano, że Rada Gminy w [...]naruszyła przepisy art. 114 ust.1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez zaniechanie określania do jakiej kategorii terenów wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 POS zaliczają się wyznaczone w Zaskarżonej Uchwale tereny [...].
W odpowiedzi na skargę organ Rada Gminy w [...]wniosła o oddalenie skargi.
Przede wszystkim organ podniósł, że skarżący nie wykazali spełnienia przesłanki dopuszczalności skargi, wynikającej z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (usg). Zgodnie z art. 101 ust. 1 usg każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą rady gminy, może zaskarżyć taką uchwałę do sądu administracyjnego. W świetle zatem przytoczonego przepisu prawo do zaskarżenia przysługuje tylko temu, kto wykaże istnienie konkretnego, indywidualnego oraz aktualnego interesu prawnym wynikającego z określonej normy prawa materialnego i wskaże okoliczności świadczące o tym, że interes ten został naruszony zaskarżoną uchwałą. Skarżący zaś wskazują jedynie to, że są właścicielami nieruchomości, oznaczonych jako działki o numerach ewidencyjnych nr [...] oraz [...], które położone są na obszarze objętym zaskarżoną uchwałą. Takie stwierdzenie skarżących, mające uzasadniać spełnienie przesłanki "interesu prawnego", wynikającej z art. 101 ust. 1 usg, jest oczywiście niewystarczające i tym samym nie świadczy o przysługiwaniu skarżącym interesu prawnego warunkującego dopuszczalność zaskarżenia uchwały. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego prawa. Tymczasem skarżący nie tylko nie wykazują istnienia tak rozumianego naruszenia interesu prawnego, ale w istocie z treści skargi w ogóle nie wynika, by skarżący twierdzili o istnieniu tak rozumianego naruszenia interesu prawnego.
Odnosząc się natomiast do poszczególnych zarzutów skargi – organ podniósł co następuje:
Jeśli chodzi o zarzut z punktu 1) zarzutów skargi, a mianowicie zaistniały zdaniem skarżących brak jednoznacznego określenia przeznaczenia terenów, dla których ustalono definicje i zasady realizacji przeznaczenia podstawowego i uzupełniającego, który to brak zdaniem skarżących umożliwia zaniechanie realizacji przeznaczenia podstawowego. Skarżący formułują wymogi pod adresem planu, jakie zdaniem skarżących powinien spełniać plan, które jednak w żadnym stopniu nie wynikają z obowiązujących przepisów prawa. Mianowicie żaden przepis nie przewiduje, by plan miał określać "sposób i termin tymczasowego zainwestowania danego terenu" (str. 6 pkt 15 a. skargi), "sposób, w jaki funkcje przeznaczenia uzupełniającego mają współistnieć z funkcjami przeznaczenia podstawowego" (str. 6 pkt 15 b. skargi), ani też "sposób, w jaki funkcje przeznaczenia podstawowego będą docelowo przeważać nad innymi funkcjami" (str. 7 pkt 15 c. skargi). Ponadto pełnomocnik organu podniósł, że gdyby zresztą nawet przyjąć, że treść planu w jakimś stopniu narusza wymogi wynikające ze wskazanych przepisów, to z treści skargi w żadnym stopniu nie wynika, by uchybienia te bezpośrednio naruszały chronione prawem dobra skarżących. Skarżący bowiem twierdzą, że z treści planu wynika w zasadzie daleko idąca swoboda w zagospodarowaniu terenu, że w istocie teren może być zagospodarowany w sposób zgodny z przeznaczeniem uzupełniającym, bez konieczności uprzedniego zagospodarowania w sposób zgodny z przeznaczeniem podstawowym.
Zauważyć jednak należy, że przecież z natury rzeczy, o naruszeniu indywidualnego interesu prawnego poprzez sprzeczną z prawem uchwałę przyjmującą plan zagospodarowania przestrzennego można mówić jedynie wówczas, gdy przyjęty plan w sposób nadmierny (nieuzasadniony) godzi w prawo własności. Z natury rzeczy przecież plan stwarza pewne ograniczenia w możliwości zagospodarowania tworząc pewne nakazy, zakazy i limity. Tymczasem zarzut skarżących sprowadza się do czegoś zupełnie odwrotnego, bowiem skarżący w istocie zarzucają organowi stworzenie zbyt daleko idącej swobody w możliwości zagospodarowania nieruchomości.
Jeśli chodzi o zarzut z punktu 2) zarzutów skargi, a mianowicie ustalenie zasad obsługi nieruchomości, pełnomocnik wskazał, że niezasadność tego zarzutu wynika z następujących okoliczności:
Po pierwsze przypomnieć należy, że skarżący są właścicielami nieruchomości stanowiących działki o numerach [...]oraz [...]. Obie wskazane działki mają zapewniony bezpośredni dostęp do drogi lokalnej, będącej nieruchomością stanowiącą własność Gminy [...], a oznaczonej jako działka nr [...]. Już sama ta okoliczności, czyni zarzut skarżących zupełnie bezzasadnym, bowiem treść planu w żadnym stopniu nie narusza interesu prawnego skarżących. Zresztą, jak to wprost wynika z treści skargi (str. 8 pkt 24), skarżący wskazują, że formułowane zarzuty odnoszą się do działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]i [...]. Żadna z tych działek nie jest przedmiotem własności skarżących. Nadto bezzasadność zarzutu wynika również z faktu, że stosownie do art. 2 pkt 14) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (upzp), przez "dostęp do drogi publicznej" - należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Stąd też, zapewnienie dostępu poprzez drogę wewnętrzną jest oczywiście dopuszczalne.
Uzasadniając niezasadność zarzutu z punktu 3) zarzutów skargi, a mianowicie zarzucanego wykroczenia poza delegację ustawową, jaką przepisy stanowią dla ograniczeń w sposobie wykonywania własności, pełnomocnik organu wskazał, że nie ulega żadnej wątpliwości, że organ był uprawniony do określenia w zaskarżonej uchwale także innych parametrów działek poza określeniem ich minimalnej powierzchni, co wynika ze spoczywającego nie gminie obowiązku zagwarantowania ładu przestrzennego na terenach objętych planem miejscowym. Z obowiązkiem tym skorelowane jest uprawnienie do określenia w granicach władztwa planistycznego (stosownie do art. 15 ust. 2 pkt 8 upzp) szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie Sądów Administracyjnych jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażany jest pogląd, który w pełni należy podzielić, że skoro gmina może w planie miejscowym określić minimalną i maksymalną szerokość frontu działek, które uzyskuje się w wyniku podziału i scalania, o jakim mowa w art. 101 i następne ustawy o gospodarce nieruchomościami, to także może takie parametry ustalić w tym planie, w przypadku działek uzyskiwanych w wyniku podziału uregulowanego w art. 92-99 tej ustawy.
Odnosząc się do zarzutu z punktu 4) skargi, a mianowicie zarzucanego zaniechania określenia do jakiej kategorii terenów wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 Prawa ochrony środowiska zalicza się tereny 1-9MN/U, stwierdzić należy, że plan, zgodnie z § 10 ust. 3, nakazuje się kształtowanie komfortu akustycznego w środowisku poprzez uzyskanie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, zgodnie z przepisami odrębnymi. Postanowienia planu, nie mogą bowiem wyłączać, zmieniać, ani ograniczać dopuszczalnych poziomów hałasu przewidzianych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 113 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Oczywistym bowiem jest, że nie wolno w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wprowadzać takich rozwiązań, nawet za zgodą obecnych właścicieli danych terenów, które spowodują, że ochrona przed hałasem będzie przebiegała według wyższego standardu niż wskazany w rozporządzeniu w sprawie dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku.
Odnosząc się do zarzutu z punktu 5) skargi, w którym skarżący zarzucają zaniechanie ważenia interesu publicznego i interesów prywatnych, zgłaszanych w postaci uwag dotyczących działki nr [...]oraz nr [...]zmierzających do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania na terenie 1U/PS, to stwierdzić należy, że także ten zarzut jest zupełnie bezzasadny. Uwagi zgłaszane w zakresie przeznaczenia terenów i określenia zasad zagospodarowania dla działki nr [...]i nr [...]nie zostały uwzględnione, ponieważ zgodnie z art. 9 ust. 4. upzp w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalania planu, " Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych." Unormowanie to wykluczało możliwość uwzględnienia zgłoszonych uwag.
Jeśli chodzi o ostatni podniesionych w skardze zarzutów, to jest zarzut z punktu 6), a obejmujący zarzucane niedopełnienie przez organ obowiązków wynikających z przepisów art. 1ust. 2 pkt 7), art. 1 ust. 3 w zw. z art. 1 ust.2 pkt 9) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Skarżący ograniczyli się wyłącznie do sformułowania zarzutu, bez jednakże jakiegokolwiek wyjaśnienia w uzasadnieniu skargi, w czym konkretnie upatrują zarzucanych uchybień organu. Treść tego zarzutu, jego nader ogólnikowa konstrukcja, w istocie całkowicie uniemożliwia organowi odniesienie się do tego zarzutu, poza stwierdzeniem całkowitej bezzasadności tego zarzutu.
Na rozprawie w 18 grudnia 2024 r. pełnomocnik organu wniosła alternatywnie o odrzucenie skargi w odniesieniu do zaskarżenia całości uchwały, natomiast w zakresie dotyczącym nieruchomości skarżących o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega w części oddaleniu, a w pozostałym zakresie odrzuceniu.
Zgodnie z art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r. poz. 935) [dalej: p.p.s.a.].
Na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).
W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze skargą na akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 5 ppsa, ponieważ zaskarżona uchwała niewątpliwie stanowi akt prawa miejscowego. W takiej sytuacji podstawę prawną wniesienia skargi stanowi art. 101 ust. 1 usg, wedle którego, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Wskutek nowelizacji cytowanego wyżej przepisu, która obowiązuje od 1 czerwca 2017 r. (art. 2 i art. 18 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2017 r. poz. 935), warunkiem wniesienia skargi na akt prawa miejscowego uchwalony po 31 maja 2017 r. przestało być bezskuteczne wezwanie organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Z tego powodu, w niniejszej sprawie, skarżący nie byli zobowiązani do wystosowania do Rady Gminy w [...]wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia spowodowanego podjęciem uchwały z dn. 24 listopada 2022 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obrębu geodezyjnego [...], w gminie [...], powiat [...], woj. [...]- etap I.
Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie [...]. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 ppsa). W rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że stronom, przed wniesieniem skargi, nie przysługiwał środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 ppsa. Wniesienie skargi na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie było też ograniczone terminem.
Niewątpliwa jest również w sprawie kwestia uprawnień rady gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Uprawnienia te wynikają z art. 18 ust. 2 pkt 5 usg oraz z art. 3 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 20 ust. 1 upzp. Stosownie do art. 3 ust. 1 upzp kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego [...], należy do zadań własnych gminy.
Posiadanie przez gminę tzw. władztwa planistycznego, oznacza, że jednostka ta może samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, wprowadzając, z zachowaniem wymogu legalności, do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określone regulacje. Elementem władztwa planistycznego gminy jest kompetencja do wiążącego określenia treści prawa własności nieruchomości. Stosownie do art. 6 ust. 1 upzp ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Władztwo planistyczne stanowi uprawnienie rady gminy do legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności, nie jest jednak prawem nieograniczonym. Wykonując to władztwo gmina (rada gminy) ma obowiązek działać w granicach prawa, a kierując się interesem publicznym wyważać go z interesami prywatnymi (można dodać: słusznymi interesami prywatnymi). Kształtowanie polityki przestrzennej przez radę gminy powinno w konsekwencji uwzględniać prawa osoby posiadającej tytuł prawny do nieruchomości i do jej zagospodarowania w sposób przez nią oczekiwany, ale zgodny z prawem, lecz z drugiej strony z uwzględnieniem prawa do podejmowania przez gminę władczych działań planistycznych służących zaspokojeniu potrzeb wspólnoty gminnej (art. 166 ust. 1 Konstytucji RP).
Prawo własności nie jest prawem absolutnym. Prawo własności chronią przepisy art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, ale także przepisy art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Mimo takiej podstawy prawnej ochrony prawa własności, doznaje ono także pewnych ograniczeń (art. 64 ust. 3 Konstytucji - własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności). Na możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę w drodze ustawy ograniczeń wykonywania prawa własności wskazuje też art. 140 Kodeksu cywilnego.
Uwzględniając zachowanie przez skarżących wymogów formalnych skargi, w następnej kolejności konieczne było wyjaśnienie czy strony były legitymowane do skutecznego zakwestionowania legalności zaskarżonej uchwały w trybie art. 101 ust. 1 usg, to znaczy, czy posiadały interes prawny umożliwiający zaskarżenie uchwały, a dalej, czy interes ten został naruszony uchwałą. Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie i na tym etapie nie może jednak dotyczyć celowości i słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć.
Na gruncie ustawy o samorządzie gminnym pojęcie interesu prawnego nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia musi być norma prawna, czy to ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny), czy też jednostkowa i konkretna (decyzja administracyjna). Naruszenie tak rozumianego interesu prawnego lub uprawnienia przez uchwałę organu gminy polega na tym, że uchwała oddziałuje na sferę prawną wnoszącego skargę podmiotu, ograniczając jego uprawnienie lub zwiększając zakres obowiązków, przy czym należy wyraźnie odróżnić interes prawny od interesu faktycznego. Konieczne jest także wykazanie przez stronę wnoszącą skargę na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego istnienia związku pomiędzy sferą jej indywidualnych praw i obowiązków wynikających z norm prawa materialnego a zaskarżoną uchwałą. Interes prawny musi być aktualny, zaistniały w dniu wnoszenia skargi, a nie ewentualny, na przyszłość. Nadto interes prawny musi być własny, osobisty, indywidualny, czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu. Dopiero stwierdzenie, że uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego daje sądowi możliwość merytorycznej oceny uchwały na skutek skargi wniesionej w tym trybie (postanowienie WSA w Opolu z 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 334/2017, postanowienie NSA z 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2792/21).
Podkreślić należy, że uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 usg nie ma charakteru actio popularis, co oznacza, że nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem, jak również ewentualny stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała nie narusza prawem chronionego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu skarżącego (wyroki NSA z dnia: 1 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1209/13, 22 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2236/12).
Jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, interes prawny strony skarżącej, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 usg, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Akcentuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Innymi słowy, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 usg, prawo do skutecznego zaskarżenia uchwały rady gminy na jego podstawie przysługuje jedynie podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem, że zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną tego podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, na przykład przez zniesienie, ograniczenie, czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego, który musi być konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego.
Na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, a nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 usg musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, wyrok WSA w Białymstoku z 9 września 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 364/04). Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszeniem, dlatego w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. O skuteczności skargi z art. 101 ust. 1 usg przesądza wykazanie albo przynajmniej wskazanie przez skarżącego, naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego lub chociażby prawa chronionego w drodze ustawy, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Interes ten powinien być jednak bezpośredni i realny (wyroki NSA z 23 listopada 2005 r., sygn. akt OSK 715/05, z 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/01; postanowienie NSA z 9 listopada 1995 r., sygn. akt II SA 1933/95; wyrok WSA w Białymstoku z 4 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 763/05).
W świetle przedstawionych rozważań i okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarżący w części zakresu skargi, który nie obejmuje stanowiących ich własność nieruchomości stanowiących działki o nr ew. [...]i nr ew. [...], a oznaczonych w planie symbolem 8MN/U oraz 9 MN/U, nie posiadają legitymacji skargowej w rozumieniu art. 101 ust. 1 usg, opierającej się na przepisie prawa materialnego, który zostałby naruszony zaskarżoną uchwałą, gdyż nie wykazali, aby zaskarżone przepisy uchwały naruszały ich interes prawny istniejący w odniesieniu do nieruchomości, które nie stanowią przedmiotu ich własności.
W opisanych okolicznościach sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie zdołali wykazać, że realnie, aktualnie napotykają niedopuszczalne ograniczenia w wykonywaniu przysługującego im prawa własności. Podkreślić jeszcze raz trzeba, że skarga z art. 101 usg nie służy ochronie przed potencjalnymi naruszeniami interesu prawnego, które mogą mieć miejsce w przyszłości. Sąd doszedł do przekonania, że żaden z przepisów prawa, które wskazano w skardze, nie przyznaje skarżącym prawa lub uprawnienia nadającego się do wykonania, które na skutek wejścia w życie zaskarżonej uchwały doznałoby ograniczenia lub uległoby zniweczeniu.
W oparciu o powyższe oceny Sąd uznał, że bezprzedmiotowe jest merytoryczne odnoszenie się do zarzutów skargi kwestionujących i wykazujących nieprawidłowości m.p.z.p. w zakresie nie odnoszącym się do regulacji dotyczących terenów nie stanowiących własności skarżących.
Granice bowiem interesu prawnego strony skarżącej, a dokładniej jego naruszenia, wyznaczają co do zasady zakres orzekania przez Sąd o nieważności zaskarżonej uchwały. W przypadku zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. uchwały organu gminy w sprawie przyjęcia planu miejscowego, merytoryczna kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest więc w granicach wyznaczonych naruszeniem indywidualnego interesu prawnego strony opartego na przysługującym jej tytule prawnym (prawie własności) do oznaczonej nieruchomości objętej planem. Skoro przedmiotem zaskarżenia w trybie art. 101 u.s.g., mogą być tylko te postanowienia (części) uchwały, które dotyczą nieruchomości, wobec których strona skarżąca ma możliwość wykazania jej naruszenia interesu prawnego, to kontrola Sądu ogranicza się jedynie do tych postanowień. Przyjęcie poglądu, że w sytuacji zaskarżenia uchwały w sprawie planu miejscowego w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., Sąd może badać i stwierdzić nieważność całej uchwały, niezależnie od tego, czy zarzucane i stwierdzone naruszenia odnoszą się do całości planu, czy tylko części, która odnosi się do nieruchomości strony Skarżącej, prowadziłoby w efekcie do wypaczenia istoty skargi z art. 101 ust. 1 u.s.g., gdyż skarga taka nie różniłaby się w takiej sytuacji od skargi organu nadzoru składanej w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g., której celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego sprzecznej z prawem uchwały organu samorządu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 452/23, CBOSA).
Natomiast odnosząc się do zarzutów skargi, które wskazują na konkretne ingerencje w treść prawa własności skarżących, tj. zarzutów zawartych w pkt. 5 i 6 skargi, Sąd po ich ocenie doszedł do oceny i stanowiska o ich niezasadności.
Ww. zarzutach skarżący zarzucają zaniechanie ważenia interesu publicznego i interesów prywatnych zgłaszanych w postaci uwag dot. stanowiących ich własność działek nr ew. [...]i [...], kwestionujących przyjęty w zapisach planistycznych sposób zagospodarowania tych nieruchomości w części jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej oznaczonej w planie symbolami 8MN/U i 9MN/U. Skarżący, jak to wynika z dokumentów planistycznych, w zgłaszanych di projektu wyłożonego planu uwagach, kwestionowali prawidłowość klasyfikacji należących do nich działek w zakresie oznaczonych symbolami 8MN/U i 9MN/U, wywodząc, że tereny te powinny być skalsyfikowane jako tereny działalności rolniczej z możliwością wykorzystania na cele przetwórstwa rolno-spożywczego, usług związanych z obsługą produkcji rolnej oraz pod zabudowę produkcyjną ( typu chlewnie), służącą do produkcji uznanej jako dział specjalny produkcji rolnej.
Odnosząc się do tak sformułowanego zagadnienia planistycznego i sporu pomiędzy skarżącymi a organ em planistycznym, Sąd uznał za zasadne i prawidłowe stanowisko organu Rady Gminy w [...] przyjmujące zagospodarowanie tych terenów jako zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej.
W szczególności Sąd stwierdził, że w odniesieniu do tego rozwiązania planistycznego organ działał w granicach władztwa planistycznego oraz w zgodzie z przepisem art. 9 ust.4 u.p.z.p. regulującym, że zapisy planu muszą być zgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. W tym kontekście Sąd stwierdził na podstawie przedłożonych przez organ dokumentów planistycznych, że należące do skarżących działki o numerze [...], i [...]w świetle Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] uchwalonym uchwałą Rady Gminy w [...] nr [...]z dnia 7 marca 2012 r. znajdują się częściowo na terenie strefy IIA - strefa działalności gospodarczej bez udziału przemysłu oraz częściowo w strefie IIIA, tj. strefie intensywnej zabudowy mieszkaniowej z towarzyszeniem usług. Dla tej strefy, ustalono, jako podstawowe przeznaczenie terenów pod usługi oraz cele magazynowo - składowe o charakterze nieuciążliwym oraz budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne z usługami.
Strefa produkcji rolnej oznaczona w Studium VII nie występuje na terenie etapu I planu w obrębie [...]. Proponowane funkcje są w Studium dopuszczone w strefach IIIB ( funkcja obsługi rolnictwa, przetwórstwa rolno-spożywczego i przechowalnictwa) oraz w strefie VII – strefa produkcji rolniczej ( rolnicza przestrzeń produkcyjna).
Stąd Sąd stwierdza, że zgodnie z prawem uwagi zgłaszane w zakresie przeznaczenia terenów i określenia zasad zagospodarowania dla działki nr [...]i nr [...]nie zostały uwzględnione, ponieważ zgodnie z art. 9 ust. 4. upzp w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalania planu, " Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych." unormowanie to wykluczało możliwość uwzględnienia zgłoszonych uwag.
Jednocześnie też wskazać należy, że w ramach omawianego zarzutu, skarżący nie wskazują, w jaki sposób ustalenia planu godzą w interes skarżących i w jaki konkretnie interes. Podnieść przy tym należy również, że stosownie do § 21 ust. 1 regulacje planu, dopuszczają wykorzystanie terenów i obiektów w sposób dotychczasowy, w zakresie zachowania funkcji terenu, formy zabudowy i zagospodarowania terenu, do czasu ich zagospodarowania zgodnie z ustaleniami planu, wobec czego zarzut skarżących jest tym bardziej bezzasadny.
Wreszcie co do procedury planistycznej Sąd stwierdza, że przy podjęciu zaskarżonej uchwały zachowane zostały także wszystkie wymagane etapy procedury sporządzania planu, określone w art. 17 u.p.z.p., co wynika z Dokumentacji planistycznej, zgodnie z wymogami określonymi w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587) [dalej: rozporządzenie].
Z tych też względów Sąd uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa w odniesieniu do terenów oznaczonych w zaskarżonej uchwale symbolami 8MN/U i 9MN/U w odniesieniu do działek nr ew. [...]i nr ew. [...]. Skoro więc w skardze nie wykazano, że zaskarżona uchwała narusza prawo, należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt. 1 wyroku.
W pozostałej części, wobec braku interesu prawnego skarżących, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego, o czym Sąd orzekł w pkt. 2 wyroku.
Z tych powodów Sąd orzekł jak na wstępie.