VIII SA/Wa 772/22

VIII SA/Wa 772/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-08-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Justyna Mazur
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 173/24 - Postanowienie NSA z 2024-02-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1491
art. 2 ust. 1
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 10 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: organ, Kolegium, SKO) z 10 maja 2022 r. znak: [...], uchylająca w całości decyzję własną z 15 września 2021 r. znak: [...] i umarzająca postępowanie administracyjne z mocy prawa.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Nieruchomość położona w W. przy ul. G. [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej: dekret warszawski). Nieruchomość wchodzi w skład dawnej nieruchomości "[...]" [...], będącej własnością B. R.. Zgodnie z dyspozycją art. 1 dekretu warszawskiego wszelkie grunty na obszarze m. st. Warszawy przeszły z dniem jego wejścia w życie na własność gminy m. st. Warszawy, a w myśl art. 7 ust. 1 tego dekretu dotychczasowy właściciel gruntu lub jego następca prawny mógł w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia gruntów w posiadanie przez gminę zgłosić wniosek
o przyznanie mu na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.
Decyzją Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej [...] Nr [...]
z 24 maja 1961 r., działając na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 28 maja 1957 r.
o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych (Dz.U. Nr 31 poz. 132 ze zm., dalej: ustawa o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych
i działek budowlanych) oraz uchwały Nr [...]Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] z 12 stycznia 1961 r. zatwierdzającej wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, orzeczono o sprzedaży na własność czasową na 80 lat działki oznaczonej numerem [...], położonej w W., ul G. [...] "[...]" nr hipoteczny [...] o powierzchni 385 m2 na rzecz M. L. za kwotę 43.890 zł. Następnie decyzją Prezydium Rady Narodowej
w [...] Nr [...] z 14 listopada 1962 r. zmieniono decyzję z 24 maja 1961 r. w ten sposób, że orzeczono na rzecz M. L. o ustanowieniu użytkowania wieczystego ww. gruntu na 99 lat oraz opłacie rocznej za to użytkowanie.
W dniu 8 maja 2013 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w W. wpłynął wniosek P. K. – spadkobiercy B. R. o stwierdzenie nieważności decyzji Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej [...] Nr [...] z 24 maja 1961 r., która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem kiedy przedmiotowy grunt był przekazywany M. L. we władanie, był własnością prywatną, a nie Skarbu Państwa.
Decyzją z 15 września 2021 r. znak: [...] SKO, działając na podstawie art. 158 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 156
§ 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych, stwierdziło, że decyzja Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej [...] Nr [...] z 24 maja 1961 r. została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie można stwierdzić jej nieważności
z powodu wywołania przez tę decyzję nieodwracalnych skutków prawnych.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało na brzmienie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, zgodnie z którym gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a jeżeli chodzi o osoby prawne - ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje
w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej.
W odniesieniu do nieruchomości "[...]" W-3144 wniosek w trybie dekretu warszawskiego został złożony 25 maja 1949 r. przez spadkobierców B. R.. Organ uznał, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych przedmiotem sprzedaży mogą być stanowiące własność Państwa działki budowlane. Przy wydaniu więc decyzji Nr [...] z 24 maja 1961 r. rażąco naruszono powyższy przepis, ponieważ w sytuacji nierozpoznania wniosku w trybie art. 7 dekretu warszawskiego, który miał bezwzględne pierwszeństwo w stosunku do innych wniosków dotyczących tzw. nieruchomości dekretowych, nie było podstaw prawnych do wystawienia na sprzedaż działki gruntu, do której są nierozpoznane roszczenia dekretowe. Oznacza to, że ówczesny organ administracji był zobowiązany w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek byłego właściciela, jeżeli taki został złożony. Stosownie bowiem do dekretu warszawskiego wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu złożony w trybie w nim określonym wymagał ostatecznego rozpoznania, aby organ mógł dysponować przedmiotowym gruntem.
Z uwagi na fakt, że do rozpoznania wniosku dekretowego złożonego przez spadkobierców B. R. przed rozdysponowaniem przedmiotowym gruntem nie doszło, należało uznać, że dokonana decyzją Nr [...] z 24 maja 1961 r. sprzedaż na własność czasową działki, położonej w W. przy ul. G. [...], na rzecz M. L., nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie zawarcie umowy użytkowania wieczystego na 99 lat (do 26 kwietnia 2062 r.) na rzecz M. L. aktem notarialnym z 26 kwietnia 1963 r. Rep. Nr [...] na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 32, poz. 159 (dalej: ustawa o gospodarce terenami) oznacza, że skutki decyzji nie mogą być zniesione w drodze administracyjnej.
Organ administracyjny, działając w granicach swojej właściwości i kompetencji, nie ma żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych powstałych na skutek zawarcia umowy notarialnej, a jedynie jest władny wykazać jej wadliwość. Zgodnie więc z art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Według zaś art. 158 § 2 k.p.a., jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
Od powyższej decyzji SKO wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy złożyli: E. S. oraz adw. R. B., jako pełnomocnik J. S., W. D., H. D. oraz K. C. reprezentującego małoletnich J. i B. C..
Decyzją z 10 maja 2022 r. znak: [...] Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło w całości zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491, dalej: ustawa zmieniająca k.p.a.) stwierdziło, że postępowanie uległo umorzeniu z mocy prawa.
W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej Kolegium wskazało, że 16 września 2021 r. weszły w życie przepisy ustawy zmieniającej k.p.a. Na podstawie art. 2 ust. 1 tej ustawy do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Na mocy art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej k.p.a. postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się
z mocy prawa.
W rozpoznawanej sprawie Kolegium oceniło, że kwestionowana w postępowaniu nadzorczym decyzja o sprzedaży na własność czasową na okres 80 lat gruntu przy ul. G. [...], została wydana 24 maja 1961 r. Decyzję tę następnie zmieniono decyzją Nr [...] z 14 listopada 1962 r. w ten sposób, że orzeczono o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntu. Akt notarialny w wykonaniu ww. decyzji został z kolei zawarty 26 kwietnia 1963 r., Rep. [...]. Następnie wnioskiem z 30 czerwca 1961 r. Wydział Gospodarki Terenami Prezydium Rady Narodowej w [...] zwrócił się do Sądu Powiatowego dla [...] III Wydział Ksiąg Publicznych
o urządzenie księgi wieczystej dla nieruchomości o powierzchni 385 m2 przy ul. G. [...] "[...]". Księga wieczysta w Sądzie Powiatowym dla [...] nr [...] została założona 7 grudnia 1961 r.
W świetle powyższych okoliczności Kolegium stwierdziło, że nie sposób uznać, że doręczenie wykonanej ponad 30 lat temu decyzji nie nastąpiło. Dlatego na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej k.p.a. postępowanie w niniejszej sprawie uległo umorzeniu z mocy prawa.
Jednocześnie organ zauważył, że małoletni J. i B. C. reprezentowani przez ojca K. C. nie byli stronami postępowania toczącego się przed SKO w sprawie zakończonej decyzją nr [...] z 15 września 2021 r. Biorąc jednak pod uwagę, że niniejsze postępowanie uległo umorzeniu z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r., Kolegium nie miało obecnie możliwości prowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego i badania przymiotu stron wyżej wymienionych osób.
Od decyzji Kolegium z 10 maja 2022 r. E. S. (dalej: skarżąca, strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w części dotyczącej umorzenia postępowania z mocy prawa. Zaskarżonej w ten sposób decyzji zarzuciła wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ zastosowano niewłaściwą podstawę prawną, na podstawie której postępowanie zostało umorzone
z mocy prawa. Wniosła o skierowanie do ponownego rozpoznania przez Kolegium wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 24 maja 1961 r. z uwagi na wystąpienie przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa) oraz art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. (niewykonalność decyzji o trwałym charakterze).
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że nie można umorzyć postępowania, które zakończyło się w ostatnim dniu obowiązywania poprzednich przepisów wydaniem decyzji powołującej się na poprzednio obowiązujące prawo. Skarżąca zarzuciła, że wniosek dekretowy złożony 25 maja 1949 r. przez spadkobierców B. R. nie został do dzisiaj rozpatrzony, dlatego błędne jest stanowisko SKO, że został on rozpoznany odmownie w latach 1976 – 1981. Poza tym decyzja z 24 maja 1961 r. została wydana przez Dzielnicowy Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej [...], a więc przez niewłaściwy organ administracji, bowiem art. 22 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz.U. Nr 5, poz. 16) stanowi, że miejska rada narodowa nie może przekazać dzielnicowym radom narodowym uprawnień dotyczących dysponowania nieruchomościami. Decyzja z 24 maja 1961 r. powinna być również na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych zawarta w formie aktu notarialnego.
Skarżąca podniosła, że umowa sprzedaży przedmiotowej nieruchomości na rzecz M. L. nigdy nie została zawarta z uwagi na brak zachowania wymaganej formy aktu notarialnego oraz błędy w decyzji z 24 maja 1961 r. w postaci wpisania imienia nabywcy nieruchomości "[...]", zamiast "[...]", jak również pomylenie numeru rejestru hipotecznego majątku o nazwie "[...]": jest "Hip. Nr [...]", a powinno być "[...]". Można więc uznać, że decyzja z 24 maja 1961 r. nigdy nie weszła do obrotu i dlatego nie mogła wywołać nieodwracalnych skutków prawnych.
Zdaniem autora skargi decyzja z 24 maja 1961 r. jest niewątpliwie niewykonalna (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), bowiem M. L. obecnie nie żyje, a kiedy żyła, to nie zastosowała się do zapisów tej decyzji, tzn. do końca życia nie zawarła umowy kupna-sprzedaży nieruchomości na własność czasową na 80 lat.
Skarżąca wniosła o uznanie za nieważną czynności prawnej w postaci wydania decyzji z 24 maja 1961 r., ponieważ jest ona sprzeczna z ustawą oraz zasadami współżycia społecznego na podstawie art. 41 § 1 ustawy z dnia 18 lipca 1950 r. Przepisy ogólne prawa cywilnego (Dz.U. Nr 34, poz. 311). Do dzisiaj bowiem spadkobiercy właściciela nieruchomości – B. R. nie doczekali się rozpatrzenia ich wniosku o wieczyste użytkowanie nieruchomości (73 lata), mimo złożenia wniosku w terminie. Natomiast osoba, która przybyła do W.
z miejscowości [...] oraz jej rodzina otrzymała wieczyste użytkowanie nieruchomości wydzielonych spośród najładniejszych nieruchomości wchodzących
w skład majątku "[...]" [...], stanowiących część działek hipotecznych numer [...] i [...].
Skarżąca wniosła również o pozbawienie H. D. przywileju bycia stroną w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 28 k.p.a., z uwagi na fakt, że przedmiotowa nieruchomość była osobistym majątkiem jej zmarłego męża – E. D..
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z 15 listopada 2022 r. pełnomocnik uczestniczek postępowania: H. D. i J. S. wniósł o oddalenie skargi.
W obszernym uzasadnieniu swojego stanowiska powołał treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (publ. OTK-A 2015/5/62) oraz nowelizację k.p.a. uchwaloną wskutek oceny konstytucyjnej art. 156 § 2 k.p.a. Pełnomocnik uczestniczek wskazał, że przepisy przejściowe zawarte w ustawie zmieniającej k.p.a. określiły margines, do którego podważanie decyzji ostatecznych jest niedopuszczalne, co ma miejsce w niniejszym stanie faktycznym. Zgodził się przy tym ze skarżącą, że całe postępowanie organu prowadzone było nieudolnie, ale nie ma to znaczenia w świetle zakazu wynikającego z art. 158 § 3 k.p.a.
W odniesieniu do żądania odebrania H. D. praw strony
w niniejszym postępowaniu wskazano, że oczywistym jest, że za życia spadkodawcy małżonek nie ma roszczeń do jego majątku osobistego, natomiast po jego śmierci zarówno majątek osobisty, jak i udział w majątku wspólnym podlega regułom dziedziczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Kolegium nie narusza obowiązującego prawa. Zdaniem Sądu stanowisko organu jest prawidłowe.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy zmieniającej k.p.a. Regulacja ta weszła w życie 16 września 2021 r., której celem było dostosowanie systemu prawa do skutków wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego (dalej: Trybunał, TK) z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13. Powołanym orzeczeniem Trybunał stwierdził, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że niedookreślony charakter przesłanki rażącego naruszenia prawa powoduje, iż z czasem wzrasta ryzyko prawne, polegające na możliwości wykształcenia się odmiennej linii orzeczniczej zarówno w stosunku do norm materialnych, jak i procesowych, które legły u podstaw wydanej decyzji, jak
i samej przesłanki rażącego naruszenia prawa. Zwrócono też uwagę, że działanie organów państwa na podstawie prawa, będące przejawem zasady praworządności, nie oznacza bezwzględnego obowiązku eliminowania z obrotu wadliwych decyzji, na podstawie których strona nabyła prawo (...), po upływie znacznego czasu od wydania tego aktu administracyjnego. Jedynie (pkt 8.4) w szczególnych okolicznościach, gdy przemawia za tym inna zasada konstytucyjna, jest dopuszczalne odstąpienie od zasady bezpieczeństwa prawnego (...). Należą tu sytuacje nadzwyczaj wyjątkowe, gdy ze względów obiektywnych zachodzi potrzeba dania pierwszeństwa określonej wartości chronionej bądź znajdującej (...) oparcie w przepisach Konstytucji. Przytaczając dotychczasowe swe orzecznictwo, Trybunał podkreślił, że owe ograniczenia czasowe są konieczne z uwagi na wartość, którą jest stabilność stosunków prawnych, służąca porządkowi publicznemu, oraz ze względu na rosnące z czasem trudności dowodowe
w prowadzeniu ewentualnego nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego, a także ze względu na ochronę praw nabytych przez osoby trzecie. Trybunał wyraził też pogląd, że trwałość decyzji organów władzy nie może być pozorna. Ostatecznie Trybunał pozostawił ustawodawcy do rozstrzygnięcia, czy właściwe byłoby zastosowanie dziesięcioletniego terminu prekluzyjnego z art. 156 § 2 k.p.a., czy też innego terminu.
Konsekwencją powyższego wyroku Trybunału z 12 maja 2015 r. jest działanie ustawodawcy, który zdecydował się dokonać zmian w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zmianę brzmienia art. 156 § 2 k.p.a. (zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej k.p.a.) oraz dodanie § 3 w art. 158 k.p.a. (dodany przez art. 1 pkt 2 ww. ustawy). W obecnym stanie prawnym, obowiązującym od 16 września 2021 r. (dzień wejścia w życie ustawy zmieniającej k.p.a.), nie stwierdza się już zatem nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.), jak też nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat (art. 158 § 3 k.p.a.).
Z brzmienia przepisów przejściowych uregulowanych w art. 2 ustawy zmieniającej k.p.a. wynika z kolei, że do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 1). Natomiast postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa (ust. 2).
Uwzględniając realia niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że organ prawidłowo ocenił, że w sprawie istnieje podstawa do umorzenia postępowania nadzorczego dotyczącego kontrolowanej decyzji z 24 maja 1961 r. Nr [...] z uwagi na brzmienie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej k.p.a.
Skarżąca w zarzutach skargi i pismach kierowanych do Sądu w niniejszej sprawie wskazuje na wątpliwości, czy M. L. doręczono kontrolowaną w trybie nadzoru decyzję z 24 maja 1961 r. Wprawdzie w aktach administracyjnych brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji przez jej adresata, ale Sąd podziela ocenę Kolegium w tym zakresie, że w okolicznościach tej sprawy nie sposób uznać, że przedmiotowej decyzji M. L. nie doręczono lub nie ogłoszono. W aktach archiwalnych zachowały się pisma Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej Działu Terenów [...] z 25 maja 1961 r. kierowane zarówno do Prezydium Rady Narodowej w [...], jak i M. L. w celu zawarcia aktu notarialnego na podstawie decyzji Nr [...] sprzedaży nieruchomości, którą posiadała już od 1 lipca 1960 r., jak również pismo z 7 grudnia 1961 r. wzywające ją do uiszczenia opłaty zgodnie z decyzją z 24 maja 1961 r. Poza tym na decyzji z 14 listopada 1962 r. Nr [...] (zmieniającej decyzję Nr [...] z 24 maja 1961 r.) widnieje adnotacja M. L. o doręczeniu jej tej decyzji 23 stycznia 1962 r. (z pewnością chodziło
o 1963 r.), co jest jednocześnie potwierdzeniem wejścia do obrotu prawnego również decyzji z 24 maja 1961 r.
Konsekwencją wydania powyższych dwóch decyzji było zawarcie z M. L. umowy wieczystego użytkowania w formie aktu notarialnego z 26 kwietnia 1963 r. i nawet licząc od tej daty do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 24 maja 1961 r., tj. do 8 maja 2013 r., minęło ponad 50 lat, co skutkuje uznaniem, że nie jest możliwe stwierdzenie jej nieważności z uwagi na upływ czasu, o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a. (30 lat).
Z kolei ustawa zmieniająca k.p.a. przewiduje, że stosuje się ją bezpośrednio do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem (art. 2 ust. 1). W sytuacji więc, gdy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 24 maja 1961 r. nie zakończyło się do 16 września 2021 r. ostateczną decyzją Kolegium, zastosowanie
w zaskarżonej decyzji przez organ art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej k.p.a. (umorzenie postępowania z mocy prawa) nie może być uznane za naruszenie prawa. Organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), więc niezasadne jest kwestionowanie obowiązującej regulacji prawnej przez zarzut skarżącej, że nie można umorzyć postępowania, które zakończyło się w ostatnim dniu obowiązywania poprzednich przepisów wydaniem decyzji powołującej się na poprzednio obowiązujące prawo. Decyzja SKO z 15 września 2021 r. jako wydana
w pierwszej instancji, od której złożono wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie była jeszcze decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 k.p.a., a więc do przedmiotowego postępowania zainicjowanego wnioskiem z 8 maja 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z 24 maja 1961 r. mają zastosowanie przepisy w nowym brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą k.p.a.
Z powyższych względów Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty z art. 156
§ 1 pkt 2 i pkt 5 k.p.a. wobec decyzji Nr 29/61 z 24 maja 1961 r. z uwagi na zmianę stanu prawnego nie mogą obecnie być już przedmiotem merytorycznych rozważań. Sąd zauważa, że wprawdzie wszczęcie przedmiotowego postępowania nieważnościowego na skutek wniosku z 8 maja 2013 r. nastąpiło dopiero 26 maja 2021 r., to jednak kwestia długości prowadzenia postępowania nieważnościowego nie ma wpływu na ocenę prawną zaskarżonej decyzji, ponieważ opieszałość organu mogła być przedmiotem odrębnej skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Sąd nie stwierdził ponadto, aby w rozpatrywanej sprawie miało miejsce istotne naruszenie przepisów postępowania wyjaśniającego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.) czy też art. 28 k.p.a. (ustalenie kręgu stron) oraz naruszenie prawa materialnego skutkujące uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.