VIII SA/Wa 774/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności spadkobierców (E. L. i małoletniego M. L.) za zaległości podatkowe spadkodawcy M. L. Spadkobiercy zarzucali organom podatkowym naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 200 § 1 poprzez bezprawne skrócenie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego do dwóch dni, a także pominięcie okoliczności obciążenia masy spadkowej innymi długami oraz przedawnienia niektórych zobowiązań. Sąd uznał, że naruszenie art. 200 § 1 Op, polegające na wydaniu decyzji przed upływem zakreślonego terminu, samo w sobie nie stanowiło podstawy do uchylenia decyzji, jednakże istotne było naruszenie art. 127 Op w zw. z art. 187 § 1 Op i art. 191 Op, które mogły doprowadzić do wadliwego orzeczenia co do zakresu odpowiedzialności spadkobierców na podstawie art. 100 § 1 Op w zw. z art. 98 § 1 Op i art. 1032 kc. Sąd podkreślił, że organy podatkowe pominęły regulację art. 1032 kc dotyczącą odpowiedzialności spadkobiercy przyjmującego spadek z dobrodziejstwem inwentarza, który spłacił niektóre długi, a nie wiedział o innych. Ponadto, sąd wskazał na naruszenie art. 210 § 4 Op poprzez wybiórcze odniesienie się do kwestii biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych z lat 2014-2016. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazanych wytycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności spadkobierców za długi podatkowe, w szczególności w kontekście przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza oraz biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale jego argumentacja może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących odpowiedzialności spadkobierców.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ podatkowy prawidłowo orzekł o solidarnej odpowiedzialności spadkobierców za zaległości podatkowe spadkodawcy, pomijając przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące ograniczonej odpowiedzialności spadkobiercy przyjmującego spadek z dobrodziejstwem inwentarza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy naruszył przepisy Kodeksu cywilnego (art. 1032 kc w zw. z art. 98 Op) poprzez pominięcie regulacji dotyczących ograniczonej odpowiedzialności spadkobiercy przyjmującego spadek z dobrodziejstwem inwentarza, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy podatkowe pominęły regulację art. 1032 kc, która określa zakres odpowiedzialności spadkobiercy przyjmującego spadek z dobrodziejstwem inwentarza, zwłaszcza w sytuacji, gdy spadek jest obciążony innymi długami niż te wskazane w decyzji.
Czy naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, polegające na skróceniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, stanowi samodzielną podstawę do uchylenia decyzji?
Odpowiedź sądu
Nie, samo naruszenie art. 200 § 1 Op nie stanowi samodzielnej podstawy do uchylenia decyzji, jeśli nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Jednakże, w połączeniu z innymi naruszeniami, może przyczynić się do uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wydał decyzję przed upływem zakreślonego terminu do wypowiedzenia się strony, co stanowi naruszenie art. 200 § 1 Op. Jednakże, ocenił, że samo to naruszenie, w kontekście innych zarzutów, nie było wystarczające do uchylenia decyzji, ale wskazało na potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy.
Czy organ podatkowy prawidłowo ocenił bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych z lat 2014-2016, uwzględniając przerwanie i zawieszenie biegu terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zaskarżona decyzja wybiórczo odnosi się do kwestii biegu terminu przedawnienia, uniemożliwiając dokonanie niebudzącej wątpliwości oceny okoliczności dotyczących tego zagadnienia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na naruszenie art. 210 § 4 Op, ponieważ organ podatkowy nie dokonał szczegółowej analizy biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, nie wskazując w sposób jasny wpływu poszczególnych czynności na bieg terminu oraz dokumentów, na podstawie których dokonano ustaleń.
Przepisy (34)
Główne
Op art. 100 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień poszczególnych spadkobierców.
kc art. 98 § 1
Kodeks cywilny
Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe.
kc art. 1032 § 1
Kodeks cywilny
Spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza i spłacił niektóre długi, a nie wiedział o istnieniu innych, ponosi odpowiedzialność tylko do wartości stanu czynnego spadku.
kc art. 1032 § 2
Kodeks cywilny
Spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza i spłacając niektóre długi, wiedział o istnieniu innych, ponosi odpowiedzialność za te długi ponad wartość stanu czynnego spadku, ale tylko do wysokości, w jakiej byłby obowiązany je zaspokoić, gdyby spłacał należycie wszystkie długi spadkowe.
t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm. art. 97 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Spadkobiercy przejmują przewidziane w przepisach prawa obowiązki spadkodawcy.
t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm. art. 1034 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe.
t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm. art. 1034 § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe do wielkości udziałów.
t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm. art. 924
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm. art. 925
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm. art. 926 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Powołanie do spadku wynika z ustawy albo testamentu.
t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm. art. 1031 § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego czynnego spadku.
Pomocnicze
Op art. 200 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przepis ten ma zastosowanie także w postępowaniu odwoławczym.
Op art. 127
Ordynacja podatkowa
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
Op art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Op art. 191
Ordynacja podatkowa
Dowody ocenia się na podstawie własnego przekonania organu.
Op art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Op art. 70 § 4
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony.
Op art. 99
Ordynacja podatkowa
Bieg terminów przewidzianych w art. 70, 71, 77 § 1 oraz 80 § 1 nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy.
Op art. 210 § 4
Ordynacja podatkowa
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.
t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm. art. 220 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ pierwszej instancji wydaje decyzję.
t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm. art. 1015 § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
W przypadku braku oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, przyjmuje się, że spadkobierca przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm. art. 1015 § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
W przypadku braku oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, przyjmuje się, że spadkobierca przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm. art. 1012
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Spadkobierca może przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności, z ograniczeniem odpowiedzialności (z dobrodziejstwem inwentarza) albo spadek odrzucić.
t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1469 ze zm. art. 669
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Sąd spadku wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy.
t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 164 ze zm. art. 3a
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie
Możliwość sporządzenia przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia.
t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm. art. 180
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn art. 4a § 1
Zwolnienie z podatku od spadków i darowizn w przypadku zgłoszenia w terminie ustawowym.
t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne.
t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy.
t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 229
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi, który ją wydał.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez skrócenie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. • Naruszenie art. 1032 kc w zw. z art. 98 Op poprzez pominięcie ograniczonej odpowiedzialności spadkobiercy przyjmującego spadek z dobrodziejstwem inwentarza. • Naruszenie art. 210 § 4 Op poprzez nieprawidłową ocenę biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów podatkowych dotyczące braku przedawnienia zobowiązań podatkowych i prawidłowego ustalenia stanu czynnego spadku.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy bezprawnie skrócił siedmiodniowy termin do dwóch dni • organy podatkowe całkowicie i bezpodstawnie pominęły okoliczności obciążenia spadku innymi długami • zaskarżona decyzja wybiórczo odnosi się do tych kwestii, uniemożliwiając dokonanie niebudzącej wątpliwości oceny okoliczności dotyczących biegu terminu przedawnienia
Skład orzekający
Iwona Szymanowicz-Nowak
przewodniczący
Justyna Mazur
sprawozdawca
Leszek Kobylski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności spadkobierców za długi podatkowe, w szczególności w kontekście przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza oraz biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale jego argumentacja może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących odpowiedzialności spadkobierców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności spadkobierców za długi podatkowe, co jest częstym problemem praktycznym. Sąd szczegółowo analizuje przepisy Kodeksu cywilnego i Ordynacji podatkowej, co czyni orzeczenie wartościowe dla prawników i doradców podatkowych.
“Spadkobiercy odpowiedzialni za długi podatkowe? Sąd wyjaśnia, kiedy ograniczenie odpowiedzialności działa.”
Dane finansowe
WPS: 56 400 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.