VIII SA/Wa 772/23

VIII SA/Wa 772/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Justyna Mazur /przewodniczący/
Marek Wroczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. ,49c ust.1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 67a par 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o z siedzibą w O. na decyzję Ministra Finansów z dnia 22 września 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 772/23
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją, znak: [...] Minister Finansów działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2023 roku, poz. 775 ze zm. dalej jako k.p.a.)oraz art. 49c ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane( DZ.U z 2023 roku, poz. 682 dalej jako prawo budowalne) w związku z art. 67a § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa( DZ.U z 2022 roku, poz. 2651 dalej Op), po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. [...] od decyzji Wojewody M. z dnia 7 czerwca 2023 roku odmawiającej umorzenia w całości i w części opłaty legalizacyjnej w wysokości 125 000 zł, nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w R. nr [...] z dnia 11 września 2018 roku, znak: [...] za samowolną budowę ,,obiektu’’ – placu utwardzonego wraz z ekranami dźwiękoszczelnymi, częściowo zadaszonego, zlokalizowanego na działce w miejscowości O. nr [...], gmina J. oraz rozkładającej przedmiotową opłatę na 5 rat rocznych, płatnych począwszy od lipca 2023 roku do lipca 2027 roku, w sposób określony w decyzji – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
W dniu 9 listopada 2018 roku do Wojewody M. wpłynął wniosek [...] plus sp. [...] o umorzenie w całości lub w części bądź rozłożenie na raty opłaty legalizacyjnej w wysokości 125 000 zł, nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 11 września 2018 roku z uwagi, iż zapłata takiej kwoty będzie nadmiernym obciążeniem finansowym. Wnioskodawca w uzupełnieniu wniosku wskazał, że nie stanowi pomocy publicznej.
Z uwagi na toczące się postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej w dniu 7 stycznia 2019 roku organ zawiesił przedmiotowe postępowanie wydając stosowne postanowienie. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 września 2022 roku uchylił wyrok WSA w Warszawie i oddalił skargę na postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną. W dniu 13 marca 2023 roku organ podjął zawieszone postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Na podstawie zgromadzonego materiału w sprawie organ pierwszej instancji postanowieniem nr [...] z dnia 7 czerwca 2023 roku odmówił umorzenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 125 000 zł i jednocześnie rozłożył przedmiotową opłatę na 5 rat rocznych, płatnych od lipca 2023 do lipca 2027 w sposób określony w decyzji i ustalił opłatę prolongacyjną w wysokości 70 617 zł płatną w terminach płatności poszczególnych rat w wysokości określonej w harmonogramie spłat.
Organ odwoławczy przywołał przepis art. 49c prawa budowlanego zgodnie z którym do opłat legalizacyjnych stosuje się odpowiednio przepisu działu III ustawy ordynacja podatkowa.
Na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 i 3 Op organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty, a także umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Zgodnie z art. 67b § 1 Op organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielić ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które nie stanowią pomocy publicznej, które stanowią pomoc de minimis – w zakresie i na zasadach określonych bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis, które stanowią pomoc publiczną. Zasady udzielania pomocy publicznej reguluje art. 107 ust.1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Organ w ramach postępowania wyjaśniającego dokonał analizy dokumentów finansowych [...] sp. [...] Przedmiotem oceny organu był dokument rachunek zysków i strat za lata 2015 – 2022 oraz za okres od 1 stycznia 2023 roku do 31 marca 2023 roku.
"[...]" Spółka [...] od 12.01.2012 r. zarejestrowana jest w KRS pod numerem [...]. W ramach działalności gospodarczej Spółka, zgodnie z KRS, zajmuje się m. in.: produkcją wyrobów budowlanych z betonu, produkcją cementu, produkcją masy betonowej prefabrykowanej, produkcją zaprawy murarskiej, produkcją pozostałych wyrobów z betonu, gipsu i cementu, sprzedażą hurtową i detaliczną pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli, konserwacją i naprawą pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli, sprzedażą hurtową pozostałych maszyn i urządzeń, transportem drogowym towarów, magazynowaniem i przechowywaniem pozostałych towarów.
Na podstawie zgromadzonych w toku postępowania dokumentów finansowych Spółki, Minister Finansów ustalił, co następuje:
Według rachunku zysków i strat sporządzonego na koniec 2015 roku firma "[...]" Spółka [...] poniosła stratę w wysokości 271.443,53 zł netto, natomiast przychody netto ze sprzedaży produktów wyniosły 5.809.169,56 zł oraz przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów 3.130.709,48 zł. Na podstawie bilansu sporządzonego na koniec 2015 roku ustalono, że firma posiadała rzeczowe aktywa trwałe o wartości 1.870.090,51 zł, z tego środki trwałe o wartości 1.442.542,35 zł (grunty, budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu, środki trwałe w budowie). Firma posiadała aktywa obrotowe w łącznej wysokości 3.424.509,81 zł, z tego zapasy 452.949,58 zł, należności krótkoterminowe wyniosły 2.483.619,27 zł, a inwestycje krótkoterminowe 40.031,48 zł (środki pieniężne w kasie i na rachunkach). Ponadto ustalono, że firma na koniec 2015 roku dysponowała kapitałem własnym w wysokości 317.679,16 zł, kapitałem podstawowym w wysokości 466.000,00 zł, posiadała zobowiązania krótkoterminowe w wysokości 4.151.820,63 zł oraz zobowiązania długoterminowe w wysokości 18.420,00 zł; zgodnie z rachunkiem zysków i strat sporządzonym na koniec 2016 roku firma "[...]" Spółka [...] osiągnęła zysk w wysokości 11.892,43 zł netto, natomiast przychody netto ze sprzedaży produktów wyniosły 14.099.764,98 zł. Na podstawie bilansu sporządzonego na koniec 2016 roku ustalono, że firma posiadała rzeczowe aktywa trwałe o wartości 3.112.881,51 zł, z tego środki trwałe o wartości 2.480.671,88 zł (grunty, budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu, środki trwałe w budowie). Spółka posiadała aktywa obrotowe w łącznej wysokości 3.974.690,95 zł, z tego zapasy 1.286.972,87 zł, należności krótkoterminowe wyniosły 2.366.037,52 zł, a inwestycje krótkoterminowe 20.146,13 zł (środki pieniężne w kasie i na rachunkach zł). Spółka na koniec 2016 roku dysponowała kapitałem własnym w wysokości 329.571,59 zł, kapitałem podstawowym w wysokości 466.000,00 zł, posiadała zobowiązania krótkoterminowe w wysokości 5.267.955,51 zł oraz zobowiązania długoterminowe w wysokości 740.278,03 zł.; Według rachunku zysków i strat sporządzonego na koniec 2017 roku Spółka "[...]" Spółka [...] osiągnęła zysk w wysokości 69.906,49 zł netto (86.871,49 zł brutto), natomiast przychody netto ze sprzedaży produktów wyniosły 7.24-0.359,07 zł oraz przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów 17.484.816,16 zł. Na podstawie bilansu sporządzonego na koniec 2017 roku ustalono, że firma posiadała rzeczowe aktywa trwałe o wartości 3.310.670,86 zł, z tego środki trwałe o wartości 2.514-.229,96 zł (grunty, budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu, środki trwałe w budowie). Spółka posiadała aktywa obrotowe w łącznej wysokości 5.845.340,50 zł, z tego zapasy 1.239.080,04 zł, należności krótkoterminowe wyniosły 4.367.565,81 zł a inwestycje krótkoterminowe 79.249,11 zł (środki pieniężne w kasie i na rachunkach). Ponadto ustalono, że firma na koniec 2017 roku dysponowała kapitałem własnym w wysokości 399.478,08 zł, kapitałem podstawowym w wysokości 466.000,00 zł, posiadała zobowiązania krótkoterminowe w wysokości 7.386.684,43 zł oraz zobowiązania długoterminowe w wysokości 653.291,86 zł;
zgodnie z rachunkiem zysków i strat sporządzonym za okres 01.01.2018-31.10.2018 roku firma "[...]" Spółka z o. o. poniosła stratę w wysokości 1.097.663,78 zł netto, natomiast przychody netto ze sprzedaży produktów wyniosły 26.171.956,02 zł. Na podstawie bilansu sporządzonego za okres 01.01.2018 r. - 31.10.2018 r. ustalono, że firma posiadała rzeczowe aktywa trwałe o wartości 3.199.511,66 zł, z tego środki trwałe o wartości 2.398.982,22 zł (grunty, budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu, środki trwałe w budowie). Spółka posiadała aktywa obrotowe w łącznej wysokości 7.450.990,87 zł, z tego zapasy 1.671.104,43 zł, należności krótkoterminowe wyniosły 5.702.662,29 zł, a inwestycje krótkoterminowe 56.622,40 zł (środki pieniężne w kasie i na rachunkach zł). Ponadto na koniec 10/2018 r. Spółka dysponowała kapitałem podstawowym w wysokości 466.000,00 zł, posiadała zobowiązania krótkoterminowe w wysokości 10.147.454,25 zł oraz zobowiązania długoterminowe w wysokości 500.729,85 zł;
zgodnie z rachunkiem zysków i strat sporządzonym na koniec 2020 roku firma "[...]" Spółka [...] osiągnęła zysk netto w wysokości 100.838,73 zł, natomiast przychody netto ze sprzedaży łącznie wyniosły 26.499.792,74 zł. Na podstawie bilansu sporządzonego na koniec 2020 roku ustalono, że firma posiadała rzeczowe aktywa trwałe o wartości 2.337.546,54 zł, z tego środki trwałe o wartości 1.537.017,10 zł (grunty, budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu, środki trwałe w budowie). Spółka posiadała aktywa obrotowe w łącznej wysokości 8.395.172,24 zł, z tego zapasy 3.536.470,62 zł, należności krótkoterminowe wyniosły 4.608.271,47 zł, a inwestycje krótkoterminowe 210.634,69 zł (środki pieniężne w kasie i na rachunkach). Ponadto ustalono, że Spółka na koniec 2020 roku dysponowała kapitałem własnym w wysokości 658.901,63 zł, kapitałem podstawowym w wysokości 466.000,00 zł, posiadała zobowiązania krótkoterminowe w wysokości 8.221,530,03 zł oraz zobowiązania długoterminowe 1.276.255,93 zł. Zgodnie ze "Sprawozdaniem finansowym za okres od 01.01.2020 do 31.12.2020" rok obrotowy firmy zamyka się zyskiem bilansowym brutto w kwocie 100.838,73 zł. Jednostka posiadała środki trwałe w budowie, tj. hala i plac. Spółka na dzień 31.12.2020 r. zatrudniała 21 osób na umowę o pracę. Nie stwierdzono okoliczności, które wskazują na zagrożenie kontynuowania działalności;
według rachunku zysków i strat sporządzonego na koniec 2021 roku firma "[...]" Spółka [...] osiągnęła zysk w wysokości 96.443,35 zł netto, natomiast przychody netto ze sprzedaży wyniosły 12.242.657,05 zł oraz przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów 17.489.068,35zł. Na podstawie bilansu sporządzonego na koniec 2021 roku ustalono, że Spółka posiadała rzeczowe aktywa trwałe o wartości 2.540.801,76 zł, z tego środki trwałe o wartości 1.740.272,32 zł (grunty, budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu, środki trwałe w budowie). Firma posiadała aktywa obrotowe w łącznej wysokości 6.861.688,53 zł, z tego zapasy 2.263.877,58 zł, należności krótkoterminowe wyniosły 4.242.445,68 zł, a inwestycje krótkoterminowe 31.234,83 zł (środki pieniężne w kasie i na rachunkach). Ponadto ustalono, że Spółka na koniec 2021 roku dysponowała kapitałem własnym w wysokości 755.344,98 zł, kapitałem podstawowym 466.000,00 zł, posiadała zobowiązania krótkoterminowe w wysokości 6.461.803,17 zł oraz zobowiązania długoterminowe 1.631.224,15 zł. Zgodnie ze "Sprawozdaniem finansowym za okres od 01.01.2021 r. do 31.12.2021 r." rok obrotowy firmy zamyka się zyskiem bilansowym brutto w kwocie 96,443,35 zł. Jednostka posiadała środki trwałe w budowie, tj. hala i plac. Spółka na dzień 31.12.2021 r. zatrudniała 23 osoby na umowę o pracę. Nie stwierdzono okoliczności, które wskazują na zagrożenie kontynuowania działalności;
zgodnie z rachunkiem zysków i strat sporządzonym na koniec 2022 roku firma "[...]" Spółka [...] osiągnęła zysk w wysokości 54.042,89 zł netto, natomiast przychody netto ze sprzedaży łącznie wyniosły 32.890.537,66 zł. Na podstawie bilansu sporządzonego na koniec 2022 roku ustalono, że firma posiadała rzeczowe aktywa trwałe o wartości 2.186.383,63 zł, z tego środki trwałe o wartości 1.385.854,19 zł (grunty, budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu, inne środki trwałe, środki trwałe w budowie). Firma posiadała aktywa obrotowe w łącznej wysokości 9.521.027,22 zł, z tego zapasy 4.790.950,34 zł, należności krótkoterminowe wyniosły 4.325.933,50 zł a inwestycje krótkoterminowe 152.693,85 zł (środki pieniężne w kasie i na rachunkach zł). Ponadto ustalono, że Spółka na koniec 2022 roku dysponowała kapitałem własnym w wysokości 789.727,87 zł, kapitałem podstawowym 466.000,00 zł, posiadała zobowiązania krótkoterminowe w wysokości 5.944.056,52 zł oraz zobowiązania długoterminowe w wysokości 4.400.843,72 zł. Zgodnie ze "Sprawozdaniem finansowym za okres od 01.01.2022 r. do 31.12.2022 r." rok obrotowy firmy zamyka się zyskiem bilansowym brutto w kwocie 71,009,89 zł. Jednostka posiadała środki trwałe w budowie tj. hala i plac. Jednostka na dzień 31.12.2022 r. zatrudniała 22 osoby na umowę o pracę. Nie stwierdzono okoliczności, które wskazują na zagrożenie kontynuowania działalności;
- według rachunku zysków i strat sporządzonego za okres 01.01.2023 r. -31.03.2023 r. firma "[...]" Spółka [...] poniosła stratę w wysokości 275.088,24 zł, natomiast przychody netto ze sprzedaży produktów wyniosły 3.318.625,17 zł oraz przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów 3.866.900,99 zł. Na podstawie bilansu sporządzonego na koniec 03/2023 roku ustalono, że firma posiadała rzeczowe aktywa trwałe o wartości 2.140.583,05 zł, z tego środki trwałe o wartości 1.340.053,61 zł {grunty, budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu, inne środki trwałe, środki trwałe w budowie). Firma posiadała aktywa obrotowe w łącznej wysokości 8.788.151,24 zł, z tego zapasy 4.414.591,93 zł, należności krótkoterminowe wyniosły 4.140.940,38 zł, a inwestycje krótkoterminowe 57.804,32 zł {środki pieniężne w kasie i na rachunkach). Ponadto ustalono, że firma na koniec 03/2023 roku dysponowała kapitałem własnym w wysokości 514.639,63 zł, kapitałem podstawowym w wysokości 466.000,00 zł, posiadała zobowiązania krótkoterminowe w wysokości 5.949.109,80 zł oraz zobowiązania długoterminowe w wysokości 3.875.952,12 zł.
Firma "[...]" Spółka [...]zgodnie z dołączonymi do akt sprawy wyciągami bankowymi posiada w [...] rachunek/karta nr [...] (...), którego stan w poszczególnych miesiącach przedstawiał się następująco: na dzień 30.04.2023 r, - 1.577,86 zł; na dzień 31.03.2023 r. - 24.882,83 zł, na dzień 28.02.2023 r. - 32.915,26 zł, na dzień 31.01.2023 r. - 41.058,77 zł, na dzień 31.12.2022 r. - 133.946,49 zł, na dzień 30.11.2022 r. - 72.125,68 zł. Ponadto Spółka posiada w [...] Banku Spółdzielczym w J. rachunki bieżące przedsiębiorstw nr [...] {...), którego stan w poszczególnych miesiącach przedstawiał się następująco: na dzień 30.04.2023 r. - 837,49 zł; na dzień 31.03.2023 r. - 9.04 zł; na dzień 28.02.2023 r. - 10.228,35 zł; na dzień 31.01.2023 r. - 4.808,77 zł; na dzień 31.12.2022 r. - 134,13 zł; na dzień 30.11.2022 r. - 646,91 zł. Na wyciągach widnieje również zapis; Środki na rachunku VAT: 5.793,48 PLN. Środki zgromadzone na rachunku chronione są przez obowiązkowy system gwarantowania depozytów - Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Zgodnie z zestawieniem firma "[...]" Spółka [...]ma 6 aktywnych umów w tym 3 umowy leasingowe - kończące się w dniach 01.08.2024 r., 01.10.2024 r., 01.11.2026 r. - i 3 umowy pożyczki - kończące się w dniach 01.06.2023 r., 01.11.2024 r. i 01.11.2024 r. Firma "[...]" Spółka [...] zgodnie z dołączonym do akt sprawy zaświadczeniem [...] Sp. [...] jest obecnie stroną 3 czynnych umów leasingowych. Współpraca z klientem trwa od 12.2021 r., realizacja płatności przebiega zgodnie z zawartymi umowami, saldo rat i odsetek na dzień 11.05.2023 r. nie wykazywało zaległości. Zgodnie z informacją Banku współpraca z klientem przebiega prawidłowo. Jak wynika z wydruku Rat leasingowych raty np. w czerwcu 2023 r. wyniosły netto - 9.553,62 zł, 9.553,62 zł, 9.589.94 zł; w lipcu 2023 r. - 9.517,24 zł, 9.517,24 zł, 9.553,65 zł. Raty były malejące. Ostatnie raty spłaty [zgodnie z wydrukiem] przypadają na listopada 2024 r. - 8.922,51 zł i 8.922,51 zł oraz w grudniu 2024 r. - 8.922,51 zł. Zgodnie z Listą o środkach trwałych sporządzoną na dzień 31.12.2022 r. firma posiadała: grunt Owadów, budynek administracyjno-biurowy Owadów, pompę głębinową, zbiornik hydroforowy, węzeł betoniarski, drukarkę, zestaw komputerowy, spawarkę, komputer, kocioł B., zagęszczarkę, samochód ciężarowy wywrotka Scania, przyczepę K., samochód specjalny S. Ż., naczepę siodłową, aparat do badania zawartości powietrza w mieszance, młotek, wózek jezdniowy podnośnikowy, samochód ciężarowy Scania wywrotka, wózek jezdniowy podnośnikowy, naczepę silos, wózek jezdniowy, ładowarkę kołową, wózek jezdniowy, wózek widłowy, kasę P., wózek widłowy, kasę P., samochód specjalny M. wywrotka, samochód ciężarowy M. wywrotka, samochód osobowy B., ciągnik siodłowy V., owczarki niemieckie - 2 szt. Wartość początkowa środków trwałych to 4.436.593.33 zł, zaś wartość netto to 1.385.854,19 zł.
Jak wynika z dołączonej do akt sprawy "Listy przypadków pomocy publicznej otrzymanej przez beneficjenta" firma "[...]" Spółka [...] w 2020 r. otrzymała pomoc publiczną w formie zwolnienia z opłat z tytułu składek ZUS o łącznej wartości brutto 22.564,54 zł (wartość łączna brutto EURO 5.067,69) oraz pomoc rekompensującą negatywne konsekwencje ekonomiczne związane z C0VID-19 o wartości brutto 1.198.392,96 zł - wartość brutto EURO 264.021,36 (zaliczka zwrotna). Spółka nie otrzymała pomocy de minimis.
W ocenie organu analiza przedmiotowej dokumentacji wskazuje, że w badanym okresie spółka miała zarówno zyski, jak i straty. Niezależnie od tego uwagę należy zwrócić na wzrost osiąganych przychodów – od przychodów 8 939 879 w roku 2015 do 32 890 537 zł w 2022. Spółka na dzień 31 grudnia 2022 roku posiadała aktywa obrotowe w wysokości 9 521 027 zł, dysponowała na dzień 31 grudnia 2022 roku kapitałem własnym w wysokości 789 727,87 zł. Dane te zdaniem organu należy zinterpretować, iż skarżąca spółka posiada płynność finansową i jest wypłacalna. W ocenie organu skarżąca dysponuje potencjałem umożliwiającym jednorazową zapłatę opłaty legalizacyjnej, a tym bardziej przy zastosowaniu spłaty w systemie ratalnym w sposób określony w decyzji. Świadczy o tym fakt posiadania przez firmę środków trwałych o znacznej wartości( 1 358 854, 19 zł na koniec 2022 roku), czy środki zgromadzone na rachunku bankowym( 152 693,85 zł na koniec 2022 roku). Dodatkowo należy zauważyć, iż ze sprawozdań finansowych nie wynika aby występowały okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania działalności.
Organ wskazywał, że w związku z pandemią i związanymi z nią obostrzeniami gospodarczymi spółka otrzymała pomoc publiczną w postaci zwolnienia ze składek ZUS w łącznej wysokości 22 564,54 zł oraz pomoc rekompensacyjną o wartości brutto 1 198 392,96 zł. Strata z pierwszego kwartału 2023 roku nie może przesądzać o wyniku finansowym za cały rok. Sytuacja finansowa skarżącej nie odbiega od przeciętnej sytuacji innych firm działających na rynku w tych okolicznościach. Organ wskazywał, że spółka miała świadomość, że winna zapłacić opłatę już w 2018 roku. W związku winna przez okres tych kilku lat, które upłynęły przygotowywać się do uiszczenia opłaty.
Zdaniem organu materiał dowodowy wskazuje, że kondycja finansowa firmy jest dobra, stabilna i zapłata należnej opłaty w żadnym stopniu nie doprowadzi do pogorszenia jej sytuacji finansowej. Takich samych skutków nie spowoduje przywrócenie stanu poprzedniego, zgodnego z prawem( rozbiórka samowoli budowlanej).
Organ podnosił, że decyzję o której mowa w przepisie art. 67a § 1 pkt 1 i 3 Op organy podejmują w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wykładnia przepisu wskazuje, że w sprawie musi zaistnieć przesłanka ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Jeśli żadna z tych przesłanek nie zachodzi, to organ podatkowy nie ma podstaw do umorzenia opłaty legalizacyjnej w całości lub części. Należy zauważyć, iż umorzenie zobowiązania publicznoprawnego w całości lub w części jest rozwiązaniem najdalej idącym w katalogu form wsparcia. Nie bez znaczenia jest fakt, że w sprawie nie zaszła żadna nadzwyczajna sytuacja, której podmiot nie był w stanie przewidzieć lub nie mógł zapobiec. Organ podnosił, że zasadą konstytucyjną jest obowiązek każdego obywatela do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków.
Nie występuje w sprawie również przesłanka ważnego interesu publicznego rozumianego jako respektowanie wartości wspólnych i istotnych dla całego społeczeństwa. W interesie publicznym leży aby wszyscy zobowiązani wywiązywali się ze swoich obowiązków fiskalnych wobec państwa.
Zdaniem organu zachodzą podstawy do rozłożenia płatności na raty ponieważ nie stoi to sprzeczności z interesem ekonomicznym państwa albowiem nie zwalnia to z opłaty lecz stanowi wyraz incydentalnej pomocy.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła [...] sp. [...].
Zaskarżonej decyzji zarzucała:
- naruszenie przepisów postępowania – art. 122 w związku z art. 187 § 1 w związku z art. 191 Op poprzez nieprawidłową ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów finansowych zgodnie z którymi skarżący w pierwszym kwartale 2023 roku poniosła znaczącą stratę – niemal 10 mln zł, co w konsekwencji prowadziło do błędnego przejęcia, że uiszczenie opłaty legalizacyjnej może mieć istotnie negatywne przełożenie na dalszą możliwość prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę;
- naruszenie prawa materialnego – art. 67a § 1 pkt 3 Op poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zachodzi ani ważny interes skarżącego, ani też interes publiczny dający podstawy do umorzenia opłaty legalizacyjnej, chociażby częściowo, w sytuacji ostatnie wyniki finansowe spółki wskazują, że obciążenie całą opłatą legalizacyjną może mieć negatywne przełożenie na dalszą możliwość prowadzenia działalności gospodarczej.
Z uwagi na powyższe skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi spółka podnosiła, że w roku 2023 jej sytuacja ekonomiczna uległa znacznemu pogorszeniu. Według rachunku zysków i strat za pierwszy kwartał 2023 roku spółka poniosła stratę w wysokości 275 088,24 zł, a zatem strata przewyższa ponad dwukrotnie wysokość opłaty legalizacyjnej. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją na koniec pierwszego kwartału 2023 roku zobowiązania krótkoterminowe i długoterminowego skarżącej wynoszą łącznie 10 mln zł. Jednocześnie skarżąca jest zobowiązana do regulowania rat leasingowych w kwotach po ok. 30 000 zł miesięcznie.
Skarżąca wskazywała, że zyski osiągane przez spółkę w poszczególnych latach były znacznie mniejsze niż ponoszone straty – lata 2015,2018, 2023 – pierwszy kwartał. W tej sytuacji ocena jakoby uiszczenie opłaty legalizacyjnej nie naruszało jej sytuacji ekonomicznej jest nieprawidłowa. Niewątpliwie natomiast za ważny interes skarżącej należy uznać możliwość niezakłóconego prowadzenia działalności gospodarczej, gdzie ma możliwość zapewnienia bytu rodzinie i zatrudniania szeregu pracowników.
Spółka odwoływała się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, które nakazuje traktować przesłankę z art. 67a pkt 3 Op w taki sposób, że nie ogranicza się tylko do sytuacji nadzwyczajnych( wyrok NSA z 10 marca 2010 roku, I FSK 31/08, czy wyrok NSA z 2 marca 2016 roku, II FSK 2474/15).
Skarżąca cytowała stanowisko sądów, iż ustalenie kwestii istnienia przesłanki interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach – z jednej strony zasada terminowego płacenia podatków, a z drugiej wyjątek polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego- dochodzenie należności , czy zastosowanie ulgi.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Z analizy wskazanego przepisu art. 67a § 1 pkt 1 i 3 Op wynika, że ustawodawca przewidział możliwość udzielenia ulgi przez organ administracji publicznej, w zobowiązaniach podatkowych, a także gdy nałożył administracyjna karę pieniężną, jednakże w sytuacji, gdy spełnione zostaną łącznie dwa warunki, po pierwsze – strona złożyła wniosek o jej udzielenie, w tym przez umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub w części albo przez rozłożenie jej na raty, a po drugie – gdy wystąpią przypadki uzasadnione "ważnym interesem publicznym" lub "ważnym interesem strony". Podkreślić trzeba, że oprócz wskazania tych dwóch przesłanek, przy zaistnieniu których organ jest uprawniony zastosować ulgę, - rozłożyć zobowiązanie podatkowe na raty, odroczyć termin płatności a także umorzyć użył jednak sformułowania "może udzielić ulg" w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, co jednoznacznie świadczy o uznaniowym charakterze tej instytucji.
Uznanie administracyjne oznacza, że decyzja negatywna wydana na podstawie tej regulacji nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy przypadki uzasadnione ważnym interesem strony lub interesem publicznym wystąpiły, jak i wtedy, gdy nie występują. Nawet w sytuacjach wystąpienia okoliczności wynikających z ważnego interesu strony lub z interesu publicznego organ nie jest bezwzględnie zobowiązany zastosować jedną z ww. ulg. Zaznaczyć należy, że tzw. decyzje uznaniowe w świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega bowiem uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w przypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
Rozstrzyganie w ramach uznania wymaga zatem od organu nie tylko poczynienia ustaleń na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zatem obowiązkiem organu administracji jest wyjaśnienie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, czyli wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy bądź okoliczności podnoszonych przez stronę.
Natomiast na stronie, w sprawach kończących się tego typu decyzjami, tj. decyzjami uznaniowymi, leży obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek uprawniających do zastosowania ulgi. W interesie strony leży bowiem podanie do wiadomości organu wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zgromadzenie materiału dowodowego, w oparciu o który organ administracyjny podejmuje decyzję wymaga współdziałania ze strony dłużnika, który będąc zainteresowany pomyślnym rozpoznaniem wniosku powinien przedłożyć wszelkie niezbędne dokumenty oraz te, które w jego ocenie przemawiają za pozytywnym rozstrzygnięciem jego sprawy.
Zarzuty przedmiotowej skargi sprowadzają się w głównej mierze do nieuwzględnienia przez organ ważnego interesu strony, który upatruje ona w złej sytuacji finansowej, szczególnie w pierwszym kwartale 2023 roku.
W orzecznictwie ważny interes podatnika definiuje się jako sytuację w której z przyczyn nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej także jako: CBOSA). Dobrodziejstwo z art. 67a § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, ma wyjątkowy charakter, zastosowanie może zatem znaleźć jedynie do nadzwyczajnych, szczególnych przypadków. Organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany (por. wyrok NSA z 21 marca I SA/Ka 577/00, CBOSA).
Z kolei przez pojęcie interesu publicznego rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą wzięcie pod uwagę wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp. (por. wyroki z 22 kwietnia 1999 r. SA/Sz 850/98 i z 10 marca 2009 r. I FSK 31/08, z 9 czerwca 2016 r. II FSK 298/14; CBOSA).
Nie można pominąć w ocenie niniejszej sprawy okoliczności powstania zobowiązania stanowiącego przedmiot wnioskowanej ulgi. Kara została nałożona na skarżącą na skutek ich zachowania niezgodnego z prawem, a zatem nie wynika
z dobrowolnego podjęcia zobowiązania, lecz ma na celu prewencję (zapobiegać zachowaniom wbrew obowiązującemu prawu), a poza tym powinna być nieuchronna by spełniała swoją funkcję.
W ocenie Sądu zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym nie mogą mieć wpływu na zaspokojenie należności publicznoprawnych, jakimi bez wątpienia są nałożone kary administracyjne. Sąd orzekający podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/O1 1118/13, CBOSA, który trafnie przytoczyły organy, a w którym Sąd ten stwierdził, że "W sytuacji, gdy skarżący jest dłużnikiem cywilnoprawnym z tytułu umów leasingowych i zobowiązanym stosunku publicznoprawnym, umorzenie należności publicznoprawnej (określonej ostateczną decyzją) przy jednoczesnym spłacaniu kredytu bankowego prowadziłoby w konsekwencji do finansowania zobowiązań cywilnoprawnych kosztem należności publicznoprawnych, które w konkurencji obu płatności mają pierwszeństwo zaspokojenia".
Zdaniem Sądu organy rozpoznając niniejszą sprawę w sposób precyzyjny ustaliły sytuację majątkową spółki za okres ok. 5 lat. Faktycznie w analizowanym okresie skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w szerokim zakresie, posiada środki trwałe o znacznej wartości( wartość netto 1 198 392,96 zł). Analiza ekonomiczna wskazuje na wzrost przychodów za lata 2015 -2022. Wynik finansowy jest zarówno dodatni, jak i ujemny w kolejnych latach. W okresie pandemii spółka korzystała z pomocy państwa w zakresie opłaty składek ZUS oraz z pomocy rekompensacyjnej.
W ocenie Sądu organ trafnie zauważa, że w przypadku skarżącej nie zaszły jakieś nadzwyczajne okoliczności, które by spowodowały złą sytuację finansową.
Strona jako podmiot gospodarczy ponosi ryzyko ekonomiczne swojej działalności i nie może przerzuć złych wyników działalności na państwo. W interesie publicznym leży realizowanie należności publicznoprawnych( opłata legalizacyjna), w szczególności jeśli dotyczą podmiotu, który realizował inwestycję budowlaną w warunkach samowoli budowlanej. Poza wyjątkowymi i szczególnym przypadkami nie można dopuścić do powstania społecznego przekonania, że naruszenie przepisów prawa budowlanego nie pociąga za sobą negatywnych skutków finansowych, bowiem należności powstałe z tego tytułu można umorzyć.
Trafnie organ ocenił, że nie zachodzą podstawy do umorzenia opłaty legalizacyjnej w całości lub w części. Decyzja o rozłożeniu opłaty na cztery raty jest ulgą realną i w żadnym stopniu nie doprowadzi do zachwiania sytuacji ekonomicznej skarżącej spółki.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja zawiera pełną, czytelną i przekonywającą analizę i ocenę przesłanek z art. 67 a § 1 pkt 1 i 3 Op.
Z tej też racji Sąd biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.